Trà Thái Nguyên – Từ đặc sản vùng đất đến thương hiệu vươn xa

Thái Nguyên hiện đứng đầu cả nước về diện tích trồng chè với hơn 22 nghìn ha. (Ảnh: Hạnh Nguyên)

Hương vị làm nên thương hiệu

Nhắc đến trà Việt Nam, Thái Nguyên là một trong những địa danh được người tiêu dùng nhớ đến. Điều kiện đất đai, khí hậu, nguồn nước cùng kinh nghiệm canh tác, chế biến được truyền qua nhiều thế hệ đã tạo nên hương vị đặc trưng của trà Thái Nguyên.

Trong đó, Tân Cương từ lâu được xem là vùng chè đặc sản của tỉnh. Nghề trồng, chế biến chè nơi đây không chỉ tạo sinh kế cho hàng nghìn hộ dân mà còn hình thành một không gian văn hóa gắn với cây chè, từ chăm sóc, thu hái, chế biến đến thưởng trà.

Tại xã Tân Cương, bà Đào Thanh Hảo, Giám đốc Hợp tác xã chè Hảo Đạt, đã lựa chọn hướng đi từ sản xuất nhỏ lẻ sang xây dựng thương hiệu và tổ chức sản xuất theo chuỗi. Hợp tác xã hiện có 30 thành viên, 15 tổ hợp tác và liên kết với khoảng 50 hộ dân. Sản phẩm “Chè tôm nõn” đạt OCOP 5 sao, cùng nhiều sản phẩm khác đạt OCOP 3-4 sao.

More from WVR
Thái Nguyên với khát vọng vươn xa từ vùng 'Đệ nhất danh trà'

Không dừng ở sản xuất và tiêu thụ trà, Hợp tác xã chè Hảo Đạt còn phát triển bánh, kẹo từ chè và xây dựng không gian văn hóa trà, tạo điều kiện để du khách tìm hiểu nghề trồng, chế biến và thưởng trà. Cách làm này đang mở rộng giá trị của sản phẩm, khi vùng chè trở thành điểm đến trải nghiệm và quảng bá văn hóa trà.

Cùng với Tân Cương, những vùng chè như La Bằng, Khe Cốc, Trại Cài, Tức Tranh... cũng từng bước tạo dựng thương hiệu. Nhiều sản phẩm chè Thái Nguyên đạt giải tại các cuộc thi, liên hoan trà trong nước và quốc tế, góp phần khẳng định chất lượng và bản sắc của vùng trà.

Từ vùng nguyên liệu đến sản phẩm giá trị cao

Cây chè đang giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu nông nghiệp Thái Nguyên. Sáu tháng đầu năm 2026, sản lượng chè búp tươi của tỉnh ước đạt 127.460 tấn, tăng 6,5% so với cùng kỳ năm trước.

Đến nay, diện tích chè toàn tỉnh đạt khoảng 22.200ha; gần 6.670ha được chứng nhận VietGAP, hữu cơ; 141 mã số vùng trồng được cấp và quản lý. Thái Nguyên hiện có 204 sản phẩm chè đạt OCOP từ 3 đến 5 sao, trong đó 6 sản phẩm đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia.

Những kết quả này cho thấy trà Thái Nguyên đang từng bước chuyển từ lợi thế về diện tích và kinh nghiệm truyền thống sang cạnh tranh bằng chất lượng, tiêu chuẩn sản xuất, truy xuất nguồn gốc và thương hiệu.

Tuy nhiên, ngành chè vẫn còn những điểm nghẽn. Sản xuất chủ yếu ở quy mô hộ gia đình; liên kết giữa người trồng, hợp tác xã và doanh nghiệp chưa đồng đều; diện tích sản xuất theo các tiêu chuẩn cao còn hạn chế. Chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm và xây dựng hệ thống phân phối ổn định cũng cần được đầu tư mạnh hơn.

Du khách nước ngoài khám phá vùng chè, văn hóa trà Thái Nguyên. (Ảnh: Hạnh Nguyên)

Cùng với đó, bảo vệ thương hiệu là yêu cầu ngày càng cấp thiết. Việc quản lý nhãn hiệu, mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng cần được thực hiện chặt chẽ để hạn chế tình trạng trà không rõ nguồn gốc mạo danh trà Thái Nguyên, ảnh hưởng đến uy tín sản phẩm.

Nhận thức rõ những yêu cầu đó, Thái Nguyên đang chuyển hướng phát triển ngành chè theo chiều sâu. Nghị quyết số 11-NQ/TU về phát triển ngành chè Thái Nguyên giai đoạn 2025-2030 xác định các nhiệm vụ trọng tâm như phát triển sản xuất an toàn, hữu cơ; đẩy mạnh chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm; thu hút đầu tư, ứng dụng khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo định hướng đến năm 2030, tỉnh phấn đấu có khoảng 24.500ha chè, sản lượng chè búp tươi khoảng 300.000 tấn; 70% diện tích chè được chứng nhận GAP hoặc hữu cơ, 70% diện tích được cấp mã số vùng trồng. Các doanh nghiệp, hợp tác xã có vùng nguyên liệu chè được định hướng ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc; sản phẩm trà và sản phẩm từ chè được đẩy mạnh kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử. Tổng giá trị sản phẩm thu được từ cây chè phấn đấu đạt khoảng 25.000 tỷ đồng.

Quảng bá bằng chất lượng, văn hóa và công nghệ

Trong quá trình nâng tầm thương hiệu, Thái Nguyên đang mở rộng cách thức quảng bá trà, từ giới thiệu sản phẩm sang kể câu chuyện về vùng đất, con người và văn hóa trà. Nghị quyết số 11-NQ/TU về phát triển ngành chè Thái Nguyên giai đoạn 2025-2030 xác định mục tiêu phát triển ngành chè theo hướng hiện đại, bền vững; đẩy mạnh sản xuất an toàn, hữu cơ gắn với chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm, thu hút đầu tư, ứng dụng khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo định hướng đến năm 2030, tỉnh phấn đấu có khoảng 24.500ha chè, sản lượng chè búp tươi khoảng 300.000 tấn; 70% diện tích chè được chứng nhận GAP hoặc hữu cơ, 70% diện tích được cấp mã số vùng trồng.

Toàn bộ doanh nghiệp, hợp tác xã có vùng nguyên liệu chè được định hướng ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc; 100% sản phẩm trà và sản phẩm từ chè được kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử. Tổng giá trị sản phẩm thu được từ cây chè đến năm 2030 phấn đấu đạt khoảng 25.000 tỷ đồng.

Định hướng này cho thấy quảng bá trà Thái Nguyên không thể chỉ dừng ở việc giới thiệu một sản phẩm ngon. Đó phải là quá trình xây dựng hình ảnh một vùng trà có chất lượng, có tiêu chuẩn, có câu chuyện văn hóa và có khả năng đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Hợp tác xã và hộ sản xuất chè Thái Nguyên nỗ lực đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử. (Nguồn: Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên)

Trong đó, chuyển đổi số mở ra phương thức quảng bá trực tiếp và minh bạch hơn. Mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử giúp người tiêu dùng không chỉ biết sản phẩm được sản xuất ở đâu mà còn có thể tìm hiểu quy trình chăm sóc, chế biến và câu chuyện phía sau mỗi sản phẩm.

Cùng với đó, việc phát triển du lịch trải nghiệm tại các vùng chè cũng đang mở ra hướng quảng bá giàu tiềm năng. Du khách có thể trực tiếp tham quan nương chè, tìm hiểu cách hái, sao chè, thưởng trà và mua sản phẩm ngay tại vùng nguyên liệu. Khi trải nghiệm trở thành một phần của sản phẩm, giá trị của trà không chỉ nằm trong sản phẩm đóng gói mà còn được cộng thêm từ văn hóa, cảnh quan và câu chuyện của vùng đất.

Đặc biệt, Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026 diễn ra từ ngày 30/10 đến 7/11 với chủ đề “Thái Nguyên - Đệ nhất danh trà” là dịp để tỉnh quảng bá những giá trị đặc sắc của trà, đồng thời tăng cường kết nối giữa vùng chè, doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất với thị trường trong nước và quốc tế.

Mở rộng hợp tác quốc tế

Cùng với mở rộng các kênh quảng bá, Thái Nguyên đang chủ động tìm kiếm những đối tác quốc tế có năng lực về công nghệ, tài chính và thị trường để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị ngành chè.

Trong tháng 6/2026, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản, Hàn Quốc đến khảo sát, tìm hiểu cơ hội hợp tác phát triển vùng nguyên liệu, chế biến sâu và xuất khẩu chè. Tại buổi làm việc với Công ty TNHH Food Force (Nhật Bản), ông Mori Kazuki, Tổng Giám đốc công ty, cho rằng: Nhu cầu đối với matcha và trà xanh trên thị trường thế giới đang tăng nhanh, nếu đáp ứng tốt các yêu cầu về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng, quản lý chất lượng và quy trình sản xuất, chè Thái Nguyên có nhiều tiềm năng trở thành nguồn nguyên liệu cho ngành chế biến matcha của Nhật Bản.

Với Hàn Quốc, Biên bản ghi nhớ giữa Hợp tác xã Hương Vân Trà và Công ty Success Making Co., Ltd. mở ra hướng hợp tác từ phát triển sản phẩm, chuẩn hóa vùng nguyên liệu, ứng dụng công nghệ chế biến, truy xuất nguồn gốc đến xúc tiến thương mại. Đây cũng là cách tiếp cận mà Thái Nguyên hướng tới, không chỉ bán trà mà cùng đối tác phát triển cả chuỗi giá trị, từ vùng nguyên liệu đến sản phẩm và thị trường.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Nguyễn Thanh Bình cho rằng, quảng bá trà Thái Nguyên trong giai đoạn mới không chỉ là đưa sản phẩm đến nhiều người tiêu dùng hơn, mà còn phải kể được câu chuyện về vùng đất, con người và văn hóa trà, đồng thời tạo sự kết nối từ sản xuất, chế biến, thương mại đến du lịch. Khi mỗi sản phẩm trà mang theo một câu chuyện và được bảo chứng bằng chất lượng, truy xuất nguồn gốc, thương hiệu, trà Thái Nguyên sẽ có thêm cơ hội chinh phục những thị trường rộng lớn hơn.

Khởi công Dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Thượng Đình, tỉnh Thái Nguyên Ngày 19/8, Tập đoàn Stavian tổ chức Lễ khởi công Dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công ...

Bộ Ngoại giao đồng hành cùng Thái Nguyên tổ chức Festival Trà quốc tế năm 2026 Sáng 20/8, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Ngoại giao, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam Ngô Lê Văn làm ...

Đại tướng Phan Văn Giang trao Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng tại Thái Nguyên Ngày 26/8, tại trụ sở Tỉnh ủy Thái Nguyên, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ ...

Thái Nguyên: Đô thị xanh là đích đến Hợp nhất Thái Nguyên và Bắc Kạn mở ra một không gian phát triển có sự bổ trợ rõ nét giữa các vùng.

Thái Nguyên tăng tốc cải cách hành chính, lấy sự hài lòng của nhân dân làm thước đo Tỉnh Thái Nguyên tập trung nâng chất lượng phục vụ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, đẩy mạnh số hóa, siết ...