Trung Quốc chưa hết 'đau đầu' với bài toán nhân khẩu học

Mẫn Chi
Khảo sát mới đây của các nhà xã hội học Trung Quốc cho thấy, một số chính sách khuyến khích sinh con như ưu đãi tài chính và các phương tiện hỗ trợ khác chưa thực sự phát huy tác dụng và “không còn phù hợp”.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
dân số Trung Quốc
Dân số Trung Quốc đã giảm năm thứ ba liên tiếp. (Nguồn: SOPA)

Theo Cục Thống kê quốc gia, số ca tử vong tại Trung Quốc tiếp tục vượt số ca sinh khi độ tuổi trung bình của cả nước tăng lên, và dân số cả nước giảm năm thứ ba liên tiếp, giảm 1,39 triệu người xuống còn 1,4083 tỷ người.

Trước tâm lý e ngại chuyện kết hôn và sinh nở lan rộng trong thanh niên Trung Quốc, dẫn đến cuộc khủng hoảng nhân khẩu học tiềm ẩn, chính quyền đã cam kết xây dựng một xã hội “thân thiện” và tạo điều kiện cho việc sinh con với nhiều biện pháp hỗ trợ được ban hành ở cấp trung ương và địa phương.

Các biện pháp này bao gồm khoản trợ cấp hàng năm 3.600 NDT (506 USD) cho mỗi trẻ dưới 3 tuổi, cũng như các khoản thưởng bằng tiền mặt, kéo dài thời gian nghỉ phép và miễn giảm thuế từ chính quyền địa phương...

Tuy nhiên, kết quả khảo sát gần đây của các nhà xã hội học Trung Quốc cho thấy nhiều điều nghịch lý đáng suy ngẫm. Khung đánh giá được đo lường dựa trên ba khía cạnh chính: tỷ lệ sinh, điều kiện chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, hỗ trợ của các chính quyền địa phương, tổ chức để khuyến khích sinh con.

Theo đó, dù không có nhiều chính sách hỗ trợ và khuyến khích phụ nữ sinh con nhưng tỉnh Quảng Đông - địa phương vốn nổi tiếng với truyền thống sinh nhiều con hiện có tỷ lệ sinh khả quan nhất. Tiếp theo là tỉnh Tứ Xuyên ở phía Tây Nam Trung Quốc.

Trong khi đó, đô thị Thượng Hải (tỉnh Chiết Giang) và ba tỉnh Đông Bắc là Liêu Ninh, Cát Lâm và Hắc Long Giang vẫn xếp sau dù có mức hỗ trợ chính sách về sinh con vượt trội.

Với tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh khá cao, khoảng 115,24 bé trai/100 bé gái - Quảng Đông đã ghi nhận 1,13 triệu ca sinh vào năm 2024, tăng 100.000 ca so với năm 2023, trở thành tỉnh đứng đầu cả nước về số ca sinh mới trong năm thứ bảy liên tiếp. Trên thực tế, Quảng Đông tụt hậu khá xa so với mức trung bình toàn quốc về một số chỉ số. Địa phương này cũng chỉ tính 98 ngày nghỉ thai sản có lương - mức tối thiểu theo quy định của pháp luật.

Dù vậy, điều đáng chú ý là dù có số dân đông nhất và là điểm sáng hiếm hoi trong bối cảnh tỷ lệ sinh toàn quốc đang suy giảm, Quảng Đông lại xếp thứ hai từ dưới lên trong bảng xếp hạng tổng hợp về mức độ thân thiện với sinh sản trên khắp các tỉnh, thành phố và khu tự trị của Trung Quốc.

Ở phía Bắc, thủ đô Bắc Kinh và thành phố lân cận Thiên Tân cũng nằm trong 10 khu vực đứng cuối bảng xếp hạng về mức độ thuận lợi cho việc sinh nở, cho thấy “những thách thức phức tạp hơn đối với các khu vực phát triển kinh tế trong việc thúc đẩy phát triển một môi trường thân thiện với sinh đẻ” - theo khảo sát.

Ngôi sao của bảng xếp hạng là tỉnh Vân Nam - đứng đầu về môi trường và mức độ thân thiện cho việc sinh con với độ tuổi trung bình của phụ nữ sinh con lần đầu là 26,17 tuổi, tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh là 107,81 bé trai/100 bé gái.

Dù kém phát triển hơn nhiều khu vực khác nhưng tỉnh Vân Nam lại ghi dấu ấn với thành tích đạt mức bao phủ toàn diện các khoản trợ cấp chăm sóc dành cho trẻ em.

Các nhà xã hội học đến từ Đại học Bưu chính Viễn thông Nam Kinh và Trung tâm nghiên cứu dân số và phát triển Trung Quốc - các đơn vị thực hiện khảo sát nhận định, các chính sách khuyến khích sinh con như ưu đãi tài chính và các phương tiện hỗ trợ khác chưa thực sự phát huy tác dụng và “không còn phù hợp”.

“Chúng ta cần tăng cường nghiên cứu chuyên sâu về mối quan hệ giữa tình trạng nhân khẩu học và các chính sách hỗ trợ, khám phá các mối liên hệ và mô hình nội tại, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học hơn cho việc hoạch định chính sách trong tương lai”, đại diện nhóm khảo sát cho hay.

Trường mẫu giáo dần biến thành viện dưỡng lão, Trung Quốc vẫn đau đầu với cuộc khủng hoảng nhân khẩu học

Năm 2023, số trường mẫu giáo tại Trung Quốc đã giảm hơn 5% trong khi số trẻ em nhập học giảm hơn 11%.

Khủng hoảng nhân khẩu học lan rộng, một địa phương vùng xa Trung Quốc sẵn sàng 'chi đậm' để khuyến khích sinh con

Cuộc khủng hoảng nhân khẩu học tiếp tục là vấn đề đau đầu của nhiều địa phương Trung Quốc, không chỉ các thành phố lớn ...

Áp lực bủa vây, thanh niên Trung Quốc từ chối hẹn hò, lối sống 'độc thân vui vẻ' lên ngôi

Lựa chọn sống độc thân một cách vui vẻ đang là lối sống được rất nhiều người trẻ của nền kinh tế lớn thứ hai ...

Khủng hoảng nhân khẩu học, Trung Quốc kêu gọi người trẻ sớm chuẩn bị cho tuổi già

Để giảm bớt áp lực cho hệ thống an sinh xã hội, chính phủ Trung Quốc gần đây đã khuyến khích tầng lớp thanh niên ...

Nỗ lực ứng phó với khủng hoảng nhân khẩu học, Trung Quốc miễn, giảm học phí cho trẻ mầm non

Là một phần trong nỗ lực khuyến khích sinh con của Chính phủ, ngay từ năm học tới, các trường mẫu giáo công lập trên ...

(theo SCMP)

Đọc thêm

Việt Nam khẳng định vị thế và cam kết chiến lược tại Phiên đối thoại với Ủy ban CEDAW

Việt Nam khẳng định vị thế và cam kết chiến lược tại Phiên đối thoại với Ủy ban CEDAW

Ngày 3/2, Việt Nam đã thực hiện thành công Phiên bảo vệ Báo cáo quốc gia lần thứ 9 Công ước xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử ...
Đại sứ quán Việt Nam tại Nga dâng hoa tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Quảng trường mang tên Người ở Moscow

Đại sứ quán Việt Nam tại Nga dâng hoa tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Quảng trường mang tên Người ở Moscow

Ngày 3/2, Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga tổ chức Lễ dâng hoa tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Quảng trường Hồ Chí Minh ở ...
Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung hội đàm với Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung hội đàm với Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung hội đàm với Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị.
Chủ tịch nước Lương Cường tiếp Chủ tịch Hạ viện Jordan Mazen Turki El Qadi

Chủ tịch nước Lương Cường tiếp Chủ tịch Hạ viện Jordan Mazen Turki El Qadi

Chiều ngày 3/2, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Lương Cường đã tiếp Chủ tịch Hạ viện Jordan Mazen Turki El Qadi nhân dịp thăm chính thức Việt Nam ...
Giá vàng hôm nay 4/2/2026 đảo chiều, lập tức tăng 'quá nhanh, quá nguy hiểm', điều gì đang xảy ra?

Giá vàng hôm nay 4/2/2026 đảo chiều, lập tức tăng 'quá nhanh, quá nguy hiểm', điều gì đang xảy ra?

Giá vàng hôm nay 4/2/2026 đảo chiều, lập tức tăng "quá nhanh, quá nguy hiểm", điều già đang xảy ra? tăng hay giảm có phải là may rủi?
Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp Chủ tịch Hạ viện Jordan Mazen Turki El Qadi

Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp Chủ tịch Hạ viện Jordan Mazen Turki El Qadi

Chiều ngày 3/2, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm đã tiếp Chủ tịch Hạ viện Jordan Mazen Turki El Qadi nhân dịp thăm chính thức ...
Giáo dục 'chuyển mình' để thích ứng trong kỷ nguyên số

Giáo dục 'chuyển mình' để thích ứng trong kỷ nguyên số

Giáo dục đang chuyển mình mạnh mẽ, không chỉ nhờ công nghệ mà còn từ nhu cầu thích nghi xã hội.
Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh – Từ đại học bền vững đến hạt nhân đổi mới đô thị

Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh – Từ đại học bền vững đến hạt nhân đổi mới đô thị

Đại học ngày nay không thể đứng ngoài những thách thức lớn của đô thị và xã hội đương đại. Biến đổi khí hậu, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, đổi mới sáng tạo, bất ...
Hà Nội: Điểm danh các trường đại học xét tuyển tổ hợp C00 năm 2026

Hà Nội: Điểm danh các trường đại học xét tuyển tổ hợp C00 năm 2026

Năm 2026, một số trường đại học tại Hà Nội vẫn duy trì xét tuyển tổ hợp C00, trong khi nhiều trường khác đã chuyển hướng.
Công bố dự thảo quy chế tuyển sinh đại học với nhiều điểm mới, băn khoăn nỗi lo cửa vào bị thu hẹp

Công bố dự thảo quy chế tuyển sinh đại học với nhiều điểm mới, băn khoăn nỗi lo cửa vào bị thu hẹp

Nhiều trường đại học cho rằng dự thảo quy định thí sinh phải đạt 16 điểm ở 3 môn thi tốt nghiệp THPT để xét học bạ là khá cứng.
Gen Z cần biết

Gen Z cần biết

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số, thế hệ Gen Z cần trang bị những kỹ năng lõi để thích ứng và phát triển bền vững.
Thời gian Đại học Bách khoa Hà Nội công bố điểm thi đánh giá tư duy 2026

Thời gian Đại học Bách khoa Hà Nội công bố điểm thi đánh giá tư duy 2026

Đại học Bách khoa Hà Nội sẽ công bố điểm thi đánh giá tư duy 2026 trước Tết Nguyên đán, với gần 17.000 thí sinh tham gia kỳ thi đầu tiên.
Nên thường xuyên bổ sung nước lọc khi bị ốm

Nên thường xuyên bổ sung nước lọc khi bị ốm

Các chuyên gia y tế khuyến nghị, thay vì chỉ uống nước cam hay điện giải, bổ sung nước lọc thường xuyên giúp cơ thể phục hồi tốt hơn.
Bảy loại rau, củ, quả giàu chất xơ, hạn chế đường huyết sau ăn, giảm nguy cơ biến chứng

Bảy loại rau, củ, quả giàu chất xơ, hạn chế đường huyết sau ăn, giảm nguy cơ biến chứng

Đậu bắp, cà tím, bông cải xanh hay ớt chuông là những loại rau ít carbohydrate, giàu chất xơ, hạn chế gây tăng đường huyết sau ăn.
Điểm danh 3 loại rau bị tưởng chừng bị bỏ quên nhưng giúp giảm căng thẳng, lo âu

Điểm danh 3 loại rau bị tưởng chừng bị bỏ quên nhưng giúp giảm căng thẳng, lo âu

Có ít nhất 3 loại rau mọc dại được chứng minh có tác dụng tích cực trong việc cải thiện trí nhớ, giảm căng thẳng thần kinh.
Đại học Tokyo Nhật Bản thử nghiệm lâm sàng vaccine ngừa virus Nipah

Đại học Tokyo Nhật Bản thử nghiệm lâm sàng vaccine ngừa virus Nipah

Trung tâm Nghiên cứu Khoa học và Công nghệ tiên tiến của Đại học Tokyo đã phát triển một loại vaccine được kỳ vọng ngăn ngừa bệnh do virus Nipah gây ra.
Hỗ trợ chăm nom cháu giúp người già có trí nhớ và kỹ năng ngôn ngữ tốt hơn đáng kể

Hỗ trợ chăm nom cháu giúp người già có trí nhớ và kỹ năng ngôn ngữ tốt hơn đáng kể

Hỗ trợ chăm sóc cháu chắt không chỉ là niềm vui sum vầy của gia đình mà còn mang lại lợi ích bất ngờ cho sức khỏe não bộ của người cao tuổi.
Ăn yến mạch trong hai ngày có thể giảm đáng kể mức cholesterol xấu

Ăn yến mạch trong hai ngày có thể giảm đáng kể mức cholesterol xấu

Nghiên cứu mới cho thấy, chế độ ăn chủ yếu bằng yến mạch chỉ trong hai ngày cũng có thể giảm 10% mức cholesterol xấu (LDL).
Phiên bản di động