Trung Quốc chưa hết 'đau đầu' với bài toán nhân khẩu học

Mẫn Chi
Khảo sát mới đây của các nhà xã hội học Trung Quốc cho thấy, một số chính sách khuyến khích sinh con như ưu đãi tài chính và các phương tiện hỗ trợ khác chưa thực sự phát huy tác dụng và “không còn phù hợp”.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
dân số Trung Quốc
Dân số Trung Quốc đã giảm năm thứ ba liên tiếp. (Nguồn: SOPA)

Theo Cục Thống kê quốc gia, số ca tử vong tại Trung Quốc tiếp tục vượt số ca sinh khi độ tuổi trung bình của cả nước tăng lên, và dân số cả nước giảm năm thứ ba liên tiếp, giảm 1,39 triệu người xuống còn 1,4083 tỷ người.

Trước tâm lý e ngại chuyện kết hôn và sinh nở lan rộng trong thanh niên Trung Quốc, dẫn đến cuộc khủng hoảng nhân khẩu học tiềm ẩn, chính quyền đã cam kết xây dựng một xã hội “thân thiện” và tạo điều kiện cho việc sinh con với nhiều biện pháp hỗ trợ được ban hành ở cấp trung ương và địa phương.

Các biện pháp này bao gồm khoản trợ cấp hàng năm 3.600 NDT (506 USD) cho mỗi trẻ dưới 3 tuổi, cũng như các khoản thưởng bằng tiền mặt, kéo dài thời gian nghỉ phép và miễn giảm thuế từ chính quyền địa phương...

Tuy nhiên, kết quả khảo sát gần đây của các nhà xã hội học Trung Quốc cho thấy nhiều điều nghịch lý đáng suy ngẫm. Khung đánh giá được đo lường dựa trên ba khía cạnh chính: tỷ lệ sinh, điều kiện chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, hỗ trợ của các chính quyền địa phương, tổ chức để khuyến khích sinh con.

Theo đó, dù không có nhiều chính sách hỗ trợ và khuyến khích phụ nữ sinh con nhưng tỉnh Quảng Đông - địa phương vốn nổi tiếng với truyền thống sinh nhiều con hiện có tỷ lệ sinh khả quan nhất. Tiếp theo là tỉnh Tứ Xuyên ở phía Tây Nam Trung Quốc.

Trong khi đó, đô thị Thượng Hải (tỉnh Chiết Giang) và ba tỉnh Đông Bắc là Liêu Ninh, Cát Lâm và Hắc Long Giang vẫn xếp sau dù có mức hỗ trợ chính sách về sinh con vượt trội.

Với tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh khá cao, khoảng 115,24 bé trai/100 bé gái - Quảng Đông đã ghi nhận 1,13 triệu ca sinh vào năm 2024, tăng 100.000 ca so với năm 2023, trở thành tỉnh đứng đầu cả nước về số ca sinh mới trong năm thứ bảy liên tiếp. Trên thực tế, Quảng Đông tụt hậu khá xa so với mức trung bình toàn quốc về một số chỉ số. Địa phương này cũng chỉ tính 98 ngày nghỉ thai sản có lương - mức tối thiểu theo quy định của pháp luật.

Dù vậy, điều đáng chú ý là dù có số dân đông nhất và là điểm sáng hiếm hoi trong bối cảnh tỷ lệ sinh toàn quốc đang suy giảm, Quảng Đông lại xếp thứ hai từ dưới lên trong bảng xếp hạng tổng hợp về mức độ thân thiện với sinh sản trên khắp các tỉnh, thành phố và khu tự trị của Trung Quốc.

Ở phía Bắc, thủ đô Bắc Kinh và thành phố lân cận Thiên Tân cũng nằm trong 10 khu vực đứng cuối bảng xếp hạng về mức độ thuận lợi cho việc sinh nở, cho thấy “những thách thức phức tạp hơn đối với các khu vực phát triển kinh tế trong việc thúc đẩy phát triển một môi trường thân thiện với sinh đẻ” - theo khảo sát.

Ngôi sao của bảng xếp hạng là tỉnh Vân Nam - đứng đầu về môi trường và mức độ thân thiện cho việc sinh con với độ tuổi trung bình của phụ nữ sinh con lần đầu là 26,17 tuổi, tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh là 107,81 bé trai/100 bé gái.

Dù kém phát triển hơn nhiều khu vực khác nhưng tỉnh Vân Nam lại ghi dấu ấn với thành tích đạt mức bao phủ toàn diện các khoản trợ cấp chăm sóc dành cho trẻ em.

Các nhà xã hội học đến từ Đại học Bưu chính Viễn thông Nam Kinh và Trung tâm nghiên cứu dân số và phát triển Trung Quốc - các đơn vị thực hiện khảo sát nhận định, các chính sách khuyến khích sinh con như ưu đãi tài chính và các phương tiện hỗ trợ khác chưa thực sự phát huy tác dụng và “không còn phù hợp”.

“Chúng ta cần tăng cường nghiên cứu chuyên sâu về mối quan hệ giữa tình trạng nhân khẩu học và các chính sách hỗ trợ, khám phá các mối liên hệ và mô hình nội tại, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học hơn cho việc hoạch định chính sách trong tương lai”, đại diện nhóm khảo sát cho hay.

Trường mẫu giáo dần biến thành viện dưỡng lão, Trung Quốc vẫn đau đầu với cuộc khủng hoảng nhân khẩu học

Năm 2023, số trường mẫu giáo tại Trung Quốc đã giảm hơn 5% trong khi số trẻ em nhập học giảm hơn 11%.

Khủng hoảng nhân khẩu học lan rộng, một địa phương vùng xa Trung Quốc sẵn sàng 'chi đậm' để khuyến khích sinh con

Cuộc khủng hoảng nhân khẩu học tiếp tục là vấn đề đau đầu của nhiều địa phương Trung Quốc, không chỉ các thành phố lớn ...

Áp lực bủa vây, thanh niên Trung Quốc từ chối hẹn hò, lối sống 'độc thân vui vẻ' lên ngôi

Lựa chọn sống độc thân một cách vui vẻ đang là lối sống được rất nhiều người trẻ của nền kinh tế lớn thứ hai ...

Khủng hoảng nhân khẩu học, Trung Quốc kêu gọi người trẻ sớm chuẩn bị cho tuổi già

Để giảm bớt áp lực cho hệ thống an sinh xã hội, chính phủ Trung Quốc gần đây đã khuyến khích tầng lớp thanh niên ...

Nỗ lực ứng phó với khủng hoảng nhân khẩu học, Trung Quốc miễn, giảm học phí cho trẻ mầm non

Là một phần trong nỗ lực khuyến khích sinh con của Chính phủ, ngay từ năm học tới, các trường mẫu giáo công lập trên ...

(theo SCMP)

Đọc thêm

Chuyện chưa kể về nghệ sĩ xiếc sau ánh đèn sân khấu

Chuyện chưa kể về nghệ sĩ xiếc sau ánh đèn sân khấu

Dưới ánh đèn màu rực rỡ của Rạp xiếc Trung ương, những bước chân trần trên dây cao, những màn đu dây mãn nhãn khiến hàng trăm khán giả nín ...
Học giả Trung Quốc: Tăng cường giao lưu giúp hai nước Việt-Trung thấu hiểu nhau hơn

Học giả Trung Quốc: Tăng cường giao lưu giúp hai nước Việt-Trung thấu hiểu nhau hơn

Ông Ngưu Khải Quân, Viện trưởng Viện Quan hệ quốc tế, Đại học Trung Sơn đã trả lời phỏng vấn về các biện pháp thúc đẩy giao lưu Việt-Trung.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 11/1/2026: Cự Giải có nhiều tin vui tài lộc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 11/1/2026: Cự Giải có nhiều tin vui tài lộc

Tử vi hôm nay 11/1/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 11/1 và sáng 12/1: Lịch thi đấu Siêu cúp Tây Ban Nha - Barcelona vs Real Madrid; Cúp FA - MU vs Brighton

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 11/1 và sáng 12/1: Lịch thi đấu Siêu cúp Tây Ban Nha - Barcelona vs Real Madrid; Cúp FA - MU vs Brighton

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 11/1 và sáng 12/1: Lịch thi đấu Siêu cúp Tây Ban Nha - Barcelona vs Real Madrid; vòng bảng U23 châu Á 2026...
Cập nhật bảng giá xe hãng Jeep mới nhất tháng 1/2026

Cập nhật bảng giá xe hãng Jeep mới nhất tháng 1/2026

Bảng giá xe hãng Jeep của dòng như Grand Cherokee L 2023, Gladiator 2021, Wrangler 2023, Wrangler 2021, Gladiator 2023 sẽ được cập nhật chi tiết bên trong bài viết ...
Nhận định bóng đá, dự đoán trận đấu Charlton Athletic vs Chelsea: Quà ra mắt của tân HLV Liam Rosenior

Nhận định bóng đá, dự đoán trận đấu Charlton Athletic vs Chelsea: Quà ra mắt của tân HLV Liam Rosenior

Nhận định trận đấu Charlton Athletic vs Chelsea, 03h00 ngày 11/1, sân The Valley (Anh), vòng 3 FA Cup.
Quý IV/2025: Thu nhập bình quân tháng của người lao động đạt hơn 8 triệu đồng

Quý IV/2025: Thu nhập bình quân tháng của người lao động đạt hơn 8 triệu đồng

Thu nhập bình quân tháng của người lao động quý IV/2025 là 8,7 triệu đồng, tăng 323.000 đồng (tương ứng tăng 3,9%)
Khan Academy Vietnam đồng hành cùng Học viện Ngoại giao thúc đẩy ứng dụng AI trong giảng dạy

Khan Academy Vietnam đồng hành cùng Học viện Ngoại giao thúc đẩy ứng dụng AI trong giảng dạy

Ngày 7/1, Học viện Ngoại giao (DAV) phối hợp cùng The Vietnam Foundation và Khan Academy Vietnam (KAV) tổ chức tọa đàm với chủ đề “Giới thiệu và thực hành ứng dụng AI hỗ trợ ...
Học viện Ngân hàng điều chỉnh phương thức xét tuyển năm 2026

Học viện Ngân hàng điều chỉnh phương thức xét tuyển năm 2026

Học viện Ngân hàng sẽ thay đổi phương thức xét tuyển, không sử dụng học bạ độc lập mà kết hợp với điểm thi năng lực hoặc chứng chỉ quốc tế.
Trường ĐH Sư phạm Hà Nội công bố chi tiết lịch thi Đánh giá năng lực 2026

Trường ĐH Sư phạm Hà Nội công bố chi tiết lịch thi Đánh giá năng lực 2026

Trường ĐH Sư phạm Hà Nội vừa thông báo kế hoạch tổ chức kỳ thi Đánh giá năng lực năm 2026, cung cấp chi tiết về lịch thi và các môn thi.
Học viện Báo chí và Tuyên truyền công bố phương án tuyển sinh 2026

Học viện Báo chí và Tuyên truyền công bố phương án tuyển sinh 2026

Học viện Báo chí và Tuyên truyền vừa công bố phương án tuyển sinh đại học chính quy năm 2026, trong đó đáng chú ý là việc bỏ xét tuyển bằng học bạ.
Bộ GD&ĐT giải thích lý do chọn sách giáo khoa 'Kết nối tri thức với cuộc sống'

Bộ GD&ĐT giải thích lý do chọn sách giáo khoa 'Kết nối tri thức với cuộc sống'

Bộ GD&ĐT đã công bố lý do chọn bộ sách giáo khoa 'Kết nối tri thức với cuộc sống' làm sách giáo khoa thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027.
Bạn có đang sử dụng thực phẩm chức năng đúng cách?

Bạn có đang sử dụng thực phẩm chức năng đúng cách?

Thực phẩm chức năng đang trở thành thói quen hằng ngày của nhiều người, nhưng các chuyên gia cảnh báo dùng sai liều vừa “phí tiền” vừa rủi ro.
Những lưu ý trong phòng bệnh đường hô hấp vào mùa lạnh

Những lưu ý trong phòng bệnh đường hô hấp vào mùa lạnh

Để phòng bệnh viêm đường hô hấp trong thời tiết lạnh, điều quan trọng nhất là giữ ấm cơ thể và vệ sinh môi trường sống.
Bổ sung trái cây giàu vitamin có thể làm chậm quá trình tóc bạc sớm

Bổ sung trái cây giàu vitamin có thể làm chậm quá trình tóc bạc sớm

Tóc bạc sớm không chỉ là dấu hiệu của tuổi tác mà còn phản ánh tình trạng sức khỏe và lối sống.
Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 13 luật mới: Tăng cường chăm sóc sức khỏe, hoàn thiện thể chế

Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 13 luật mới: Tăng cường chăm sóc sức khỏe, hoàn thiện thể chế

Chiều 5/1, tại Phủ Chủ tịch, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 13 luật được Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV thông ...
Sống lành mạnh giúp trẻ hoá não bộ tới 8 năm

Sống lành mạnh giúp trẻ hoá não bộ tới 8 năm

Các chuyên gia thần kinh tại Israel nhấn mạnh thông điệp rằng sức khỏe não bộ không chỉ phụ thuộc vào tuổi tác mà còn chịu tác động lớn từ thói quen sinh hoạt.
Chuyên gia lão hóa chia sẻ 3 thói quen tuyệt vời giúp tăng tuổi thọ

Chuyên gia lão hóa chia sẻ 3 thói quen tuyệt vời giúp tăng tuổi thọ

Tiến sĩ nghiên cứu tuổi thọ Thomas Rando duy trì chạy bộ, nhịn ăn gián đoạn và duy trì các mối quan hệ xã hội để lão hóa khỏe mạnh.
Phiên bản di động