Trung Quốc chưa hết 'đau đầu' với bài toán nhân khẩu học

Mẫn Chi
Khảo sát mới đây của các nhà xã hội học Trung Quốc cho thấy, một số chính sách khuyến khích sinh con như ưu đãi tài chính và các phương tiện hỗ trợ khác chưa thực sự phát huy tác dụng và “không còn phù hợp”.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
dân số Trung Quốc
Dân số Trung Quốc đã giảm năm thứ ba liên tiếp. (Nguồn: SOPA)

Theo Cục Thống kê quốc gia, số ca tử vong tại Trung Quốc tiếp tục vượt số ca sinh khi độ tuổi trung bình của cả nước tăng lên, và dân số cả nước giảm năm thứ ba liên tiếp, giảm 1,39 triệu người xuống còn 1,4083 tỷ người.

Trước tâm lý e ngại chuyện kết hôn và sinh nở lan rộng trong thanh niên Trung Quốc, dẫn đến cuộc khủng hoảng nhân khẩu học tiềm ẩn, chính quyền đã cam kết xây dựng một xã hội “thân thiện” và tạo điều kiện cho việc sinh con với nhiều biện pháp hỗ trợ được ban hành ở cấp trung ương và địa phương.

Các biện pháp này bao gồm khoản trợ cấp hàng năm 3.600 NDT (506 USD) cho mỗi trẻ dưới 3 tuổi, cũng như các khoản thưởng bằng tiền mặt, kéo dài thời gian nghỉ phép và miễn giảm thuế từ chính quyền địa phương...

Tuy nhiên, kết quả khảo sát gần đây của các nhà xã hội học Trung Quốc cho thấy nhiều điều nghịch lý đáng suy ngẫm. Khung đánh giá được đo lường dựa trên ba khía cạnh chính: tỷ lệ sinh, điều kiện chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, hỗ trợ của các chính quyền địa phương, tổ chức để khuyến khích sinh con.

Theo đó, dù không có nhiều chính sách hỗ trợ và khuyến khích phụ nữ sinh con nhưng tỉnh Quảng Đông - địa phương vốn nổi tiếng với truyền thống sinh nhiều con hiện có tỷ lệ sinh khả quan nhất. Tiếp theo là tỉnh Tứ Xuyên ở phía Tây Nam Trung Quốc.

Trong khi đó, đô thị Thượng Hải (tỉnh Chiết Giang) và ba tỉnh Đông Bắc là Liêu Ninh, Cát Lâm và Hắc Long Giang vẫn xếp sau dù có mức hỗ trợ chính sách về sinh con vượt trội.

Với tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh khá cao, khoảng 115,24 bé trai/100 bé gái - Quảng Đông đã ghi nhận 1,13 triệu ca sinh vào năm 2024, tăng 100.000 ca so với năm 2023, trở thành tỉnh đứng đầu cả nước về số ca sinh mới trong năm thứ bảy liên tiếp. Trên thực tế, Quảng Đông tụt hậu khá xa so với mức trung bình toàn quốc về một số chỉ số. Địa phương này cũng chỉ tính 98 ngày nghỉ thai sản có lương - mức tối thiểu theo quy định của pháp luật.

Dù vậy, điều đáng chú ý là dù có số dân đông nhất và là điểm sáng hiếm hoi trong bối cảnh tỷ lệ sinh toàn quốc đang suy giảm, Quảng Đông lại xếp thứ hai từ dưới lên trong bảng xếp hạng tổng hợp về mức độ thân thiện với sinh sản trên khắp các tỉnh, thành phố và khu tự trị của Trung Quốc.

Ở phía Bắc, thủ đô Bắc Kinh và thành phố lân cận Thiên Tân cũng nằm trong 10 khu vực đứng cuối bảng xếp hạng về mức độ thuận lợi cho việc sinh nở, cho thấy “những thách thức phức tạp hơn đối với các khu vực phát triển kinh tế trong việc thúc đẩy phát triển một môi trường thân thiện với sinh đẻ” - theo khảo sát.

Ngôi sao của bảng xếp hạng là tỉnh Vân Nam - đứng đầu về môi trường và mức độ thân thiện cho việc sinh con với độ tuổi trung bình của phụ nữ sinh con lần đầu là 26,17 tuổi, tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh là 107,81 bé trai/100 bé gái.

Dù kém phát triển hơn nhiều khu vực khác nhưng tỉnh Vân Nam lại ghi dấu ấn với thành tích đạt mức bao phủ toàn diện các khoản trợ cấp chăm sóc dành cho trẻ em.

Các nhà xã hội học đến từ Đại học Bưu chính Viễn thông Nam Kinh và Trung tâm nghiên cứu dân số và phát triển Trung Quốc - các đơn vị thực hiện khảo sát nhận định, các chính sách khuyến khích sinh con như ưu đãi tài chính và các phương tiện hỗ trợ khác chưa thực sự phát huy tác dụng và “không còn phù hợp”.

“Chúng ta cần tăng cường nghiên cứu chuyên sâu về mối quan hệ giữa tình trạng nhân khẩu học và các chính sách hỗ trợ, khám phá các mối liên hệ và mô hình nội tại, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học hơn cho việc hoạch định chính sách trong tương lai”, đại diện nhóm khảo sát cho hay.

Trường mẫu giáo dần biến thành viện dưỡng lão, Trung Quốc vẫn đau đầu với cuộc khủng hoảng nhân khẩu học

Năm 2023, số trường mẫu giáo tại Trung Quốc đã giảm hơn 5% trong khi số trẻ em nhập học giảm hơn 11%.

Khủng hoảng nhân khẩu học lan rộng, một địa phương vùng xa Trung Quốc sẵn sàng 'chi đậm' để khuyến khích sinh con

Cuộc khủng hoảng nhân khẩu học tiếp tục là vấn đề đau đầu của nhiều địa phương Trung Quốc, không chỉ các thành phố lớn ...

Áp lực bủa vây, thanh niên Trung Quốc từ chối hẹn hò, lối sống 'độc thân vui vẻ' lên ngôi

Lựa chọn sống độc thân một cách vui vẻ đang là lối sống được rất nhiều người trẻ của nền kinh tế lớn thứ hai ...

Khủng hoảng nhân khẩu học, Trung Quốc kêu gọi người trẻ sớm chuẩn bị cho tuổi già

Để giảm bớt áp lực cho hệ thống an sinh xã hội, chính phủ Trung Quốc gần đây đã khuyến khích tầng lớp thanh niên ...

Nỗ lực ứng phó với khủng hoảng nhân khẩu học, Trung Quốc miễn, giảm học phí cho trẻ mầm non

Là một phần trong nỗ lực khuyến khích sinh con của Chính phủ, ngay từ năm học tới, các trường mẫu giáo công lập trên ...

(theo SCMP)

Đọc thêm

Tái hiện hành trình huyền thoại trên biển qua sách ảnh

Tái hiện hành trình huyền thoại trên biển qua sách ảnh

Nhà xuất bản Thông tấn ra mắt cuốn sách ảnh song ngữ Việt – Anh “Huyền thoại Đường Hồ Chí Minh trên biển”, tập hợp hàng trăm hình ảnh, tư ...
Việt Nam - Idaho, Hoa Kỳ: Thúc đẩy hợp tác đầu tư, phát triển công nghệ và đào tạo nhân lực công nghệ cao

Việt Nam - Idaho, Hoa Kỳ: Thúc đẩy hợp tác đầu tư, phát triển công nghệ và đào tạo nhân lực công nghệ cao

Đoàn công tác Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại San Francisco, do Tổng Lãnh sự Hoàng Anh Tuấn dẫn đầu đã có chuyến thăm làm việc tại bang Idaho.
Gieo ước mơ từ những trải nghiệm đầu tiên

Gieo ước mơ từ những trải nghiệm đầu tiên

Dự án ‘One Hill – Thêm một ngày nắng’đã mang đến những trải nghiệm nghề nghiệp ý nghĩa cho học sinh Trường PTDT Bán trú Tiểu học Lê Lợi, tỉnh ...
NATO đổ thêm hàng loạt khí tài, tăng cường hiện diện tại Biển Đen sau các vụ tấn công tàu thương mại

NATO đổ thêm hàng loạt khí tài, tăng cường hiện diện tại Biển Đen sau các vụ tấn công tàu thương mại

NATO sẽ tăng cường hiện diện quân sự ở Biển Đen, triển khai thêm máy bay tuần tra biển, hệ thống radar và UAV sau loạt vụ tấn công tàu ...
Truyền thông Đan Mạch khắc họa đậm nét dấu ấn chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Truyền thông Đan Mạch khắc họa đậm nét dấu ấn chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Truyền thông quốc tế dành sự quan tâm lớn đến chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân tới Đan Mạch ...
Ngoại trưởng Mỹ: Quan hệ với Ấn Độ sẽ định hình thế kỷ 21

Ngoại trưởng Mỹ: Quan hệ với Ấn Độ sẽ định hình thế kỷ 21

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định, quan hệ giữa nước này và Ấn Độ có ý nghĩa quan trọng trong việc định hình thế kỷ 21.
Hạnh phúc không xây bằng sự hy sinh của phụ nữ

Hạnh phúc không xây bằng sự hy sinh của phụ nữ

Giá trị của người phụ nữ không chỉ nằm ở những gì đã hy sinh, mà còn ở những điều tốt đẹp mình tạo dựng và lan tỏa.
Phụ nữ mạnh mẽ có cần gồng mình?

Phụ nữ mạnh mẽ có cần gồng mình?

Nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, bên cạnh những lời chúc và sự tôn vinh, quyền sống là chính mình của phụ nữ cũng cần được quan tâm.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo: Đổi mới cơ chế đào tạo, nâng cao chất lượng nhân lực để tăng trưởng bền vững

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo: Đổi mới cơ chế đào tạo, nâng cao chất lượng nhân lực để tăng trưởng bền vững

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT nhấn mạnh, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, năng suất lao động là chìa khóa để thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững.
Bộ Giáo dục và Đào tạo sắp xếp lại các trường đại học, cao đẳng trong năm 2026

Bộ Giáo dục và Đào tạo sắp xếp lại các trường đại học, cao đẳng trong năm 2026

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Quyết định số 3013/QĐ-BGDĐT về Kế hoạch sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ.
Tạo không gian trao đổi cho giáo viên giảng dạy tiếng Anh trong kỷ nguyên AI

Tạo không gian trao đổi cho giáo viên giảng dạy tiếng Anh trong kỷ nguyên AI

Hội nghị trực tuyến về giảng dạy tiếng Anh sẽ tạo không gian trao đổi để thầy cô cùng chia sẻ, vận dụng những ý tưởng phù hợp với nhu cầu trong kỷ nguyên AI.
Dự án quốc tế 'Tiếng Nga tại Việt Nam: Đối thoại giữa các nền văn hóa': Chặng đường xuyên Việt thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước

Dự án quốc tế 'Tiếng Nga tại Việt Nam: Đối thoại giữa các nền văn hóa': Chặng đường xuyên Việt thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước

Dự án 'Tiếng Nga tại Việt Nam: Đối thoại văn hóa' do các chuyên gia của Trường Đại học Tổng hợp Ngôn ngữ Quốc gia Mátxcơva (MSLU) thực hiện đã kết thúc tốt đẹp
Kiểm soát đường huyết hiệu quả nhờ 5 thực phẩm quen thuộc

Kiểm soát đường huyết hiệu quả nhờ 5 thực phẩm quen thuộc

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyên nên chọn yến mạch, quả mọng, cá hồi, các loại hạt và đậu để hỗ trợ đường huyết khỏe mạnh.
Ung thư vú đang có xu hướng ngày càng trẻ hóa tại Việt Nam

Ung thư vú đang có xu hướng ngày càng trẻ hóa tại Việt Nam

Chuỗi hoạt động nâng cao nhận thức về ung thư vú mở đầu bằng Lễ phát động và Diễn đàn bệnh nhân ‘Sống trọn hành trình’.
Dịch Ebola ở CHDC Congo: Ghi nhận hơn 9.400 ca mắc, nguy cơ lây lan xuyên biên giới

Dịch Ebola ở CHDC Congo: Ghi nhận hơn 9.400 ca mắc, nguy cơ lây lan xuyên biên giới

CHDC Congo ghi nhận 4.536 ca tử vong trong tổng số hơn 9.400 ca mắc Ebola kể từ khi dịch bùng phát hồi tháng 5/2026.
Chuyên gia gợi ý 3 cách ăn chuối buổi sáng giúp no lâu, đủ chất

Chuyên gia gợi ý 3 cách ăn chuối buổi sáng giúp no lâu, đủ chất

Chuối có thể là món ăn sáng tiện lợi nhất nhưng chưa cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết để duy trì năng lượng, đặc biệt vào đầu ngày.
Thiếu ngủ làm gia tăng nguy cơ mắc nhiều loại bệnh

Thiếu ngủ làm gia tăng nguy cơ mắc nhiều loại bệnh

Nghiên cứu trên gần 100.000 người cho thấy, thiếu ngủ, đặc biệt ngủ dưới 5 giờ mỗi đêm, có liên quan đến nguy cơ mắc 37 bệnh và nhiều vấn đề sức khỏe.
Phương pháp tiêm sắt nano-carbon, kiểm soát khối u ở 84% bệnh nhân ung thư

Phương pháp tiêm sắt nano-carbon, kiểm soát khối u ở 84% bệnh nhân ung thư

Thử nghiệm lâm sàng giai đoạn I tại Trung Quốc cho thấy phương pháp tiêm sắt nano-carbon giúp kiểm soát sự phát triển của khối u ở 84,2% trong số 19 bệnh nhân ung thư ...
Phiên bản di động