Trung Quốc chưa hết 'đau đầu' với bài toán nhân khẩu học

Mẫn Chi
Khảo sát mới đây của các nhà xã hội học Trung Quốc cho thấy, một số chính sách khuyến khích sinh con như ưu đãi tài chính và các phương tiện hỗ trợ khác chưa thực sự phát huy tác dụng và “không còn phù hợp”.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
dân số Trung Quốc
Dân số Trung Quốc đã giảm năm thứ ba liên tiếp. (Nguồn: SOPA)

Theo Cục Thống kê quốc gia, số ca tử vong tại Trung Quốc tiếp tục vượt số ca sinh khi độ tuổi trung bình của cả nước tăng lên, và dân số cả nước giảm năm thứ ba liên tiếp, giảm 1,39 triệu người xuống còn 1,4083 tỷ người.

Trước tâm lý e ngại chuyện kết hôn và sinh nở lan rộng trong thanh niên Trung Quốc, dẫn đến cuộc khủng hoảng nhân khẩu học tiềm ẩn, chính quyền đã cam kết xây dựng một xã hội “thân thiện” và tạo điều kiện cho việc sinh con với nhiều biện pháp hỗ trợ được ban hành ở cấp trung ương và địa phương.

Các biện pháp này bao gồm khoản trợ cấp hàng năm 3.600 NDT (506 USD) cho mỗi trẻ dưới 3 tuổi, cũng như các khoản thưởng bằng tiền mặt, kéo dài thời gian nghỉ phép và miễn giảm thuế từ chính quyền địa phương...

Tuy nhiên, kết quả khảo sát gần đây của các nhà xã hội học Trung Quốc cho thấy nhiều điều nghịch lý đáng suy ngẫm. Khung đánh giá được đo lường dựa trên ba khía cạnh chính: tỷ lệ sinh, điều kiện chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, hỗ trợ của các chính quyền địa phương, tổ chức để khuyến khích sinh con.

Theo đó, dù không có nhiều chính sách hỗ trợ và khuyến khích phụ nữ sinh con nhưng tỉnh Quảng Đông - địa phương vốn nổi tiếng với truyền thống sinh nhiều con hiện có tỷ lệ sinh khả quan nhất. Tiếp theo là tỉnh Tứ Xuyên ở phía Tây Nam Trung Quốc.

Trong khi đó, đô thị Thượng Hải (tỉnh Chiết Giang) và ba tỉnh Đông Bắc là Liêu Ninh, Cát Lâm và Hắc Long Giang vẫn xếp sau dù có mức hỗ trợ chính sách về sinh con vượt trội.

Với tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh khá cao, khoảng 115,24 bé trai/100 bé gái - Quảng Đông đã ghi nhận 1,13 triệu ca sinh vào năm 2024, tăng 100.000 ca so với năm 2023, trở thành tỉnh đứng đầu cả nước về số ca sinh mới trong năm thứ bảy liên tiếp. Trên thực tế, Quảng Đông tụt hậu khá xa so với mức trung bình toàn quốc về một số chỉ số. Địa phương này cũng chỉ tính 98 ngày nghỉ thai sản có lương - mức tối thiểu theo quy định của pháp luật.

Dù vậy, điều đáng chú ý là dù có số dân đông nhất và là điểm sáng hiếm hoi trong bối cảnh tỷ lệ sinh toàn quốc đang suy giảm, Quảng Đông lại xếp thứ hai từ dưới lên trong bảng xếp hạng tổng hợp về mức độ thân thiện với sinh sản trên khắp các tỉnh, thành phố và khu tự trị của Trung Quốc.

Ở phía Bắc, thủ đô Bắc Kinh và thành phố lân cận Thiên Tân cũng nằm trong 10 khu vực đứng cuối bảng xếp hạng về mức độ thuận lợi cho việc sinh nở, cho thấy “những thách thức phức tạp hơn đối với các khu vực phát triển kinh tế trong việc thúc đẩy phát triển một môi trường thân thiện với sinh đẻ” - theo khảo sát.

Ngôi sao của bảng xếp hạng là tỉnh Vân Nam - đứng đầu về môi trường và mức độ thân thiện cho việc sinh con với độ tuổi trung bình của phụ nữ sinh con lần đầu là 26,17 tuổi, tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh là 107,81 bé trai/100 bé gái.

Dù kém phát triển hơn nhiều khu vực khác nhưng tỉnh Vân Nam lại ghi dấu ấn với thành tích đạt mức bao phủ toàn diện các khoản trợ cấp chăm sóc dành cho trẻ em.

Các nhà xã hội học đến từ Đại học Bưu chính Viễn thông Nam Kinh và Trung tâm nghiên cứu dân số và phát triển Trung Quốc - các đơn vị thực hiện khảo sát nhận định, các chính sách khuyến khích sinh con như ưu đãi tài chính và các phương tiện hỗ trợ khác chưa thực sự phát huy tác dụng và “không còn phù hợp”.

“Chúng ta cần tăng cường nghiên cứu chuyên sâu về mối quan hệ giữa tình trạng nhân khẩu học và các chính sách hỗ trợ, khám phá các mối liên hệ và mô hình nội tại, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học hơn cho việc hoạch định chính sách trong tương lai”, đại diện nhóm khảo sát cho hay.

Trường mẫu giáo dần biến thành viện dưỡng lão, Trung Quốc vẫn đau đầu với cuộc khủng hoảng nhân khẩu học

Năm 2023, số trường mẫu giáo tại Trung Quốc đã giảm hơn 5% trong khi số trẻ em nhập học giảm hơn 11%.

Khủng hoảng nhân khẩu học lan rộng, một địa phương vùng xa Trung Quốc sẵn sàng 'chi đậm' để khuyến khích sinh con

Cuộc khủng hoảng nhân khẩu học tiếp tục là vấn đề đau đầu của nhiều địa phương Trung Quốc, không chỉ các thành phố lớn ...

Áp lực bủa vây, thanh niên Trung Quốc từ chối hẹn hò, lối sống 'độc thân vui vẻ' lên ngôi

Lựa chọn sống độc thân một cách vui vẻ đang là lối sống được rất nhiều người trẻ của nền kinh tế lớn thứ hai ...

Khủng hoảng nhân khẩu học, Trung Quốc kêu gọi người trẻ sớm chuẩn bị cho tuổi già

Để giảm bớt áp lực cho hệ thống an sinh xã hội, chính phủ Trung Quốc gần đây đã khuyến khích tầng lớp thanh niên ...

Nỗ lực ứng phó với khủng hoảng nhân khẩu học, Trung Quốc miễn, giảm học phí cho trẻ mầm non

Là một phần trong nỗ lực khuyến khích sinh con của Chính phủ, ngay từ năm học tới, các trường mẫu giáo công lập trên ...

(theo SCMP)

Đọc thêm

Không để tài sản công dôi dư thành nguồn lực bị 'đóng băng'

Không để tài sản công dôi dư thành nguồn lực bị 'đóng băng'

Hơn 11.000 cơ sở nhà, đất dôi dư cần sớm được xử lý để tránh lãng phí nguồn lực công, bổ sung hạ tầng và thúc đẩy phát triển địa ...
Bộ Ngoại giao khẩn trương hỗ trợ khắc phục hậu quả tai nạn lật cano ở Phú Quốc

Bộ Ngoại giao khẩn trương hỗ trợ khắc phục hậu quả tai nạn lật cano ở Phú Quốc

Liên quan đến vụ việc cano ở Phú Quốc gặp nạn ngày 11/7 do thời tiết xấu, cho đến nay, Bộ Ngoại giao đã và đang phối hợp chặt chẽ ...
Lan tỏa tình yêu tiếng Việt trong trái tim thế hệ trẻ kiều bào

Lan tỏa tình yêu tiếng Việt trong trái tim thế hệ trẻ kiều bào

Chung kết Cuộc thi Hùng biện tiếng Việt 2026 với chủ đề “Tiếng Việt trong tim những người con xa xứ” đã diễn ra tại Nhật Bản và Việt Nam.
Cuộc gặp không chính thức giữa các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN với Bộ trưởng Ngoại giao Myanmar

Cuộc gặp không chính thức giữa các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN với Bộ trưởng Ngoại giao Myanmar

Ngày 12/7, tại Bangkok, Thái Lan, đã diễn ra Cuộc gặp không chính thức giữa các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN với Bộ trưởng Ngoại giao Myanmar.
Chụp màn hình máy tính, laptop nhanh chóng

Chụp màn hình máy tính, laptop nhanh chóng

Bạn cần lưu lại nội dung trên màn hình máy tính? Khám phá ngay cách chụp màn hình nhanh, đơn giản và dễ thực hiện, phù hợp cho học tập, ...
Giá vàng hôm nay 13/7/2026 dao động trong vùng tích lũy, chưa xác lập xu hướng tăng, các Ngân hàng trung ương tạo lực đỡ đáng kể

Giá vàng hôm nay 13/7/2026 dao động trong vùng tích lũy, chưa xác lập xu hướng tăng, các Ngân hàng trung ương tạo lực đỡ đáng kể

Giá vàng hôm nay 13/7/2026 ghi nhận thị trường hiện đang chịu sức ép về vấn đề lãi suất từ Fed.
Giáo dục bị 'lép vế' trong viện trợ phát triển, UNESCO thúc đẩy giải pháp mới

Giáo dục bị 'lép vế' trong viện trợ phát triển, UNESCO thúc đẩy giải pháp mới

UNESCO cảnh báo viện trợ giáo dục toàn cầu giảm mạnh, trong khi 113 quốc gia phải chi trả nợ nhiều hơn đầu tư cho giáo dục.
Việt Nam lọt top 7 đội tuyển có thành tích cao nhất của kỳ thi Olympic Vật lý quốc tế 2026

Việt Nam lọt top 7 đội tuyển có thành tích cao nhất của kỳ thi Olympic Vật lý quốc tế 2026

Đội tuyển quốc gia Việt Nam tham dự Olympic Vật lý quốc tế lần thứ 56 gồm năm học sinh và đều đạt huy chương, với 4 Huy chương Vàng và 1 Huy chương Bạc.
Từ lớp học trực tuyến đến cuộc gặp ngoài đời: Công nghệ mở ra cơ hội, con người tạo nên những kết nối

Từ lớp học trực tuyến đến cuộc gặp ngoài đời: Công nghệ mở ra cơ hội, con người tạo nên những kết nối

Suốt hai năm qua, cứ mỗi tuần, cô Nguyên Phạm, hiện sinh sống tại Mỹ và là giáo viên tình nguyện của Lớp học mở Khan Academy Vietnam (KAV), lại gặp học sinh của mình ...
Học viện Ngoại giao công bố điểm sàn năm 2026

Học viện Ngoại giao công bố điểm sàn năm 2026

Ngày 11/7, Học viện Ngoại giao công bố ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào (điểm sàn) năm 2026.
Bộ Giáo dục và Đào tạo có thêm 2 Thứ trưởng

Bộ Giáo dục và Đào tạo có thêm 2 Thứ trưởng

Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định bổ nhiệm hai Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, có hiệu lực từ ngày 10/7.
Ngày Dân số Thế giới (11/7): Thanh niên - Nhân tố quyết định cho phát triển bền vững

Ngày Dân số Thế giới (11/7): Thanh niên - Nhân tố quyết định cho phát triển bền vững

Việt Nam đang tận dụng cơ hội từ thời kỳ dân số vàng, trong khi đối mặt với thách thức về mức sinh thấp và già hóa dân số.
Sau 2 tuần vận hành, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đón gần 28.000 bệnh nhân

Sau 2 tuần vận hành, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đón gần 28.000 bệnh nhân

Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đã tiếp nhận gần 28.000 lượt khám ngoại trú, thực hiện hàng trăm ca phẫu thuật và triển khai nhiều kỹ thuật chuyên sâu.
Trưởng đại diện UNFPA: Chính sách dân số cần bắt đầu từ việc lắng nghe người trẻ

Trưởng đại diện UNFPA: Chính sách dân số cần bắt đầu từ việc lắng nghe người trẻ

Người trẻ vẫn muốn kết hôn và sinh con, nhưng việc làm, nhà ở và an sinh xã hội mới là những rào cản lớn nhất, theo Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam.
Xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ thanh niên trước những chuyển đổi nhân khẩu học

Xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ thanh niên trước những chuyển đổi nhân khẩu học

Sáng 10/7, Bộ Y tế, UBND tỉnh Hưng Yên và Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) phối hợp đồng tổ chức Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Dân số thế giới 11/7.
Phát hiện mới lý giải cách virus từ dơi lây sang người

Phát hiện mới lý giải cách virus từ dơi lây sang người

Một thay đổi nhỏ trong protein virus có thể giúp lý giải cách mầm bệnh từ dơi lây lan sang người.
Thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Pháp về công nghệ chiến lược trong phát triển vaccine

Thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Pháp về công nghệ chiến lược trong phát triển vaccine

Ngày 9/7, tại Hà Nội, Bộ Y tế phối hợp với Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam tổ chức Hội nghị Cấp cao Việt Nam - Pháp.
Cơ thể thay đổi bất ngờ sau một tuần ăn sữa chua liên tiếp

Cơ thể thay đổi bất ngờ sau một tuần ăn sữa chua liên tiếp

Sữa chua là thực phẩm giàu dinh dưỡng, một chuyên gia dinh dưỡng thử nghiệm ăn món này mỗi ngày trong một tuần để cảm nhận tác động với cơ thể.
Phiên bản di động