Trung Quốc chưa hết 'đau đầu' với bài toán nhân khẩu học

Mẫn Chi
Khảo sát mới đây của các nhà xã hội học Trung Quốc cho thấy, một số chính sách khuyến khích sinh con như ưu đãi tài chính và các phương tiện hỗ trợ khác chưa thực sự phát huy tác dụng và “không còn phù hợp”.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
dân số Trung Quốc
Dân số Trung Quốc đã giảm năm thứ ba liên tiếp. (Nguồn: SOPA)

Theo Cục Thống kê quốc gia, số ca tử vong tại Trung Quốc tiếp tục vượt số ca sinh khi độ tuổi trung bình của cả nước tăng lên, và dân số cả nước giảm năm thứ ba liên tiếp, giảm 1,39 triệu người xuống còn 1,4083 tỷ người.

Trước tâm lý e ngại chuyện kết hôn và sinh nở lan rộng trong thanh niên Trung Quốc, dẫn đến cuộc khủng hoảng nhân khẩu học tiềm ẩn, chính quyền đã cam kết xây dựng một xã hội “thân thiện” và tạo điều kiện cho việc sinh con với nhiều biện pháp hỗ trợ được ban hành ở cấp trung ương và địa phương.

Các biện pháp này bao gồm khoản trợ cấp hàng năm 3.600 NDT (506 USD) cho mỗi trẻ dưới 3 tuổi, cũng như các khoản thưởng bằng tiền mặt, kéo dài thời gian nghỉ phép và miễn giảm thuế từ chính quyền địa phương...

Tuy nhiên, kết quả khảo sát gần đây của các nhà xã hội học Trung Quốc cho thấy nhiều điều nghịch lý đáng suy ngẫm. Khung đánh giá được đo lường dựa trên ba khía cạnh chính: tỷ lệ sinh, điều kiện chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, hỗ trợ của các chính quyền địa phương, tổ chức để khuyến khích sinh con.

Theo đó, dù không có nhiều chính sách hỗ trợ và khuyến khích phụ nữ sinh con nhưng tỉnh Quảng Đông - địa phương vốn nổi tiếng với truyền thống sinh nhiều con hiện có tỷ lệ sinh khả quan nhất. Tiếp theo là tỉnh Tứ Xuyên ở phía Tây Nam Trung Quốc.

Trong khi đó, đô thị Thượng Hải (tỉnh Chiết Giang) và ba tỉnh Đông Bắc là Liêu Ninh, Cát Lâm và Hắc Long Giang vẫn xếp sau dù có mức hỗ trợ chính sách về sinh con vượt trội.

Với tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh khá cao, khoảng 115,24 bé trai/100 bé gái - Quảng Đông đã ghi nhận 1,13 triệu ca sinh vào năm 2024, tăng 100.000 ca so với năm 2023, trở thành tỉnh đứng đầu cả nước về số ca sinh mới trong năm thứ bảy liên tiếp. Trên thực tế, Quảng Đông tụt hậu khá xa so với mức trung bình toàn quốc về một số chỉ số. Địa phương này cũng chỉ tính 98 ngày nghỉ thai sản có lương - mức tối thiểu theo quy định của pháp luật.

Dù vậy, điều đáng chú ý là dù có số dân đông nhất và là điểm sáng hiếm hoi trong bối cảnh tỷ lệ sinh toàn quốc đang suy giảm, Quảng Đông lại xếp thứ hai từ dưới lên trong bảng xếp hạng tổng hợp về mức độ thân thiện với sinh sản trên khắp các tỉnh, thành phố và khu tự trị của Trung Quốc.

Ở phía Bắc, thủ đô Bắc Kinh và thành phố lân cận Thiên Tân cũng nằm trong 10 khu vực đứng cuối bảng xếp hạng về mức độ thuận lợi cho việc sinh nở, cho thấy “những thách thức phức tạp hơn đối với các khu vực phát triển kinh tế trong việc thúc đẩy phát triển một môi trường thân thiện với sinh đẻ” - theo khảo sát.

Ngôi sao của bảng xếp hạng là tỉnh Vân Nam - đứng đầu về môi trường và mức độ thân thiện cho việc sinh con với độ tuổi trung bình của phụ nữ sinh con lần đầu là 26,17 tuổi, tỷ lệ chênh lệch giới tính khi sinh là 107,81 bé trai/100 bé gái.

Dù kém phát triển hơn nhiều khu vực khác nhưng tỉnh Vân Nam lại ghi dấu ấn với thành tích đạt mức bao phủ toàn diện các khoản trợ cấp chăm sóc dành cho trẻ em.

Các nhà xã hội học đến từ Đại học Bưu chính Viễn thông Nam Kinh và Trung tâm nghiên cứu dân số và phát triển Trung Quốc - các đơn vị thực hiện khảo sát nhận định, các chính sách khuyến khích sinh con như ưu đãi tài chính và các phương tiện hỗ trợ khác chưa thực sự phát huy tác dụng và “không còn phù hợp”.

“Chúng ta cần tăng cường nghiên cứu chuyên sâu về mối quan hệ giữa tình trạng nhân khẩu học và các chính sách hỗ trợ, khám phá các mối liên hệ và mô hình nội tại, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học hơn cho việc hoạch định chính sách trong tương lai”, đại diện nhóm khảo sát cho hay.

Trường mẫu giáo dần biến thành viện dưỡng lão, Trung Quốc vẫn đau đầu với cuộc khủng hoảng nhân khẩu học

Năm 2023, số trường mẫu giáo tại Trung Quốc đã giảm hơn 5% trong khi số trẻ em nhập học giảm hơn 11%.

Khủng hoảng nhân khẩu học lan rộng, một địa phương vùng xa Trung Quốc sẵn sàng 'chi đậm' để khuyến khích sinh con

Cuộc khủng hoảng nhân khẩu học tiếp tục là vấn đề đau đầu của nhiều địa phương Trung Quốc, không chỉ các thành phố lớn ...

Áp lực bủa vây, thanh niên Trung Quốc từ chối hẹn hò, lối sống 'độc thân vui vẻ' lên ngôi

Lựa chọn sống độc thân một cách vui vẻ đang là lối sống được rất nhiều người trẻ của nền kinh tế lớn thứ hai ...

Khủng hoảng nhân khẩu học, Trung Quốc kêu gọi người trẻ sớm chuẩn bị cho tuổi già

Để giảm bớt áp lực cho hệ thống an sinh xã hội, chính phủ Trung Quốc gần đây đã khuyến khích tầng lớp thanh niên ...

Nỗ lực ứng phó với khủng hoảng nhân khẩu học, Trung Quốc miễn, giảm học phí cho trẻ mầm non

Là một phần trong nỗ lực khuyến khích sinh con của Chính phủ, ngay từ năm học tới, các trường mẫu giáo công lập trên ...

(theo SCMP)

Đọc thêm

Ba trọng tâm lớn của Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 59 và sự 'góp sức' của Việt Nam

Ba trọng tâm lớn của Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 59 và sự 'góp sức' của Việt Nam

Việt Nam luôn coi trọng và ủng hộ Philippines đảm nhiệm thành công vai trò Chủ tịch ASEAN 2026.
Chuông vàng vọng cổ bước sang tuổi 21, mở rộng cơ hội cho tài năng trẻ

Chuông vàng vọng cổ bước sang tuổi 21, mở rộng cơ hội cho tài năng trẻ

Bước sang mùa giải thứ 21, Chuông vàng vọng cổ tiếp tục khẳng định vai trò là sân chơi phát hiện tài năng cải lương trẻ với nhiều điểm mới...
EU trừng phạt 'gã khổng lồ' thương mại điện tử Trung Quốc số tiền kỷ lục

EU trừng phạt 'gã khổng lồ' thương mại điện tử Trung Quốc số tiền kỷ lục

Ủy ban châu Âu (EC) quyết định phạt nền tảng thương mại điện tử AliExpress của Trung Quốc 550 triệu Euro vì để lọt hàng hóa bất hợp pháp.
Bảng xếp hạng FIFA tháng 7/2026: Tây Ban Nha dẫn đầu, tuyển Việt Nam xếp thứ 99

Bảng xếp hạng FIFA tháng 7/2026: Tây Ban Nha dẫn đầu, tuyển Việt Nam xếp thứ 99

Tây Ban Nha chiếm ngôi số một FIFA sau chức vô địch World Cup 2026, tuyển Việt Nam giữ hạng 99 và tiếp tục bám đuổi Thái Lan tại Đông ...
Lễ Vu Lan: Giáo hội Phật giáo Việt Nam yêu cầu tăng ni tích cực tham gia công tác đền ơn đáp nghĩa

Lễ Vu Lan: Giáo hội Phật giáo Việt Nam yêu cầu tăng ni tích cực tham gia công tác đền ơn đáp nghĩa

Giáo hội Phật giáo Việt Nam đề nghị các cơ sở tự viện tổ chức Đại lễ Vu Lan Báo hiếu năm 2026 trang nghiêm, tiết kiệm.
Anh chính thức chào đón tân Thủ tướng: Hé lộ những cam kết chính sách, quan điểm về Ukraine ra sao?

Anh chính thức chào đón tân Thủ tướng: Hé lộ những cam kết chính sách, quan điểm về Ukraine ra sao?

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng Vương quốc Anh sau khi chấp thuận lời mời của Vua Charles III đứng ra thành lập chính phủ mới.
Bộ GD&ĐT và tỉnh Quảng Trị thống nhất chỉ đạo xử lý nghiêm vụ việc vi phạm quy chế thi tốt nghiệp

Bộ GD&ĐT và tỉnh Quảng Trị thống nhất chỉ đạo xử lý nghiêm vụ việc vi phạm quy chế thi tốt nghiệp

Bộ GD&ĐT cùng lãnh đạo tỉnh Quảng Trị quyết tâm xử lý nghiêm vụ vi phạm quy chế thi tại Trường THPT Lê Trực, bảo đảm tính minh bạch và công bằng.
Hai giáo viên bị khởi tố vụ gian lận thi tốt nghiệp THPT là tổ trưởng Toán, Ngữ văn

Hai giáo viên bị khởi tố vụ gian lận thi tốt nghiệp THPT là tổ trưởng Toán, Ngữ văn

Hai giáo viên bị xác định liên quan đến vụ gian lận tại Điểm thi Trường THPT Lê Trực (Quảng Trị) đều là tổ trưởng chuyên môn.
Đẩy mạnh hợp tác giáo dục Việt Nam-Nhật Bản, mang lại nhiều cơ hội hơn nữa cho thế hệ trẻ

Đẩy mạnh hợp tác giáo dục Việt Nam-Nhật Bản, mang lại nhiều cơ hội hơn nữa cho thế hệ trẻ

Chương trình 'Gặp gỡ – giao lưu hợp tác giáo dục Việt Nam-Nhật Bản' diễn ra tại Hà Nội, với sự tham dự của các cơ sở giáo dục và đại biểu đến từ hai ...
NXB Giáo dục Việt Nam vinh dự vào 'Top 20 Nhãn hiệu nổi tiếng Việt Nam năm 2026'

NXB Giáo dục Việt Nam vinh dự vào 'Top 20 Nhãn hiệu nổi tiếng Việt Nam năm 2026'

Danh hiệu Top 20 Nhãn hiệu nổi tiếng Việt Nam 2026 khẳng định uy tín thương hiệu của Nhà xuất bản (NXB) Giáo dục Việt Nam.
Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định mới về nhà giáo nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng

Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định mới về nhà giáo nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng.
Chuyên gia đề xuất trả kỳ thi tốt nghiệp THPT về đúng chức năng đánh giá chuẩn đầu ra

Chuyên gia đề xuất trả kỳ thi tốt nghiệp THPT về đúng chức năng đánh giá chuẩn đầu ra

Nhiều chuyên gia cho rằng, cần xem xét trả kỳ thi tốt nghiệp về đúng chức năng đánh giá chuẩn đầu ra giáo dục phổ thông.
Cụ ông 100 tuổi đón sinh nhật tại phòng gym

Cụ ông 100 tuổi đón sinh nhật tại phòng gym

Ngoài duy trì tập luyện đều đặn suốt 83 năm qua, cụ ông Dave Keaggy hạn chế cà phê, rượu bia, ăn uống cân bằng và mục tiêu sống đến 132 tuổi.
Hong Kong (Trung Quốc) đón cơ hội từ làn sóng già hóa dân số

Hong Kong (Trung Quốc) đón cơ hội từ làn sóng già hóa dân số

Trong bối cảnh dân số châu Á già hóa nhanh chóng, Hong Kong (Trung Quốc) tận dụng cơ hội này biến nhu cầu chăm sóc sức khỏe thành một ngành kinh tế giá trị cao.
Libya phát hiện mỏ dầu mới có trữ lượng khổng lồ

Libya phát hiện mỏ dầu mới có trữ lượng khổng lồ

Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Libya ngày 17/7 thông báo phát hiện một mỏ dầu mới với trữ lượng ước tính khoảng 195 triệu thùng.
Chiến lược ăn uống bền vững giúp phụ nữ sau 45 tuổi duy trì collagen

Chiến lược ăn uống bền vững giúp phụ nữ sau 45 tuổi duy trì collagen

Sau tuổi 45, chế độ ăn giàu protein, vitamin C và các vi chất hỗ trợ tổng hợp collagen trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Lợi ích sức khỏe khi bổ sung một lượng nhỏ gừng vào thực đơn hằng ngày

Lợi ích sức khỏe khi bổ sung một lượng nhỏ gừng vào thực đơn hằng ngày

Không chỉ là loại gia vị quen thuộc, gừng từ lâu đã được xem là 'thần dược' trong y học cổ truyền nhờ chứa nhiều hoạt chất có lợi cho sức khỏe.
Lần đầu thử nghiệm vaccine phòng Ebola chủng Bundibugyo trên người

Lần đầu thử nghiệm vaccine phòng Ebola chủng Bundibugyo trên người

Đại học Oxford (Anh) đã khởi động thử nghiệm lâm sàng đầu tiên trên người đối với vaccine phòng virus Ebola chủng Bundibugyo (Bundibugyo ebolavirus).
Phiên bản di động