Trung Quốc sẽ là một cường quốc như thế nào ?

Michael Schuman
Tác giả cuốn Superpower Interrupted: The Chinese History of the World
TGVN. Có thể được tìm thấy câu trả lời cho câu hỏi trên khi nhìn lại lịch sử Trung Quốc. Michael Schuman, tác giả cuốn Superpower Interrupted: The Chinese History of the World) cho rằng, thế giới quan của Trung Quốc thời phong kiến nhiều khả năng sẽ định hình quan điểm và cách thức phát huy sức mạnh của Bắc Kinh trên trường quốc tế.

Với những người tìm kiếm lời giải cho câu hỏi trên, trong lịch sử, Trung Quốc từ lâu đã là một cường quốc, và những chính sách đối ngoại cũng như thực tiễn của các triều đại phong kiến Trung Quốc có thể là chỉ dấu để đánh giá về cách thức mà lãnh đạo Trung Quốc sử dụng sức mạnh của mình vào thời điểm hiện tại và tương lai.

Xã hội Trung Quốc ngày nay, tất nhiên không giống như 100 năm, chưa kể là 1.000 năm trước. Song, thế giới quan của Trung Quốc thời phong kiến nhiều khả năng sẽ định hình quan điểm và cách thức phát huy sức mạnh của Bắc Kinh trên trường quốc tế.

Trung Quốc sẽ là một cường quốc như thế nào ?
Thế giới quan của Trung Quốc thời phong kiến nhiều khả năng sẽ định hình quan điểm và cách thức phát huy sức mạnh của Bắc Kinh trên trường quốc tế.

Trong bài phát biểu tại Đại hội đồng LHQ vào tháng 9/2020, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình một lần nữa khẳng định chính sách của Trung Quốc là phát triển hòa bình. Đúng là các triều đại của Trung Quốc đã có quan hệ ổn định trong thời gian dài với một số nước láng giềng ở Đông Á - không như Châu Âu, nơi các đế chế gần như thường xuyên trong tình trạng tranh đấu. Người Trung Quốc hiện đại thường thích so sánh các cuộc chinh phạt thuộc địa của Châu Âu vào thế kỷ 15 với hành trình ra Đại Tây Dương của tướng Trung Quốc Trịnh Hòa cùng hạm đội của mình, những người đã đi qua Ấn Độ Dương nhưng không thâu tóm bất cứ nước nào.

Tuy nhiên, bức tranh về một Trung Quốc ưa chuộng hòa bình này đã phớt lờ một thực tế rằng, các triều đại Trung Quốc gần như luôn trong tình trạng chiến tranh. Vào thời điểm đỉnh cao quyền lực, các hoàng đế Trung Quốc cũng là những người mang tư tưởng bành trướng. Nhà Hán và nhà Đường đã cho quân hành quân từ Trung Á đến bán đảo Triều Tiên. Nhà Tống phát động chiến tranh và tranh giành lãnh thổ với các nước đối thủ. Triều đại bành trướng nhất của Trung Quốc là nhà Thanh với sự chiếm giữ Tây Tạng và Tân Cương. Các hoàng đế nhà Thanh là người Mãn Thanh, một tộc người phương Bắc, nhưng những vùng đất họ chiếm được giờ đây được coi là một phần không thể tranh cãi của đại lục.

Những quốc gia mà Trung Quốc không hoặc không thể chiếm đóng thường bị hấp thụ vào thế giới của Trung Quốc thông qua một hệ thống ngoại giao, thương mại do các hoàng đế Trung Quốc kiểm soát. Những chính phủ khác phải cống nạp lễ vật cho Trung Quốc như một hình thức để thừa nhận vị thế của Trung Quốc, để sau đó các hoàng đế Trung Quốc coi họ là chư hầu. Việc hệ thống chư hầu đó có phải là nghi thức lỏng lẻo hay là chính sách đối ngoại nhất quán mà cho đến hiện nay vẫn đang là chủ đề bàn cãi của các nhà sử học.

Nhưng có thể thấy rõ rằng, Trung Quốc thường muốn áp đặt các quy tắc và thực tiễn ngoại giao của mình lên những nước mong muốn có quan hệ chính thức với Trung Quốc.

Nên coi đây là luật chơi trong quan hệ quốc tế ở Đông Á, do Trung Quốc chỉ định. Trật tự này không gặp phải nhiều sự kháng cự, chí ít là bởi những quốc gia lớn ở Đông Á. Không như Châu Âu, nơi các nước có sức mạnh ngang bằng nhau thường tranh giành lãnh thổ, thương mại và ảnh hưởng, Trung Quốc không có một đối thủ thực sự nào. Nhìn chung, các nước láng giềng buộc phải chấp nhận vị thế của Trung Quốc và theo quy tắc hành xử của Trung Quốc.

Tuy nhiên, khi phải đối mặt với thách thức, Trung Quốc có thể sẽ sử dụng đến vũ lực. Ví dụ, nhà Tùy và nhà Đường đã bỏ ra hàng chục năm để cố gắng đánh bại vương quốc Koguryo hùng mạnh ở Triều Tiên. Vị tướng Zhang He của Trung Quốc đã phát động cuộc chinh phạt tới đảo Sumatra (nay là một phần của Indonesia) để chống lại một tiểu vương chư hầu. Khi Nhật Bản chiếm bán đảo Triều Tiên vào năm 1592, nhà Minh đã cử quân tới viện trợ cho Triều Tiên. Người Trung Quốc cũng áp đặt hệ thống của mình bằng những hình thức ép buộc khác - chẳng hạn như cấm giao thương đối với những người ngoại quốc bất tuân.

Vì vậy, cho dù Trung Quốc tuyên bố sẽ không bao giờ theo đuổi bá quyền, bành trướng, lịch sử cho thấy rằng, Trung Quốc từng sử dụng vũ lực hay biện pháp ép buộc đối với các nước khi có nước phản đối quyền lực của Trung Quốc. Điều này sẽ có hệ lụy đối với một số nước tại Đông Nam Á đang có tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc ở Biển Đông, và cả với Đài Loan, hòn đảo mà Trung Quốc coi là một tỉnh của mình.

Cũng có những dấu hiệu cho thấy Trung Quốc sẽ khôi phục một số khía cạnh của trật tự phong kiến cũ khi nước này mở rộng tầm ảnh hưởng. Trung Quốc sẵn sàng trừng phạt các nước nếu làm họ “phật ý”. Trung Quốc đã cấm nhập khẩu từ Canada và Australia trong bối cảnh các cuộc tranh chấp gần đây; còn 3 năm trước, Trung Quốc đã trừng phạt doanh nghiệp Trung Quốc khi Seoul đồng ý triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ, điều mà Trung Quốc coi là mối đe dọa về an ninh.

(Còn tiếp)

Học giả Pháp: Khi Trung Quốc 'già đi', kinh tế thế giới cũng chịu hậu quả

Học giả Pháp: Khi Trung Quốc 'già đi', kinh tế thế giới cũng chịu hậu quả

TGVN. Trung Quốc sắp chứng kiến ​​sự già hóa dân số nhanh chóng và mạnh mẽ, trong giai đoạn từ năm 2020-2030. Hiện tượng này ...

WB kêu gọi Trung Quốc giảm nợ cho các nước nghèo

WB kêu gọi Trung Quốc giảm nợ cho các nước nghèo

TGVN. Phát biểu tại một sự kiện trực tuyến do Trường Quản lý và Tài chính Frankfurt tổ chức, Chủ tịch Ngân hàng Thế giới ...

Nghiên cứu quốc tế: Tỷ lệ đánh giá tiêu cực về Trung Quốc tăng kỷ lục tại nhiều nước

Nghiên cứu quốc tế: Tỷ lệ đánh giá tiêu cực về Trung Quốc tăng kỷ lục tại nhiều nước

TGVN. Theo báo cáo của Trung tâm nghiên cứu Pew (Pew Research Center) đưa ra ngày 6/10, quan điểm tiêu cực về Trung Quốc đã ...

Nhật Bản, Mỹ bày tỏ quan ngại về các hoạt động của Trung Quốc ở Biển Đông

Nhật Bản, Mỹ bày tỏ quan ngại về các hoạt động của Trung Quốc ở Biển Đông

TGVN. Ngày 8/10, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Nobuo Kishi đã có chuyến thăm tới căn cứ không quân Yokota của Lực lượng Mỹ ...

(Theo The Atlantic)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

HLV Park Hang Seo tiếp sức miền Trung vượt bão lũ

HLV Park Hang Seo tiếp sức miền Trung vượt bão lũ

HLV Park Hang Seo đã ủng hộ một phần lương nhằm giúp người dân miền Trung vượt qua khó khăn do bão lũ.
Dubai lập kỷ lục Guiness với đài phun nước lớn nhất thế giới

Dubai lập kỷ lục Guiness với đài phun nước lớn nhất thế giới

Ngày 22/10, Dubai được ghi danh trong Sách Kỷ lục thế giới Guiness với đài phun nước lớn nhất thế giới.
Google 'mách nước' du lịch Việt Nam phục hồi hậu Covid-19

Google 'mách nước' du lịch Việt Nam phục hồi hậu Covid-19

Google đã đưa ra những giải pháp để phục hồi ngành du lịch Việt Nam hậu Covid-19.
XSMT 24/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay - SXMT 24/10/2020 - dự đoán XSMT 25/10

XSMT 24/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay - SXMT 24/10/2020 - dự đoán XSMT 25/10

XSMT 24/10. SXMT. KQXSMT. Trực tiếp kết quả xổ số kiến thiết miền Trung hôm nay ngày 24 tháng 10 năm 2020. KQSXMT.
Ansu Fati đòi lương khủng khiến Barcelona choáng váng

Ansu Fati đòi lương khủng khiến Barcelona choáng váng

Ansu Fati thông qua người đại diện Jorge Mendes đã yêu cầu mức lương 10 triệu Euro để gia hạn với Barcelona.
Điện mừng Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nước Cộng hòa Paraguay

Điện mừng Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nước Cộng hòa Paraguay

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh gửi điện mừng nhân dịp ông Federico A. Gonzalez được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Ngoại giao Paraguay.
Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 23/10: Thăng hoa và hưng phấn

Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 23/10: Thăng hoa và hưng phấn

Diễn biến thị trường chứng khoán hôm nay, chứng khoán ngày 23/10 bao trùm sắc xanh, lực tăng dồn vào nhóm cổ phiếu trụ cột vốn hóa lớn.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (23-24/10): Cả nước ngày nắng; Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ lạnh về đêm và sáng sớm; Tây Nam bộ có mưa to

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (23-24/10): Cả nước ngày nắng; Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ lạnh về đêm và sáng sớm; Tây Nam bộ có mưa to

Dự báo thời tiết, Hà Nội ít mây, đêm không mưa, ngày nắng, gió đông bắc đến bắc cấp 2-3, đêm, sáng sớm trời lạnh; Bắc Biển Đông gió giật ...
Tổng thống Kazakhstan và Palestine gửi thư/điện thăm hỏi tình hình lũ lụt ở miền Trung Việt Nam

Tổng thống Kazakhstan và Palestine gửi thư/điện thăm hỏi tình hình lũ lụt ở miền Trung Việt Nam

Được tin một số tỉnh miền Trung Việt Nam xảy ra lũ lụt nghiêm trọng, Tổng thống Kazakhstan, Tổng thống Palestine đã gửi thư/điện thăm hỏi.
Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ: 'Không nên quá khắt khe với người làm từ thiện như ca sĩ Thủy Tiên'

Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ: 'Không nên quá khắt khe với người làm từ thiện như ca sĩ Thủy Tiên'

Theo bà Nguyễn Thị Xuân Thu - Chủ tịch Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, không nên quá khắt khe với một người có tấm lòng nhân hậu ...
Tranh luận Trump-Biden lần cuối: Điểm nhấn của ông Trump và 'những điểm C' từ chuyên gia

Tranh luận Trump-Biden lần cuối: Điểm nhấn của ông Trump và 'những điểm C' từ chuyên gia

Theo Giáo sư Borton, tranh luận Trump-Biden lần này sẽ không tác động nhiều tới quyết định của các cử tri.
Tập đoàn Walmart kiện Chính phủ Mỹ liên quan đến thuốc opioid

Tập đoàn Walmart kiện Chính phủ Mỹ liên quan đến thuốc opioid

Vụ kiện của tập đoàn Walmart là cuộc chiến pháp lý mới nhất liên quan đến cuộc khủng hoảng thuốc giảm đau nhóm opioid tại Mỹ.
Bầu cử Mỹ: Lần đầu tiên trong những lần tranh luận, Tổng thống Donald Trump khen ngợi người điều hành

Bầu cử Mỹ: Lần đầu tiên trong những lần tranh luận, Tổng thống Donald Trump khen ngợi người điều hành

Trong buổi tranh luận cuối trước ngày Bầu cử Mỹ 2020, ông Trump đã khen ngợi cách điều hành của Kristen Welker, nhà báo thuộc đài NBC.
Cập nhật Covid-19 ngày 23/10: Tình hình cực kỳ tồi tệ, thế giới chạy đua bảo vệ tính mạng người dân; Mỹ trở lại 'thời kỳ đen tối'; Pháp chật vật

Cập nhật Covid-19 ngày 23/10: Tình hình cực kỳ tồi tệ, thế giới chạy đua bảo vệ tính mạng người dân; Mỹ trở lại 'thời kỳ đen tối'; Pháp chật vật

Toàn cầu ghi nhận 41.992.013 ca nhiễm Covid-19, trong đó có 1.142.731 trường hợp tử vong và 31.184.544 bệnh nhân bình phục.
Đối đầu ngoại giao Canada-Trung Quốc: Khúc mắc khó giải

Đối đầu ngoại giao Canada-Trung Quốc: Khúc mắc khó giải

Thời tiết Ottawa những ngày cuối tháng Mười đang trở lạnh, song quan hệ song phương Canada-Trung Quốc có lẽ còn 'lạnh' hơn.
Làn sóng covid-19 thứ hai ở châu Âu: Vì sao nên nỗi?

Làn sóng covid-19 thứ hai ở châu Âu: Vì sao nên nỗi?

Làn sóng covid-19 thứ hai dịch ở châu Âu không phải bởi dịch bệnh quá bất kham mà bởi không thật sự cầu thị với bài học từ làn sóng dịch bệnh trước.
Căng thẳng chính trị tại Thái Lan: Lắng nghe để thấu hiểu

Căng thẳng chính trị tại Thái Lan: Lắng nghe để thấu hiểu

Chính phủ Thái Lan đang tìm kiếm một giải pháp hòa bình, hiệu quả và bền vững nhằm giải quyết triệt để tình trạng căng thẳng hiện nay.
Bình thường hóa quan hệ với Israel: Sau Bahrain phải chăng sẽ là Sudan?

Bình thường hóa quan hệ với Israel: Sau Bahrain phải chăng sẽ là Sudan?

Sudan có thể theo bước Bahrain trở thành quốc gia tiếp theo bình thường hóa quan hệ với Israel trong năm nay, với sự tác động và thỏa thuận trao đổi với Mỹ.
Hòa bình trên bán đảo Triều Tiên: Hành trình chông gai và nỗi niềm người trong cuộc

Hòa bình trên bán đảo Triều Tiên: Hành trình chông gai và nỗi niềm người trong cuộc

Hòa bình trên bán đảo Triều Tiên lâu nay là ước vọng của người dân hai miền. Thế nhưng, đây là hành trình đầy gian nan bởi những khác biệt và thử thách.
Thủ tướng Suga thăm Việt Nam: Chuyến thăm thành công trên nhiều phương diện

Thủ tướng Suga thăm Việt Nam: Chuyến thăm thành công trên nhiều phương diện

Chuyến thăm 3 ngày đến Việt Nam của Thủ tướng Suga được đánh giá là thành công trên nhiều phương diện.
Bầu cử Mỹ: Năm điểm nhấn trong tranh luận Trump-Biden lần cuối

Bầu cử Mỹ: Năm điểm nhấn trong tranh luận Trump-Biden lần cuối

Đây là lần chót để cả hai, nhất là ông Trump, người đang đuối thế hơn, thuyết phục cử tri bỏ phiếu cho mình trong ngày bầu cử Mỹ hai tuần tới.
Bầu cử Mỹ 2020: Cuộc bầu cử Tổng thống và sau đó

Bầu cử Mỹ 2020: Cuộc bầu cử Tổng thống và sau đó

Trước thềm bầu cử Mỹ 2020, nhà nghiên cứu Thierry de Montbrial phân tích xu hướng nền chính trị Mỹ, diện mại và xu thế của chính trị thế giới đương đại.
Phiên bản di động