TS. Đào Ngọc Báu: Từ chuyến thăm 'thiên thời, địa lợi, nhân hoà' đến nỗ lực viết tiếp những chương hữu nghị Việt-Trung mới

TS. Đào Ngọc Báu, Viện trưởng Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh nhận định, chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Trung Quốc hội tụ đủ ba yếu tố "thiên thời, địa lợi, nhân hoà" trong dòng chảy quan hệ song phương.

Để giao lưu nhân văn Việt-Trung ngày càng sâu sắc, gắn kết chặt chẽ hơn Giao lưu hữu nghị, vun đắp tương lai Việt-Trung Vun đắp tình hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam-Trung Quốc trong giai đoạn mới

Trước thềm chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Trung Quốc, TS. Đào Ngọc Báu đã trả lời phỏng vấn với Báo TG&VN về ý nghĩa và kỳ vọng về chuyến thăm, cũng như đưa ra một số gợi mở để thế hệ trẻ hai nước tiếp tục vun đắp cho sự phát triển của quan hệ Việt Nam-Trung Quốc.

TS. Đào Ngọc Báu, Viện trưởng Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh. (Ảnh: NVCC)

Chuyến thăm "ba trong một"

Thông báo chính thức của Bộ Ngoại giao ngày 9/4 nêu rõ, nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Phu nhân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc từ ngày 14-17/4.

Theo nhận định của TS. Đào Ngọc Báu, dưới góc độ nghiên cứu học thuật, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc mang một ý nghĩa đặc biệt.

Đây là một sự kiện đối ngoại hội tụ đầy đủ các yếu tố "thiên thời, địa lợi, nhân hòa" trong dòng chảy quan hệ giữa hai quốc gia láng giềng xã hội chủ nghĩa.

Theo đó, điểm đặc sắc nhất mà chúng ta cần nhận diện chính là sự kết hợp "ba trong một" của chuyến thăm này - một đặc thù mà hiếm có mối quan hệ nào trên thế giới có được, thể hiện trên các khía cạnh chính như sau:

Thứ nhất, sự giao thoa giữa Đối ngoại Đảng và Ngoại giao Nhà nước.

Chuyến thăm sắp tới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là minh chứng sống động cho mối quan hệ "vừa là đồng chí, vừa là anh em" giữa hai nước Việt Nam và Trung Quốc. Đây không chỉ là cuộc gặp giữa hai nguyên thủ quốc gia, mà còn là sự gắn kết giữa hai Đảng cầm quyền cùng chung lý tưởng, cùng chung mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Sự thống nhất giữa kênh Đảng và kênh Nhà nước dưới sự dẫn dắt của hai đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, tạo ra một cơ chế vận hành tối ưu, giúp các nhận thức chung cấp cao được triển khai một cách xuyên suốt từ thượng tầng kiến trúc đến các chính sách thực thi.

Thứ hai, việc lựa chọn Trung Quốc là quốc gia đầu tiên để thực hiện chuyến thăm cấp Nhà nước sau khi đồng chí Tô Lâm đảm nhiệm cương vị mới khẳng định tính liên tục, ổn định và bền vững của mối quan hệ này.

Điều đó cho thấy sự gắn kết của hai nước Việt-Trung đã vượt lên trên những thách thức địa chính trị thông thường, hướng tới sự tương trợ giữa hai nền kinh tế năng động của châu Á và sự ổn định của hai nước láng giềng gần gũi.

TS. Đào Ngọc Báu: Từ chuyến thăm thiên thời, địa lợi, nhân hoà đến nỗ lực viết tiếp những chương hữu nghị Việt-Trung mới

Quang cảnh buổi toạ đàm giữa Lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước Việt Nam và Trung Quốc.

Thứ ba, một khía cạnh then chốt quyết định thành công của chuyến thăm chính là sự tương đồng về tầm nhìn và tư duy chiến lược giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Cả hai đồng chí đều là những nhà lãnh đạo kiên định về vai trò cầm quyền của Đảng, coi trọng công tác xây dựng Đảng và quản trị đất nước hiện đại. Với việc cùng đảm nhiệm vai trò đứng đầu Đảng và Nhà nước, sự tương đồng này tạo ra "chìa khóa vàng" giúp các thỏa thuận hợp tác được thực thi quyết liệt và hiệu quả hơn trên cả bình diện đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước lẫn đối ngoại Nhân dân.

Trên cơ sở đó, chuyến thăm được kỳ vọng sẽ củng cố các cơ chế quản trị rủi ro ở cấp cao nhất, bảo đảm các khác biệt được xử lý bằng tư duy đối thoại và trách nhiệm, giữ vững môi trường hòa bình để cùng phát triển. Bên cạnh đó, chuyến thăm cũng nhằm khẳng định Việt Nam là một đối tác chân thành và nhất quán.

Quan trọng hơn, việc củng cố quan hệ với Trung Quốc không hề mâu thuẫn, mà ngược lại, nó tạo ra một thế đứng vững chãi để Việt Nam triển khai các mối quan hệ đối ngoại khác một cách tự tin hơn.

Một mối quan hệ Việt - Trung ổn định là nhân tố quan trọng để Việt Nam giữ vững sự cân bằng chiến lược và uy tín trong mắt tất cả các đối tác quốc tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sắp thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước đến ...

Tiếp tục làm sâu sắc hợp tác thực chất

Trong năm qua, quan hệ hợp tác giữa hai nước Việt Nam và Trung Quốc không chỉ dừng lại ở các tuyên bố chính trị, mà đã thực sự chuyển hóa thành những xung lực hợp tác vô cùng thực chất.

TS. Đào Ngọc Báu cho rằng, có ba thành tựu đáng chú ý nhất cần điểm lại.

Nổi bật nhất là sự bứt phá trong tư duy kết nối hạ tầng chiến lược khi hai bên không còn nhìn nhận các dự án một cách đơn lẻ, mà đã đặt chúng trong một hệ sinh thái mạng lưới đồng bộ, đặc biệt là việc khẩn trương thúc đẩy kết nối đường sắt khổ tiêu chuẩn giữa các tỉnh biên giới phía Bắc của Việt Nam với mạng lưới đường sắt cao tốc của Trung Quốc, nhằm tạo ra một hành lang kinh tế xuyên quốc gia bền vững.

Khía cạnh nổi trội thứ hai chính là sự chuyển dịch về "chất" trong hợp tác kinh tế và đầu tư, khi thương mại nông sản giữa hai nước bùng nổ mạnh mẽ với việc nhiều mặt hàng chủ lực của Việt Nam được xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc theo các tiêu chuẩn chất lượng khắt khe nhất.

Đồng thời, làn sóng đầu tư FDI từ Trung Quốc vào Việt Nam đã chuyển sang thế hệ mới, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ lõi, năng lượng xanh và linh kiện điện tử, cho thấy Việt Nam đã trở thành một mắt xích tin cậy và không thể thiếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu của các tập đoàn hàng đầu Trung Quốc.

Điểm sáng thứ ba mang tính nền tảng cho sự ổn định lâu dài chính là việc hợp tác an ninh, quốc phòng và quản trị biên giới ngày càng đi vào chiều sâu thông qua các cơ chế tuần tra chung và giao lưu hữu nghị biên giới.

Qua đó không chỉ giúp kiểm soát tốt các bất đồng, mà còn xây dựng được lòng tin chiến lược ở cấp độ thực địa, biến đường biên giới trên đất liền thực sự trở thành một hình mẫu về hòa bình và phát triển, nơi mà lợi ích của quốc gia này trở thành động lực thúc đẩy cho sự thịnh vượng của quốc gia kia trong một chỉnh thể thống nhất của Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc.

Các em nhỏ vẫy cờ chào mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đến thăm Việt Nam năm 2025. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Mở ra những chương hữu nghị mới

Để tiếp tục vun đắp tình cảm tốt đẹp giữa nhân dân hai nước, theo TS. Đào Ngọc Báu, thế hệ trẻ cần tập trung vào ba khía cạnh thực tiễn sau:

Trước hết, các bạn cần xây dựng một nền tảng tri thức khách quan và sâu sắc. Thay vì tiếp nhận những thông tin phiến diện trên mạng xã hội, thế hệ trẻ nên chủ động tìm hiểu về lịch sử, văn hóa và những điểm tương đồng trong con đường phát triển của hai dân tộc.

Sự thấu hiểu về cội nguồn và những nỗ lực mà thế hệ đi trước đã dày công vun đắp sẽ là nền móng vững chắc cho sự chân thành trong giao lưu hiện đại.

Thứ hai, hãy xem ngôn ngữ là nhịp cầu kết nối tâm hồn. Tôi luôn khuyến khích sinh viên học tiếng Trung không chỉ để tìm kiếm cơ hội nghề nghiệp, mà để thấu hiểu tư duy và cảm xúc của hai dân tộc. Và đặc biệt là học tiếng Trung để giỏi tiếng Việt hơn, để hiểu hơn nghĩa của nhiều từ Hán - Việt mà người Việt đang sử dụng hiện nay, từ đó không sử dụng sai tiếng Việt.

Cuối cùng, thế hệ trẻ cần chủ động kiến tạo những giá trị chung trong kỷ nguyên số. Với lợi thế về công nghệ, các bạn hãy là những "Đại sứ nhân dân" trên không gian mạng, lan tỏa những hình ảnh đẹp về đất nước, con người và cùng nhau hợp tác trong các dự án khởi nghiệp, sáng tạo.

Trong mọi mối quan hệ, hãy giữ vững tinh thần "Cầu đồng tồn dị" (Tìm kiếm điểm chung, tôn trọng sự khác biệt) để cùng nhau viết tiếp những chương mới cho tình hữu nghị bằng tri thức, bản lĩnh và sự chân thành.

TS. Đào Ngọc Báu chủ trì Hội thảo Quốc tế "Nâng tầm đối ngoại đa phương của Việt Nam trong bối cảnh mới" tại Hà Nội, tháng 12/2025. (Ảnh: NVCC)

TS. Đào Ngọc Báu tốt nghiệp Tiến sĩ tại Đại học Nhân dân Trung Quốc (2011-2015) - một trong những ngôi trường hàng đầu về khoa học xã hội tại Bắc Kinh. Theo TS. Đào Ngọc Báu, quãng thời gian đó luôn là một phần ký ức rực rỡ và xúc động nhất trong cuộc đời, không chỉ mang đến tri thức, mà còn đem lại sự thấu hiểu sâu sắc về nhân sinh và tình thầy trò cao cả.

"Kỷ niệm sâu sắc nhất mà tôi mãi khắc ghi là vào giai đoạn "nước rút" để hoàn thành luận án Tiến sĩ. Đúng vào một buổi chiều tuyết phủ trắng xóa, thầy đã gặp tôi, thầy không nói nhiều về chuyên môn, mà lặng lẽ trao cho tôi một chiếc khăn quàng cổ mới và nhắn nhủ một câu nói mà cho đến tận bây giờ tôi vẫn coi là kim chỉ nam trong sự nghiệp giáo dục của mình: "Em hãy giữ gìn sức khỏe để đi hết chặng đường này. Con đường để từ một người là “sinh’ (nghiên cứu sinh) trở thành “sĩ” (tiến sĩ) đầy gian nan và vất vả, nhưng thầy tin em chắc chắn sẽ làm được. Hôm nay em tự hào được học ở Đại học Nhân dân, ngày mai Đại học Nhân dân sẽ tự hào về em”, TS. Đào Ngọc Báu xúc động chia sẻ.

Và từ kỷ niệm đẹp ấy, có thể thấy rằng, giáo dục không chỉ là truyền thụ kiến thức, mà còn là sự thấu cảm và truyền lửa giữa các thế hệ. Đó chính là những giá trị nhân văn cao đẹp, là sợi dây tình cảm bền chặt kết nối trái tim những người trí thức hai nước Việt-Trung vượt qua mọi rào cản về địa lý và ngôn ngữ.