TS Nguyễn Sĩ Dũng bàn về Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp

09/08/2019 11:55
TS. Nguyễn Sĩ Dũng
09/08/2019 11:55
Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội

TGVN. Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, trách nhiệm của các doanh nghiệp đối với xã hội cũng là trách nhiệm đối với bản thân mình. Báo TG&VN trân trọng giới thiệu bài viết của ông xung quanh vấn đề này…

TIN LIÊN QUAN
ts nguyen sy dung ban ve trach nhiem xa hoi cua doanh nghiep Việt Nam đánh giá cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Hàn Quốc
ts nguyen sy dung ban ve trach nhiem xa hoi cua doanh nghiep Trách nhiệm xã hội thắp sáng ngọn lửa PVEP
ts nguyen sy dung ban ve trach nhiem xa hoi cua doanh nghiep
TS. Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.

Kinh doanh thực chất là khai thác các nhu cầu của con người: các nhu cầu đang có, các nhu cầu sẽ có và các nhu cầu có thể tạo ra. Bạn không thể bán máy tính trên sao Hỏa đơn giản vì trên đó không có nhu cầu.

Sự giàu có của các doanh nghiệp suy cho cùng là do các khách hàng tạo ra. Những khách hàng này – già trẻ, trai gái tập hợp nhau lại thành xã hội. Và vấn đề trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp được đặt ra trên cơ sở của mối quan hệ như vậy.

Thực ra, trong cuộc sống, chúng ta đều là những nhà cung ứng và là những khách hàng của nhau. Ngày nay, ít ai vừa có thể sản xuất phần mềm máy tính vừa có thể nuôi bò lấy sữa và làm ra pho mát. Bán phần mềm máy tính để mua sữa và bán sữa để mua phần mềm máy tính (hoặc các sản phẩm được tạo ra nhờ sử dụng phần mềm máy tính) vì vậy là một sự cần thiết khách quan.

Cho dù các quan hệ xã hội nhằng nhịt và nhiều khi mất mối, con người vẫn phụ thuộc lẫn nhau trong quá trình này. Do đó, trách nhiệm của các doanh nghiệp đối với xã hội cũng là trách nhiệm đối với bản thân mình.

Xã hội không tồn tại bên ngoài những cá thể hợp thành. Những cá thể đó là tất cả chúng ta, trong đó có các doanh nhân. Chúng ta có thể biến đổi xã hội nhưng đồng thời cũng chịu sự tác động sâu sắc của xã hội.

Trong một xã hội “trọng nông, ức thương”, doanh nhân là những người lép vế. Trong một xã hội bao cấp, doanh nhân bị trói chân tay và không thể tiếp cận thị trường. Một xã hội tồn tại theo nguyên tắc của pháp quyền mà chúng ta đang xây dựng sẽ bảo đảm được quyền tự do, dân chủ cho tất cả mọi người, trong đó có quyền tự do kinh doanh của các doanh nhân. Xây dựng và củng cố một xã hội như vậy là trách nhiệm của tất cả mọi người và của cả các doanh nhân. Đó là một khía cạnh về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

ts nguyen sy dung ban ve trach nhiem xa hoi cua doanh nghiep
Thực hiện chính sách an sinh xã hội không chỉ là trách nhiệm mà còn là nền tảng, động lực phát triển bền vững của một nền kinh tế.

Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức và nội dung khác nhau. Trước hết, đó là trách nhiệm xã hội về môi trường. Môi trường sống trong lành là nhu cầu đầu tiên và quan trọng nhất của con người. Tuy nhiên, cứ nhìn vào dòng nước đen đặc và hôi nồng của dòng sông Tô Lịch hay bầu không khí đầy bụi khói của Hà Nội, chúng ta sẽ thấy nhu cầu đầu tiên đang bị “hy sinh” cho những nhu cầu thứ ba, thứ tư gì đấy. Và trong phổi của tất cả chúng ta và của cả các doanh nhân bụi bám như bồ hóng bám trên dàn bếp. Chúng ta sẽ biến mất khỏi hành tinh này sau năm, bảy thế hệ nữa nếu quá trình hủy hoại môi trường sống không chấm dứt và không bị đảo ngược.

Trong việc đưa sức khỏe và tương lai ra làm “vật tế thần” cho lợi nhuận và phát triển này, doanh nghiệp đóng một vai trò rất lớn. Phần lớn các chất thải không thể phân hủy là do hoạt động sản xuất, kinh doanh tạo ra. Vậy trách nhiệm đầu tiên của các doanh nghiệp là không kinh doanh trên sự tổn hại của môi trường.

Cùng với đó là trách nhiệm mang tính đạo lý. Đây là thứ trách nhiệm được điều chỉnh bởi lương tâm. Chẳng ai có thể bắt buộc các doanh nghiệp phải bỏ tiền ra để xây nhà tình nghĩa hoặc lớp học tình thương, ngoài những thôi thúc của đạo đức. Tuy nhiên, nếu “Thương người như thể thương thân” là đạo lý sống ở đời và nếu đạo lý đó ràng buộc mọi thành viên trong xã hội, thì nó không thể không ràng buộc các doanh nhân.

Ngoài ra, một xã hội nhân bản và bác ái rất quan trọng cho hoạt động kinh doanh. Bởi vì, trong xã hội như vậy sự giàu có sẽ được chấp nhận. Thiếu điều này, động lực của hoạt động kinh doanh sẽ bị tước bỏ.

Có thể nói, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp được thể hiện trước hết qua việc đóng thuế. Các doanh nghiệp đóng thuế không phải chỉ để nuôi Nhà nước mà là để Nhà nước có nguồn kinh phí chăm lo cho các nhu cầu của xã hội. Về cơ bản, các doanh nghiệp tạo ra của cải, Nhà nước tạo ra sự công bằng. Nhưng của cải phải có trước, sự công bằng mới có thể xảy ra. Nếu chúng ta chỉ được hưởng sự công bằng về nghèo khổ, hẳn điều đó chẳng an ủi được gì nhiều.

Những đóng góp ngoài thuế của các doanh nghiệp đều thực sự là những đóng góp của lương tâm. Trong đa số các trường hợp, những đóng góp này mang lại sự hài lòng lớn hơn cho các doanh nhân vì đã chi tiền cho những việc mà họ cho là cần thiết.

Đối với những khoản tiền đóng thuế không phải lúc nào các doanh nhân cũng nhận được sự hài lòng. Để kết hợp việc giải quyết các nhu cầu xã hội với sự hài lòng của các doanh nhân, nhiều nước trên thế giới đã tìm cách miễn giảm thuế cho các doanh nhân nếu họ có những đóng góp ngoài thuế cho xã hội. Cách làm này còn tạo điều kiện cho các tổ chức phi chính phủ hình thành và phát triển. Đó là nền tảng của một xã hội công dân vững mạnh.

ts nguyen sy dung ban ve trach nhiem xa hoi cua doanh nghiep

 

Phát triển doanh nghiệp bền vững phải gắn với trách nhiệm xã hội

Đó là quan điểm của thầy Thích Minh Đạt, trụ trì chùa Phước An tại buổi tọa đàm trực tuyến Xuân Quê hương - Xuân kết ...

ts nguyen sy dung ban ve trach nhiem xa hoi cua doanh nghiep

 

Vinh danh 7 doanh nghiệp Hàn Quốc đạt giải thưởng trách nhiệm xã hội

Nhân dịp kỷ niệm 20 năm mối quan hệ ngoại giao Việt Nam - Hàn Quốc, Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam (MPI) ...

ts nguyen sy dung ban ve trach nhiem xa hoi cua doanh nghiep

 

Thúc đẩy dự án Trách nhiệm Xã hội Doanh nghiệp tại Việt Nam

Sáng 17/12, tại Hà Nội, đã diễn ra lễ ký kết dự án giữa Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam(VCCI) và UNDP. Đây ...