TS. Nguyễn Sĩ Dũng và góc nhìn về việc quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư

TS. Nguyễn Sĩ Dũng
Nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội
TS. Nguyễn Sĩ Dũng nêu quan điểm, hạn chế thời hạn sở hữu nhà chung cư sẽ tạo ra khuyến khích mua nhà trệt, vì quyền sở hữu đối với nhà trên đất là vô thời hạn. Điều này không chỉ làm méo mó thị trường, mà còn trái với xu thế đô thị hóa.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TS. Nguyễn Sĩ Dũng và góc nhìn về hợp pháp của việc quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư
TS. Nguyễn Sĩ Dũng nêu góc nhìn về tính hợp pháp và hợp lý của việc quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư. (Ảnh: NVCC)

Bộ Xây dựng đang tổ chức lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Luật Xây dựng (sửa đổi). Hai phương án về thời hạn sở hữu nhà chung cư đã được đưa ra xin ý kiến: thứ nhất, thời hạn sở hữu nhà chung cư được xác định theo thời hạn sử dụng của nhà chung cư. Thứ hai, không quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư như pháp luật hiện hành.

Thực tế cho thấy, thời gian vừa qua, do không quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư, nên đạt được sự đồng thuận của cư dân để phá dỡ các tòa nhà chung cư cũ nát, dễ sụp đổ là vô cùng khó khăn. Hậu quả là không chỉ tính mạng và tài sản của hàng ngàn con người bị đe dọa, mà cảnh quan đô thị cũng trở nên nhếc nhác, khó coi.

Tuy nhiên, quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư lại hạn chế một trong những quyền con người cơ bản nhất - quyền sở hữu tài sản. Có hai vấn đề các nhà lập pháp phải đối mặt: một là, hạn chế thời gian sở hữu nhà chung cư có hợp pháp không? Hai là, làm như vậy có hợp lý không?

Về vấn đề thứ nhất, nhiều người cho rằng quyền sở hữu nhà chung cư là một quyền dân sự được Bộ luật Dân sự bảo hộ. Không thể dùng Luật Xây dựng- một đạo luật chuyên ngành để quy định trái với Bộ luật Dân sự được.

Về mặt thứ bậc, quả thật, Bộ luật Dân sự có hiệu lực pháp lý cao hơn Luật Xây dựng. Tuy nhiên, Bộ luật Dân sự không thể cao hơn Hiến pháp. Trong khi đó, Hiến pháp lại cho phép dùng luật để hạn chế quyền con người trong 4 trường hợp vì lý do: 1. Quốc phòng, an ninh quốc gia; 2. Trật tự, an toàn xã hội; 3. Đạo đức xã hội; 4. Sức khỏe cộng đồng. (Điều 14, Hiến pháp 2013).

Việc hạn chế quyền sở hữu nhà chung cư (theo thời hạn sử dụng của nhà chung cư) chính là trường hợp thứ 2 - để bảo đảm trật tự, an toàn xã hội theo quy định của Hiến pháp. Như vậy, với việc giải thích Hiến pháp phù hợp, sẽ không có vấn đề pháp lý khi sử dụng Luật Xây dựng để quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư.

Vấn đề là quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư có hợp lý hay không? Ở đây, câu trả lời lại không hề đơn giản.

Trước hết, áp đặt thời hạn sở hữu nhà chung cư rất dễ bị dư luận xã hội phản đối. Đây quả thật là vấn đề tâm lý hơn là một vấn đề pháp lý. Đối với rất nhiều người, căn hộ chung cư là một tài sản rất lớn, tích cóp cả đời người mới mua được. Sau một thời gian, cho dù là sau 80 năm, họ không còn được sở hữu nữa và con cháu họ cũng không được thừa kế là điều rất khó được chấp nhận.

Thứ hai, tại sao một chiếc xe máy, một chiếc ô tô hết hạn sử dụng người ta vẫn được quyền sở hữu, còn một căn hộ thì không? Quả thực, một chiếc xe hết hạn sử dụng nhiều khi chỉ là một thứ của nợ. Tuy nhiên, nếu thích, chủ sở hữu vẫn có quyền giữ lại để làm kỷ vật hoặc để chơi như một thứ đồ cổ.

Thứ ba, hạn chế thời hạn sở hữu nhà chung cư sẽ tạo ra khuyến khích mua nhà trệt, vì quyền sở hữu đối với nhà trên đất là vô thời hạn. Điều này không chỉ làm méo mó thị trường, mà còn trái với xu thế đô thị hóa.

Thứ tư, ban hành các quy phạm về thời hạn sử dụng nhà chung cư và bảo đảm việc thi hành vẫn hoàn toàn có thể giải quyết được vấn đề. Xe hết hạn sử dụng, không được đi nữa; nhà chung cư hết hạn sử dụng không được ở nữa. Những quy định áp đặt được cho xe thì cũng cần phải áp đặt được cho nhà. Mà như vậy thì không chỉ thời hạn sử dụng- xe phải đăng kiểm định kỳ, thì nhà cũng phải thẩm định về độ an toàn định kỳ.

Cuối cùng, với những phân tích trên, chúng ta nhận thấy, phương án quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư tuy hợp pháp, nhưng chỉ hợp lý một cách vừa phải. Tối ưu hơn sẽ là phương án không quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư. Tuy nhiên, nếu Luật Xây dựng không quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư, thì vẫn phải quy định thời hạn sử dụng nhà chung cư. Hết thời hạn sử dụng, thì cư dân không được ở trong nhà chung cư nữa.

Pháp luật chỉ tước bỏ quyền sử dụng, chứ không phải tất cả các quyền cấu thành quyền sở hữu của các chủ nhà chung cư. Tuy nhiên, quyền luôn luôn đi liền với trách nhiệm. Muốn không cho phá dỡ nhà chung cư để xây dựng lại, thì các chủ sở hữu phải có tránh nhiệm chi tiền để duy trì chung cư sao cho nó không làm cảnh quan của thành phố trở nên nhếch nhác.

Ngoài ra, nếu ngôi chung cư sụp đổ gây thiệt hại cho bất kỳ ai, thì các chủ sở hữu sẽ phải chịu trách nhiệm bồi thường. Đó chính là bản chất của pháp luật.

Quỹ VIFOTEC là 'bà đỡ' cho các nhà khoa học ứng dụng thành công hàng nghìn sáng kiến, sáng chế vào đời sống

Quỹ VIFOTEC là 'bà đỡ' cho các nhà khoa học ứng dụng thành công hàng nghìn sáng kiến, sáng chế vào đời sống

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ khẳng định, các hoạt động của Quỹ VIFOTEC là “bà đỡ” cho các nhà khoa học ứng dụng ...

TS Lưu Bình Nhưỡng: Việc tăng lương lúc nào cũng cấp thiết để đảm bảo căn bản đời sống người lao động

TS Lưu Bình Nhưỡng: Việc tăng lương lúc nào cũng cấp thiết để đảm bảo căn bản đời sống người lao động

Là người tâm huyết với các vấn đề an sinh xã hội, TS. Lưu Bình Nhưỡng (Phó trưởng Ban Dân nguyện của Quốc hội, nguyên ...

Bộ trưởng GD&ĐT: Để khắc phục tình trạng thiếu giáo viên, chính sách quan trọng là tăng lương

Bộ trưởng GD&ĐT: Để khắc phục tình trạng thiếu giáo viên, chính sách quan trọng là tăng lương

Để khắc phục tình trạng thiếu giáo viên, theo Bộ trưởng GD&ĐT, một trong những chính sách quan trọng còn là tăng lương. Đây là ...

Đại biểu Quốc hội: '16.000 giáo viên nghỉ việc là hiện tượng không bình thường'

Đại biểu Quốc hội: '16.000 giáo viên nghỉ việc là hiện tượng không bình thường'

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Mai Hoa cho rằng, 16.000 giáo viên nghỉ việc là hiện tượng không bình thường...

GS. NGND Nguyễn Lân Dũng: Hợp tác với đại học uy tín nước ngoài là biện pháp khả thi cho sự phát triển nền đại học chất lượng cao ở nước ta

GS. NGND Nguyễn Lân Dũng: Hợp tác với đại học uy tín nước ngoài là biện pháp khả thi cho sự phát triển nền đại học chất lượng cao ở nước ta

GS. NGND Nguyễn Lân Dũng cho rằng, việc hợp tác với các đại học có uy tín ở nước ngoài là một biện pháp khả ...

Đọc thêm

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (2-11/3): Bắc Bộ tăng nhiệt độ, đêm và sáng trời rét; Đông Nam Bộ nắng nóng kéo dài

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (2-11/3): Bắc Bộ tăng nhiệt độ, đêm và sáng trời rét; Đông Nam Bộ nắng nóng kéo dài

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực 10 ngày tới (2-11/3) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Giá tiêu hôm nay 2/3/2024, nông dân giữ hàng kỹ hơn, phấn khởi vụ thu hoạch, nhà xuất khẩu lo lắng, kém vui

Giá tiêu hôm nay 2/3/2024, nông dân giữ hàng kỹ hơn, phấn khởi vụ thu hoạch, nhà xuất khẩu lo lắng, kém vui

Giá tiêu hôm nay 2/3/2024 tại thị trường trong nước bất ngờ giảm ở một số địa phương trọng điểm, giao dịch từ 92.000 – 93.500 đồng/kg.
Giá vàng hôm nay 2/3/2024: Giá vàng nhẫn phi mã, SJC tiến sát 80 triệu đồng/lượng, thời của 'vàng kỹ thuật số'

Giá vàng hôm nay 2/3/2024: Giá vàng nhẫn phi mã, SJC tiến sát 80 triệu đồng/lượng, thời của 'vàng kỹ thuật số'

Giá vàng hôm nay 2/3/2024 ghi nhận SJC đáng tiến sát 80 triệu đồng/lượng và vàng nhẫn tiếp tục lên mức kỷ lục - trên 66 triệu đồng.
Nhà mạng tắt sóng 2G, Nhà nước sẽ hỗ trợ người nghèo mua điện thoại thông minh

Nhà mạng tắt sóng 2G, Nhà nước sẽ hỗ trợ người nghèo mua điện thoại thông minh

Nhà mạng thực hiện lộ trình tắt sóng 2G, Nhà nước sẽ hỗ trợ người nghèo mua điện thoại thông minh.
XSHCM 2/3, trực tiếp kết quả xổ số TP Hồ Chí Minh hôm nay 2/3/2024. XSHCM thứ 7

XSHCM 2/3, trực tiếp kết quả xổ số TP Hồ Chí Minh hôm nay 2/3/2024. XSHCM thứ 7

XSHCM 2/3 - Trực tiếp kết quả xổ số TP Hồ Chí Minh hôm nay - XSHCM 2/3/2024. xổ số thành phố. kết quả xổ số Hồ Chí Minh ngày ...
Vietlott 2/3, kết quả xổ số Vietlott Power thứ 7 ngày 2/3/2024. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 2/3, kết quả xổ số Vietlott Power thứ 7 ngày 2/3/2024. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 2/3 - Vietlott Power 2/3. Trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay thứ 7 ngày 2/3/2024. xo so Vietlott 655 hôm nay. xs Power hom nay.
Trường thành viên Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh công bố phương án tuyển sinh năm 2024

Trường thành viên Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh công bố phương án tuyển sinh năm 2024

Trường Đại học Quốc tế (Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh) công bố phương án tuyển sinh năm 2024.
5 phương thức tuyển sinh của Trường ĐH Thương mại năm 2024

5 phương thức tuyển sinh của Trường ĐH Thương mại năm 2024

Trường Đại học Thương mại vừa công bố 5 phương thức tuyển sinh đại học năm 2024.
Anh khởi động học bổng khối ngành STEM dành cho nữ giới

Anh khởi động học bổng khối ngành STEM dành cho nữ giới

Ngày 29/2, Chính phủ Anh phối hợp với Ban Thư ký ASEAN ra mắt Học bổng khối ngành STEM dành cho nữ giới của chương trình ASEAN – Vương quốc Anh SAGE.
GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng: Tạo dựng hình ảnh đẹp về một Việt Nam coi trọng giáo dục và học tập suốt đời

GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng: Tạo dựng hình ảnh đẹp về một Việt Nam coi trọng giáo dục và học tập suốt đời

Theo GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng, việc học tập suốt đời giúp nâng cao kiến thức, kỹ năng và năng lực của người dân, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Thành phố học tập - Một xu thế toàn cầu

Thành phố học tập - Một xu thế toàn cầu

Báo TG&VN trao đổi với chuyên gia giáo dục Tống Liên Anh về việc Việt Nam có thêm 2 thành phố trở thành thành viên của Mạng lưới Thành phố học tập toàn cầu.
Bất ngờ với xếp hạng của học sinh Việt Nam từ khảo sát PISA

Bất ngờ với xếp hạng của học sinh Việt Nam từ khảo sát PISA

Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT) vừa đưa ra những so sánh, đánh giá về kết quả của học sinh Việt Nam từ khảo sát PISA.
Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2): Chọn nghề y nghĩa là các 'chiến sĩ áo trắng' đã xác định vất vả, đánh đổi và hy sinh

Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2): Chọn nghề y nghĩa là các 'chiến sĩ áo trắng' đã xác định vất vả, đánh đổi và hy sinh

Thông tin thay đổi từng ngày, không chỉ chuyên môn mà mỗi thầy thuốc còn cần phải tích cực học tập nâng cao trình độ ngoại ngữ.
Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng: Mỗi thầy thuốc cần giữ lửa với nghề, tiếp cận cái mới, làm chủ khoa học kỹ thuật cao

Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng: Mỗi thầy thuốc cần giữ lửa với nghề, tiếp cận cái mới, làm chủ khoa học kỹ thuật cao

Mỗi thầy thuốc cần giữ lửa với nghề, có tinh thần tìm tòi, nghiên cứu, tiếp nhận cái mới, làm chủ khoa học kỹ thuật cao, chuyên sâu, hiện đại...
Lưu lại những lời chúc ý nghĩa gửi tới Thầy thuốc Việt Nam nhân ngày 27/2

Lưu lại những lời chúc ý nghĩa gửi tới Thầy thuốc Việt Nam nhân ngày 27/2

Nhân ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/1, cùng tham khảo một số lời chúc hay và ý nghĩa nhất để gửi tới các bác sĩ, dược sĩ, điều dưỡng, nhân viên y tế.
Giảm cân hiệu quả hơn nhờ ba loại hạt này

Giảm cân hiệu quả hơn nhờ ba loại hạt này

Quinoa, hạt bí, hạt chia là ba loại hạt bạn có thể ăn thường xuyên để tăng hiệu quả quá trình giảm cân.
Chuyên gia tư vấn để người cao tuổi đi bộ hiệu quả hơn

Chuyên gia tư vấn để người cao tuổi đi bộ hiệu quả hơn

Trưởng khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tư vấn người cao tuổi cần thực hiện những bước sau để việc đi bộ có hiệu quả.
Những cặp thuốc bổ không nên bổ sung cùng lúc

Những cặp thuốc bổ không nên bổ sung cùng lúc

Mỗi một loại thuốc bổ đều có các công dụng riêng nên khi phải dùng nhiều loại thuốc cùng một lúc bạn cần chú ý tới sự tương tác giữa các loại thuốc bổ này.
Vietlott 2/3, kết quả xổ số Vietlott Power thứ 7 ngày 2/3/2024. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 2/3, kết quả xổ số Vietlott Power thứ 7 ngày 2/3/2024. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 2/3 - Vietlott Power 2/3. Trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay thứ 7 ngày 2/3/2024. xo so Vietlott 655 hôm nay. xs Power hom nay.
XSMB 2/3, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ Bảy ngày 2/3/2024. dự đoán XSMB 2/3

XSMB 2/3, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ Bảy ngày 2/3/2024. dự đoán XSMB 2/3

XSMB 2/3 - KQXSMB thứ 7. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 2/3/2024. SXMB 2/3. KQSXMB. Xổ số hôm nay 2/3. dự đoán xổ số miền bắc thứ 7
XSMN 2/3, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ Bảy 2/3/2024. xổ số hôm nay 2/3

XSMN 2/3, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ Bảy 2/3/2024. xổ số hôm nay 2/3

XSMN 2/3 - XSMN thứ 7. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 2/3/2024. SXMN 2/3. KQXSMN. xổ số hôm nay 2/3. kết quả xổ số ngày 2 tháng 3
XSMT 2/3, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ Bảy ngày 2/3/2024. SXMT 2/3/2024

XSMT 2/3, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ Bảy ngày 2/3/2024. SXMT 2/3/2024

XSMT 2/3 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 2/3/2024. SXMT 2/3. KQXSMT 2/3. xổ số hôm nay 2/3. xổ số miền Trung thứ 7. XSMT thứ 7
XSMN 1/3, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 6 ngày 1/3/2024. Xổ số ngày 1 tháng 3. Xổ số hôm nay 1/3

XSMN 1/3, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 6 ngày 1/3/2024. Xổ số ngày 1 tháng 3. Xổ số hôm nay 1/3

XSMN 1/3 - XSMN thứ 6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 1/3/2024. Kết quả xổ số ngày 1 tháng 3. xổ số hôm nay 1/3.
XSMT 1/3, Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ Sáu ngày 1/3/2024. SXMT 1/3/2024

XSMT 1/3, Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ Sáu ngày 1/3/2024. SXMT 1/3/2024

XSMT 1/3 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay, thứ 6 ngày 1 tháng 3 năm 2024. KQSXMT. SXMT 1/3. xổ số hôm nay 1/3. XSMT thứ 6
Phiên bản di động