Từng sát cánh đẩy lùi dịch SARS, vì sao vắng bóng hợp tác Mỹ-Trung Quốc trong đại dịch Covid-19?

Trinh Hà
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trong bài phân tích trên tờ East Asia Forum gần đây, Tiến sỹ nghiên cứu quốc tế Xirui Li, Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore) đã khái quát hợp tác Mỹ-Trung Quốc về y tế và chỉ rõ nguyên nhân vì sao 2 nước lại không bắt tay nhau trong nỗ lực đẩy lùi dịch Covid-19.
Từng “sát cánh” đẩy lùi dịch SARS, vì sao vắng bóng hợp tác Mỹ-Trung Quốc trước đại dịch Covid-19?
Mỹ-Trung Quốc chú trọng hợp tác y tế ngay sau khi bình thường hóa quan hệ vào năm 1979. (Nguồn: East Asia Forum)

Bắt nhịp hợp tác

Hợp tác Mỹ-Trung Quốc đã từng có ý nghĩa quan trọng trong cuộc chiến chống lại Hội chứng hô hấp cấp tính nặng (SARS) vào năm 2003.

Tuy nhiên, khi đại dịch Covid-19 bùng phát vào đầu năm 2020, trầm trọng và nguy hiểm hơn cả dịch SARS năm 2003, hợp tác giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới này lại vô cùng mờ nhạt.

Phải chăng, căng thẳng Mỹ-Trung Quốc cùng tinh thần thiếu hợp tác của cả hai phía đã làm cho đại dịch Covid-19 trở nên tồi tệ hơn?

Hợp tác Mỹ-Trung Quốc về y tế công cộng bắt đầu kể từ khi hai nước bình thường hóa quan hệ vào năm 1979. Hiệp định Hợp tác Khoa học và Công nghệ năm 1979 đã là tiền đề cho Nghị định thư về Hợp tác trong Khoa học và Công nghệ Y học, Y tế công cộng giữa hai nước. Đây cũng là cơ sở để Washington và Bắc Kinh duy trì hợp tác xung quanh các vấn đề y tế.

Hợp tác y tế giữa hai bên ngày càng trở nên sâu sắc hơn dưới sự điều phối của ông Jeff Koplan, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ từ năm 1998-2002. Giai đoạn này, Mỹ giúp Trung Quốc xây dựng cơ sở hạ tầng y tế công cộng tương đối hiệu quả.

Tin liên quan
Quan hệ Mỹ-Trung Quốc: Đã xung còn thêm khắc Quan hệ Mỹ-Trung Quốc: Đã xung còn thêm khắc

Sự bùng phát của dịch SARS vào năm 2003 đã làm lộ những điểm yếu trong quản lý hệ thống y tế công cộng khẩn cấp của Trung Quốc và nhu cầu cấp thiết phải cải thiện. CDC Mỹ đã thực hiện những hỗ trợ thiết thực để hệ thống y tế công cộng của Trung Quốc trở nên tốt hơn.

CDC Mỹ cũng làm việc với Trung tâm Cúm Quốc gia Trung Quốc để nâng cao năng lực giám sát dịch SARS. Với sự hỗ trợ của CDC Mỹ, nhân viên y tế công cộng Trung Quốc đã được đào tạo về virus học và dịch tễ học.

Trong thời gian bùng phát dịch SARS, Trung Quốc nhận ra rằng họ hoàn toàn bị động trước tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng. Chính phủ bắt tay thực hiện các biện pháp để khắc phục nhiều điểm yếu trong công tác phòng, chống dịch bệnh thông qua việc bổ sung kinh phí cho y tế cộng đồng và xây dựng một mạng lưới kiểm soát, phòng ngừa dịch bệnh đa tầng.

Chính quyền trung ương cũng sắp xếp lại cơ cấu CDC Trung Quốc, trở thành một hệ thống bài bản để tăng cường điều phối khủng hoảng y tế.

Sau khi dịch SARS qua đi, quốc gia châu Á tiếp tục tăng cường hợp tác y tế với các đối tác Mỹ. Bắc Kinh có nhận thức rất tích cực về mô hình y tế công cộng của Washington vào thời điểm đó và sẵn sàng áp dụng các phương pháp này cũng như nhận sự hỗ trợ từ phía Mỹ.

Trong chuyến thăm Trung Quốc của Bộ trưởng Y tế Mỹ Tommy Thompson vào năm 2003, Mỹ đã cam kết làm việc với Trung Quốc để phát triển cơ sở hạ tầng y tế công cộng mạnh hơn ở nước này.

Từng “sát cánh” đẩy lùi dịch SARS, vì sao vắng bóng hợp tác Mỹ-Trung Quốc trước đại dịch Covid-19?
Trung Quốc tỏ ra tự tin về năng lực chống dịch của mình. (Nguồn: Reuters)

Nghi hoặc lẫn nhau

Thế nhưng, khi đại dịch Covid-19 bùng nổ, cả Mỹ và Trung Quốc đều không chủ động “đưa tay” ra với thiện chí hợp tác. Nhận thức của Bắc Kinh về quản trị khủng hoảng của Washington đã dần thay đổi.

Hơn nữa, Trung Quốc cho rằng nước này đã ngang hàng với Mỹ về cách tiếp cận quản trị khi khủng hoảng dịch bệnh xảy ra và hợp tác với Mỹ như trước đây là điều không còn cần thiết.

Khi gặp Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken và Cố vấn An ninh quốc gia Jake Sullivan ở Alaska (Mỹ) vào tháng 3/2021, Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc Dương Khiết Trì cho rằng: “Mỹ không có đủ tư cách để nói chuyện với Trung Quốc trên cương vị ở thế mạnh”.

Hơn nữa, yếu tố khiến Trung Quốc không cần đến sự hỗ trợ từ Mỹ trước đại dịch Covid-19 một phần là do những tiến bộ của nước này trong việc xây dựng hệ thống y tế hiệu quả trong thập niên qua.

Thông qua một số cải cách chăm sóc sức khỏe kể từ năm 2009, Trung Quốc đã đạt được tiến bộ đáng kể trong việc cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc y tế, theo tiêu chuẩn được Ngân hàng Thế giới (WB) khen ngợi.

Chính sự “ngỡ ngàng” cũng như năng lực kiểm soát chưa tốt của Mỹ trong giai đoạn đầu chống lại dịch Covid-19 đã củng cố quan điểm của Trung Quốc rằng mô hình ứng phó với khủng hoảng sức khỏe cộng đồng của Mỹ chưa thực sự hiệu quả.

Tính đến cuối tháng 7 này, số ca nhiễm Covid-19 của Mỹ đã vượt quá 34 triệu, chiếm hơn 10% dân số cả nước, trong khi Trung Quốc báo cáo số ca nhiễm chỉ khoảng 100.000 người trong tổng dân số 1,4 tỷ.

Với thực tế, Bắc Kinh càng tin rằng Washington đã đánh mất ưu thế về năng lực kiểm soát khủng hoảng, do vậy, sức mạnh và văn hóa Trung Quốc là chìa khóa để vượt qua đại dịch Covid-19 trong nước.

Sự “ngỡ ngàng” cũng như năng lực kiểm soát chưa tốt của Mỹ trong giai đoạn đầu chống lại dịch Covid-19 khiến Trung Quốc càng tin rằng mô hình ứng phó với khủng hoảng sức khỏe cộng đồng của Mỹ chưa thực sự hiệu quả.

Tuy nhiên, trên thực tế, tiêu chuẩn hệ thống y tế của Trung Quốc vẫn “lạc hậu” và cách xa Mỹ khi Washington đứng thứ tư về Chỉ số Đổi mới Chăm sóc Sức khỏe thế giới, trong khi Bắc Kinh thậm chí không đủ điều kiện để đánh giá.

Phía Mỹ cũng chưa hề đưa ra một sự công nhận chính thức nào về sự tiến bộ của Trung Quốc trong quản lý y tế trong nước.

Ngoài ra, chính những quan điểm trái lập giữa Mỹ và Trung Quốc về nguồn gốc của virus gây ra dịch Covid-19 cũng như nhiều vấn đề trong khu vực và quốc tế đã trở thành rào cản để hai bên không muốn hợp tác chặt chẽ trong việc phòng, chống dịch bệnh.

Chuyên gia y tế nổi tiếng của Trung Quốc Zhong Nanshan nhận định rằng, Bắc Kinh vẫn còn nhiều điều phải cải thiện cũng như cần học hỏi từ thực tiễn của Mỹ và các nước phát triển khác.

Sự hợp tác đẩy lùi các dịch bệnh trong tương lai giữa hai nước có thể dựa trên việc xây dựng lại lòng tin lẫn nhau và phát triển hiểu biết chung về các phương pháp tốt nhất của nhau.

Được và mất từ cuộc gặp Mỹ-Trung tại Thiên Tân

Được và mất từ cuộc gặp Mỹ-Trung tại Thiên Tân

Cuộc gặp giữa quan chức ngoại giao Mỹ-Trung không thể hóa giải bất đồng, song vẫn tạo dư địa để hai nước tìm hiểu, tiếp ...

Dù là tháng 3 hay tháng 7, các cuộc gặp Mỹ-Trung Quốc đều đi vào bế tắc, vì sao?

Dù là tháng 3 hay tháng 7, các cuộc gặp Mỹ-Trung Quốc đều đi vào bế tắc, vì sao?

Trong năm nay, Washington và Bắc Kinh đã có 2 cuộc gặp mặt trực tiếp nhằm tìm hướng gỡ nút thắt trong quan hệ Mỹ-Trung ...

(theo East Asia Forum)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Đại hội Đại biểu lần II Hội người Việt Nam tại Fukuoka: Đoàn kết – Sáng tạo – Đổi mới toàn diện

Đại hội Đại biểu lần II Hội người Việt Nam tại Fukuoka: Đoàn kết – Sáng tạo – Đổi mới toàn diện

Baoquocte.vn. Chiều 25/9/2021, Đại hội Đại biểu lần II Hội người Việt Nam tại Fukuoka đã diễn ra thành công tốt đẹp, bảo đảm an toàn, hiệu quả trong điều kiện ...
Bầu cử Đức: Tỷ lệ cử tri bỏ phiếu tăng mạnh, chưa lộ diện người kế nhiệm bà Merkel

Bầu cử Đức: Tỷ lệ cử tri bỏ phiếu tăng mạnh, chưa lộ diện người kế nhiệm bà Merkel

Baoquocte.vn. Đúng 8h sáng 26/9, các điểm bỏ phiếu trên toàn nước Đức đã mở cửa để cử tri tham gia bỏ phiếu bầu ra Quốc hội liên bang khoá mới ...
TP. Hồ Chí Minh đã vượt qua đỉnh dịch Covid-19

TP. Hồ Chí Minh đã vượt qua đỉnh dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Chánh Văn phòng Sở Y tế nhận định, TP. Hồ Chí Minh đã qua đỉnh điểm của dịch bệnh Covid-19.
Nga lên án một số nghị sĩ Mỹ ủng hộ trừng phạt Moscow chỉ để tái cử

Nga lên án một số nghị sĩ Mỹ ủng hộ trừng phạt Moscow chỉ để tái cử

Baoquocte.vn. Theo người phát ngôn Tổng thống Nga Dmitry Peskov, việc một số nghị sĩ Mỹ ủng hộ trừng phạt Nga chỉ để tái cử sẽ gây tổn hại tới quan ...
Chuỗi ngành hàng cá tra tỷ USD 'đuối sức'

Chuỗi ngành hàng cá tra tỷ USD 'đuối sức'

Baoquocte.vn. Một miếng cá tra phi lê xuất khẩu liên quan tới con giống, ao nuôi, thức ăn rồi thu hoạch, chế biến và đem ra cảng. Phải cùng nhau giải ...
Bầu cử Đức: Sự cố nhỏ từ ứng viên CDU/CSU

Bầu cử Đức: Sự cố nhỏ từ ứng viên CDU/CSU

Baoquocte.vn. Ngày 26/9, bầu cử Đức, sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng với Berlin nói riêng và Liên minh châu Âu (EU) nói chung, đã chính thức diễn ra.
Thủ tướng: Không vì khó khăn mà chúng ta bi quan, hoang mang, lo sợ

Thủ tướng: Không vì khó khăn mà chúng ta bi quan, hoang mang, lo sợ

Baoquocte.vn. Ngày 26/9 đã diễn ra Hội nghị trực tuyến với cộng đồng doanh nghiệp và các địa phương bàn về giải pháp tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp trong bối ...
Trao tặng 4.000 túi quà an sinh xã hội cho người dân TP. Hồ Chí Minh

Trao tặng 4.000 túi quà an sinh xã hội cho người dân TP. Hồ Chí Minh

Baoquocte.vn. VKBIA cùng Ban công tác phía Nam của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thực hiện chương trình hỗ trợ người dân TP.Hồ Chí Minh.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 27/9/2021: Sư Tử nên tận dụng cơ hội, Song Ngư dư dả tiền bạc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 27/9/2021: Sư Tử nên tận dụng cơ hội, Song Ngư dư dả tiền bạc

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 27/9/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
'Đọc vị' Chiến lược hợp tác của EU tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

'Đọc vị' Chiến lược hợp tác của EU tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Chiến lược hợp tác của EU tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương thể hiện cách tiếp cận nhất quán với khu vực nhưng có phương hướng triển khai cụ thể ...
Bầu cử Đức: Tỷ lệ cử tri bỏ phiếu tăng mạnh, chưa lộ diện người kế nhiệm bà Merkel

Bầu cử Đức: Tỷ lệ cử tri bỏ phiếu tăng mạnh, chưa lộ diện người kế nhiệm bà Merkel

Baoquocte.vn. Đúng 8h sáng 26/9, các điểm bỏ phiếu trên toàn nước Đức đã mở cửa để cử tri tham gia bỏ phiếu bầu ra Quốc hội liên bang khoá mới nhiệm kỳ 2021-2025.
Nga lên án một số nghị sĩ Mỹ ủng hộ trừng phạt Moscow chỉ để tái cử

Nga lên án một số nghị sĩ Mỹ ủng hộ trừng phạt Moscow chỉ để tái cử

Baoquocte.vn. Theo người phát ngôn Tổng thống Nga Dmitry Peskov, việc một số nghị sĩ Mỹ ủng hộ trừng phạt Nga chỉ để tái cử sẽ gây tổn hại tới quan hệ song phương.
Bầu cử Đức: Sự cố nhỏ từ ứng viên CDU/CSU

Bầu cử Đức: Sự cố nhỏ từ ứng viên CDU/CSU

Baoquocte.vn. Ngày 26/9, bầu cử Đức, sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng với Berlin nói riêng và Liên minh châu Âu (EU) nói chung, đã chính thức diễn ra.
Nhận thêm 3 triệu liều vaccine Sinovac, Philippines mong sớm thoát dịch

Nhận thêm 3 triệu liều vaccine Sinovac, Philippines mong sớm thoát dịch

Baoquocte.vn. Ngày 26/9, chính phủ Philippines đã tiếp nhận thêm 3 triệu liều vaccine Sinovac từ Trung Quốc, phục vụ công tác phòng, chống dịch Covid-19.
Bầu cử địa phương Bồ Đào Nha: Đảng cầm quyền sẽ giành lợi thế

Bầu cử địa phương Bồ Đào Nha: Đảng cầm quyền sẽ giành lợi thế

Baoquocte.vn. Ngày 26/9, bầu cử địa phương Bồ Đào Nha đã chính thức diễn ra, với chiến thắng dự kiến dành cho đảng Xã hội (PS) của Thủ tướng Antonio Costa.
'Thỏa thuận Mạnh Vãn Chu' có giúp 'xoa dịu' quan hệ Mỹ - Trung?

'Thỏa thuận Mạnh Vãn Chu' có giúp 'xoa dịu' quan hệ Mỹ - Trung?

Baoquocte.vn. 'Thỏa thuận Mạnh Vãn Chu' có thể mở đường cho sự hợp tác hơn nữa trong các vấn đề khác giữa Mỹ và Trung Quốc.
Tổng thống Mỹ phát biểu tại Liên hợp quốc: Trong khác trước có giống trước

Tổng thống Mỹ phát biểu tại Liên hợp quốc: Trong khác trước có giống trước

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ đề cao chủ nghĩa đa phương, khác với người tiền nhiệm. Trong 'cái khác' ấy vẫn ẩn hiện nhiều điểm không khác với người tiền nhiệm. Báo TG&VN bình luận.
Bầu cử Canada: Vạch áo cho người xem lưng

Bầu cử Canada: Vạch áo cho người xem lưng

Baoquocte.vn. Chẳng những không thể giành đa số, đảng Tự do cầm quyền của Thủ tướng Justin Trudeau còn bộc lộ nhiều điểm yếu sau cuộc bầu cử sớm tại Canada ngày 20/9.
Chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới: Châu Âu tìm giai điệu riêng

Chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới: Châu Âu tìm giai điệu riêng

Baoquocte.vn. Chính sách mới phản ánh nhận thức, quyết tâm của Liên minh châu Âu (EU) về thúc đẩy hợp tác độc lập và toàn diện hơn với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
10 điều rút ra từ sự ra đời của thỏa thuận AUKUS

10 điều rút ra từ sự ra đời của thỏa thuận AUKUS

Baoquocte.vn. Sự ra đời của AUKUS là kết quả của những nỗ lực thương lượng không ngừng nghỉ trong nhiều tháng trước đó của quan chức cấp cao Mỹ, Anh và Australia.
Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Baoquocte.vn. Thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS) tách mình khỏi nhiều cơ chế khác tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Bình luận của TG&VN.
Thượng đỉnh SCO và CSTO: Tầm nhìn riêng, quan tâm chung

Thượng đỉnh SCO và CSTO: Tầm nhìn riêng, quan tâm chung

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh SCO và CSTO thể hiện tầm nhìn riêng của Trung Quốc và Nga, chia sẻ quan tâm chung về nhiều vấn đề nóng.
Dự đoán về sức mạnh của tàu ngầm Australia trong tương lai

Dự đoán về sức mạnh của tàu ngầm Australia trong tương lai

Baoquocte.vn. Một trong những điểm nhấn của AUKUS là việc Mỹ và Anh sẽ hỗ trợ Australia công nghệ để phát triển tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Baoquocte.vn. Thay đổi về tỷ lệ ủng hộ trước thềm cuộc bầu cử Đức đang khiến tương lai của Berlin sau thời Thủ tướng Angela Merkel trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.
Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Baoquocte.vn. Hợp tác Việt Nam-Liên hợp quốc đạt kết quả tốt, tích cực, là điển hình của một quốc gia từ thế bao vây cấm vận, từng bước hội nhập quốc tế.
Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử Canada lần thứ 44 hứa hẹn sẽ là cuộc đua sát nút giữa Thủ tướng Justin Trudeau và lãnh đạo đảng Bảo thủ Erin O’Toole.
Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Baoquocte.vn. Với 16 năm lãnh đạo nước Đức, Thủ tướng Angela Merkel giúp nước Đức trở thành một lực lượng ổn định trên bàn cờ thế giới.
Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Baoquocte.vn. Nhờ khả năng linh hoạt, biết cách thay đổi theo thời thế, sau 33 năm, tổ chức khủng bố al-Qaeda, kẻ đứng sau vụ khủng bố 11/9 vẫn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn.
Phiên bản di động