Văn hóa đọc thời hội nhập

Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trong bối cảnh hội nhập và phát triển, tiếp tục để trẻ em thiếu sách và không đọc sách là tước đoạt cơ hội nghề nghiệp của công dân cũng như lãng phí tiềm năng nhân văn của xã hội…
TIN LIÊN QUAN
van hoa doc thoi hoi nhap Tấp nập Hội Sách Xuân Hà Nội 2018
van hoa doc thoi hoi nhap "Đại hội sách cũ miền Bắc" thu hút đông đảo sinh viên, học sinh

Văn hóa đọc của người Việt vẫn mờ nhạt

Khách quan mà nói, hiện nay số lượng người đọc trẻ đến với sách đã nhiều hơn trước đây. Số người đưa sách về nông thôn cũng đã nhiều hơn. Cấu trúc thư viện dân sự đã hình thành với hàng chục nghìn tủ sách đến lớp học, dòng họ. Nhiều quán cà phê ở Hà Nội, TP. HCM đã có sách để khuyến đọc.

Tuy nhiên, so với tiềm năng đọc của trẻ thì bằng ấy chưa thấm vào đâu. Hiện tại, vẫn còn hơn 14 triệu trẻ em nông thôn chưa có sách nghe và đọc hàng ngày. Mới chỉ hơn một triệu trẻ được hưởng lợi từ các tác động của Chương trình “Sách hóa Nông thôn” và các mô hình thư viện khác. 

Về môi trường đại học, tôi từng phỏng vấn khá nhiều sinh viên trong 20 năm qua, phần đa vẫn đọc sách giáo trình. Không nhiều em đọc rộng ra bên ngoài để có tri thức tổng hợp hỗ trợ nghề nghiệp và lối sống trong tương lai. Nói chung, chúng ta cần nỗ lực rất nhiều để cải thiện thực trạng này, nhất là đẩy nhanh tốc độ để 14 triệu trẻ nông thôn có sách nghe và đọc.

van hoa doc thoi hoi nhap
Văn hóa đọc không còn là chuyện của riêng nước nào mà trở thành vấn đề mang tính toàn cầu, trong đó có Việt Nam.

Đồng thời, qua các khảo sát của chúng tôi, trẻ nông thôn chỉ đọc từ 1- 5 cuốn sách ngoài sách giáo khoa/năm học. Trẻ em nhà trung lưu trí thức Hà Nội đọc khoảng 10 - 40 đầu sách/năm. Trong khi đó, tại một số trường học và vùng tôi biết ở Mỹ, số sách trẻ được nghe (dưới 5 tuổi)/năm là 30-100 đầu sách, số sách trẻ được đọc cũng từ 30-100 đầu sách/năm. Như vậy, sự chênh lệch nghe và đọc sách giữa trẻ Việt Nam và một số vùng ở Mỹ là rất lớn.

Một khảo sát đăng trên một tờ báo lớn của Arab cho biết, bình quân mỗi trẻ em Tây Âu dành 12.000 phút đọc sách/năm. Số thời gian ấy, nếu quy ra sách thì một trẻ Tây Âu đọc khoảng 30-40 đầu sách, với mỗi đầu sách dày từ 200-250 trang.

Tháng 10 năm ngoái, cô Nguyễn Thị Hồng Ngân (dạy tiếng Anh) là người khởi động hệ thống Tủ sách Lớp em ở Phổ thông Trung học Lê Hữu Trác (Hương Sơn, Hà Tĩnh) làm khảo sát về sự đọc của học sinh trong trường. Kết quả thu được con số mỗi học sinh đọc 0,3 cuốn sách ngoài sách giáo khoa/năm học. 

Có lẽ, văn hóa đọc của bạn trẻ vẫn còn mờ nhạt do họ không có thói quen đọc từ nhỏ vì thiếu sách, thiếu cả tác phẩm được trích dạy trong sách giáo khoa. Trong khi đó, người lớn không quan tâm nhiều đến việc đọc sách của trẻ và nạn thiếu sách vẫn tiếp diễn.

Cần sự chung tay của cả cộng đồng

Rõ ràng, với một người Việt chỉ đọc 0,8 cuốn sách/năm (Theo số liệu của Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch, năm 2013) là sự thất bại của giáo dục nước nhà. Nguyên do là các nhà thiết kế sách giáo khoa đã không biết tiềm năng nghe và đọc sách của học sinh vô cùng lớn. Cách dạy chỉ vẻn vẹn trong trong sách giáo khoa, thậm chí học sinh không có các tác phẩm được trích dùng trong sách giáo khoa để đọc đã vô tình “giết chết” tiềm năng đọc của học sinh ngay trên ghế nhà trường.

Cùng với đó, thiết kế sách giáo khoa đã “khóa đường” đến thư viện của trẻ em. Vì thế, hệ thống thư viện trường học “chết lâm sàng” hàng chục năm. Thầy cô cũng là sản phẩm của sách giáo khoa và giáo trình. Họ ít đọc ngoài, đồng thời cũng là nạn nhân của thiếu sách, thành ra họ không quan tâm nhiều đến việc đọc của học sinh. Cha mẹ đa phần không có thói quen đọc vì họ cũng là sản phẩm của nền giáo dục ít đọc sách. Đặc biệt, ở nông thôn rất hiếm hiệu sách. Thật may, ở khu vực đô thị, tầng lớp công chức, trí thức, doanh nhân đã và đang quan tâm việc đọc của con họ, số trẻ đọc nhiều sách đang tăng dần.

Chúng ta vẫn kêu gọi trẻ em đọc sách nhưng nhiều trẻ em nông thôn vẫn chưa được tiếp cận với sách, nhiều trường vẫn chưa có thư viện. Để giúp các bạn trẻ đến gần hơn với sách, theo tôi không thể thay đổi cục diện nhờ một, hai cá nhân nào đó mà cần sự chung tay của cả cộng đồng.

Nạn đói sách, yếu kém của thư viện và lối suy nghĩ “sách giáo khoa đã đủ” vốn được nói nhiều trên các diễn đàn. Các giải pháp vĩ mô và các mô hình thực chứng hiệu quả là các tủ sách đến lớp học, dòng họ đã được đề cập. Do truyền thông liên tục và vận động tạo được một số “chính sách mềm” của “Sách hóa Nông thôn”, thành viên xã hội tham gia đưa sách về nông thôn đã khá nhiều.

Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục vận động phụ huynh, học sinh, cựu học sinh và các thành viên xã hội khác nhân rộng tủ sách đến lớp học, dòng họ... Chúng tôi sẽ làm việc với ngành giáo dục để họ tạo ra những chính sách khuyến đọc hiệu quả để học sinh được nghe và đọc sách đúng tiềm năng của các em. Xã hội nên nhận thức sâu sắc rằng, tiếp tục để trẻ em thiếu sách và không đọc sách là tước đoạt cơ hội nghề nghiệp của công dân cũng như lãng phí tiềm năng nhân văn của xã hội và sáng tạo quốc gia.

Người lớn thay vì đổ lỗi cho trẻ không đọc sách thì hãy giúp trẻ em có sách khắp mọi nơi. Có thể nói, ở nhà, trẻ không đọc sách là lỗi của cha mẹ. Ở trường, trẻ không đọc sách là lỗi của thầy cô. Để trẻ thiếu sách đọc là lỗi của tất cả thành viên xã hội. Đã đến lúc, chúng ta không thể thiếu đội ngũ nghiên cứu, đánh giá và đề xuất chính sách cho khuyến đọc.

Văn hóa đọc không còn là chuyện của riêng nước nào mà trở thành vấn đề mang tính toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Thiết nghĩ, thói quen đọc sách cần được tạo dựng như một nhu cầu tất yếu của mỗi con người. Hiện nay, chúng ta đã có nhiều nhà xuất bản hơn, nhờ internet nên việc tiếp cận sách dễ dàng hơn, có nhiều cộng đồng đọc sách ngay cả ở ngoài lẫn trên mạng xã hội. Từ những trải nghiệm thực tế của mình về văn hóa đọc tại các nước phát triển hơn, tôi nghĩ, để thói quen đọc sách trở thành văn hóa đọc, để xã hội coi trọng tri thức thông qua việc đọc sách, chắc chắn phải có sự chung tay của cả cộng đồng.

Nguyễn Quang Thạch

Chương trình “Sách hóa nông thôn”

van hoa doc thoi hoi nhap Thành phố Sharjah được tôn vinh là "Thủ đô sách của thế giới"

Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) đã lựa chọn tiểu vương quốc Sharjah của UAE là "Thủ ...

van hoa doc thoi hoi nhap Đừng quá ham internet mà phụ sách

Sự phát triển thần tốc của công nghệ đã, đang và sẽ tạo ra hàng loạt thách thức cho văn hóa đọc. Dưới đây là ...

van hoa doc thoi hoi nhap Nỗi niềm người xóa nạn “đói sách” ở nông thôn

Dù đã nhận giải Vua Sejong về xóa mù chữ của UNESCO, “Người cõng sách” Nguyễn Quang Thạch vẫn luôn trăn trở mỗi khi nghĩ ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Lịch âm 13/5 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 13/5/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 13/5/2021

Lịch âm 13/5 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 13/5/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 13/5/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 13/5. Âm lịch hôm nay 13/5. Xem âm lịch hôm nay ngày 13/5/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 13 tháng 5 năm 2021 hôm nay.
Ký FTA với Israel, Hàn Quốc kỳ vọng gì?

Ký FTA với Israel, Hàn Quốc kỳ vọng gì?

Baoquocte.vn. Hàn Quốc và Israel đã ký Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) song phương tập trung vào việc mở rộng quan hệ kinh tế.
XSMN 13/5 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 13/5/2021 - SXMN 13/5 - xổ số hôm nay

XSMN 13/5 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 13/5/2021 - SXMN 13/5 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 13/5. Kết quả xổ số miền Nam hôm nay ngày 13 tháng 5 năm 2021. XSMN thứ 5. SXMN 13/5. KQSXMN. xo so mien nam.
XSMT 13/5 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 13/5/2021 - SXMT 13/5 - xổ số hôm nay

XSMT 13/5 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 13/5/2021 - SXMT 13/5 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 13/5. Kết quả xổ số miền Trung hôm nay ngày 13 tháng 5 năm 2021. XSMT thứ 5. SXMT 13/5. KQSXMT. xo so mien trung.
Diễn biến mới trong căng thẳng Nga-Mỹ: Washington dừng hoạt động lãnh sự tại Moscow

Diễn biến mới trong căng thẳng Nga-Mỹ: Washington dừng hoạt động lãnh sự tại Moscow

Baoquocte.vn. Từ ngày 12/5, Đại sứ quán Mỹ tại Nga dừng phần lớn dịch vụ lãnh sự đối với công dân nước này cũng như ngừng cấp thị thực.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 12/5: Thêm 30 ca mắc mới trong nước, riêng Đà Nẵng 20 ca; Chuyên gia nói gì về sốc phản vệ

Covid-19 ở Việt Nam chiều 12/5: Thêm 30 ca mắc mới trong nước, riêng Đà Nẵng 20 ca; Chuyên gia nói gì về sốc phản vệ

Baoquocte.vn. Có thêm 30 ca mắc mới Covid-19 trong nước tại khu vực đã được cách ly, riêng Đà Nẵng là 20 ca; không có ca mới trong bệnh viện đã ...
XSAG 13/5 - Kết quả xổ số An Giang hôm nay 13/5/2021 - SXAG 13/5 - KQXSAG thứ 5

XSAG 13/5 - Kết quả xổ số An Giang hôm nay 13/5/2021 - SXAG 13/5 - KQXSAG thứ 5

Baoquocte.vn. XSAG 13/5. Trực tiếp kết quả xổ số An Giang nhanh nhất hôm nay ngày 13 tháng 5 năm 2021. KQXSAG 13/5. Xo so An Giang. KQXSAG.
XSMB 13/5 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 13/5/2021 - SXMB 13/5 - xổ số hôm nay

XSMB 13/5 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 13/5/2021 - SXMB 13/5 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 13/5. Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay ngày 13 tháng 5 năm 2021. XSMB thứ 5. SXMB 13/5. KQSXMB. xo so mien bac.
CEO Nguyễn Đại Dũng với hành trình khởi nghiệp thành công cùng trang sức phong thủy

CEO Nguyễn Đại Dũng với hành trình khởi nghiệp thành công cùng trang sức phong thủy

Baoquocte.vn. Rời ánh hào quang trên con đường nghệ thuật, Nguyễn Đại Dũng quyết định rẽ sang con đường startup và trở thành ông chủ của thương hiệu trang sức đá ...
Nét mới tại kỳ bầu cử Quốc hội Việt Nam

Nét mới tại kỳ bầu cử Quốc hội Việt Nam

Baoquocte.vn. Trang asiapacificnews có bài viết về công tác chuẩn bị cũng như một số điểm mới tại kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng Nhân ...
Dịch Covid-19: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch yêu cầu các địa phương đảm bảo an toàn tại cơ sở lưu trú

Dịch Covid-19: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch yêu cầu các địa phương đảm bảo an toàn tại cơ sở lưu trú

Baoquocte.vn. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ra công văn đề nghị thực hiện đánh giá an toàn Covid-19 của các cơ sở lưu trú du lịch trên toàn quốc.
Điều gì khiến bánh xèo Đà Nẵng 'đốn tim' thực khách?

Điều gì khiến bánh xèo Đà Nẵng 'đốn tim' thực khách?

Baoquocte.vn. Lớp vỏ màu vàng, nóng giòn kèm chút rau sống, cuốn gọn trong bánh tráng, chấm ngập nước tương... tạo nên hương vị khó quên của bánh xèo Đà Nẵng.
Nếu triển khai cấp hộ chiếu vaccine Covid-19, ngành du lịch sẽ phục hồi sớm nhất vào năm 2023

Nếu triển khai cấp hộ chiếu vaccine Covid-19, ngành du lịch sẽ phục hồi sớm nhất vào năm 2023

Baoquocte.vn. Theo ADB, ngành du lịch dự kiến sẽ phục hồi sớm nhất vào năm 2023 nếu việc cấp hộ chiếu vaccine Covid-19 được thực hiện.
Du lịch Nhật Bản qua những bức ảnh

Du lịch Nhật Bản qua những bức ảnh

Baoquocte.vn. Cuộc thi viết và thi ảnh 'Nhật Bản tôi yêu' do Văn phòng Việt Nam - Cơ quan Xúc tiến du lịch Nhật Bản (JNTO) tổ chức.
Về miền cổ tích Hang Kia - Pà Cò

Về miền cổ tích Hang Kia - Pà Cò

Baoquocte.vn. Hang Kia - Pà Cò từng là thủ phủ của cây thuốc phiện và là điểm nóng về ma túy, tệ nạn xã hội, nay đã là điểm du lịch và là nơi săn mây ...
Sợ dịch Covid-19, phố cổ Hội An vắng khách tham quan

Sợ dịch Covid-19, phố cổ Hội An vắng khách tham quan

Baoquocte.vn. Sau khi kết thúc kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5 và thông tin có ca mắc Covid-19 sống trên địa bàn, phố cổ Hội An (Quảng Nam) vắng lặng như tờ.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 10)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 10)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm một vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng thế giới.
Papyrus - cầu nối giữa Ai Cập cổ đại và thế giới hiện đại

Papyrus - cầu nối giữa Ai Cập cổ đại và thế giới hiện đại

Baoquocte.vn. Dấu tích lịch sử, kho tàng kiến thức của nền văn minh Ai Cập cổ đại được khắc ghi trên trang giấy papyrus, đơn sơ nhưng lại chẳng sợ vết thời gian.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 9)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 9)

Baoquocte.vn. Văn học Italy thời kỳ này có một số tên tuổi như nhà viết tiểu thuyết Guareschi Giovanni, nhà thơ Leopardi Giacomo, nhà văn Levi Carlo...
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 8)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 8)

Baoquocte.vn. Văn học Italy thời kỳ này có một số tên tuổi như nhà viết tiểu thuyết Fogazzaro Aantonio, nhà thơ Goldoni Carlo, nhà viết luận văn Gadda Carlo.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 6)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 6)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm một vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng như: Dante Alighieri, Deledda Grazia.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 5)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 5)

Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng như: Croce Benedetto, D’annunzio Gabriela
Sống cùng Covid với những cuốn sách nổi bật của tháng 5

Sống cùng Covid với những cuốn sách nổi bật của tháng 5

Baoquocte.vn. Sách tháng 5 thú vị hơn bởi phần hai của cuốn sách 'Muôn kiếp nhân sinh', cũng như sự trở lại của nhiều cây viết và các đầu sách.
Lắng nghe bộ não của chúng ta

Lắng nghe bộ não của chúng ta

Baoquocte.vn. Đây là thông điệp mà bác sĩ thần kinh học người Mỹ David Perlmutter gửi gắm trong hai cuốn sách nổi tiếng về bộ não của ông, vừa được phát hành tại Việt Nam.
Quyền tách khỏi đám đông - Sách hay về xu hướng giới trẻ dũng cảm sống khác

Quyền tách khỏi đám đông - Sách hay về xu hướng giới trẻ dũng cảm sống khác

Baoquocte.vn. Quyền tách khỏi đám đông là cuốn sách hay, cổ vũ một xu hướng, một lối sống khác biệt số đông, tác giả gọi là: Quyền không làm gì.
Sách mới: Những câu chuyện thú vị về lịch sử đồng tiền Việt Nam

Sách mới: Những câu chuyện thú vị về lịch sử đồng tiền Việt Nam

Baoquocte.vn. Lịch sử của 1.200 mẫu tiền Việt Nam vừa được giới thiệu trong cuốn sách 'Lịch sử đồng tiền Việt Nam' được Ngân hàng Nhà nước ra mắt.
Ra mắt cuốn sách 'Trái tim người lính Phương Nam'

Ra mắt cuốn sách 'Trái tim người lính Phương Nam'

Baoquocte.vn. CLB Trái tim người lính Việt Nam đã phối hợp với các đơn vị tổ chức Lễ ra mắt CLB Trái tim người lính Phương Nam và cuốn sách cùng tên.
Ra mắt sách về sự chuyển biến và sáng tạo của giáo dục phổ thông ở Việt Nam

Ra mắt sách về sự chuyển biến và sáng tạo của giáo dục phổ thông ở Việt Nam

Baoquocte.vn. Cuốn sách là nguồn cảm hứng cho những người đang trực tiếp tham gia thay đổi tích cực hệ thống giáo dục phổ thông ở Việt Nam.
Phiên bản di động