Vì sao biến đổi khí hậu lại khiến thế giới bất ổn?

Duy Quang
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Báo cáo mới nhất của các cơ quan tình báo Mỹ nhận định, biến đổi khí hậu sẽ trở thành tác nhân khiến căng thẳng quốc tế ngày một leo thang.

Ngày 21/10, chính quyền Biden đã công bố một số báo cáo về tình hình biến đổi khí hậu và ảnh hưởng của quá trình này tới an ninh quốc gia Mỹ. Các báo cáo này đã cảnh báo biến đổi khí hậu có thể gây ra các mối đe dọa trên diện rộng tới sự ổn định trên toàn thế giới.

Châu Phi là một trong những 'điểm nóng' của biến đổi khí hậu. (Nguồn: Getty)
Châu Phi là một trong những 'điểm nóng' của biến đổi khí hậu. (Nguồn: Getty)

Theo New York Times, bộ tài liệu dài 27 trang trên do toàn bộ 18 cơ quan tình báo Mỹ, gồm Bộ An ninh Nội địa, Bộ Quốc phòng, Hội đồng An ninh Quốc gia và Giám đốc Tình báo quốc gia... soạn thảo và ban hành bởi Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia (ODNI), vốn chịu trách nhiệm quản lý các cơ quan tình báo của Mỹ.

Đây cũng là lần đầu tiên các cơ quan này hợp tác để đưa ra quan điểm chung về những tác động của biến đổi khí hậu đối với an ninh quốc gia từ nay cho tới năm 2040.

Cụ thể, báo cáo vẽ nên một bức tranh về tương lai thế giới thiếu sự hợp tác, dẫn đến sự cạnh tranh và bất ổn leo thang. Nhiều quốc gia sẽ tìm cách để bảo vệ nền kinh tế của họ và tìm kiếm lợi thế trong việc phát triển công nghệ mới.

Một số quốc gia cũng có thể sẽ ngần ngại hành động quyết liệt do lo sợ thiệt thòi về kinh tế. Báo cáo chỉ ra thế giới hiện có hơn 20 quốc gia phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, chiếm hơn 50% tổng doanh thu xuất khẩu.

Cũng theo báo cáo, thế giới sẽ sớm cảm nhận được tác động của biến đổi khí hậu. Dưới đây là một số điểm đáng chú ý của báo cáo tình báo này.

Ảnh hưởng tới các nước nghèo

Cộng đồng tình báo Mỹ xác định có 11 quốc gia và 2 khu vực sẽ bị chịu ảnh hưởng nặng nề từ biến đổi khí hậu, khiến các nước này đối mặt với tình trạng báo động về an ninh năng lượng, thực phẩm, nước và y tế. Đây là các quốc gia có xu hướng nghèo và khả năng thích ứng kém, làm tăng nguy cơ bất ổn và xung đột nội bộ. Các đợt nắng nóng và hạn hán có thể gây áp lực lên các dịch vụ như cung cấp điện.

Các quốc gia đó bao gồm: Afghanistan, Myanmar, Ấn Độ, Pakistan, Triều Tiên, Guatemala, Haiti, Honduras, Nicaragua, Colombia và Iraq. Ngoài ra, Trung Phi và các quốc gia nhỏ ở Thái Bình Dương cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Do ảnh hưởng của biến đối khí hậu, tình hình bất ổn tại các quốc gia này sẽ dễ bùng phát, đặc biệt sẽ tạo ra các dòng người tị nạn mới. Điều này sẽ dễ tạo ra các cuộc khủng hoảng nhân đạo mới và có thể sẽ tiếp tục gây nên áp lực nặng nề cho vùng biên giới phía Nam của nước Mỹ.

Điểm nóng mới

Biến đổi khí hậu sẽ khiến Trái đất nóng lên và làm tan băng, và con người có thể dễ dàng tiếp cận Bắc Cực hơn. Điều đó có thể giúp mở ra các tuyến vận chuyển mới và đem đến nguồn cung thủy sản lớn hơn. Thế nhưng, trong bối cảnh một số quốc gia có kế hoạch tiếp cận Bắc Cực sử dụng các biện pháp quân sự, những tính toán sai lầm hoàn toàn có thể xảy ra.

Việc mực nước biển dâng lên cũng sẽ khiến một số quốc gia rơi vào tình trạng khủng hoảng nước, đặc biệt là ở khu vực Trung Đông, Bắc Phi hay các nước như Pakistan và Ấn Độ.

Mô phỏng cách dùng bụi khí hạn chế ánh sáng mặt trời. (Nguồn: NASA)
Mô phỏng cách dùng bụi khí hạn chế ánh sáng mặt trời. (Nguồn: NASA)

Công nghệ của tương lai

Để đối phó và giảm tác động của biến đổi khí hậu, một số quốc gia sẽ phải áp dụng những công nghệ mới chưa từng xuất hiện. Một trong số đó là Geo-engineering, thuật ngữ còn khá mới, để chỉ những ý tưởng làm mát Trái đất bằng các kỹ thuật tác động trực tiếp lên địa cầu nhằm đối phó với tình trạng biến đổi khí hậu.

Về cơ bản, đây là việc sử dụng công nghệ của tương lai. Các nhà khoa học Scotland từng đưa ra ý tưởng dùng mây bụi xung quanh tiểu hành tinh giảm ánh sáng mặt trời xuống Trái đất. Các tiểu hành tinh được đưa đến độ cao cân bằng giữa trọng lực Trái đất và lực hấp dẫn của mặt trời, tránh trường hợp chúng rơi xuống Trái đất hay trôi dạt về phía mặt trời.

Một số thì cho rằng có thể tác động vào núi lửa nhân tạo để tạo ra những vụ phun trào, đưa một lượng sulfur (lưu huỳnh, thành phần có trong tro núi lửa) vào bầu khí quyển và cố định ở vị trí thích hợp. Các phân tử sulfur phản xạ ánh sáng và nhiệt từ Mặt trời trở lại không gian và có thể tạo ra một bóng mát lớn cho Trái đất.

Nhưng nếu một quốc gia hành động đơn độc mà không nghĩ đến ảnh hưởng tiêu cực cho các quốc gia khác, đó chỉ đơn giản là chuyển vấn đề của khu vực này sang khu vực khác. Đồng thời, những biện pháp này vẫn chưa được nghiên cứu kỹ, đem lại rất nhiều rủi ro tiềm tàng.

Các nhà nghiên cứu ở một số quốc gia, bao gồm Australia, Trung Quốc, Ấn Độ, Nga, Anh và Mỹ, cũng như một số thành viên EU, đang xem xét việc ứng dụng kỹ thuật này vào thực tế. Các nhà khoa học cho rằng thúc đẩy nghiên cứu phương pháp Geo-engineering rất quan trọng vì nhiều kế hoạch sẽ có giá trị bền vững lâu dài, nhưng đồng thời cũng cho biết Geo-engineering có thể là phương pháp cuối cùng khi bắt buộc phải dùng đến.

Cần phải thúc đẩy hợp tác

Báo cáo cho biết có một số cách có thể tránh được tương lai ảm đạm này, nhưng nó đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ của tất cả các quốc gia trên thế giới.

“Với hơn 85% phát thải toàn cầu xảy ra bên ngoài biên giới Mỹ, chỉ riêng chúng tôi không thể giải quyết thách thức này. Chúng tôi cần cả thế giới tăng tốc hành động. Đó hoàn toàn là một vấn đề an ninh quốc gia”, một quan chức Mỹ nói với báo giới.

Việc chính quyền Biden công bố báo cáo cũng cho thấy, vấn đề khí hậu hiện đã trở thành một phần quan trọng trong việc hoạch định các chính sách an ninh.

Erin Sikorsky, Giám đốc Trung tâm Khí hậu và An ninh cho biết, các chính phủ ngày càng nhận ra rằng quá trình biến đổi khí hậu đang có những tác động mạnh mẽ ra sao đến tình hình an ninh của một quốc gia.

Ở cấp độ thực tiễn, các cơ quan an ninh quốc gia Mỹ sẽ tích hợp ảnh hưởng của biến đổi khí hậu vào các kế hoạch của họ. Ví dụ, Bộ Quốc phòng Mỹ sẽ coi vấn đề biến đổi khí hậu, "ở mọi mức độ, là cần thiết để huấn luyện, chiến đấu và chiến thắng trong một môi trường ngày càng phức tạp".

Báo cáo của các cơ quan tình báo Mỹ đã vẽ nên một bức tranh miêu tả những vấn đề mà thế giới sẽ gặp phải trong tương lai. Nhưng câu hỏi thực sự là các nhà hoạch định chính sách sẽ làm gì trước lời cảnh báo này?

Sẽ có một Bộ tứ mới phiên bản Trung Đông?

Sẽ có một Bộ tứ mới phiên bản Trung Đông?

Ngoại trưởng các nước Ấn Độ, Mỹ, Israel và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã tổ chức họp trực tuyến về việc ...

Nhật Bản ứng dụng công nghệ để giải quyết vấn đề thiên tai

Nhật Bản ứng dụng công nghệ để giải quyết vấn đề thiên tai

Các công ty ở Nhật Bản tìm kiếm cơ hội kinh doanh trong việc cung cấp các giải pháp xử lý thảm họa như giảm ...

(theo BBC)

Đọc thêm

AFF Cup 2020: Đội tuyển Việt Nam gặp nhiều áp lực bảo vệ ngôi vô địch

AFF Cup 2020: Đội tuyển Việt Nam gặp nhiều áp lực bảo vệ ngôi vô địch

Baoquocte.vn. AFF Cup 2020: HLV Park Hang-seo thừa nhận đội tuyển Việt Nam gặp nhiều khó khăn trong quá trình bảo vệ ngôi vô địch.
Thông tin tình báo Nga lên kế hoạch tấn công Ukraine, Lầu Năm Góc không bình luận, Nhà Trắng đã 'sẵn sàng...'

Thông tin tình báo Nga lên kế hoạch tấn công Ukraine, Lầu Năm Góc không bình luận, Nhà Trắng đã 'sẵn sàng...'

Baoquocte.vn. Nghe tin tình báo Nga lên kế hoạch tấn công Ukraine với sự tham gia của 175.000 binh sĩ, Lầu Năm Góc không bình luận chỉ nói "vô cùng quan ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 5/12/2021: Tình duyên tuổi Ngọ tốt đẹp

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 5/12/2021: Tình duyên tuổi Ngọ tốt đẹp

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 5/12/2021 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc,...
Vietlott 4/12, kết quả xổ số Vietlott hôm nay 4/12/2021. xổ số Vietlott Power

Vietlott 4/12, kết quả xổ số Vietlott hôm nay 4/12/2021. xổ số Vietlott Power

Baoquocte.vn. Vietlott 4/12. Vietlott Power 4/12. TGVN sẽ cập nhật kết quả xổ số Vietlott hôm nay thứ 7 ngày 4/12/2021. xo so Vietlott 655 hôm nay. xs Power hom nay.
Lịch âm 5/12, Xem âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 5/12/2021 tốt hay xấu?

Lịch âm 5/12, Xem âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 5/12/2021 tốt hay xấu?

Baoquocte.vn. Lịch âm 5/12. âm lịch hôm nay 5/12. Xem âm lịch hôm nay ngày 5/12/2021 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 5 tháng 12 năm 2021 hôm nay.
Bộ Tài chính Mỹ: Việt Nam không thao túng tiền tệ

Bộ Tài chính Mỹ: Việt Nam không thao túng tiền tệ

Baoquocte.vn. Bộ Tài chính Mỹ công bố báo cáo trong đó đánh giá, Việt Nam tiếp tục đáp ứng các tiêu chí để xác định không thao túng tiền tệ.
Dự báo thời tiết 10 ngày (4-13/12): Bắc Bộ có nơi rét đậm, rét hại; Nam Bộ đêm có mưa rào và dông, ngày nắng

Dự báo thời tiết 10 ngày (4-13/12): Bắc Bộ có nơi rét đậm, rét hại; Nam Bộ đêm có mưa rào và dông, ngày nắng

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết 10 ngày tới, Hà Nội đêm không mưa, sáng sớm có sương mù nhẹ rải rác, ngày nắng. Thanh Hóa đến Thừa Thiên Huế ngày 9/12, ...
Nhật Bản viện trợ không hoàn lại cấp cơ sở cho Việt Nam trị giá hơn 250.000 USD

Nhật Bản viện trợ không hoàn lại cấp cơ sở cho Việt Nam trị giá hơn 250.000 USD

Baoquocte.vn. Chính phủ Nhật Bản cấp khoản viện trợ không hoàn lại mới cho 3 dự án ở 2 tỉnh của Việt Nam với tổng trị giá 253.912 USD.
Lịch nghỉ Tết 2022: Đề xuất Tết Nguyên đán Nhâm Dần nghỉ 9 ngày, Tết Dương lịch nghỉ 3 ngày, Quốc Khánh nghỉ 2 ngày

Lịch nghỉ Tết 2022: Đề xuất Tết Nguyên đán Nhâm Dần nghỉ 9 ngày, Tết Dương lịch nghỉ 3 ngày, Quốc Khánh nghỉ 2 ngày

Baoquocte.vn. Lịch nghỉ Tết 2022 sẽ có 9 ngày nghỉ Tết Nguyên đán 2022, Tết Dương lịch nghỉ 3 ngày, Quốc Khánh nghỉ 2 ngày.
Tổng thống Mỹ tuyên bố không chấp nhận 'ranh giới đỏ' của Nga, khẳng định sắp có 'cuộc thảo luận dài'

Tổng thống Mỹ tuyên bố không chấp nhận 'ranh giới đỏ' của Nga, khẳng định sắp có 'cuộc thảo luận dài'

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Biden cho biết, ông sẽ có 'cuộc thảo luận dài' với người đồng cấp Nga về cuộc khủng hoảng giữa Moscow với Kiev.
Thông tin tình báo Nga lên kế hoạch tấn công Ukraine, Lầu Năm Góc không bình luận, Nhà Trắng đã 'sẵn sàng...'

Thông tin tình báo Nga lên kế hoạch tấn công Ukraine, Lầu Năm Góc không bình luận, Nhà Trắng đã 'sẵn sàng...'

Baoquocte.vn. Nghe tin tình báo Nga lên kế hoạch tấn công Ukraine với sự tham gia của 175.000 binh sĩ, Lầu Năm Góc không bình luận chỉ nói "vô cùng quan ngại".
Tổng thống Mỹ tuyên bố không chấp nhận 'ranh giới đỏ' của Nga, khẳng định sắp có 'cuộc thảo luận dài'

Tổng thống Mỹ tuyên bố không chấp nhận 'ranh giới đỏ' của Nga, khẳng định sắp có 'cuộc thảo luận dài'

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Biden cho biết, ông sẽ có 'cuộc thảo luận dài' với người đồng cấp Nga về cuộc khủng hoảng giữa Moscow với Kiev.
Lần đầu tiên thăm Saudi Arbia kể từ vụ nhà báo Khashoggi bị sát hại, Tổng thống Pháp nói gì?

Lần đầu tiên thăm Saudi Arbia kể từ vụ nhà báo Khashoggi bị sát hại, Tổng thống Pháp nói gì?

Baoquocte.vn. Tổng thống Pháp sẽ trở thành một trong những lãnh đạo phương Tây đầu tiên gặp mặt Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman kể từ năm 2018.
Biến thể Omicron: WHO ra khuyến nghị liên quan vaccine

Biến thể Omicron: WHO ra khuyến nghị liên quan vaccine

Baoquocte.vn. WHO cho rằng, nên chuẩn bị cho 'kịch bản' phải điều chỉnh công thức bào chế các loại vaccine Covid-19 hiện hành nhằm ứng phó với biến thể Omicron.
Tổng thống Nga Putin chuẩn bị công du Ấn Độ, sẽ bàn những gì cùng Thủ tướng Modi?

Tổng thống Nga Putin chuẩn bị công du Ấn Độ, sẽ bàn những gì cùng Thủ tướng Modi?

Baoquocte.vn. Tổng thống Nga Putin sẽ có chuyến công du Ấn Độ vào ngày 6/12 tới và tiến hành cuộc họp thượng đỉnh thường niên cùng Thủ tướng Modi.
Tạm dừng đàm phán hạt nhân: Mỹ tố Iran không nghiêm túc, châu Âu thất vọng, Tehran nói 'tốt đẹp'

Tạm dừng đàm phán hạt nhân: Mỹ tố Iran không nghiêm túc, châu Âu thất vọng, Tehran nói 'tốt đẹp'

Baoquocte.vn. Mỹ cho rằng, phía Iran 'không tỏ ra nghiêm túc trong việc tiến hành các bước đi cần thiết nhằm quay lại tuân thủ' thỏa thuận hạt nhân 2015.
Thỏa thuận hạt nhân Iran: Thế kẹt của người cầm trịch

Thỏa thuận hạt nhân Iran: Thế kẹt của người cầm trịch

Baoquocte.vn. Dù coi mình là người cầm trịch trong các thỏa thuận hạt nhân với Iran nhưng xem ra Mỹ lại đang trong thế kẹt.
Biến thể Omicron: Bốn lý do để lạc quan

Biến thể Omicron: Bốn lý do để lạc quan

Baoquocte.vn. Còn quá sớm khi cho rằng sự xuất hiện và lây lan mạnh mẽ của Omicron, biến thể mới đáng lo ngại của SARS-CoV-2, sẽ để lại hậu quả nặng nề như biến thể Delta.
Biến thể Omicron: Liệu đóng cửa biên giới đã đủ?

Biến thể Omicron: Liệu đóng cửa biên giới đã đủ?

Baoquocte.vn. Sự xuất hiện của Omicron, biến thể mới của SARS-CoV-2 với tốc độ lây lan nhanh khiến nhiều quốc gia sớm đóng cửa biên giới. Song liệu chừng đó đã đủ?
Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Baoquocte.vn. Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc đang đối mặt với thách thức đáng kể từ sự lây lan của đại dịch Covid-19 và áp lực chính trị từ các nước phương Tây.
Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Baoquocte.vn. Dòng chảy phương Bắc 2 để đi vào hoạt động cần Đức cấp phép, diễn biến này không chỉ là chuyện pháp lý mà còn là chuyện chính trị. Báo TG&VN bình luận.
Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Baoquocte.vn. Những gì đang diễn ra ở biên giới Belarus - Ba Lan cho thấy câu chuyện người di cư đã và đang là vấn đề nhức nhối của Liên minh châu Âu (EU).
Biến thể Omicron đã được đặt tên như thế nào?

Biến thể Omicron đã được đặt tên như thế nào?

Baoquocte.vn. Các thị trường sụt giảm, hy vọng kiểm soát đại dịch Covid-19 mờ đi và một cái tên mới được đưa vào từ điển đại dịch: Omicron.
Thăng trầm Dòng chảy phương Bắc 2

Thăng trầm Dòng chảy phương Bắc 2

Baoquocte.vn. Dòng chảy phương Bắc 2 đã và đang thổi bùng lên những lo ngại, rằng đường ống dẫn khí có thể tạo cho Moscow quá nhiều lợi thế về địa chính trị.
Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Baoquocte.vn. Cuộc khủng hoảng người di cư không chỉ diễn ra ở biên giới Ba Lan mà còn xuất hiện ở biên giới nước láng giềng của Belarus, gồm Lithuania và Latvia.
Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26) kết thúc với nhiều kết quả tích cực.
Vì một cộng đồng APEC năng động và thịnh vượng

Vì một cộng đồng APEC năng động và thịnh vượng

Baoquocte.vn. Nhân Tuần lễ Cấp cao APEC 28 đang diễn ra dưới sự chủ trì của New Zealand. Báo TG&VN giới thiệu một số nét về lịch sử và hoạt động của tổ chức này.
Cuộc đua chế tạo vũ khí siêu thanh

Cuộc đua chế tạo vũ khí siêu thanh

Baoquocte.vn. Vũ khí siêu thanh đang là tâm điểm của chương trình phát triển vũ khí của các quốc gia có tiềm lực quân sự dồi dào.
Phiên bản di động