Vị thế của nước Nga: Từ giả định đến thực tế

Huy Sơn
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trong bài đăng trên Foreign Affairs, học giả Michael Kofman cùng Andrea Kendall-Taylor đã đánh giá những giả định và thực tế về vị thế của nước Nga.
Tăng trưởng cao hơn dự kiến, Kinh tế Nga chính thức vượt mức trước đại dịch
Dưới thời Tổng thống Nga Vladimir Putin, nước Nga đã có nhiều bước phát triển mạnh mẽ. (Nguồn: TASS)

Năng lực kinh tế suy giảm?

Nhiều người cho rằng nền kinh tế Nga trì trệ, hầu như không có nguồn giá trị nào khác ngoài việc khai thác và xuất khẩu tài nguyên thiên nhiên.

Bên cạnh đó, hoạt động kém hiệu quả của một bộ phận doanh nghiệp nhà nước chi phối nền kinh tế, cùng tác động của trừng phạt của phương Tây được nhận định là nhân tố khiến Nga tụt so với Mỹ và Trung Quốc trong hầu hết chỉ số về phát triển khoa học và công nghệ.

Song đó không phải là toàn cảnh của bức tranh. Đại dịch Covid-19 vừa qua cho thấy nền kinh tế Nga không chỉ có quy mô lớn, mà còn sở hữu khả năng hồi phục đáng kinh ngạc.

Dù GDP chỉ đạt 1.500 tỷ USD, song sức mua tương đương của xứ bạch dương đã tăng lên 4.100 tỷ USD, đưa Nga trở thành nền kinh tế lớn thứ 2 châu Âu và lớn thứ 6 thế giới.

Sau khi sáp nhập Crimea và cuộc khủng hoảng Ukraine (2014) dẫn đến các lệnh trừng phạt quốc tế cùng giá dầu giảm, Moscow đã phải tiết chế chi tiêu và chủ động thích ứng, tạo ra thặng dư ngân sách cũng như tăng dự trù chi phí trong trường hợp xảy ra chiến tranh.

Tính đến tháng 8/2022, Quỹ Tài sản Quốc gia Nga có nguồn vốn vào khoảng 185 tỷ USD và dự trữ ngoại tệ ở mức 615 tỷ USD.

Nga cũng tăng cường giao thương với Trung Quốc. Tổng kim ngạch thương mại giữa Moscow và Bắc Kinh dự kiến ​​sẽ vượt 200 tỷ USD vào năm 2024, gấp đôi so với năm 2013.

Bên cạnh đó, Nga có lợi thế cạnh tranh xuất khẩu lớn khi có thể xuất khẩu năng lượng liên tục với giá rẻ cho nhiều khách hàng lớn, bao gồm Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc.

Ngoài ra, Nga vẫn đứng trong nhóm 10 quốc gia trên thế giới về chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển. Moscow còn có lợi thế đi sau khi có thể áp dụng công nghệ được Bắc Kinh và Washington dành nhiều chi phí, thời gian, thậm chí gặp rủi ro để tìm hiểu, nghiên cứu.

Tính đến tháng 8/2022, Quỹ Tài sản Quốc gia Nga có nguồn vốn khoảng 185 tỷ USD và dự trữ ngoại tệ ở mức 615 tỷ USD.

Sụp đổ nhân khẩu học

Giới quan sát từng nhận định triển vọng nhân khẩu học của Nga sẽ hạn chế đáng kể năng lực tương lai của nước này. Theo dự báo từ Liên hợp quốc, dân số Nga sẽ giảm 7% (thậm chí có thể là 11%) năm 2050.

Tuy nhiên, ngay cả như vậy, Nga sẽ vẫn là quốc gia đông dân nhất ở khu vực châu Âu và lục địa Á-Âu. Xứ bạch dương có thể tụt hậu so với phương Tây về tuổi thọ và tỷ lệ tử vong, nhưng về cơ bản Moscow đã thu hẹp đáng kể khoảng cách đó kể từ những năm 1990.

Quan trọng hơn, mối tương quan giữa nhân khẩu học và quyền lực nhà nước cần được xem xét lại, khi tiêu chí của một cường quốc hiện đại giờ đến từ chất lượng dân số như tuổi thọ, học vấn, năng suất lao động, thay vì quy mô dân số như trước đó.

Về mặt này, Nga đã cho thấy thay đổi lớn từ những năm 1990, với tỷ lệ tử vong giảm, tuổi thọ tăng và tỷ lệ sinh cải thiện. Cho đến năm 2015, Moscow tăng đều đặn trên các thông số như Chỉ số Phát triển con người của Liên hợp quốc hay thang đo năng suất lao động của Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD).

Có thể nhận định, Kremlin chắc chắn không trên bờ vực của sự sụp đổ nhân khẩu học.

Tiềm lực quân sự vượt trội

Tiềm lực quân sự luôn là một thế mạnh của Nga. Sau thời kỳ đầu hậu Xô viết, sức mạnh quân sự của Nga đã được hồi sinh và sẽ tiếp tục cải thiện trong thập niên tới, ngay cả khi chính quyền Mỹ chuyển sự chú ý sang Trung Quốc.

Công nghệ vũ khí hạt nhân của Moscow tương đồng so với Washington. Bên cạnh NATO, Nga sở hữu quân đội truyền thống mạnh nhất ở châu Âu. Quân đội nước này được nhận định đang ở mức độ sẵn sàng, cơ động và khả năng kỹ thuật cao nhất trong nhiều thập niên.

Ước tính Nga chi 150-180 tỷ USD/năm cho quốc phòng, trong đó một nửa được chi cho việc mua sắm vũ khí mới, hiện đại hóa những vũ khí cũ và nghiên cứu công nghệ quân sự.

Từ đó, Moscow đã phát triển nhiều loại vũ khí thế hệ tiếp theo như tên lửa siêu thanh, vũ khí năng lượng định hướng, hệ thống tác chiến điện tử, tàu ngầm tiên tiến và hệ thống phòng không tích hợp…

Dù năng lực quân sự vẫn tồn tại nhiều vấn đề, Nga đã xoay xở khéo léo để tiếp tục thống trị không gian hậu Xô viết và thách thức lợi ích Mỹ ở các khu vực khác, như Trung Đông.

Súng trường tấn công AK vẫn là loại súng duy nhất có khả năng hoạt động trong sa mạc, bão tuyết, các trận mưa nhiệt đới hay môi trường nhiều khói bụi. (Nguồn: Sputnik)
Bên cạnh NATO, Nga sở hữu quân đội truyền thống mạnh nhất châu Âu, với khả năng sẵn sàng chiến đấu vượt trội. (Nguồn: Sputnik)

Duy trì chính sách đối ngoại

Với cuộc trưng cầu ý dân năm ngoái với kết quả người dân ủng hộ sửa đổi Hiến pháp, Tổng thống Vladimir Putin có thể tại vị hợp pháp đến năm 2036.

Tuy nhiên, giới quan sát nhận định dù nhà lãnh đạo này có sớm rời nhiệm sở, di sản đối ngoại của ông sẽ được duy trì khi nó tiếp tục được chính giới tại Moscow ủng hộ.

Nhiều trụ cột chính trong chính sách đối ngoại của nước Nga hiện nay, chẳng hạn như quan điểm cho rằng Điện Kremlin cần duy trì quyền lực và sức ảnh hưởng trong không gian hậu Xô viết, vẫn sẽ tương thích và song hành với những giá trị căn bản mà Moscow theo đuổi.

Người Nga phải vượt 'ải' để sang Mỹ, Moscow nổi nóng: 'địa ngục thực sự'

Người Nga phải vượt 'ải' để sang Mỹ, Moscow nổi nóng: 'địa ngục thực sự'

Ngày 24/10, Bộ Ngoại giao Mỹ xác nhận, nhiều người Nga muốn nộp đơn xin cấp thị thực nhập cư vào Mỹ hiện phải tới ...

Kosovo đòi 'trục xuất' nhà ngoại giao Nga, Moscow nói 'không có hiệu lực pháp lý'

Kosovo đòi 'trục xuất' nhà ngoại giao Nga, Moscow nói 'không có hiệu lực pháp lý'

Ngày 22/10, Đại sứ quán Nga tại Serbia tuyên bố không công nhận quyết định của vùng lãnh thổ Kosovo 'trục xuất' các nhà ngoại ...

Đọc thêm

Giá tiêu hôm nay 3/12, tiếp tục tăng, thấp nhất 84.000đ/kg, Đồng Nai vào vụ thu hoạch rộ, giá cao

Giá tiêu hôm nay 3/12, tiếp tục tăng, thấp nhất 84.000đ/kg, Đồng Nai vào vụ thu hoạch rộ, giá cao

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước nối dài đà tăng ở một số địa phương, giao dịch từ 84.000 - 86.500 đ/kg.
Giá cà phê hôm nay 3/12, Giá tiếp tục tăng tốt, nông dân có lý do trồng thêm cà phê

Giá cà phê hôm nay 3/12, Giá tiếp tục tăng tốt, nông dân có lý do trồng thêm cà phê

Baoquocte.vn. Những lo ngại về nguồn cung tiếp tục là yếu tố đẩy giá cà phê, tuy nhiên, lực mua bị kìm hãm do ảnh hưởng bởi sự lây lan của ...
Giá vàng hôm nay 3/12, Giá vàng xuống đáy, hiện tượng lạ trên thị trường, nên trú ẩn hay tăng tốc đầu tư?

Giá vàng hôm nay 3/12, Giá vàng xuống đáy, hiện tượng lạ trên thị trường, nên trú ẩn hay tăng tốc đầu tư?

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 3/12 lại giảm mạnh, không chỉ tụt xa ngưỡng 1.800 USD mà đã chạm mức thấp nhất trong 4 tuần. Nên trú ẩn hay tăng tốc ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 3/12/2021: Bảo Bình công việc nên thận trọng

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 3/12/2021: Bảo Bình công việc nên thận trọng

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 3/12/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Mong muốn doanh nghiệp Nga đầu tư, mở rộng hợp tác với Việt Nam

Mong muốn doanh nghiệp Nga đầu tư, mở rộng hợp tác với Việt Nam

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp lãnh đạo các doanh nghiệp hàng đầu của Nga có hợp tác với Việt Nam.
Việt Nam luôn trân trọng, biết ơn sự giúp đỡ của các cựu chiến binh và những người bạn Nga

Việt Nam luôn trân trọng, biết ơn sự giúp đỡ của các cựu chiến binh và những người bạn Nga

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã có cuộc gặp với đại diện Hội Hữu nghị Nga-Việt và Hội cựu chiến binh Nga tại Việt Nam.
Diễn đàn Kinh tế Việt Nam: Đánh giá toàn diện, khách quan thực trạng nền kinh tế năm 2020 - 2021

Diễn đàn Kinh tế Việt Nam: Đánh giá toàn diện, khách quan thực trạng nền kinh tế năm 2020 - 2021

Baoquocte.vn. Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2021 dự kiến diễn ra vào ngày 5/12 tại Trung tâm Hội nghị quốc gia (ICC).
Biến chủng Omicron: Việt Nam 'không chủ quan nhưng không hoang mang'

Biến chủng Omicron: Việt Nam 'không chủ quan nhưng không hoang mang'

Baoquocte.vn. Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu chủ động giám sát và có các biện pháp phòng dịch để hạn chế nguy cơ từ sự xuất hiện biến chủng mới ...
Tiếp tục thúc đẩy hợp tác song phương giữa hai Đảng Cộng sản Việt Nam và Liên bang Nga

Tiếp tục thúc đẩy hợp tác song phương giữa hai Đảng Cộng sản Việt Nam và Liên bang Nga

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước khẳng định Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Việt Nam luôn ghi nhớ sự giúp đỡ to lớn của Đảng Cộng sản Liên bang Nga ...
Doanh thu từ công nghệ 5G của Thái Lan sẽ đạt 41 tỷ USD vào năm 2030

Doanh thu từ công nghệ 5G của Thái Lan sẽ đạt 41 tỷ USD vào năm 2030

Baoquocte.vn. Thái Lan sẽ chứng kiến sự tăng trưởng mạnh của mạng 5G, khi tập đoàn viễn thông lớn như Ericsson đổ bộ.
Tin thế giới 2/12: Mỹ kêu gọi Nga ‘hạ nhiệt’ ở Ukraine, Moscow nói gì về khả năng xảy ra xung đột? Trung Quốc phản đối chính trị hóa thể thao

Tin thế giới 2/12: Mỹ kêu gọi Nga ‘hạ nhiệt’ ở Ukraine, Moscow nói gì về khả năng xảy ra xung đột? Trung Quốc phản đối chính trị hóa thể thao

Baoquocte.vn. Căng thẳng Nga-Ukraine, quan hệ Nga-Mỹ, đàm phán hạt nhân Iran, tình hình Myanmar và Afghanistan... là những sự kiện thế giới nổi bật 24h qua.
Covid-19: Trung Quốc phát hiện chìa khóa 'hóa giải' đại dịch?

Covid-19: Trung Quốc phát hiện chìa khóa 'hóa giải' đại dịch?

Baoquocte.vn. Các nhà khoa học Trung Quốc tuyên bố phân lập được một loại kháng thể có thể ngăn ngừa được tất cả biến thể của virus SARS-CoV-2 gây Covid-19.
Mỹ rút toàn bộ quân khỏi Iraq trước ngày kết năm 2021

Mỹ rút toàn bộ quân khỏi Iraq trước ngày kết năm 2021

Baoquocte.vn. Iraq khẳng định cam kết thực hiện nghị quyết của Quốc hội về việc rút các lực lượng quân tác chiến nước ngoài khỏi nước này.
Nhật Bản-Malaysia cam kết tăng cường quan hệ

Nhật Bản-Malaysia cam kết tăng cường quan hệ

Baoquocte.vn. Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio và người đồng cấp Malaysia Ismail Sabri Yaakob đã cam kết tăng cường quan hệ song phương.
Tổng thống Belarus dọa triển khai vũ khí hạt nhân, Nga 'ghi nhận', NATO vội ra lời

Tổng thống Belarus dọa triển khai vũ khí hạt nhân, Nga 'ghi nhận', NATO vội ra lời

Baoquocte.vn. Minsk tuyên bố sẽ đề xuất Nga triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ Belarus nếu NATO thực hiện động thái tương tự ở Ba Lan.
Sau Thượng đỉnh, Mỹ-Trung Quốc chuẩn bị cho cuộc gặp giữa các quan chức quân đội cấp cao

Sau Thượng đỉnh, Mỹ-Trung Quốc chuẩn bị cho cuộc gặp giữa các quan chức quân đội cấp cao

Baoquocte.vn. Theo các nguồn thạo tin, Trung Quốc và Mỹ đang chuẩn bị cho một cuộc họp giữa các quan chức quân đội hàng đầu của 2 nước.
Biến thể Omicron: Bốn lý do để lạc quan

Biến thể Omicron: Bốn lý do để lạc quan

Baoquocte.vn. Còn quá sớm khi cho rằng sự xuất hiện và lây lan mạnh mẽ của Omicron, biến thể mới đáng lo ngại của SARS-CoV-2, sẽ để lại hậu quả nặng nề như biến thể Delta.
Biến thể Omicron: Liệu đóng cửa biên giới đã đủ?

Biến thể Omicron: Liệu đóng cửa biên giới đã đủ?

Baoquocte.vn. Sự xuất hiện của Omicron, biến thể mới của SARS-CoV-2 với tốc độ lây lan nhanh khiến nhiều quốc gia sớm đóng cửa biên giới. Song liệu chừng đó đã đủ?
Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Baoquocte.vn. Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc đang đối mặt với thách thức đáng kể từ sự lây lan của đại dịch Covid-19 và áp lực chính trị từ các nước phương Tây.
Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Baoquocte.vn. Dòng chảy phương Bắc 2 để đi vào hoạt động cần Đức cấp phép, diễn biến này không chỉ là chuyện pháp lý mà còn là chuyện chính trị. Báo TG&VN bình luận.
Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Baoquocte.vn. Những gì đang diễn ra ở biên giới Belarus - Ba Lan cho thấy câu chuyện người di cư đã và đang là vấn đề nhức nhối của Liên minh châu Âu (EU).
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Gặp nhau đã là quý

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Gặp nhau đã là quý

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh Mỹ-Trung trực tuyến đã góp phần nhen nhóm lại quan hệ cá nhân giữa hai nhà lãnh đạo, củng cố nền tảng để cải thiện quan hệ trong tương lai.
Biến thể Omicron đã được đặt tên như thế nào?

Biến thể Omicron đã được đặt tên như thế nào?

Baoquocte.vn. Các thị trường sụt giảm, hy vọng kiểm soát đại dịch Covid-19 mờ đi và một cái tên mới được đưa vào từ điển đại dịch: Omicron.
Thăng trầm Dòng chảy phương Bắc 2

Thăng trầm Dòng chảy phương Bắc 2

Baoquocte.vn. Dòng chảy phương Bắc 2 đã và đang thổi bùng lên những lo ngại, rằng đường ống dẫn khí có thể tạo cho Moscow quá nhiều lợi thế về địa chính trị.
Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Baoquocte.vn. Cuộc khủng hoảng người di cư không chỉ diễn ra ở biên giới Ba Lan mà còn xuất hiện ở biên giới nước láng giềng của Belarus, gồm Lithuania và Latvia.
Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26) kết thúc với nhiều kết quả tích cực.
Vì một cộng đồng APEC năng động và thịnh vượng

Vì một cộng đồng APEC năng động và thịnh vượng

Baoquocte.vn. Nhân Tuần lễ Cấp cao APEC 28 đang diễn ra dưới sự chủ trì của New Zealand. Báo TG&VN giới thiệu một số nét về lịch sử và hoạt động của tổ chức này.
Cuộc đua chế tạo vũ khí siêu thanh

Cuộc đua chế tạo vũ khí siêu thanh

Baoquocte.vn. Vũ khí siêu thanh đang là tâm điểm của chương trình phát triển vũ khí của các quốc gia có tiềm lực quân sự dồi dào.
Phiên bản di động