Việc eo biển Hormuz đóng cửa sẽ tác động đến thế giới như thế nào?

Lan Nhi
Là một trong những điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới, bất kỳ sự gián đoạn hoặc đóng cửa nào tại eo biển Hormuz cũng sẽ gây ra những cú sốc lan rộng khắp các thị trường năng lượng.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Tác động toàn cầu từ việc đóng cửa eo biển Hormuz
Eo biển Hormuz là một trong những tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất trên thế giới. (Nguồn: Getty Images)

Trong nhiều thập kỷ, Iran đã tận dụng mối đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz như một công cụ ngoại giao kinh tế mang tính chèn ép và răn đe. Ngày nay, mối đe dọa này đã trở thành hiện thực.

Chỉ vài ngày sau khi Iran trên thực tế đóng cửa eo biển Hormuz, giá dầu Brent đã ở mức 102 USD vào ngày 12/3, trong khi giá dầu West Texas Intermediate (WTI) tiệm cận mức 97 USD. Lưu lượng vận chuyển qua khu vực đã giảm 90% kể từ ngày 28/2, trong bối cảnh bất ổn kinh tế ảnh hưởng đến nhu cầu toàn cầu.

Tác động của việc đóng cửa eo biển Hormuz không đồng đều, đặc biệt là trong ngắn hạn và trung hạn. Một số quốc gia, đặc biệt là những quốc gia phụ thuộc nhiều nhất vào dòng chảy dầu khí từ Vịnh Persia, sẽ phải đối mặt với sức ép kinh tế chỉ trong vòng vài ngày hoặc vài tuần tới.

Những quốc gia khác có thể tạm thời hưởng lợi từ việc giá dầu khí tăng và sự dịch chuyển nhu cầu. Việc nhìn nhận cuộc khủng hoảng hiện tại như một cuộc đối đầu giữa người thắng và kẻ thua sẽ làm lu mờ thực tế khắc nghiệt hơn: về dài hạn, việc đóng cửa và gián đoạn kéo dài tại eo biển này gây tổn hại cho tất cả các bên.

Những kẻ thắng cuộc...

Việc thảo luận về “những kẻ thắng cuộc” trong một cuộc xung đột khu vực tàn khốc nghe có vẻ mang tính nghịch lý. Tuy nhiên, các nhà sản xuất và xuất khẩu năng lượng bên ngoài khu vực Vùng Vịnh có thể hưởng lợi ngay lập tức, với sự gia tăng đột ngột về nhu cầu và giá dầu khí cao hơn.

Mặc dù không nhất thiết vẫn là “những kẻ thắng cuộc” nếu xung đột kéo dài quá 4-6 tuần như Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đề cập, nhưng họ đang ở vị thế tương đối thuận lợi hơn so với phần còn lại của thế giới.

Algeria, quốc gia lớn nhất châu Phi, sẽ được hưởng lợi từ giá dầu dao động quanh mức 100 USD/thùng. Algeria phụ thuộc vào trữ lượng dầu khí khổng lồ để tài trợ cho ngân sách, và trong khi mức 70-80 USD/thùng sẽ giúp nước này cân bằng ngân sách, thì bất kỳ mức giá nào cao hơn sẽ cho phép Algeria củng cố tài chính của nước này, ít nhất là trong ngắn và trung hạn.

Các nước xuất khẩu dầu mỏ khác của châu Phi cũng có thể được hưởng lợi. Chẳng hạn, Nigeria được ước tính sẽ thu về hơn 21 tỷ USD từ một cuộc xung đột kéo dài.

Là quốc gia sản xuất dầu lớn thứ tư thế giới, việc đóng cửa eo biển Hormuz có thể khiến Canada trở thành một nguồn cung cấp dầu khí thay thế đáng kể cho các quốc gia ở châu Á và châu Âu, vốn phụ thuộc vào dầu mỏ từ vùng Vịnh Persia.

Mặc dù tác động của cuộc xung đột tại Iran sẽ không đồng đều trên toàn khu vực Mỹ Latinh, nhưng các nước xuất khẩu năng lượng như Brazil có khả năng hưởng lợi từ giá dầu cao hơn khi sản lượng của nước này rơi vào khoảng 3,7 triệu thùng/ngày.

Venezuela cũng sẽ được hưởng lợi với sản lượng 1,2 triệu thùng/ngày. Điều này cũng tương tự với quốc gia xuất khẩu ròng nhỏ hơn là Colombia.

Tại châu Âu, Na Uy sẽ hưởng lợi từ giá dầu cao hơn với tư cách là một trong những nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới, sở hữu thặng dư năng lượng chiếm 19,1% GDP.

Ngoài ra, với việc Mỹ tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt liên quan đến căng thẳng tại Ukraine, Nga hiện có thể bán cho Mỹ, Ấn Độ và Trung Quốc dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ trên các tàu mắc cạn ngoài khơi cho đến ngày 11/4/2026.

... và cả “những người thua”

Đối với nhiều quốc gia, việc đóng cửa eo biển Hormuz đồng nghĩa với sức ép kinh tế nghiêm trọng. Giá năng lượng và chi phí bảo hiểm tăng cao, áp lực lạm phát và giá phân bón tăng vọt đang gây ra những cú sốc lan rộng đối với các quốc gia phụ thuộc vào dòng chảy năng lượng từ vùng Vịnh.

Liên minh châu Âu (EU) có thể trở thành bên chịu tác động nặng nề nhất. Do nhiều quốc gia phụ thuộc rất nhiều vào khí đốt cho nhu cầu điện năng và công nghiệp, đồng thời dự trữ ở mức rất thấp sau mùa Đông với mức tiêu thụ cao, khối này bị ảnh hưởng bởi việc gián đoạn xuất khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Qatar.

Trong khi đó, giá khí đốt ở châu Âu đã tăng hơn 70% kể từ khi cuộc căng thẳng nổ ra. Nhiều quốc gia EU khác cũng sẽ phải đối mặt với áp lực nghiêm trọng vì phụ thuộc rất nhiều vào eo biển Hormuz để nhập khẩu và lọc dầu.

Theo các kịch bản mà Oxford Economics đưa ra, việc bổ sung dự trữ khí đốt và dầu sưởi trên khắp châu Âu trước mùa Đông tới có thể gặp nhiều khó khăn, vì người mua châu Á có khả năng trở thành đối thủ cạnh tranh gay gắt hơn đối với nguồn cung đang bị thu hẹp.

Trên thực tế, phần lớn dầu và khí đốt vận chuyển qua eo biển Hormuz đều được vận chuyển đến các thị trường châu Á, gây ra không ít lo ngại trong khu vực.

Không khu vực nào trên thế giới bị ảnh hưởng trực tiếp và tức thì hơn Vùng Vịnh.

Mặc dù 6 quốc gia thành viên Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) thường được hưởng lợi từ giá dầu thế giới tăng cao, nhưng trước tình hình hiện tại, yếu tố giá cả khó có thể là động lực chi phối chính.

Bình thường, gần 20 triệu thùng dầu được vận chuyển qua eo biển này. Tuy nhiên, những ngày gần đây, các cuộc tấn công của Iran nhằm vào các kho chứa dầu ở Fujairah đã buộc Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) phải tạm thời đình chỉ hoạt động tại đây.

Theo Giám đốc điều hành của Saudi Aramco, đường ống dẫn dầu Đông-Tây của Saudi Arabia có thể vận chuyển khoảng 7 triệu thùng/ngày sau các đợt mở rộng gần đây. Tuy nhiên, những giải pháp thay thế này phụ thuộc vào việc tái bố trí các tàu chở dầu, vào hoạt động thông suốt của các tuyến đường thương mại khác như kênh đào Suez, và ngay cả khi vận hành hết công suất, vẫn rõ ràng là không đủ.

Các nhà xuất khẩu năng lượng lớn khác trong khu vực như Bahrain, Qatar, Kuwait hay Iraq hoàn toàn không có tuyến đường thay thế nào như vậy. Điều này có thể buộc nhiều nền kinh tế Vùng Vịnh phải ngừng hoàn toàn sản xuất dầu khí nếu xung đột kéo dài vượt quá ngưỡng bão hòa kho chứa. Sự sụt giảm về sản lượng bán ra có thể sẽ lớn hơn nhiều so với lợi ích từ việc giá tăng.

Việc đóng cửa eo biển Hormuz, như thường lệ, khiến người tiêu dùng toàn cầu là bên bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Từ giá xăng tăng cao đến giá phân bón tăng vọt ảnh hưởng đến nông sản, chi phí đi lại đắt đỏ hơn và mọi thứ khác, giá năng lượng tăng cao sẽ ảnh hưởng đến túi tiền của mọi người.

Có thể thấy, viễn cảnh cuộc khủng hoảng này sẽ trở thành chất xúc tác thúc đẩy mạnh hơn nữa cho việc đa dạng hóa các khoản đầu tư năng lượng tái tạo, vốn không phụ thuộc vào các điểm nghẽn hàng hải.

IEA để ngỏ việc 'bơm' thêm dầu, nhận định về mức độ khủng hoảng năng lượng do xung đột Trung Đông

Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) cảnh báo, khủng hoảng năng lượng toàn cầu do xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran có ...

Dầu mỏ qua eo biển Hormuz phải giao dịch bằng NDT - ‘nước cờ cao tay’ của Iran có đủ sức khiến đồng USD nao núng?

Iran có ý định đề xuất cho phép tàu chở dầu của những quốc gia đi qua eo biển Hormuz, với điều kiện các giao ...

Iran nêu điều kiện cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz

Hãng thông tấn bán chính thức Mehr ngày 22/3 dẫn lời đại diện Iran tại Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) cho biết tất ...

Mỹ đang theo đuổi chiến lược 'vừa đánh vừa đàm' với Iran

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã bắt đầu các cuộc thảo luận nội bộ nhằm xây dựng khuôn khổ đàm phán với Iran, trong ...

Bộ trưởng Tài chính Mỹ: Washington có 'đủ nguồn lực' cho cuộc xung đột với Iran

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 22/3 cho biết, chính phủ nước này hiện có “đủ tiền” để tài trợ cho cuộc xung ...

(theo TTXVN)

Bài viết cùng chủ đề

Chảo lửa Trung Đông

Đọc thêm

Nghịch lý thời AI

Nghịch lý thời AI

Một nghịch lý mới của thời đại công nghệ, nơi ranh giới giữa sáng tạo thật và sản phẩm nhân tạo ngày càng khó nhận diện.
Quảng Trị đánh thức tiềm năng Hành lang kinh tế Đông - Tây

Quảng Trị đánh thức tiềm năng Hành lang kinh tế Đông - Tây

Hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC) đang đứng trước yêu cầu chuyển thành không gian hợp tác kinh tế, logistics và sản xuất có giá trị gia tăng.
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/11/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 11 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/11/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 11 năm 2026

Lịch âm 21/11. Lịch âm 21/11/2026? Âm lịch hôm nay 21/11. Lịch vạn niên 21/11/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 20/11/2026: Tuổi Tỵ công việc thành công

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 20/11/2026: Tuổi Tỵ công việc thành công

Xem tử vi 21/11 - tử vi 12 con giáp hôm nay 21/11/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Cập nhật bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 mới nhất

Cập nhật bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 mới nhất

Bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 tại Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh, thành phố khác trên cả nước được cập nhật chi tiết dưới đây.
Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Quảng Trị đánh thức tiềm năng Hành lang kinh tế Đông - Tây

Quảng Trị đánh thức tiềm năng Hành lang kinh tế Đông - Tây

Hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC) đang đứng trước yêu cầu chuyển thành không gian hợp tác kinh tế, logistics và sản xuất có giá trị gia tăng.
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
PVEP được vinh danh Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam 2026

PVEP được vinh danh Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam 2026

Vừa qua, PVEP đã được công bố và vinh danh là Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam 2026.
Khát vọng kiến tạo của Việt Nam trong APEC

Khát vọng kiến tạo của Việt Nam trong APEC

Gần ba thập niên Việt Nam có mặt trong APEC là gần 30 năm vai trò của Việt Nam thay đổi cùng với sự trưởng thành của nền kinh tế...
Khám phá sức hút của hệ thống thư viện Trung Quốc

Khám phá sức hút của hệ thống thư viện Trung Quốc

Một câu chuyện về văn hóa đọc đang được viết bằng những điều cụ thể: Không gian gần gũi, dịch vụ phù hợp và quyền tiếp cận tri thức bình đẳng cho mọi người.
Tập đoàn Stavian ghi dấu tại các giải thưởng về phát triển nguồn nhân lực và hiệu quả kinh doanh năm 2026

Tập đoàn Stavian ghi dấu tại các giải thưởng về phát triển nguồn nhân lực và hiệu quả kinh doanh năm 2026

Tháng 11/2026, Tập đoàn Stavian được ghi nhận tại hai chương trình vinh danh uy tín về thương hiệu tuyển dụng và phát triển chuyên môn.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11 ghi nhận đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt khác.
MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

Với giá trị thương hiệu tăng trưởng 152% trong giai đoạn 2023-2026, MB là đại diện duy nhất ngành Ngân hàng Việt Nam và đứng thứ 8 trong danh sách 10 thương hiệu tăng trưởng ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11 cho thấy đồng USD đã chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
Phiên bản di động