Việc Google và Facebook 'phản đòn' Australia: Lỗi tại ai?

Quang Hiếu
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Việc Google và Facebook dọa ngừng cung cấp dịch vụ tìm kiếm và tin tức tại Australia đã gây sốc toàn cầu. Câu hỏi đặt ra là liệu Mỹ có trách nhiệm gì trong sự việc này không?
Việc Google và Facebook 'phản đòn' tại Australia: Ai đúng ai sai?
Google và Facebook dọa sẽ ngừng cung cấp dịch vụ tìm kiếm và tin tức tại Australia nếu Quốc hội Australia thông qua dự luật buộc các công ty công nghệ phải trả tiền cho các cơ quan báo chí Australia. (Nguồn: SER)

Phản ứng trước đề xuất thương lượng truyền thông của Chính phủ Australia, Google và Facebook đã dọa ngừng cung cấp dịch vụ tìm kiếm và tin tức của hai công ty này tại Australia. Điều này đã đặt ra những vấn đề liên quan đến phạm vi luật pháp quốc tế bảo vệ Australia khỏi những mối đe dọa đó.

Về vấn đề này, Viện Quan hệ Quốc tế Australia (AIIA) hôm 16/2 đã đăng bài phân tích về sự liên quan của chính quyền Mỹ với hành động đe dọa dừng dịch vụ của Google và Facebook tại Australia, của hai đồng tác giả là các giáo sư Nicolas de Sadeleer thuộc Đại học St. Louis và Ivana Damjanovic thuộc Đại học Canberra.

Nguồn cơn của sự việc

Theo bài viết, Bộ quy tắc Thương lượng bắt buộc giữa các nền tảng kỹ thuật số và truyền thông tin tức do Chính phủ Australia đề xuất nhằm buộc các nhà cung cấp nền tảng kỹ thuật số phải trả tiền cho các hãng truyền thông địa phương tại Australia vì đã giới thiệu và liên kết nội dung tin tức của các nhà cung cấp này.

Những vấn đề tranh cãi chính của bộ quy tắc thuộc về bản chất của thương mại, qua đó giải quyết sự mất cân bằng khả năng thương lượng giữa các nền tảng kỹ thuật số và các công ty truyền thông. Tuy nhiên, về cơ bản, bộ quy tắc trên được xây dựng nhằm phục vụ lợi ích công cộng bằng cách tăng cường sức mạnh cho bên yếu hơn là truyền thông, và do đó sẽ bảo vệ giới phóng viên báo chí.

Tầm nhìn cơ bản của bộ quy tắc này là một xã hội trong đó lợi ích của các công dân không chỉ liên quan nội dung tin tức họ có thể và sẽ truy cập với tư cách là người sử dụng, mà còn cả nội dung họ nên truy cập với tư cách là những công dân có hiểu biết trong một nền dân chủ sôi động.

Với sức mạnh thị trường của các công ty công nghệ, bộ quy tắc dự kiến áp dụng cho cả công cụ tìm kiếm Google và Facebook Newsfeed, buộc những gã khổng lồ công nghệ này phải chia sẻ một phần lợi nhuận với các hãng truyền thông tại Australia.

Đối với cả Google và Facebook, bộ quy tắc này là nguyên nhân gây ra những mối lo sợ rằng việc luật hóa sắp tới có thể mở ra một “chiếc hộp Pandora” với những quy định tương tự của chính phủ về Internet tại các nước khác.

Để đối phó với bộ quy tắc mới, Google đã dọa sẽ ngừng cung cấp công cụ tìm kiếm ở Australia, trong khi Facebook cho biết sẽ chặn người dùng ở Australia đăng tải hoặc chia sẻ các liên kết đến tin tức của các hãng truyền thông nước này.

Trách nhiệm thuộc về ai?

Các tập đoàn công nghệ có thể ngừng các hoạt động của họ nếu muốn. Trong những tình huống như vậy, luật sư của các công ty công nghệ chủ yếu quan tâm các vấn đề hợp đồng và luật cạnh tranh, chẳng hạn như các vấn đề về lạm dụng tầm ảnh hưởng.

Tuy nhiên, xét đến mức độ liên quan hiện tại của các công cụ tìm kiếm đối với an ninh quốc gia, câu hỏi đặt ra là liệu những lời đe dọa của các gã khổng lồ công nghệ về việc chặn các chức năng tìm kiếm của những công ty công nghệ tại Australia có thể làm phát sinh các vấn đề luật công ngoài các lợi ích thương mại của Google và Facebook hay không. Trong bối cảnh đó, cần cân nhắc về khả năng có sự liên quan về trách nhiệm quốc tế của Mỹ, nước có trụ sở của cả Google và Facebook.

Nguyên tắc mang tính then chốt trong luật công quốc tế, được đưa ra trong Dự thảo Điều khoản về Trách nhiệm của các quốc gia đối với các hành vi sai trái quốc tế năm 2001 là: Các quốc gia không bao giờ phải chịu trách nhiệm về những hành vi sai trái của các cá nhân vì những hành vi này không thể quy cho các cơ quan công quyền.

Do Google và Facebook không phải là cơ quan nhà nước nên các hành vi của những công ty này không thể gán trách nhiệm cho nhà nước mà các công ty này đặt trụ sở. Tuy nhiên, các vấn đề trách nhiệm quốc gia có phần phức tạp hơn.

Theo thông lệ quốc tế ràng buộc cả Mỹ và Australia, một quốc gia có thể phải chịu trách nhiệm về một hành vi sai trái nếu hành vi đó có thể quy cho quốc gia theo luật quốc tế và nếu hành vi đó vi phạm nghĩa vụ quốc tế của quốc gia. Điều này đặt ra câu hỏi liệu các hoạt động của hai nền tảng kỹ thuật số tư nhân có thể được quy cho Mỹ hay không khi các cơ quan liên bang Mỹ kiểm soát các hoạt động của hai công ty này ở nước ngoài.

Cả Google và Facebook đều nằm dưới sự giám sát chặt chẽ của Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) và Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI). Luật an ninh của Mỹ yêu cầu Google và Facebook thường xuyên chuyển dữ liệu cá nhân liên quan được thu thập trực tuyến.

Đặc biệt, theo chương trình PRISM của NSA, còn được gọi là SIGAD US-984XN, thu thập thông tin liên lạc Internet được lưu trữ dựa trên các yêu cầu của NSA đối với các công ty Internet như Facebook nhằm hỗ trợ ngăn chặn các hoạt động của chủ nghĩa khủng bố.

Vấn đề tiếp theo là liệu Google và Facebook có nên được coi là hành động thay mặt cho nước Mỹ hay không. Nói cách khác, liệu hành vi của Google và Facebook có cấu thành “hành vi của nhà nước” vì các mục đích trách nhiệm quốc gia hay không? Theo nghĩa này, sự liên quan là một hành động của nhà nước có thể là chủ động hoặc bị động. Do đó, sự thiếu sót của các cơ quan công quyền cũng có thể cấu thành hành vi sai trái quốc tế của một nhà nước.

Theo đó, phải chăng việc chính phủ Mỹ né tránh hành động để ngăn chặn sự gián đoạn đối với các nhà cung cấp dịch vụ Internet chủ yếu ở Australia là một hành động sai trái? Và nếu vậy, liệu Mỹ có phải chịu bất kỳ nghĩa vụ quốc tế nào trong việc ngăn chặn sự gián đoạn như vậy không, dù biết rằng sự gián đoạn đó có thể gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia của Australia? Nếu câu trả lời là khẳng định, theo luật pháp quốc tế, Mỹ có thể phải chịu trách nhiệm vì đã không ngăn chặn hành động này.

Để trả lời câu hỏi trên, cần đánh giá xem liệu Mỹ có nghĩa vụ quốc tế cụ thể nào trong việc ngăn chặn các hành vi của các công ty tư nhân có hoạt động dưới sự kiểm soát của chính phủ Mỹ hay không, vì việc bỏ sót ngăn chặn trong trường hợp này có thể gây nguy hiểm cho an ninh của một quốc gia nước ngoài, ở đây là Australia. Đối với đánh giá này, cần xem xét nghĩa vụ trong các điều ước quốc tế, đặc biệt là các nghĩa vụ trong lĩnh vực hợp tác an ninh.

Việc Google và Facebook 'phản đòn' tại Australia: Ai đúng ai sai?
Bộ quy tắc Thương lượng bắt buộc giữa các nền tảng kỹ thuật số và truyền thông tin tức do Chính phủ Australia đề xuất nhằm buộc các nhà cung cấp nền tảng kỹ thuật số phải trả tiền cho các hãng truyền thông địa phương tại Australia. (Nguồn: WIRED)

Hệ lụy về an ninh

Australia và Mỹ có ràng buộc bởi các nghĩa vụ cụ thể bắt nguồn từ Hiệp ước An ninh quân sự Australia-New Zealand-Mỹ (ANZUS) năm 1951. Hiệp ước này thiết lập hợp tác và phòng thủ chống lại các mối đe dọa an ninh, bao gồm cả chủ nghĩa khủng bố.

Theo hiệp ước, “các bên có nghĩa vụ riêng và chung bằng các biện pháp tự lực và hỗ trợ lẫn nhau liên tục và hiệu quả” nhằm “duy trì và phát triển năng lực cá nhân và tập thể để chống lại cuộc tấn công vũ trang”. Hơn nữa, các bên ký ANZUS đã đồng ý tham vấn lẫn nhau bất cứ khi nào, theo ý kiến của bất kỳ bên nào, về tính toàn vẹn lãnh thổ, độc lập chính trị hoặc an ninh của bất kỳ bên nào bị đe dọa ở Thái Bình Dương.

Tóm lại, Hiệp ước ANZUS nhấn mạnh hợp tác giữa các quốc gia thành viên để tăng cường an ninh quân sự. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu nhà chức trách Australia có phải đối mặt với những trở ngại lớn về an ninh nếu Google và Facebook ngừng cung cấp dịch vụ tìm kiếm và tin tức tại Australia hay không?

Lịch sử (không tính đến vụ khủng bố 11/9) đã cho thấy các dịch vụ Internet đã được các mạng lưới khủng bố sử dụng rộng rãi để đe dọa các quốc gia phương Tây. Hoàn toàn có cơ sở để lo ngại về nguy hại trong việc hạn chế các hoạt động giám sát khủng bố thông qua Internet sẽ bị ảnh hưởng bởi việc ngừng đột ngột các công cụ tìm kiếm.

Nhà chức trách Mỹ có thể tuyên bố rằng có những lựa chọn thay thế cho Google và Facebook, bởi thực tế là dịch vụ của các công ty công nghệ này không phải là duy nhất trên thế giới. Tuy nhiên, rõ ràng các nhà cung cấp khác không hiệu quả bằng Google và Facebook, khi Ủy ban Cạnh tranh và Người tiêu dùng Australia (ACCC) cho biết Google được sử dụng cho khoảng 95% hoạt động tìm kiếm trên Internet tại Australia.

Vấn đề là bất cứ khi nào xảy ra sự gián đoạn lớn của các dịch vụ Internet do các công ty Mỹ cung cấp có thể gây nguy hiểm cho an ninh của Khối thịnh vượng chung mà Australia là một quốc gia thành viên trong cuộc chiến chống khủng bố, chính phủ Mỹ sẽ phải có nghĩa vụ theo thông lệ quốc tế cũng như Hiệp ước ANZUS để ngăn chặn rủi ro đó.

Trên cơ sở này, trong các tình huống như vậy, việc nhà chức trách Mỹ tắc trách bỏ qua các nhà cung cấp dịch vụ trên Internet có thể dẫn đến trách nhiệm quốc tế của Mỹ. Do đó, rõ ràng bộ quy tắc thương lượng trên đã có những tác động ảnh hưởng bên cạnh việc xem xét sự mất cân bằng thị trường đơn thuần giữa các nền tảng kỹ thuật số và các hãng truyền thông ở Australia.

TIN LIÊN QUAN
Cuộc đời và sự nghiệp của vị Ngoại trưởng Mỹ góp phần chấm dứt Chiến tranh Lạnh
Cập nhật Covid-19 ngày 18/2: Mỹ đầu tư 200 triệu USD để phát hiện các biến thể mới; Hiệu quả của vaccine Pfizer/BioNTech tại Israel lên đến 95%
Quốc thư và nghi thức trình Quốc thư
Bộ tứ chuẩn bị nhóm họp trực tuyến lần đầu tiên dưới thời chính quyền ông Biden
Tết đến Xuân về, tổ chức Tết cộng đồng sao mới đúng chuẩn?
(theo AIIA)

Đọc thêm

Nhiều nước châu Á siết chặt kiểm soát biên giới do biến thể Omicron

Nhiều nước châu Á siết chặt kiểm soát biên giới do biến thể Omicron

Baoquocte.vn. Nhật Bản và Srilanka vừa đưa ra các quy định về nhập cảnh nhằm hạn chế sự lây lan của biến thể Omicron.
Lịch âm 28/11, Xem âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 28/11/2021 tốt hay xấu?

Lịch âm 28/11, Xem âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 28/11/2021 tốt hay xấu?

Baoquocte.vn. Lịch âm 28/11. âm lịch hôm nay 28/11. Xem âm lịch hôm nay ngày 28/11/2021 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 28 tháng 11 năm 2021 hôm nay.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp 28/11/2021: Tuổi Thân tình duyên tốt đẹp

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp 28/11/2021: Tuổi Thân tình duyên tốt đẹp

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 28/11/2021 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc,...
XSMT 28/11, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 28/11, xổ số miền Trung chủ nhật

XSMT 28/11, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 28/11, xổ số miền Trung chủ nhật

Baoquocte.vn. XSMT 28/11. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung chủ nhật. xổ số hôm nay 28/11/2021. trực tiếp xổ số miền Trung hôm nay 28/11/2021. ...
DEEP C, Bamboo Capital và Sojitz cùng hợp tác phát triển khu công nghiệp tại Việt Nam

DEEP C, Bamboo Capital và Sojitz cùng hợp tác phát triển khu công nghiệp tại Việt Nam

Baoquocte.vn. KCN DEEP C, Tập đoàn Bamboo Capital và Tập đoàn Sojitz ký kết Biên bản ghi nhớ (MoU) phát triển khu công nghiệp với tổng mức đầu tư dự kiến ...
IC Master 2021: Đêm chung kết bùng nổ, lộ diện quán quân mùa thứ 9

IC Master 2021: Đêm chung kết bùng nổ, lộ diện quán quân mùa thứ 9

Baoquocte.vn. Hành trình tìm kiếm nhà Truyền thông tài ba của IC Master 2021 đã chính thức khép lại. Ngôi vị Quán quân thuộc về đội Pi cát xô.
Mỹ: Nổ súng tại căn hộ, nhiều thanh niên thương vong

Mỹ: Nổ súng tại căn hộ, nhiều thanh niên thương vong

Baoquocte.vn. Có ít nhất 3 người thiệt mạng và 4 người bị thương trong một vụ nổ súng xảy ra ở phía Bắc thành phố Nashville, thủ phủ bang Tennessee của ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 28/11/2021: Bạch Dương đừng qua cầu rút ván

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 28/11/2021: Bạch Dương đừng qua cầu rút ván

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 28/11/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Campuchia lạc quan về việc ASEAN và Trung Quốc hoàn tất COC trong năm 2022

Campuchia lạc quan về việc ASEAN và Trung Quốc hoàn tất COC trong năm 2022

Baoquocte.vn. Campuchia hy vọng Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) sẽ được hoàn tất vào năm 2022, khi Campuchia tiếp quản ghế Chủ tịch luân phiên ASEAN.
'Bố già' nhảy Oh Oh Jane Jaana gây bão mạng xã hội Ấn Độ

'Bố già' nhảy Oh Oh Jane Jaana gây bão mạng xã hội Ấn Độ

Baoquocte.vn. Video ghi lại cảnh một cụ già nhảy theo điệu Oh Oh Jane Jaana của Salman Khan thu hút hơn 4 triệu lượt xem trên mạng xã hội.
Nhiều nước châu Á siết chặt kiểm soát biên giới do biến thể Omicron

Nhiều nước châu Á siết chặt kiểm soát biên giới do biến thể Omicron

Baoquocte.vn. Nhật Bản và Srilanka vừa đưa ra các quy định về nhập cảnh nhằm hạn chế sự lây lan của biến thể Omicron.
Campuchia lạc quan về việc ASEAN và Trung Quốc hoàn tất COC trong năm 2022

Campuchia lạc quan về việc ASEAN và Trung Quốc hoàn tất COC trong năm 2022

Baoquocte.vn. Campuchia hy vọng Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) sẽ được hoàn tất vào năm 2022, khi Campuchia tiếp quản ghế Chủ tịch luân phiên ASEAN.
Israel hoan nghênh ý kiến Anh đưa Hamas vào danh sách khủng bố

Israel hoan nghênh ý kiến Anh đưa Hamas vào danh sách khủng bố

Baoquocte.vn. Ngày 26/11, Anh đã liệt toàn bộ thành viên của phong trào Hồi giáo Hamas đang kiểm soát Dải Gaza là 'nhóm khủng bố Hồi giáo'.
Thủ tướng Nhật Bản lên tiếng về vũ khí siêu thanh của Triều Tiên

Thủ tướng Nhật Bản lên tiếng về vũ khí siêu thanh của Triều Tiên

Baoquocte.vn. Ngày 27/11, Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio phát biểu bày tỏ lo ngại về sự phát triển nhanh chóng về vũ khí siêu thanh của Triều Tiên.
Tình hình Ethiopia: Mỹ-Kenya điện đàm, Thủ tướng Ahmed trực tiếp ra trận, gửi thông điệp nóng tới phiến quân Tigray

Tình hình Ethiopia: Mỹ-Kenya điện đàm, Thủ tướng Ahmed trực tiếp ra trận, gửi thông điệp nóng tới phiến quân Tigray

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Myz Antony Blinken và Tổng thống Kenya Uhuru Kenyatta đã thảo luận về tình hình Ethiopia trong một cuộc điện đàm ngày 26/11.
Nguy cơ ‘cao tới rất cao’ biến thể Omicron lây lan, châu Âu nói còn quá sớm để lập kế hoạch điều chỉnh vaccine

Nguy cơ ‘cao tới rất cao’ biến thể Omicron lây lan, châu Âu nói còn quá sớm để lập kế hoạch điều chỉnh vaccine

Baoquocte.vn. ECDC cho rằng có nguy cơ 'cao tới rất cao' biến thể Omicron của virus SARC-CoV-2 ban đầu được phát hiện ở Nam Phi, lan rộng ở châu Âu.
Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Baoquocte.vn. Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc đang đối mặt với thách thức đáng kể từ sự lây lan của đại dịch Covid-19 và áp lực chính trị từ các nước phương Tây.
Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Baoquocte.vn. Dòng chảy phương Bắc 2 để đi vào hoạt động cần Đức cấp phép, diễn biến này không chỉ là chuyện pháp lý mà còn là chuyện chính trị. Báo TG&VN bình luận.
Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Baoquocte.vn. Những gì đang diễn ra ở biên giới Belarus - Ba Lan cho thấy câu chuyện người di cư đã và đang là vấn đề nhức nhối của Liên minh châu Âu (EU).
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Gặp nhau đã là quý

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Gặp nhau đã là quý

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh Mỹ-Trung trực tuyến đã góp phần nhen nhóm lại quan hệ cá nhân giữa hai nhà lãnh đạo, củng cố nền tảng để cải thiện quan hệ trong tương lai.
PGS. TS. Hoàng Anh Tuấn: Thượng đỉnh trực tuyến Mỹ-Trung khó giải quyết mâu thuẫn đã tích tụ từ lâu

PGS. TS. Hoàng Anh Tuấn: Thượng đỉnh trực tuyến Mỹ-Trung khó giải quyết mâu thuẫn đã tích tụ từ lâu

Baoquocte.vn. Mỹ-Trung Quốc tổ chức các cuộc tiếp xúc cấp cao cho thấy nhu cầu thu hẹp các cách biệt, không để sự cạnh tranh, đối đầu vượt tầm kiểm soát.
Tình hình Syria: Chấp nhận thực tế

Tình hình Syria: Chấp nhận thực tế

Baoquocte.vn. Những diễn biến gần đây tại Syria cho thấy những dấu hiệu về chiều hướng khôi phục quan hệ ngoại giao giữa Syria và thế giới Arab. báo TG&VN bình luận.
Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Baoquocte.vn. Cuộc khủng hoảng người di cư không chỉ diễn ra ở biên giới Ba Lan mà còn xuất hiện ở biên giới nước láng giềng của Belarus, gồm Lithuania và Latvia.
Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26) kết thúc với nhiều kết quả tích cực.
Vì một cộng đồng APEC năng động và thịnh vượng

Vì một cộng đồng APEC năng động và thịnh vượng

Baoquocte.vn. Nhân Tuần lễ Cấp cao APEC 28 đang diễn ra dưới sự chủ trì của New Zealand. Báo TG&VN giới thiệu một số nét về lịch sử và hoạt động của tổ chức này.
Cuộc đua chế tạo vũ khí siêu thanh

Cuộc đua chế tạo vũ khí siêu thanh

Baoquocte.vn. Vũ khí siêu thanh đang là tâm điểm của chương trình phát triển vũ khí của các quốc gia có tiềm lực quân sự dồi dào.
Biến đổi khí hậu: Chờ đợi gì từ COP26?

Biến đổi khí hậu: Chờ đợi gì từ COP26?

Baoquocte.vn. Các chuyên gia cảnh báo rằng, thế giới không còn nhiều thời gian để thờ ơ trước những tác động mạnh mẽ của quá trình biến đổi khí hậu.
Điểm mặt những 'đối thủ' đáng gờm của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Điểm mặt những 'đối thủ' đáng gờm của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Baoquocte.vn. Cuộc đua cho vị trí Tổng thống Pháp được các chuyên gia dự báo sẽ là một cuộc cạnh tranh khốc liệt bởi sự đa dạng trong thành phần các ứng viên.
Phiên bản di động