 |
| Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh và Chủ tịch Fidel Castro trong cuộc gặp ngày 2/6/2007 tại La Habana. |
48 năm, một mối tình
Nói về tình hữu nghị Việt Nam - Cuba, Bác Hồ đã ví hai nước như “hai anh em sinh đôi”. Có gì đẹp hơn, thân thiết và gắn bó hơn hình ảnh mà Bác nhắc tới mỗi khi nói chuyện với các bạn Cuba: “Việt Nam và Cuba cách xa nhau nửa vòng trái đất, vì vậy khi Cuba ngủ thì Việt Nam thức canh giấc ngủ cho Cuba và ngược lại khi Việt Nam ngủ thì Cuba thức canh giấc ngủ cho Việt Nam”.
Trải qua 48 năm thử thách, mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị và hợp tác Việt Nam - Cuba đã được thể chế hóa, không ngừng phát triển và ngày càng đi vào chiều sâu trên tất cả lĩnh vực, bất chấp những thăng trầm trong lịch sử quan hệ quốc tế. Mối quan hệ chính trị hiện đang phát triển rất tốt đẹp, hai bên tiếp tục trao đổi các đoàn cấp cao, đồng thời từng bước nâng quan hệ kinh tế, mậu dịch, văn hoá, giáo dục, khoa học - công nghệ, y tế, thể dục thể thao... lên ngang tầm với quan hệ chính trị.
Sự khởi sắc trong quan hệ kinh tế-thương mại thể hiện ở kim ngạch hai chiều trong 10 tháng đầu năm 2008 đạt trên 500 triệu USD, mức cao nhất từ trước đến nay. Ngoài những món hàng truyền thống như gạo, than đá, cà phê, giày dép, nay ta còn xuất sang Cuba máy tính, linh kiện máy tính, đồ điện gia dụng, bóng đèn điện tiết kiệm và nhiều hàng hoá khác. Chưa kể đến các dự án hợp tác trong ngành dầu khí, du lịch.
Chất keo kết dính mối quan hệ đặc biệt này, ngoài nét tương đồng về lịch sử đấu tranh giành độc lập, về lý tưởng, mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội, đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ và chủ nghĩa quốc tế, còn là sự tin cậy, đồng cảm, là tình nghĩa thuỷ chung giữa những người cùng cảnh ngộ. Nhân dân ta mãi mãi ghi lòng tạc dạ nghĩa cử hào hiệp của nhân dân Cuba từng hết lòng ủng hộ, giúp đỡ Việt Nam. Câu nói bất hủ của lãnh tụ Cuba Fidel Castro “Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình” cùng chuyến đi lịch sử của Fidel với tư cách là vị nguyên thủ đầu tiên và duy nhất trên thế giới đến thăm vùng giải phóng Quảng Trị, lời kêu gọi nổi tiếng của du kích anh hùng Che Guevara “Hãy tạo ra hai, ba và nhiều Việt Nam hơn nữa” cùng tình cảm tin cậy của Che dành cho Việt Nam sẽ mãi mãi khắc sâu trong tâm khảm những người Việt Nam hiện nay và các thế hệ mai sau.
Nhân dân Cuba cũng không bao giờ quên các đợt vận động quyên góp ủng hộ Cuba đầy cảm động trong những năm 1990, và gần đây nhất là đợt quyên góp “một ngày lương ủng hộ nhân dân Cuba” khắc phục ba cơn bão lớn Gustav, Ike và Paloma tàn phá Cuba trong tháng 9 và 10 vừa qua. Sự thông cảm và hỗ trợ của Việt Nam đối với Cuba còn thể hiện ở chỗ trong lúc giá gạo trên thị trường thế giới đang tăng, ta vẫn cam kết bảo đảm cung cấp đủ cho bạn 400.000 tấn/năm, với những điều kiện ưu đãi, chiếm 2/3 nhu cầu gạo của nước bạn, đồng thời tích cực hợp tác với bạn trong việc sản xuất lúa hộ gia đình để bảo đảm an ninh lương thực.
Có thể nói trong lịch sử quan hệ quốc tế, hiếm có mối quan hệ nào lại trong sáng, thuỷ chung và bền chặt như mối quan hệ Việt Nam - Cuba, đúng như lãnh tụ Fidel đã đánh giá: “Đó là biểu tượng của thời đại”. Được thử thách qua thời gian ngót nửa thế kỷ, từng cùng nhau chia ngọt, sẻ bùi và đạt được những thành tựu đáng tự hào, mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị và hợp tác nhiều mặt Việt Nam - Cuba chắc chắn sẽ tiếp tục được củng cố và phát triển vượt bậc trong thời gian tới.
50 năm, một tấm gương
Không phải ngẫu nhiên Liên hợp quốc và nhiều nước trên thế giới đều công khai thừa nhận Cuba là quốc gia đạt nhiều thành tựu nổi bật trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, thể thao, văn hoá, phòng chống thiên tai. Đây là một trong những thành công lớn nhất của Cách mạng Cuba trong 50 năm qua - thành quả tất yếu của một đường lối và chiến lược do dân và vì dân, được Cách mạng Cuba thực hiện liên tục, nhất quán kể từ sau ngày thắng lợi (1/1/1959) cho đến nay. Từ một nước có nền kinh tế độc canh nghèo nàn, với một nền văn hoá bị nô dịch, một nền y tế, giáo dục, thể thao thấp kém, nay Cuba đã trở thành một xã hội lành mạnh, có nền y tế với chỉ số phát triển tương đương các nước phát triển; một nền giáo dục được phổ cập toàn dân đến cấp III và giáo dục đại học xuống tận cấp quận/huyện; một nền thể thao đứng trong hàng ngũ 14 cường quốc thể thao thế giới và một nền văn hoá tiên tiến, giàu bản sắc dân tộc.
Trong suốt 50 năm qua, điều khiến Cách mạng Cuba vẫn trụ vững là nhờ biết dựa vào dân, quan tâm chăm lo, bảo vệ dân, nên được dân tin yêu, ủng hộ, mặc dù đời sống còn đầy gian nan, thiếu thốn. Đó là sức mạnh vô địch giúp Cuba đánh bại cuộc xâm lược của đế quốc ở bãi biển Giron (1961), vượt qua cuộc Khủng hoảng tháng Mười (1962), rồi vững vàng đương đầu với cuộc bao vây cấm vận lâu dài nhất trong lịch sử nhân loại do Mỹ áp đặt.
Trên lĩnh vực đối ngoại, Cuba đã nối lại quan hệ ngoại giao với hầu hết các nước Mỹ Latinh (trừ El Salvador), chính thức gia nhập Nhóm Rio (23 nước) từ ngày 13/11/2008 sau hơn 20 năm bị cản phá, thúc đẩy sự liên minh kiểu mới trong tổ chức ALBA (Giải pháp Bolivar cho châu Mỹ), trong đó ưu tiên quan hệ với Venezuela, mở rộng quan hệ với Brazil, Mexico, Argentina...
Cuba cũng đẩy nhanh quan hệ toàn diện với Trung Quốc và Nga qua các chuyến thăm Cuba trong tháng 11 của Tổng Bí thư, Chủ tịch Hồ Cẩm Đào và sau đó là Tổng thống Medvedev; nối lại quan hệ hợp tác và đối thoại chính trị với EU trên cơ sở bình đẳng, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau sau khi Khối này bãi bỏ trừng phạt ngoại giao (7/2008); tiếp tục duy trì và mở rộng quan hệ với các nước bạn bè truyền thống như Ấn Độ, Iran, Algeria, Angola, Nam Phi, Thổ Nhĩ Kỳ, Indonesia… Đặc biệt là 185 nước thành viên Liên hợp quốc đã bỏ phiếu ủng hộ Nghị quyết do Cuba soạn thảo đòi Mỹ bỏ bao vây, cấm vận. Có thể nói, chính những thành tựu trong nước và đối ngoại đáng kể đó đã góp phần nâng cao vị thế của Cuba ở khu vực và trên thế giới.
Hà Thủy(Từ La Habana)
