Việt Nam: Hành động để tăng trưởng trong kỷ nguyên Covid-19

Minh Anh
TGVN. Việt Nam đang cần có sự điều chỉnh hoặc ra những quyết sách đảm bảo cho sự phục hồi sớm, các cân đối vĩ mô theo hướng tăng trưởng bền vững và bao trùm.

Có khá nhiều điểm đáng chú ý trong chủ đề “Việt Nam: Hành động để phục hồi tăng trưởng theo hướng bao trùm và bền vững trong kỷ nguyên Covid-19” của Diễn đàn Cải cách và Phát triển (VRDF) 2020. Bỏ qua khái niệm “hậu Covid-19”, Việt Nam xác định sống chung trong “kỷ nguyên Covid-19”, kết nối giữa hành động để “phục hồi tăng trưởng”, với mục tiêu “bao trùm và bền vững”. Một chủ đề hàm chứa nhiều điều, về định hướng chiến lược phát triển trong giai đoạn mới của Việt Nam.

Việt Nam: Hành động để tăng trưởng trong kỷ nguyên Covid-19
Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng phát biểu tại VRDF 2020.

Không ngừng mơ ước

Trở lại Diễn đàn VRDF 2019, chia sẻ về “một Việt Nam không ngừng mơ ước”, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nhắc lại cả một hành trình dài của đất nước trên đường kiếm tìm sự thịnh vượng. Ngay từ những thập niên đầu sau chiến tranh, đất nước Việt Nam khi đó còn muôn vàn khó khăn, tỷ lệ nghèo đói rất cao, những gia đình Việt Nam chỉ mơ ước có bữa cơm no, áo ấm, con em được đến trường học hành, một cuộc sống không còn đói rét và vất vả.

Từ năm 1986, công cuộc Đổi mới lan tỏa sâu rộng, đã chắp cánh cho bao giấc mơ, để rồi hơn 70 triệu người Việt Nam (tương đương gần 1,3% dân số thế giới), trong những thập niên sau đó, đã vươn lên, vượt qua đói nghèo, ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành như mong ước bình dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Tiềm năng đất nước, bối cảnh phát triển mới, đặc biệt là bối cảnh đại dịch Covid-19 và cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đang tạo ra cơ hội thuận lợi để tái cơ cấu, chuyển đổi số, chuyển đổi mô hình hướng tới tăng trưởng nhanh, bền vững và bao trùm. Đặc biệt, để khắc phục tồn tại, khó khăn và tận dụng được những tiềm năng và cơ hội, Việt Nam nhất thiết cần có được tư duy đột phá, quyết tâm và táo bạo, dám nghĩ, dám làm; phải có tư duy vượt lên trước chứ nhất quyết không chịu đi theo, đi sau.

Ông Nguyễn Chí Dũng, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư

Trong 30 năm Đổi mới, kinh tế Việt Nam đã đạt mức tăng trưởng cao và đó là cơ sở để tỷ lệ đói nghèo ở mức rất cao là 53% vào năm 1992 (tính theo mức 1,9 USD/ngày và theo tỷ giá PPP năm 2011) bị đẩy lùi, giảm 10 lần còn 5,23% năm 2018, theo chuẩn nghèo đa chiều.

Đồng thời tầng lớp trung lưu tăng lên hơn 15% dân số và còn đang tăng nhanh. “Xét về quy mô dân số, có thể nói, đây là một trong những cuộc vượt đói nghèo vĩ đại trong lịch sử các nước”, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đánh giá.

Hiện nay, trong một thời điểm hết sức đặc biệt, đại dịch Covid-19 trở thành cuộc khủng hoảng kinh tế-xã hội chưa từng có, nghiêm trọng nhất kể từ Thế chiến II trở lại đây.

Mức độ nghiêm trọng đã vượt xa khủng hoảng tài chính 2008, thậm chí vượt cả Đại suy thoái ở Mỹ vào những năm 1930. Phần lớn các đánh giá đều cho rằng, kinh tế toàn cầu sau đại dịch sẽ rất khác so với trước đây.

Đến nay, những diễn biến của đại dịch Covid-19 đã khiến tất cả đều xác định rằng, đại dịch Covid-19 chưa thể sớm kết thúc. Vì thế, muốn hành động để phục hồi kinh tế, muốn xây dựng chiến lược 10 năm, kế hoạch 5 năm tới, hay trước nhất là kế hoạch năm 2021, đều phải đặt trong bối cảnh Covid-19 hiện hữu. Đó là sự chủ động cần thiết.

Hơn thế, không chỉ là “hành động để phục hồi tăng trưởng”, mà còn là tăng trưởng theo hướng “bền vững và bao trùm”. Đây là hai mục tiêu mà Chính phủ Việt Nam đã đặt ra lâu nay, nhưng kết quả thực hiện chưa hoàn toàn như mong đợi, nhất là khi tốc độ tăng trưởng đã được cải thiện trong những năm gần đây, đặc biệt là trong hai năm 2018-2019, nhưng chưa đủ sức đưa nền kinh tế bứt phá, nguy cơ tụt hậu, sập bẫy thu nhập trung bình vẫn còn…

Khai mạc diễn đàn VRDF 2020 đúng thời điểm này, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh, giai đoạn 2021-2025, Việt Nam sẽ tập trung các giải pháp để thúc đẩy tăng trưởng theo hướng phát triển bền vững trong bối cảnh chịu tác động mạnh của dịch Covid-19.

Việt Nam đang tiếp tục hiện thực hóa mơ ước, phấn đấu tới năm 2030 trở thành quốc gia có mức thu nhập trung bình cao trên toàn cầu.

Covid-19 không hẳn toàn màu xám

Là quốc gia có mức thu nhập trung bình, GDP tăng trưởng cao và liên tục, nhưng tác động của Covid-19 đã và đang ảnh hưởng nặng nề tới nhiều mặt của nền kinh tế. Nhiều doanh nghiệp ngừng hoạt động, công nhân mất việc làm, ảnh hưởng tới sự phát triển chung của nền kinh tế.

Thiệt hại kinh tế của Việt Nam còn có nguyên nhân do sự suy giảm của thương mại toàn cầu khi là một nền kinh tế mở và tăng trưởng phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu và trao đổi thương mại với các quốc gia trong khu vực và trên thế giới.

Đến nay, Việt Nam được đánh giá là khống chế có hiệu quả sự lây lan nhưng vẫn khó lòng tránh khỏi những tác động tiêu cực của dịch bệnh tới mọi lĩnh vực và hoạt động của nền kinh tế. Tuy nhiên, Việt Nam còn dư địa đáng kể để tiếp tục cải cách và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu nhằm thực hiện các mục tiêu tăng trưởng dài hạn.

Mặc dù bị ảnh hưởng lớn bởi dịch Covid-19, nhưng sau những tháng bị chững lại, dòng vốn đầu tư FDI vào Việt Nam đã tăng mạnh trở lại. Tính đến 20/8, tổng vốn đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần của các nhà đầu tư nước ngoài đã đạt 19,54 tỷ USD, bằng 86,3% so với cùng kỳ năm 2019. Vốn thực hiện của dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài ước đạt 11,35 tỷ USD, bằng gần 95% so với cùng kỳ.

Theo xếp hạng sức khỏe tài chính của The Economist (5/2020), Việt Nam đứng thứ 12/66 nền kinh tế mới nổi, thuộc nhóm An toàn trong bối cảnh đại dịch.

Và khi các nền kinh tế phần lớn vẫn đang “chìm nổi” trong đại dịch Covid-19, đối với Việt Nam, dưới góc nhìn của nhiều nhà kinh tế, đây không hẳn là bối cảnh toàn màu xám. Dịch bệnh luôn mang đến khó khăn, nhưng hãy coi những khó khăn hiện tại là một thời cơ, đặc biệt khi Việt Nam đã có những thành tích ấn tượng trong công cuộc đẩy lùi dịch bệnh.

Tuy nhiên, Việt Nam vẫn đang phải đối mặt với những hạn chế, yếu kém nội tại của một nền kinh tế đang phát triển với mức thu nhập trung bình thấp, tăng trưởng phụ thuộc nhiều vào vốn, lao động giá rẻ và khu vực FDI.

Do đó, trong trung và dài hạn, vượt qua bẫy thu nhập trung bình, thu hẹp khoảng cách phát triển với các quốc gia khác, giải quyết các thách thức môi trường, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ... là những nhiệm vụ phát triển lớn đặt ra với Việt Nam.

Với việc tham gia nhiều Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như EVFTA và CPTPP, Việt Nam đang có cơ hội lớn để hội nhập, tham gia sâu hơn vào mạng sản xuất thế giới, lựa chọn các dự án FDI có chất lượng để tiến lên các nấc thang cao hơn của chuỗi giá trị toàn cầu.

Đặc biệt, đối với nền kinh tế không tiếp xúc, công nghệ, thương mại điện tử của Việt Nam đã tạo ra các bước phát triển nhanh, các lĩnh vực đổi mới, sáng tạo cũng đang có những bước tiến mạnh mẽ.

TS. Vũ Thành Tự Anh, Trường Chính sách công và Quản lý Fullbright:

Trước mắt, việc đa dạng của các công ty đa quốc gia phụ thuộc vào triển vọng phục hồi của các cơ sở sản xuất thay thế. Việc chuẩn bị tốt cho tình trạng bình thường mới của các chuỗi giá trị toàn cầu cũng là điều hết sức quan trọng. Không thể thiết lập chuỗi cung ứng trong một sớm một chiều mà cần phải có một quá trình di dời, tốn kém và tốn thời gian.

Vì thế, các cơ quan chức năng cần cân nhắc xây dựng các chiến lược chủ động để thu hút các nhà đầu tư, cải thiện đòn bẩy FDI bằng các biện pháp tăng cường liên kết chặt chẽ giữa các FDI và doanh nghiệp trong nước. Thêm vào đó, hình thành hệ thống chứng nhận chất lượng và cải tiến cơ sở hạ tầng số để cho phép các công ty hoạt động từ xa tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu và vươn ra thị trường nước ngoài.

Ông Toomas Hendrik Ilves - nguyên Tổng thống CH. Estonia, Chuyên gia Trung tâm phân tích chính sách châu Âu:

Luôn khó khăn khi thay đổi cách mọi người thực hiện công việc. Các công chức đã quen với một cách làm sẽ ngại thay đổi. Công dân không phải lúc nào cũng hiểu được ý nghĩa của các chính sách mới. Nhưng số hóa sẽ diễn ra trên khắp thế giới và những Chính phủ chuyển dịch nhanh chóng sẽ đi trước những Chính phủ còn chần chừ và lê bước.

TS. Jacques Morisset, Chuyên gia kinh tế trưởng WB tại Việt Nam:

Nếu để thị trường tự thân vận động thì rất nhiều rủi ro và nhiều chủ thể trên thị trường không đầu tư đúng mức. Vì vậy, cơ chế, các biện pháp khuyến khích của nhà nước là rất quan trọng nếu muốn các công ty đa quốc gia mang lại lợi ích cho chúng ta. Chính phủ nên tổ chức đối thoại với các công ty và tập đoàn đa quốc gia trên cơ sở cùng có lợi.

Mặt bằng thương mại ế khách, giảm giá thuê vẫn không thể 'níu chân' đối tác

Mặt bằng thương mại ế khách, giảm giá thuê vẫn không thể 'níu chân' đối tác

TGVN. Trước ảnh hưởng nặng nề của dịch Covid-19, nhiều doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh 'ồ ạt' trả mặt bằng bán lẻ để ...

4 lưu ý để Việt Nam đi đúng lộ trình trở thành nền kinh tế có hiệu suất cao

4 lưu ý để Việt Nam đi đúng lộ trình trở thành nền kinh tế có hiệu suất cao

TGVN. Covid-19 đã làm gián đoạn hành trình của Việt Nam trên con đường trở thành một nền kinh tế có hiệu suất cao, nhưng ...

Kinh tế Việt Nam có thể tăng trưởng 2-3% trong năm 2020

Kinh tế Việt Nam có thể tăng trưởng 2-3% trong năm 2020

TGVN. Buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 8/2020 đã diễn ra chiều 4/9 tại Hà Nội, dưới sự chủ trì của Bộ trưởng, ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Bầu cử Mỹ 2020: Số người đặt cược đương kim Tổng thống Trump đắc cử tăng mạnh

Bầu cử Mỹ 2020: Số người đặt cược đương kim Tổng thống Trump đắc cử tăng mạnh

Bầu cử Mỹ 2020: Số người đặt cược Tổng thống Mỹ Donald Trump đắc cử trong tháng qua nhiều gần gấp đôi số người đặt cược vào ông Biden.
Bầu cử Mỹ 2020: Tranh luận Trump - Biden và những đánh giá trái chiều từ giới chuyên gia

Bầu cử Mỹ 2020: Tranh luận Trump - Biden và những đánh giá trái chiều từ giới chuyên gia

Dư luận của giới truyền thông và chuyên gia phân tích chính trị tại Mỹ đưa ra một số đánh giá trái chiều về cuộc tranh luận bầu cử Mỹ ...
EU thông qua chiến lược bảo vệ đa dạng sinh học

EU thông qua chiến lược bảo vệ đa dạng sinh học

Các Bộ trưởng Môi trường của EU đã thông qua một chiến lược đa dạng sinh học nhằm bảo vệ các hệ sinh thái.
Đại sứ quán Việt Nam tại Anh tổ chức quyên góp ủng hộ đồng bào miền Trung

Đại sứ quán Việt Nam tại Anh tổ chức quyên góp ủng hộ đồng bào miền Trung

Mỗi cán bộ, nhân viên Đại sứ quán Việt Nam tại Anh cũng như các cơ quan đại diện khác đã thực hiện ủng hộ tối thiểu một ngày lương.
Dự báo thời tiết: Diễn biến mới nhất cơn bão số 8, vùng nguy hiểm do bão trên Biển Đông

Dự báo thời tiết: Diễn biến mới nhất cơn bão số 8, vùng nguy hiểm do bão trên Biển Đông

Hồi 10h ngày 24/10, vị trí tâm bão số 8 ở khoảng 17,9 độ Vĩ Bắc; 113,0 độ Kinh Đông, cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 140km về phía Đông ...
Phòng không Nga đã có phương tiện chống được tên lửa siêu thanh, đối thủ 'không có bất kỳ cơ hội nào'

Phòng không Nga đã có phương tiện chống được tên lửa siêu thanh, đối thủ 'không có bất kỳ cơ hội nào'

Phòng không Nga nhận được phương tiện chống tên lửa siêu thanh - đó là hệ thống tên lửa phòng không S-300V4 vừa hoàn tất quá trình thử nghiệm.
Xung đột Armenia-Azerbaijan: Nga, Thổ Nhĩ Kỳ bất đồng sâu sắc

Xung đột Armenia-Azerbaijan: Nga, Thổ Nhĩ Kỳ bất đồng sâu sắc

Nga đang làm mọi thứ để có thể tìm ra giải pháp cho vấn đề xung đột giữa Armenia-Azerbaijan.
Bầu cử Bolivia: Ứng viên đảng MAS giành chiến thắng chính thức, cựu Tổng thống Morales tới Venezuela

Bầu cử Bolivia: Ứng viên đảng MAS giành chiến thắng chính thức, cựu Tổng thống Morales tới Venezuela

Ứng viên tổng thống của đảng MAS Luis Arce đã giành chiến thắng với 55,1% số phiếu bầu trong cuộc tổng tuyển cử ở Bolivia ngày 18/10.
Giá xe Kia 2020 mới nhất tại Việt Nam tháng 10/2020

Giá xe Kia 2020 mới nhất tại Việt Nam tháng 10/2020

Cập nhật bảng giá xe Kia 2020 mới nhất tại Việt Nam. Giá xe ô tô Kia Morning, Seltos, Soluto, Rio, Cerato, Optima, Rondo, Sorento, Sedona...
Vì sao tuần duyên Mỹ cân nhắc tới Thái Bình Dương?

Vì sao tuần duyên Mỹ cân nhắc tới Thái Bình Dương?

Lực lượng tuần duyên Mỹ đang xem xét triển khai tàu tuần tra tới Tây Thái Bình Dương để đối phó với các hoạt động của Trung Quốc.
Bầu cử Mỹ 2020: Tại sao Tổng thống Trump nói ông Biden muốn ‘cướp' điều hòa không khí của người già?

Bầu cử Mỹ 2020: Tại sao Tổng thống Trump nói ông Biden muốn ‘cướp' điều hòa không khí của người già?

Bầu cử Mỹ 2020: Khi ông Joe Biden tuyên bố sẽ cải tạo ngành dầu mỏ Mỹ, Tổng thống Trump nói đó là ‘sai lầm tồi tệ nhất lịch sử trạnh cử’.
Bầu cử Mỹ 2020: Con trai ông Joe Biden đã làm gì 'mờ ám' ở Ukraine và Trung Quốc?

Bầu cử Mỹ 2020: Con trai ông Joe Biden đã làm gì 'mờ ám' ở Ukraine và Trung Quốc?

Con trai ông Joe Biden bị cáo buộc có quan hệ làm ăn mờ ám tại Ukraine và Trung Quốc. Sự thật chuyện làm ăn ở nước ngoài của ông Hunter như thế nào?
Anh-Nhật Bản chính thức ký Hiệp định Thương mại tự do hậu Brexit

Anh-Nhật Bản chính thức ký Hiệp định Thương mại tự do hậu Brexit

Ngày 23/10, Anh-Nhật Bản đã ký Hiệp định Thương mại Tự do song phương để mở đường cho thỏa thuận này có hiệu lực vào đầu năm 2021.
Khi sức mạnh độc quyền của Google bị đe dọa

Khi sức mạnh độc quyền của Google bị đe dọa

Bộ Tư pháp Mỹ (DoJ) ngày 21/10 đã khởi kiện Tập đoàn công nghệ Google với cáo buộc vi phạm luật chống độc quyền.
Khai mạc 'Tuần hàng Made in Vietnam - Tinh hoa Việt Nam'

Khai mạc 'Tuần hàng Made in Vietnam - Tinh hoa Việt Nam'

Tuần hàng 'Made in Vietnam - Tinh hoa Việt Nam' đã chính thức khai mạc tối 23/10 tại Hà Nội.
Tổng cục Thống kê Việt Nam công bố công cụ đảm bảo tính minh bạch các chỉ tiêu SDG của ASEAN

Tổng cục Thống kê Việt Nam công bố công cụ đảm bảo tính minh bạch các chỉ tiêu SDG của ASEAN

Lễ công bố Báo cáo đầu kỳ và Cổng cơ sở dữ liệu các chỉ tiêu phát triển bền vững (SDG) của ASEAN diễn ra sáng 23/10, tại Hà Nội.
Xuất nhập khẩu 20-23/10: Điểm sáng xuất siêu, nhập khẩu ô tô tiếp tục tăng, ngành da giày ‘vui trở lại’

Xuất nhập khẩu 20-23/10: Điểm sáng xuất siêu, nhập khẩu ô tô tiếp tục tăng, ngành da giày ‘vui trở lại’

Xuất siêu đạt 17,32 tỷ USD, doanh nghiệp da giày có đơn hàng trở lại... là những tin chính trong bản tin xuất nhập khẩu ngày 20-23/10.
Quảng Ninh nỗ lực 'làm ấm' thị trường du lịch mùa đông

Quảng Ninh nỗ lực 'làm ấm' thị trường du lịch mùa đông

Làn sóng Covid-19 thứ 2 tại Việt Nam tạm lắng cũng là lúc Quảng Ninh thúc đẩy du lịch mùa đông, hướng tới dòng khách nội địa, nội tỉnh.
Phiên bản di động