Xóa bỏ lực cản liên kết vùng

Đã đến lúc phải sử dụng nguồn lực hợp lý để giải quyết bài toán kinh tế - xã hội, môi trường mà từng địa phương khó có đủ năng lực để giải quyết. Nếu không có liên kết vùng thì sẽ không thể giải quyết được nhiều vấn đề.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Đây là nhận định được nhiều chuyên gia đồng tình trong Hội thảo quốc tế “Liên kết vùng trong quá trình tái cơ cấu kinh tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng ở Việt Nam” diễn ra cuối tuần qua tại Hà Nội.

xoa bo luc can lien ket vung
Hạn hán và xâm nhập mặn nghiêm trọng ở 9/13 tỉnh thuộc ĐBSCL cho thấy không thể chậm trễ hơn nữa trong việc thực hiện liên kết vùng. (Ảnh minh họa)

63 tỉnh thành, 63 nền kinh tế

Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam Trần Đình Thiên đã dùng từ “kỳ dị” để mô tả về hiện trạng liên kết vùng hiện nay vì “chỉ nằm cạnh nhau, không ôm nhau, không làm gì”. Nền kinh tế quốc gia đang được cấu thành từ 64 nền kinh tế giống hệt nhau nhưng lại độc lập với nhau. Đó là 63 nền kinh tế địa phương cộng với một nền kinh tế trung ương.

Ông Thiên phân tích, nền kinh tế của Việt Nam hiện được tổ chức theo đơn vị “tỉnh”, các tỉnh độc lập với nhau về quyền lực điều hành và lợi ích trên cả hai tuyến quản lý hành chính và ngân sách. Về mặt quản lý nhà nước, hầu như chỉ tồn tại mối liên hệ “dọc” trung ương - địa phương. Trong cơ chế kinh tế kế hoạch hóa tập trung, mối liên hệ dọc này tạo thành cốt lõi của cơ chế “xin-cho”. Hoạt động kinh tế của các tỉnh gần như độc lập với nhau, từ góc nhìn nhà nước có thể coi là biệt lập nhau. Và chính hai đặc điểm này đang hình thành nên trạng thái “kỳ dị” của nền kinh tế.

Theo ông Thiên, hệ thống tổ chức kinh tế theo lãnh thổ như vậy đang bộc lộ ngày càng rõ các nhược điểm nội tại, cố hữu, gây lãng phí nguồn lực phát triển trên quy mô lớn, tạo thành xu hướng đua tranh không lành mạnh, thậm chí là “cạnh tranh cùng chết”, “cạnh tranh cùng xuống đáy” giữa các tỉnh, thúc đẩy “chủ nghĩa thành tích ảo”. Theo đó, các địa phương đua nhau làm khu công nghiệp, cảng biển, đua nhau thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) bằng cách “hạ giá địa phương mình”, tìm cách gây khó khăn cho tỉnh bạn như tranh chấp phát triển cảng biển, không phối hợp kết nối giao thông hay “ngăn sông, cấm chợ” như chỉ tiêu thụ “bia tỉnh ta”, cấm chuyển quặng ra khỏi tỉnh… Xu hướng này đang trở nên phổ biến và gây ra những tổn thất to lớn ở tầm quốc gia.

Đồng quan điểm với TS. Trần Đình Thiên, Trưởng ban Kinh tế Trung ương Vương Đình Huệ cho rằng, để tối đa hóa lợi ích và nâng cao chất lượng tăng trưởng thì cần phải phát huy lợi thế so sánh của từng địa phương chứ không phải cứ địa phương nào có lợi thế gì thì làm cái đó.

“Cần khắc phục tình trạng nền kinh tế bị chia cắt về địa giới của 63 tỉnh, thành phố, cát cứ như 63 nền kinh tế thì không ổn chút nào”, ông Huệ lo lắng.

Cần có luật về liên kết vùng

Theo TS. Võ Đại Lược - Tổng Giám đốc Trung tâm Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương, tỉnh đang có quyền to quá nên xây dựng thể chế vùng đặt lợi ích kinh tế vùng lên trên lợi ích tỉnh là không hề đơn giản. Vì vậy, cần xây dựng luật về vùng và liên kết vùng, khi luật được Quốc hội thông qua sẽ có được thể chế vùng.

Đóng góp ý kiến, TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lý Kinh tế trung ương (CIEM) cũng cho rằng, nên có nghị định về kinh tế vùng, trước hết là hai nghị định cho hai vùng có tính liên kết tốt nhất hiện nay là Duyên hải Miền Trung và Đồng bằng sông Cửu Long.

Về giải pháp lâu dài, TS. Trần Đình Thiên đề xuất, phương án triệt để nhất là lập ra 8-10 vùng hành chính - kinh tế độc lập. Về mặt quản lý nhà nước, vùng sẽ đóng vai trò của tỉnh hiện nay, đồng thời đưa tỉnh xuống thành cấp quản lý nhà nước trực thuộc vùng.

Lợi ích chiến lược dài hạn của phương án này nhằm xóa bỏ tình trạng manh mún, chia cắt và cát cứ theo tỉnh hiện nay, quy hoạch và phát triển vùng hiệu quả hơn nhờ tránh được chồng chéo, lãng phí. Việc thực hiện quy hoạch phát triển vùng sẽ tránh được các xung đột cục bộ cũng như phản đối xuất phát từ lợi ích nhóm.

“Tuy nhiên, việc thay đổi cấu trúc tổ chức hành chính – nhà nước không dễ dàng, luôn chứa đựng khả năng gây xung đột lợi ích nhóm một cách gay gắt. Lực lượng chống đối phương án này tại các địa phương là rất lớn do việc sáp nhập các tỉnh thành vùng chắc chắn sẽ gây tổn hại lợi ích của họ”, ông Thiên chia sẻ.

Để liên kết vùng thực sự phát huy hiệu quả, một mình Chính phủ không thể làm được mà cần phải thay đổi từ nhận thức. Chúng ta cần quên đi việc đánh giá bộ máy lãnh đạo của tỉnh thông qua các chỉ số kinh tế tổng hợp. Vấn đề là phải thực hiện phân cấp, phân quyền và tổ chức bộ máy giữa trung ương và địa phương hợp lý.

Ông Nguyễn Đức Kiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội.

Muốn thúc đẩy phát triển bền vững và nâng cao khả năng chống chịu các tác động của biến đổi khí hậu, cần có một cơ chế điều phối vùng. Thúc đẩy điều phối vùng là vấn đề cấp thiết, có thể được thực hiện theo từng giai đoạn. Cách tiếp cận như vậy sẽ giúp giải quyết hiệu quả các thách thức về sự phân tán không gian theo các tỉnh như hiện nay và nâng cao hiệu quả đầu tư công, mang lại lợi ích to lớn cho quá trình phát triển bền vững phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam.

Ông Carl Georg Christian Berger, Đại sứ CHLB Đức tại Việt Nam.

Phan Mích

Đọc thêm

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC, mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC, mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC.
Cập nhật giá vàng hôm nay 18/11 chật vật giữ mốc 3.850 USD/ounce, người mua - bán trong nước đang chịu hai rủi ro, nhu cầu vẫn ‘kiên cường’

Cập nhật giá vàng hôm nay 18/11 chật vật giữ mốc 3.850 USD/ounce, người mua - bán trong nước đang chịu hai rủi ro, nhu cầu vẫn ‘kiên cường’

Cập nhật bảng giá vàng hôm nay 18/11/2026 ghi nhận giá vàng thế giới nhích nhẹ, cố gắng duy trì trên mức 3.850 USD/ounce.
APEC CEO Summit 2026: Nhiều kỳ vọng về hợp tác và thịnh vượng gửi ở Thâm Quyến, Trung Quốc

APEC CEO Summit 2026: Nhiều kỳ vọng về hợp tác và thịnh vượng gửi ở Thâm Quyến, Trung Quốc

APEC CEO Summit 2026: Nhiều kỳ vọng gửi ở Thâm Quyến, vào sự hợp tác và thịnh vượng cho khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Thúc đẩy chiến lược Chuyển đổi xanh, Hàn Quốc đặt mục tiêu tham vọng

Thúc đẩy chiến lược Chuyển đổi xanh, Hàn Quốc đặt mục tiêu tham vọng

Chính phủ Hàn Quốc đã công bố chính sách hỗ trợ toàn diện doanh nghiệp công nghệ khí hậu, nhằm thúc đẩy chiến lược Chuyển đổi xanh (K-GX).
Trừng phạt Nga: EU thêm 49 ngân hàng vào danh sách, Ngoại trưởng Estonia tiết lộ tình hình nội bộ khối 27 thành viên

Trừng phạt Nga: EU thêm 49 ngân hàng vào danh sách, Ngoại trưởng Estonia tiết lộ tình hình nội bộ khối 27 thành viên

Ngày 16/11, Liên minh châu Âu (EU) đã áp đặt trừng phạt đối với 49 ngân hàng của Nga, trong đó bao gồm Unistream Bank và SPB Bank.
GDP danh nghĩa của Israel lọt nhóm 25 nền kinh tế lớn nhất thế giới

GDP danh nghĩa của Israel lọt nhóm 25 nền kinh tế lớn nhất thế giới

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Israel tăng 8% trong quý III/2026, tính theo tốc độ tăng trưởng quy đổi theo năm.
Cập nhật giá vàng hôm nay 17/11 chưa tới đáy, liên tiếp mất các ngưỡng quan trọng, kịch bản xấu nhất là mốc 3.800 USD

Cập nhật giá vàng hôm nay 17/11 chưa tới đáy, liên tiếp mất các ngưỡng quan trọng, kịch bản xấu nhất là mốc 3.800 USD

Cập nhật bảng giá vàng hôm nay 17/11 chưa có dấu hiệu tạo đáy, liên tiếp mất các ngưỡng quan trọng, kịch bản xấu nhất là mốc 3.800 USD.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động