 |
| Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel (trái) và người đồng cấp Australia David Johnston tại Sydney ngày 11/8. |
Trong cuộc họp báo ngày 14/8, Thư kí Báo chí Lầu Năm Góc – tướng John Kirby khẳng định, nhiệm vụ mới ở Trung Đông của quân đội Mỹ sẽ không làm ảnh hưởng đến chính sách trọng tâm châu Á của chính quyền Washington.
Tướng Kirby nói, “trong tình hình có nhiều xung đột bùng phát trên thế giới, Mỹ vẫn tiến hành những cuộc viếng thăm cấp cao tới các nước châu Á đã chứng tỏ vai trò quan trọng của châu lục này”. Ông cho biết thêm, “hiện có hơn 350.000 binh sĩ Mỹ đóng quân và 200 tàu chiến hoạt động trên khắp Thái Bình Dương. Bên cạnh đó, ở châu Á, Mỹ có 5 đồng minh hiệp ước”.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel vừa có chuyến thăm dài ngày đến Ấn Độ và Australia. Đây là chuyến thăm thứ 6 của ông Hagel đến khu vực châu Á – Thái Bình Dương với tư cách là Bộ trưởng Quốc phòng. Người phát ngôn John Kirby cho biết rằng, ông Chuck Hagel dự định sẽ công du châu Á ít nhất là 4 lần trong năm nay.
Tiếp nối sau chuyến đi của ông Hagel là chuyến thăm Việt Nam của Đại tướng Martin Dempsey – Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ. Đây là lần đầu tiên một tướng lĩnh cao cấp hàng đầu quân đội Mỹ đến Việt Nam từ khi thống nhất đất nước. Trong thời gian tại Việt Nam, ngoài hội đàm với các tướng lĩnh quân đội nước chủ nhà, ông Dempsey còn hội kiến với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.
Ngay khi tướng Dempsey chuẩn bị kết thúc chuyến công du Việt Nam vào ngày 17/8, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Robert O. Work chuẩn bị lên đường đến châu Á – Thái Bình Dương. Ông Work sẽ dành ra 6 ngày để đi đến đảo Guam, Hawaii, Nhật Bản, Hàn Quốc. Trong khi Lầu Năm Góc không cung cấp thông tin chi tiết, song chuyến đi của Thứ trưởng Work lại được công luận quan tâm bởi đây là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông Work từ khi lên nhậm chức hồi tháng Năm năm nay.
Có thể thấy, chuyến đi của các ông Chuck Hagel, Martin Dempsey, Robert Work dàn trải khắp khu vực châu Á – Thái Bình Dương, bao gồm những đồng minh thân cận cũng như những đối tác mới của Mỹ.
Về phần mình, trong thời gian qua, Ngoại trưởng John Kerry cũng đẩy mạnh chính sách ngoại giao đối với châu Á. Tháng 7/2014, ông Kerry đã công du Trung Quốc, Ấn Độ, và tiến hành các cuộc đối thoại chiến lược. Trong tháng Tám này, Ngoại trưởng Mỹ đã đến Myanmar để tham dự Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), đến Australia và quần đảo Solomon. Trên đường trở về Mỹ, ông Kerry đã có một bài phát biểu quan trọng về chính sách châu Á của Mỹ tại Trung tâm Đông – Tây (Hawaii).
Dù vậy, chuyến đi của ông Kerry dường như không đạt hiệu quả như mong đợi. Trước tiên, ông chỉ tập trung xoay quanh các cuộc đối thoại và hội nghị thượng đỉnh. Bên cạnh đó, tại Trung tâm Đông – Tây, bài phát biểu mang tên “Tầm nhìn châu Á – Thái Bình Dương” của Ngoại trưởng Mỹ vẫn chưa đưa ra được những hành động cụ thể Mỹ sẽ thực hiện trong thời gian tới. Ông Kerry có mặt ở châu Á, nhưng lại dành quan tâm cho các khu vực khác. Vậy nên, chuyến thăm của ông không được đón chào như của Bộ trưởng Quốc phòng Chuck Hagel hay Tướng Martin Dempsey.
Cho đến nay, có lẽ những kết quả đạt được của chiến lược “xoay trục” của Mỹ chủ yếu là trên lĩnh vực quân sự. Mỹ đã kí kết hiệp định đồn trú thủy quân lục chiến ở Darwin (Australia) hay Philippines cho phép quân đội Mỹ sử dụng một số cơ sở quân sự của nước này. Bên cạnh đó, quan hệ quân sự song phương giữa Mỹ và Trung Quốc cũng có những tiến triển mới.
Trong khi đó, trên lĩnh vực kinh tế, đàm phán Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) vẫn còn nhiều khó khăn. Dù cho TPP hoàn thành đàm phán vào cuối năm nay, chính quyền Mỹ không chắc chắn liệu Thượng viện sẽ thông qua hay không. Dẫu vậy, Mỹ cần phải bảo đảm lợi ích kinh tế và chính trị của Mỹ ở châu Á – Thái Bình Dương bởi việc này sẽ giúp Washington duy trì và phát triển hòa bình và ổn định ở khu vực.
Zachary Keck là biên tập viên về các vấn đề an ninh – quốc phòng của Tạp chí The Diplomat. Bài viết này thể hiện quan điểm riêng của tác giả.
Quang Chinh (lược dịch)
