Xúc tiến đầu tư đường cao tốc: Kết nối các nguồn lực, mở rộng không gian phát triển

Ngày 29/9, Bộ Xây dựng tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư phát triển đường bộ cao tốc giai đoạn 2026 - 2030, kết nối các nguồn lực, mở rộng không gian phát triển, hướng tới một mạng lưới cao tốc đồng bộ, hiện đại.

Sửa đổi, bổ sung 13 thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng kiểm Bộ Xây dựng triển khai phương án ứng phó bão số 4 Tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý hoạt động xây dựng

Toàn cảnh Hội nghị xúc tiến đầu tư phát triển đường bộ cao tốc giai đoạn 2026 - 2030 tại Hà Nội ngày 29/9. (Nguồn: Bộ Xây dựng)

Hội nghị được tổ chức nhằm cung cấp thông tin về định hướng phát triển, nhu cầu nguồn lực, cơ chế, chính sách và danh mục các dự án đường bộ cao tốc ưu tiên kêu gọi đầu tư; đồng thời trao đổi về các giải pháp huy động hiệu quả nguồn lực ngoài ngân sách nhà nước tham gia phát triển đường bộ cao tốc.

Hội nghị có sự tham dự của khoảng 170 đại biểu là đại diện các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ; các bộ, ngành Trung ương; các địa phương; các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Xây dựng; các ngân hàng trong nước; các tổ chức tư vấn, chuyên gia cùng các doanh nghiệp, nhà đầu tư quan tâm đến phát triển đường bộ cao tốc.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng phát biểu khai mạc Hội nghị.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh phát biểu khai mạc Hội nghị. (Nguồn: Bộ Xây dựng)

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh nhấn mạnh, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm trong giai đoạn 2026 - 2030, hạ tầng giao thông, đặc biệt là đường bộ cao tốc, cần được đầu tư phát triển đi trước một bước, góp phần tạo không gian phát triển mới, rút ngắn khoảng cách vùng miền, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Trong những năm qua, hệ thống đường bộ cao tốc đã có bước phát triển mạnh mẽ, cùng với đó là sự đa dạng hóa nguồn lực đầu tư và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương. Đây là cơ sở để tiếp tục huy động nguồn lực xã hội, đáp ứng yêu cầu phát triển kết cấu hạ tầng giao thông trong giai đoạn mới.

Bước vào giai đoạn 2026 - 2030, nhu cầu phát triển đường bộ cao tốc tiếp tục rất lớn, đòi hỏi phải huy động hiệu quả nguồn lực ngoài ngân sách. Bộ Xây dựng tập trung vào việc thu hút nguồn lực cho các dự án, thúc đẩy đầu tư theo phương thức PPP và tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách theo hướng minh bạch, rõ ràng, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.

Bộ trưởng đề nghị các doanh nghiệp, nhà đầu tư, tổ chức tín dụng tích cực nghiên cứu, tham gia các dự án; đồng thời đề nghị các bộ, ngành, địa phương tăng cường phối hợp, tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình triển khai.

Hội nghị là diễn đàn để cơ quan quản lý, địa phương, nhà đầu tư, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan trao đổi, làm rõ khó khăn, vướng mắc, thúc đẩy huy động nguồn lực phát triển đường bộ cao tốc. (Nguồn: Bộ Xây dựng)

Phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại tiếp tục được xác định là một trong những đột phá chiến lược trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Trong đó, đường bộ cao tốc có vai trò quan trọng trong kết nối các trung tâm kinh tế, các vùng động lực, cảng biển, cảng hàng không, cửa khẩu quốc tế; rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Theo quy hoạch, mạng lưới đường bộ cao tốc gồm 46 tuyến, tổng chiều dài khoảng 10.106 km, mục tiêu đến năm 2030 xây dựng hoàn thành khoảng 5.000 km. Đến nay, cả nước đã đưa vào khai thác 3.345 km đường bộ cao tốc, vượt mục tiêu 3.000 km; tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đã cơ bản được nối thông. Hiện còn một số tuyến, đoạn tuyến được đầu tư phân kỳ với quy mô hạn chế, cần tiếp tục mở rộng để tăng cường an toàn giao thông và đáp ứng nhu cầu vận tải.

Giai đoạn từ năm 2021 đến nay, 17 dự án được đầu tư theo phương thức PPP, loại hợp đồng BOT, với tổng vốn huy động 444.571 tỷ đồng. Trong đó, vốn nhà nước tham gia 213.129 tỷ đồng, vốn nhà đầu tư huy động 231.633 tỷ đồng.

Giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến đầu tư xây dựng mới 2.829 km và mở rộng, hoàn thiện 1.187 km đường bộ cao tốc hiện hữu, với tổng nhu cầu vốn khoảng 1.269.000 tỷ đồng. Trong đó, nguồn lực đã được cân đối, bố trí từ ngân sách nhà nước và cam kết của nhà đầu tư khoảng 423.000 tỷ đồng; cần tiếp tục cân đối, huy động khoảng 846.000 tỷ đồng.

Trên cơ sở quy hoạch và các nguyên tắc xác định dự án ưu tiên, Bộ Xây dựng xác định 29 dự án đường bộ cao tốc ưu tiên xúc tiến, kêu gọi đầu tư theo phương thức PPP giai đoạn 2026 - 2030, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 922.812 tỷ đồng.

Các dự án tập trung vào những tuyến cao tốc hiện hữu cần mở rộng, hoàn chỉnh; các tuyến thuộc hành lang vận tải chính, kết nối liên vùng, vùng kinh tế trọng điểm, trung tâm kinh tế, cảng biển, khu kinh tế; đồng thời có điều kiện triển khai thuận lợi và khả năng thu hút nguồn lực ngoài ngân sách nhà nước.

Trong số này, các dự án được xác định trọng tâm gồm mở rộng các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông như Mai Sơn - Cam Lộ, Quảng Ngãi - Dầu Giây; mở rộng Vành đai 3 TP. Hồ Chí Minh từ 4 làn xe hạn chế lên 6 - 8 làn xe hoàn chỉnh theo quy hoạch; đầu tư khép kín các tuyến vành đai lớn như Vành đai 5 Hà Nội và các tuyến kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây, khu vực Tây Nguyên, Đồng bằng sông Cửu Long.

Tại Hội nghị, Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan tập trung thông tin, trao đổi về định hướng phát triển hệ thống đường bộ cao tốc giai đoạn 2026 - 2030 và các dự án kêu gọi đầu tư; chính sách đầu tư theo phương thức PPP trong lĩnh vực giao thông; chính sách tài chính cho đầu tư kết cấu hạ tầng; kinh nghiệm triển khai các dự án cao tốc tại địa phương và góc nhìn của nhà đầu tư về cơ hội tham gia các dự án đường bộ cao tốc theo phương thức PPP.

Các đại biểu trao đổi, thảo luận về định hướng phát triển và giải pháp huy động nguồn lực đầu tư đường bộ cao tốc. (Nguồn: Bộ Xây dựng)

Hội nghị cũng dành thời gian để các cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, nhà đầu tư, doanh nghiệp và hiệp hội trao đổi trực tiếp, làm rõ những vấn đề quan tâm, qua đó nhận diện khó khăn, vướng mắc, nâng cao tính khả thi của các dự án và tạo điều kiện thuận lợi để nhà đầu tư nghiên cứu, tham gia phát triển hệ thống đường bộ cao tốc trong giai đoạn 2026 - 2030.

Thông qua Hội nghị, Bộ Xây dựng mong muốn tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, các tổ chức tài chính và cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư; cung cấp đầy đủ, minh bạch thông tin về nhu cầu, định hướng và cơ hội đầu tư; đồng thời tiếp tục hoàn thiện các giải pháp nhằm huy động, sử dụng hiệu quả nguồn lực xã hội cùng với nguồn lực nhà nước để phát triển hệ thống đường bộ cao tốc đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.