 |
| Áp lực chuỗi cung ứng và bài toán kết nối mạng lưới. |
Áp lực chuỗi cung ứng và bài toán kết nối đồng bộ
Những năm gần đây, chuỗi cung ứng toàn cầu đang đối mặt với những biến động liên tục. Việc các hãng tàu buộc phải định tuyến lại qua Mũi Hảo Vọng để tránh điểm nóng Biển Đỏ đã làm thay đổi bức tranh phân bổ nguồn lực. Theo UNCTAD, mức tăng trưởng luân chuyển hàng hóa (tấn-hải lý) trong năm 2024 cao gần gấp ba lần tốc độ tăng khối lượng thực tế, khiến thời gian và chi phí vận tải tăng cao. Điều này dẫn đến sự suy giảm độ tin cậy của lịch trình. Dữ liệu từ Sea-Intelligence (tháng 10/2026) cho thấy tỷ lệ tàu đúng giờ toàn cầu chỉ dao động quanh mức 50,6%, với thời gian trễ trung bình lên tới 6,65 ngày. Sự biến động này tạo ra “hiệu ứng domino”, đặt áp lực lớn lên năng lực điều phối, tiếp nhận và giải phóng container tại các cảng biển và trong mạng lưới hậu phương.
Trong bối cảnh đầy thách thức đó, Việt Nam vẫn củng cố được vị thế là mắt xích quan trọng nhờ chiến lược phát triển hệ thống cảng nước sâu. Các cụm cảng cửa ngõ như Lạch Huyện hay Cái Mép – Thị Vải đã tạo nền tảng để hàng hóa Việt Nam vươn ra thế giới. Điển hình, cụm Cái Mép hiện duy trì 53 tuyến dịch vụ quốc tế trực tiếp mỗi tuần tới thẳng Bắc Mỹ và châu Âu. Tuy nhiên, trước áp lực gián đoạn của thời cuộc, năng lực đón tàu mẹ tại cầu cảng vẫn chưa đáp ứng đủ. Năng lực cạnh tranh thực sự giờ đây phụ thuộc rất lớn vào khả năng phối hợp nhịp nhàng: kết nối liền mạch từ cảng nước sâu, cảng feeder, hệ thống ICD, depot, kho bãi đến mạng lưới luân chuyển hàng hóa sâu rộng tại các vùng sản xuất và các cơ sở logistics nội địa.
Những năm gần đây, ngành vận tải biển thế giới đang chứng kiến nhiều thay đổi trong cách tổ chức mạng lưới và phân bổ nguồn lực. Theo Báo cáo Vận tải biển 2025 của Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), khối lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường biển toàn cầu năm 2024 đạt khoảng 12,72 tỷ tấn, tăng 2,2% so với năm trước. Đáng chú ý, khối lượng vận chuyển tính theo tấn-hải lý (ton-miles) tăng tới 5,9%, gần gấp ba lần tốc độ tăng trưởng về khối lượng, chủ yếu do các hãng tàu phải điều chỉnh hành trình vòng qua Mũi Hảo Vọng để tránh gián đoạn tại Biển Đỏ. Sang năm 2025, UNCTAD dự báo tăng trưởng khối lượng vận tải biển chậm lại còn 0,5%, trong khi những thay đổi về tuyến vận chuyển và quãng đường hành trình tiếp tục tác động đến hoạt động hàng hải quốc tế.
Những biến động này không chỉ làm gia tăng thời gian và chi phí vận tải biển, mà còn tạo áp lực lên hoạt động điều phối tại cảng và các mắt xích logistics phía sau. Theo báo cáo Global Liner Performance do Sea-Intelligence công bố ngày 28/10/2026, độ tin cậy lịch trình của tàu container toàn cầu trong tháng 9/2026 chỉ đạt 50,6%, dù đã phục hồi nhẹ sau 3 tháng giảm liên tiếp. Đáng chú ý, các tàu đến muộn vẫn ghi nhận thời gian trễ trung bình lên tới 6,65 ngày. Khi lịch trình tàu biến động, hoạt động bố trí cầu bến, tiếp nhận, giải phóng container và vận chuyển hàng hóa nội địa cũng chịu tác động dây chuyền, cho thấy tầm quan trọng của khả năng phối hợp giữa cảng biển với mạng lưới vận tải, kho bãi và các cơ sở logistics hậu phương.
Đối với Việt Nam, quá trình phát triển các cảng nước sâu tại Cái Mép – Thị Vải và Lạch Huyện đã tạo nền tảng quan trọng, giúp hàng hóa xuất nhập khẩu kết nối trực tiếp với các tuyến hàng hải quốc tế. Riêng cụm cảng Cái Mép – Thị Vải đã hình thành mạng lưới 53 tuyến dịch vụ quốc tế trực tiếp mỗi tuần, phục vụ các tuyến vận tải đến những thị trường lớn như Bắc Mỹ và châu Âu. Tuy nhiên, khi năng lực tiếp nhận tàu mẹ ngày càng được mở rộng, hiệu quả kết nối không chỉ phụ thuộc vào hoạt động xếp dỡ tại cầu cảng, mà còn gắn với khả năng đưa hàng hóa từ các vùng sản xuất đến cảng và tiếp tục lưu chuyển trong mạng lưới logistics.
 |
| TCTT - CMIT khai thác bến chung vào tháng 10/2026. |
Từ phát triển hệ sinh thái cảng biển đến kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu
Trải qua hơn 37 năm xây dựng và phát triển, Tân Cảng Sài Gòn (TCSG) từng bước hình thành hệ sinh thái cảng biển và logistics với mạng lưới cảng, ICD, depot, kho bãi và các dịch vụ vận tải đa phương thức. Điểm cốt lõi làm nên sức mạnh điều phối của TCSG chính là sự liên kết nhịp nhàng giữa mạng lưới các cảng feeder (cảng vệ tinh gom hàng), hệ thống ICD, depot và hệ thống kho bãi phủ khắp các vùng kinh tế trọng điểm với hệ thống cảng cửa ngõ nước sâu.
Đóng vai trò như những “mạch máu” huyết mạch, mạng lưới feeder kết hợp cùng đội tàu thủy nội địa gồm hơn 150 chiếc giúp thu gom và luân chuyển hàng hóa nhanh chóng từ khắp mọi miền. Nhờ đó, tại các cảng nước sâu như Cảng container quốc tế Tân Cảng - Hải Phòng (TC-HICT - với khả năng đón tàu lên đến 176.000 DWT) hay cụm cảng Cái Mép - Thị Vải (TCIT, TCTT, TCCT), TCSG liên tục đón thêm nhiều tuyến dịch vụ trực tiếp, kết nối liền mạch hàng hóa Việt Nam đến các thị trường lớn như châu Âu, bờ Tây Hoa Kỳ và Nam Á.
Để đáp ứng yêu cầu khắt khe về thời gian và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng toàn cầu, TCSG tiên phong triển khai các giải pháp liên kết hạ tầng chiến lược. Điển hình là việc vận hành thương mại Bến chung TCTT – CMIT (tháng 10/2026), tạo ra cầu bến liền hoàn dài 1.200m để thuận lợi tiếp nhận các siêu tàu mẹ. Đồng thời, sự kiện đưa vào hoạt động Trung tâm Logistics Tân Cảng Lạch Huyện (tháng 5/2026) với quy mô 400.000m2 đã hoàn thiện dịch vụ hậu phương vững chắc tại phía Bắc. Sự vận hành đồng bộ từ cảng feeder, ICD, depot đến cảng nước sâu không chỉ khẳng định năng lực điều phối hàng hóa vượt trội, mà còn là bệ phóng vững chắc để TCSG định vị thương hiệu quốc gia và hội nhập sâu rộng trên trường quốc tế.
Được thành lập năm 1989, trải qua hơn 37 năm xây dựng và phát triển, TCSG từng bước hình thành hệ sinh thái cảng biển và logistics với mạng lưới cảng, ICD, depot, kho bãi và các dịch vụ vận tải đa phương thức tại các khu vực kinh tế trọng điểm. Bên cạnh việc đầu tư nâng cao năng lực khai thác, doanh nghiệp chú trọng liên kết các cơ sở trong hệ thống nhằm đáp ứng nhu cầu vận chuyển ngày càng đa dạng của khách hàng và các hãng tàu quốc tế.
Trong năm 2026, các cảng nước sâu thuộc hệ thống TCSG tiếp tục mở rộng kết nối với mạng lưới vận tải biển toàn cầu. Tại Cái Mép – Thị Vải, Cảng Quốc tế Tân Cảng – Cái Mép (TCIT) đón thêm các tuyến dịch vụ kết nối trực tiếp với châu Âu và Hoa Kỳ. Tại Hải Phòng, Cảng Container Quốc tế Tân Cảng Hải Phòng (TC-HICT) tiếp tục phát triển các tuyến dịch vụ quốc tế, trong đó có các tuyến kết nối với bờ Tây Hoa Kỳ và thị trường Nam Á. Việc duy trì và mở rộng các kết nối hàng hải này tạo thêm lựa chọn vận chuyển cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đồng thời đặt ra yêu cầu phát triển đồng bộ năng lực phục vụ hàng hóa tại cảng và các cơ sở logistics phía sau.
Cùng với mở rộng các tuyến dịch vụ quốc tế, TCSG thúc đẩy các giải pháp liên kết nhằm khai thác hiệu quả hạ tầng cảng biển hiện hữu, tiêu biểu là mô hình Bến chung TCTT – CMIT tại cụm cảng Cái Mép – Thị Vải, chính thức vận hành thương mại từ tháng 10/2026, qua đó phát huy năng lực cầu bến liên hoàn dài 1.200 m, nâng cao tính linh hoạt trong tiếp nhận tàu mẹ kích thước lớn và hiệu quả khai thác chung của cụm cảng.
Nếu mô hình Bến chung TCTT – CMIT thể hiện hiệu quả của việc liên kết năng lực ngay tại cảng, thì sự phát triển của Trung tâm Logistics Tân Cảng Lạch Huyện lại cho thấy vai trò của hạ tầng hậu phương trong việc hoàn thiện chuỗi dịch vụ. Chính thức đưa vào hoạt động tháng 5/2026, trung tâm được phát triển với các chức năng bãi container, depot, kho ngoại quan, kho CFS và các dịch vụ logistics tích hợp, phục vụ nhu cầu lưu trữ, gom hàng, phân phối và vận chuyển tại khu vực cửa ngõ cảng biển Hải Phòng.
Sự hiện diện của trung tâm logistics ngay phía sau cụm cảng nước sâu Lạch Huyện bổ sung năng lực khai thác và quản lý dòng hàng hóa giữa cảng biển với các khu công nghiệp và các trung tâm sản xuất. Đây là mắt xích hỗ trợ hoạt động tại TC-HICT và các cảng trong khu vực, tạo điều kiện kết nối giữa dịch vụ hàng hải quốc tế với nhu cầu logistics nội địa, đồng thời mở rộng phạm vi cung cấp dịch vụ từ khai thác cảng sang các công đoạn tiếp theo trong chuỗi cung ứng.
Ở phạm vi rộng hơn, mạng lưới vận tải container bằng sà lan, các ICD và cơ sở kho bãi của TCSG tiếp tục đóng vai trò kết nối hàng hóa từ các vùng kinh tế với hệ thống cảng biển. Tại khu vực phía Nam, vận tải thủy nội địa đặc biệt quan trọng đối với hoạt động giải phóng container và việc tổ chức vận chuyển giữa các cảng, trung tâm logistics và khu vực sản xuất. Việc phát triển mạng lưới vận tải đa phương thức không chỉ mở rộng lựa chọn giao nhận mà còn góp phần giảm áp lực giao thông đường bộ, hướng tới nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và giảm phát thải trong hoạt động logistics.
Cùng với hạ tầng vật chất, TCSG tiếp tục ứng dụng các nền tảng số trong hoạt động khai thác và giao nhận hàng hóa. Từ việc triển khai ePort tại Tân Cảng Cát Lái đến việc mở rộng các giải pháp số trong hệ thống, doanh nghiệp từng bước tạo thuận lợi cho khách hàng thực hiện thủ tục và tổ chức giao nhận, hướng tới nâng cao khả năng phối hợp giữa các mắt xích trong chuỗi logistics.
 |
| TCSG tham dự FIATA World Congress 2026. |
Mở rộng hợp tác quốc tế, nâng cao vị thế logistics Việt Nam
Với nền tảng hơn 35 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực khai thác cảng, logistics và vận tải biển, TCSG ngày càng mở rộng hoạt động hợp tác quốc tế, từ phát triển dịch vụ logistics xuyên biên giới đến tăng cường quan hệ với các hiệp hội, tổ chức chuyên ngành và đối tác trên toàn thế giới.
Tại Lào, tháng 11/2025, TCSG ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược về logistics với Công ty Lao – Asia Telecom, hướng tới phát triển dịch vụ và kết nối hàng hóa trên hành lang kinh tế Đông – Tây. Tại Campuchia, TCSG triển khai các giải pháp logistics xuyên biên giới thông qua Cảng cạn Tân Cảng – Mộc Bài, kết hợp vận tải đường bộ, đường thủy và hệ thống cảng biển phía Nam để kết nối hàng hóa với các tuyến hàng hải quốc tế. Những giải pháp này tiếp tục được giới thiệu tại Hội chợ VIDEX CAMBODIA 2026 ở Phnom Penh, đánh dấu năm thứ năm liên tiếp TCSG tham gia xúc tiến thương mại tại thị trường Campuchia.
Bên cạnh phát triển thị trường, TCSG duy trì sự hiện diện tại các diễn đàn và sự kiện chuyên ngành trong nước, quốc tế. Năm 2026, TCSG tham dự Hội nghị WCA World tại Singapore và FIATA World Congress tại Italy, gặp gỡ các đối tác, tìm kiếm cơ hội hợp tác, cập nhật xu hướng vận tải và kinh nghiệm quản lý chuỗi cung ứng. Hoạt động giới thiệu năng lực và dịch vụ cũng được triển khai thông qua Triển lãm Quốc tế Logistics Việt Nam (VILOG), các chương trình của Hiệp hội Cảng biển Việt Nam (VPA) và Đối thoại Hữu nghị TP.HCM 2026. Đây là những dịp để TCSG trao đổi kinh nghiệm về khai thác cảng, chuyển đổi xanh và phát triển logistics với các doanh nghiệp, tổ chức trong và ngoài nước. Đồng thời, với vai trò là doanh nghiệp kinh tế – quốc phòng, TCSG tham gia Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam, giới thiệu các sản phẩm, dịch vụ và năng lực hoạt động đến đối tác trong nước và quốc tế.
Thông qua việc mở rộng thị trường và tăng cường hợp tác với các đối tác quốc tế, TCSG tiếp tục phát huy năng lực của hệ sinh thái cảng biển – logistics theo định hướng “Vươn Tầm Thế Giới - Kết Nối Toàn Cầu”, góp phần kết nối hàng hóa Việt Nam với chuỗi cung ứng toàn cầu và nâng cao vị thế ngành logistics Việt Nam trên trường quốc tế.
| Diễn đàn Công nghiệp Bắc Ninh 2026: Kiến tạo trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu Diễn đàn Công nghiệp Bắc Ninh 2026 với chủ đề “Kiến tạo trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu” được tổ chức ... |
| Việt Nam và Anh thúc đẩy hợp tác nông nghiệp, thực phẩm và chuỗi cung ứng bền vững Ngày 12/11, Diễn đàn “Hợp tác song phương trong lĩnh vực nông nghiệp và thực phẩm giữa Vương quốc Anh và Việt Nam” diễn ra ... |
