Xung đột Azerbaijan-Armenia leo thang: Động cơ thực sự của các bên là gì?

Vy Anh
Azerbaijan dường như đang tạo ra một 'phép thử' đối với những cam kết của Nga, đồng thời gây sức ép với Armenia để đạt được một kết quả ngoại giao?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Xung đột Azerbaijian-Armenia leo thang: Động cơ thực sự của các bên là gì?
Azerbaijan đã tiến hành một cuộc tấn công trên diện rộng nhằm vào các mục tiêu tại Armenia. (Nguồn: AFP)

Leo thang chưa từng có tiền lệ

Azerbaijan đã tiến hành một cuộc tấn công trên diện rộng nhằm vào các mục tiêu tại Armenia, một sự leo thang chưa từng có tiền lệ trong cuộc xung đột kéo dài giữa hai bên.

Bộ Quốc phòng Armenia thông báo các cuộc tấn công, diễn ra vào khoảng nửa đêm 12 và rạng sáng ngày 13/9, nhằm vào các thành phố dọc biên giới phía Nam của Armenia với Azerbaijian, bao gồm các khu vực như Vardenis, Sotk, Artanish, Ishkhanasar, Goris và Kapan.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Azerbaijan cho biết họ chỉ đơn thuần tiến hành “các biện pháp phòng vệ địa phương” để đáp trả “hành vi khiêu khích trên diện rộng” từ Armenia.

Azerbaijan thường xuyên sử dụng biện pháp leo thang quân sự trong cuộc xung đột với Armenia để gây sức ép nhằm đạt kết quả ngoại giao. Với những diễn biến vừa qua, chưa rõ liệu đây có phải là một nỗ lực khác của Baku nhằm đạt lợi ích ngoại giao hay là bước đệm cho nhiều hành động quân sự hơn.

Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan đã trao đổi với Tổng thống Nga Vladimir Putin ngay trong sáng 13/9 và đề nghị Moscow hỗ trợ quân sự theo các cam kết của Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO). Bộ Ngoại giao Nga thông báo họ đã nhận được yêu cầu hỗ trợ của Armenia nhưng không nói chi tiết Moscow sẽ phản ứng như thế nào.

Nga là bên bảo đảm cho thỏa thuận ngừng bắn kết thúc cuộc chiến năm 2020 giữa Armenia và Azerbaijan. Hiện có gần 2.000 binh sĩ gìn giữ hòa bình đóng tại khu vực tranh chấp Nagorny-Karabakh. Nga cũng duy trì một căn cứ quân sự ở Gyumri, phía Tây Bắc Armenia, tại biên giới Thổ Nhĩ Kỳ, nơi có sự hiện diện của vài nghìn binh sĩ.

Kể từ khi xung đột tại Ukraine bùng phát, đã có những dấu hiệu cho thấy Azerbaijan có thể đang thăm dò khả năng sẵn sàng của Nga trong việc duy trì hòa bình khu vực.

Đổ lỗi lẫn nhau

Trong những ngày trước khi xung đột mới bùng phát, Azerbaijan đã liên tục cáo buộc Armenia vi phạm lệnh ngừng bắn, song Yerevan phủ nhận các thông tin này. Azerbaijan cũng thường xuyên cáo buộc Armenia chậm thực hiện các nghĩa vụ trong thỏa thuận ngừng bắn để tiến tới thỏa thuận hòa bình cuối cùng nhằm giải quyết xung đột.

Tin liên quan
Thổ Nhĩ Kỳ và Armenia không còn Thổ Nhĩ Kỳ và Armenia không còn 'nói suông' về bình thường hóa quan hệ

Tuyên bố của Azerbaijan suy đoán rằng Armenia đang sử dụng "các hành động khiêu khích" để làm chậm quá trình hoàn thiện các dự án cơ sở hạ tầng do Azerbaijan thực hiện ở các khu vực biên giới và "duy trì bầu không khí căng thẳng" gần biên giới của Azerbaijan.

Farid Shafiyev, một cựu quan chức ngoại giao và Giám đốc Trung tâm Phân tích Quan hệ Quốc tế do chính phủ tài trợ ở Baku, bình luận: “Một trong những nguyên nhân chính của các cuộc đụng độ hiện nay giữa Armenia và Azerbaijan không chỉ là thiếu hiệp ước hòa bình mà còn do thiếu vắng những tiến bộ có ý nghĩa về một số vấn đề như phân định (biên giới) và các liên kết giao thông”.

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ về các vấn đề châu Âu và Á-Âu Karen Donfried đã trao đổi với cả Thủ tướng Armenia Pashinyan và Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev. Ngoại trưởng Anthony Blinken cũng ra một tuyên bố bày tỏ “quan ngại sâu sắc” về các cuộc tấn công vào lãnh thổ Armenia.

Theo các nguồn tin, ông Pashinyan đã nói chuyện với Tổng thống Iran Ibrahim Raisi, người được cho là đã gợi mở ý định của Azerbaijan về một tuyến giao thông mới nối vùng ngoại ô Nakhchivan với đất liền Azerbaijan, một tuyến đường mà Baku gọi là “hành lang Zangezur”. Tuyến đường này sẽ đi dọc theo biên giới của Armenia với Iran, và có thể tiềm ẩn nguy cơ cho thương mại Armenia-Iran.

Văn phòng báo chí của Thủ tướng Pashinyan nói: “Tổng thống Iran nhắc lại lời của Lãnh tụ tối cao Khamenei nhấn mạnh rằng mối quan hệ của Iran với Armenia không nên bị đe dọa và các quốc gia cần phải kiểm soát các kênh liên lạc”.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Azerbaijan Zakir Hasanov đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Hulusi Akar của Thổ Nhĩ Kỳ, đồng minh thân cận nhất của Azerbaijan. Ông Hasanov đã thông báo cho ông Akar về “các hành động khiêu khích của người Armenia”, nói rằng Azerbaijan “đã ngăn chặn những bước đi này”. Thổ Nhĩ Kỳ và Azerbaijan từng tiến hành các cuộc tập trận chung ở Azerbaijan trong khoảng thời gian trước khi xung đột leo thang.

Một số nguồn thạo tin cho biết sau các cuộc tấn công, người ta đã nhắc đến việc thiết lập “vùng đệm” dọc theo biên giới của Armenia với Azerbaijan.

Trang mạng report.az của Azerbaijan cho rằng, các binh sỹ Armenia cần được đưa khỏi lãnh thổ của Azerbaijian và nên thiết lập một vùng an toàn, nói đơn giản là ‘vùng đệm’ gần biên giới với Azerbaijian.

“Một vùng an toàn, tức là ‘ vùng đệm’ cần được thiết lập… Armenia nên hiểu rằng từ nay Azerbaijan sẽ không cho phép bất kỳ sự tùy tiện nào nữa. ‘Vùng đệm’ nên được thiết lập để đảm bảo Armenia không gây ra mối đe dọa cho lực lượng biên phòng, binh lính và cơ sở hạ tầng quân sự của Azerbaijan”, trích bài đăng trên report.az.

Gạt bất đồng, Thổ Nhĩ Kỳ đi bước 'giảm nhiệt' với Armenia; phản ứng của Nga, Mỹ

Gạt bất đồng, Thổ Nhĩ Kỳ đi bước 'giảm nhiệt' với Armenia; phản ứng của Nga, Mỹ

Ngày 15/12, Thổ Nhĩ Kỳ bổ nhiệm cựu đại sứ nước này tại Mỹ Serdar Kilic làm đặc phái viên nhằm nỗ lực bình thường ...

Tình hình Nagorno-Karabakh: Armenia cảm ơn Nga vì nỗ lực hòa giải tích cực

Tình hình Nagorno-Karabakh: Armenia cảm ơn Nga vì nỗ lực hòa giải tích cực

Ngày 21/11, Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan đã cảm ơn Tổng thống Nga Vladimir Putin vì nỗ lực tích cực trong hòa giải xung đột ...

Bước đi mới của Armenia và Azerbaijan nhằm ngăn ngừa sự cố tại Nagorno-Karabakh

Bước đi mới của Armenia và Azerbaijan nhằm ngăn ngừa sự cố tại Nagorno-Karabakh

Ngày 19/11, Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan và Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev đã nhất trí thiết lập đường dây liên lạc trực tiếp ở ...

Armenia nói gì về vai trò của Nga và Tổng thống Putin tại Nagorno-Karabakh?

Armenia nói gì về vai trò của Nga và Tổng thống Putin tại Nagorno-Karabakh?

Trong một cuộc phỏng vấn ngày 7/11, Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan đã đề cao vai trò của Nga và đóng góp của Tổng thống ...

Thủ tướng gặp lãnh đạo Czech và Armenia; tiếp Tổng Giám đốc điều hành Ngân hàng Thế giới

Thủ tướng gặp lãnh đạo Czech và Armenia; tiếp Tổng Giám đốc điều hành Ngân hàng Thế giới

Sáng 2/11 (giờ địa phương), nhân dịp dự Hội nghị COP26 tại Vương quốc Anh, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã gặp Thủ ...

(theo Eurasia Review)

Đọc thêm

Kết nối đô thị ASEAN bằng văn hóa, di sản và người dân

Kết nối đô thị ASEAN bằng văn hóa, di sản và người dân

Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã trả lời phỏng vấn Báo Thế giới và Việt Nam về vai trò của Thủ đô trong việc gắn ...
Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 9/6/2026

Lịch cúp điện Thành phố Huế hôm nay ngày 9/6/2026

Thông tin lịch cúp điện tại Thành phố Huế theo từng khu vực được cập nhật mới nhất từ Điện lực miền Trung ngày 9/6/2026.
ASEAN kiến tạo tương lai bền vững từ xây dựng đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu

ASEAN kiến tạo tương lai bền vững từ xây dựng đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu

ASEAN cần tập trung vào hai trụ cột chính để các đô thị có thể tồn tại và phát triển trong tương lai.
Dự báo thời tiết ngày mai (9/6): Bắc Bộ sáng có mưa to, trời chuyển mát; Bắc-Trung Trung Bộ và Nam Bộ nắng nóng

Dự báo thời tiết ngày mai (9/6): Bắc Bộ sáng có mưa to, trời chuyển mát; Bắc-Trung Trung Bộ và Nam Bộ nắng nóng

Thông tin dự báo thời tiết ngày mai (9/6) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì lễ đón chính thức Thủ tướng Thái Lan

Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì lễ đón chính thức Thủ tướng Thái Lan

Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Thái Lan thể hiện mối quan hệ hợp tác toàn diện và kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại ...
VBF: Hành trình 3 thập kỷ đồng hành cùng sự phát triển của môi trường đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam

VBF: Hành trình 3 thập kỷ đồng hành cùng sự phát triển của môi trường đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam

Liên minh VBF gồm 5 thành viên chính thức là VCCI, KoCham, AmCham, BritCham và EuroCham; cùng các thành viên liên kết.
Châu Âu ra điều kiện, mở đường cho đàm phán ngừng bắn Nga-Ukraine

Châu Âu ra điều kiện, mở đường cho đàm phán ngừng bắn Nga-Ukraine

Lãnh đạo Anh, Đức và Pháp ngày 7/6 tuyên bố ủng hộ đề xuất tổ chức đối thoại trực tiếp giữa Ukraine và Nga nhằm thúc đẩy một thỏa thuận ngừng bắn.
Bầu cử Tổng thống Peru: Kết quả sít sao, quy trình kiểm phiếu dự kiến kéo dài

Bầu cử Tổng thống Peru: Kết quả sít sao, quy trình kiểm phiếu dự kiến kéo dài

Cuộc bầu cử Tổng thống vòng hai tại Peru đang bước vào giai đoạn kiểm phiếu kéo dài.
Ngoại trưởng ba nước Nam Kavkaz nhóm họp tại Istanbul, hé lộ tham vọng nâng tầm tuyến vận tải xuyên lục địa

Ngoại trưởng ba nước Nam Kavkaz nhóm họp tại Istanbul, hé lộ tham vọng nâng tầm tuyến vận tải xuyên lục địa

Ngoại trưởng ba nước Nam Kavkaz nhóm họp tại Istabul ngày 8/6, tập trung thảo luận về vận tải, năng lượng và kết nối khu vực.
Bầu cử Armenia: Thủ tướng Pashinyan tự tin giữ ghế, đảng cầm quyền áp đảo

Bầu cử Armenia: Thủ tướng Pashinyan tự tin giữ ghế, đảng cầm quyền áp đảo

Thủ tướng Nikol Pashinyan tuyên bố thắng cử tại Armenia khi kết quả sơ bộ cho thấy đảng cầm quyền dẫn đầu với hơn 54% phiếu bầu.
Nga tiết lộ có những động thái 'kín' với Ukraine, các lãnh đạo khổi E3 nhấn mạnh lợi ích châu Âu trong hòa đàm Mocsow-Kiev

Nga tiết lộ có những động thái 'kín' với Ukraine, các lãnh đạo khổi E3 nhấn mạnh lợi ích châu Âu trong hòa đàm Mocsow-Kiev

Nga vẫn duy trì liên lạc kín với Ukraine và hai bên đã có những cuộc tiếp xúc cởi mở trong các vòng đàm phán trước đó.
Iran dọa đình chỉ tiến trình đàm phán với Mỹ, dội 'mưa tên lửa' xuống miền Bắc Israel

Iran dọa đình chỉ tiến trình đàm phán với Mỹ, dội 'mưa tên lửa' xuống miền Bắc Israel

Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang khi Iran tiến hành các đợt tấn công tên lửa nhằm vào miền Bắc Israel và dọa đình chỉ đàm phán với Mỹ.
SPIEF 2026 và thông điệp của Tổng thống Putin

SPIEF 2026 và thông điệp của Tổng thống Putin

Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF) 2026 diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt và bài phát biểu của Tổng thống Puthin được xem là một thông điệp kinh tế và ...
Brazil - Trung Quốc: ‘Xoay trục’ về phương Nam

Brazil - Trung Quốc: ‘Xoay trục’ về phương Nam

Chuyến thăm của Ngoại trưởng Brazil Mauro Vieira tới Trung Quốc phản ánh nỗ lực củng cố trục hợp tác Nam-Nam giữa một thế giới đầy biến động.
Đối thoại Shangri-La lần thứ 23: Chiếc cầu đi tới lòng tin

Đối thoại Shangri-La lần thứ 23: Chiếc cầu đi tới lòng tin

Dù không ra Tuyên bố chung, không có thỏa thuận, cam kết được ký kết nhưng Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 vẫn cho thấy vai trò thiết yếu.
Tuyến đường sắt Baku-Tbilisi-Kars mở rộng công suất, Hành lang Trung tâm thành trục kết nối chiến lược Á-Âu

Tuyến đường sắt Baku-Tbilisi-Kars mở rộng công suất, Hành lang Trung tâm thành trục kết nối chiến lược Á-Âu

Giữa bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu chịu nhiều biến động, Hành lang Trung tâm đang thu hút sự chú ý như một lựa chọn kết nối mới giữa Đông và Tây.
SCMP: Nền kinh tế 'NewSpace' của châu Á không chỉ xoay quanh thám hiểm không gian

SCMP: Nền kinh tế 'NewSpace' của châu Á không chỉ xoay quanh thám hiểm không gian

Không gian vũ trụ đang vượt ra khỏi vai trò của biên giới khoa học thuần túy để trở thành không gian cạnh tranh về chủ quyền và an ninh kinh tế.
Armenia ‘dò đường’ giữa các cực quyền lực: Mô hình chuyển hướng địa chính trị khác biệt

Armenia ‘dò đường’ giữa các cực quyền lực: Mô hình chuyển hướng địa chính trị khác biệt

Armenia đang bước vào giai đoạn nhạy cảm nhất kể từ khi bắt đầu điều chỉnh chính sách đối ngoại sau cuộc khủng hoảng Nagorno-Karabakh.
Quyền lực mềm: Mặt trận mới giữa các cường quốc

Quyền lực mềm: Mặt trận mới giữa các cường quốc

Quyền lực mềm ngày càng trở thành mặt trận cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia.
Từ chất thải công nghiệp đến khoáng sản chiến lược

Từ chất thải công nghiệp đến khoáng sản chiến lược

Bùn đỏ, chất thải độc hại của ngành luyện nhôm, đang được Mỹ nhìn nhận lại như một nguồn khoáng sản chiến lược.
Bí ẩn dưới lòng đất thủ đô Helsinki: Chiến lược phục hồi quốc gia của Phần Lan

Bí ẩn dưới lòng đất thủ đô Helsinki: Chiến lược phục hồi quốc gia của Phần Lan

Phần Lan nổi lên như một hình mẫu đặc biệt về sự chuẩn bị phòng thủ dân sự với mạng lưới hầm trú ẩn quy mô lớn ngay bên dưới các đô thị hiện đại.
Hé lộ vũ khí giá rẻ mới mà Ukraine đang dựa vào để đối phó các đòn tập kích Nga

Hé lộ vũ khí giá rẻ mới mà Ukraine đang dựa vào để đối phó các đòn tập kích Nga

Ukraine đang đặt cược nhiều hơn vào một giải pháp rẻ hơn nhưng đầy hiệu quả nhằm khiến tên lửa và UAV Nga mất phương hướng trước khi tới mục tiêu.
Khủng hoảng nhân khẩu học: Khi những chiếc nôi bị để trống

Khủng hoảng nhân khẩu học: Khi những chiếc nôi bị để trống

Chưa bao giờ trong lịch sử nhân loại, sự thay đổi nhân khẩu học lại diễn ra nhanh và rộng đến vậy.
50 năm quan hệ Việt Nam-Thái Lan: Từ dấu ấn Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Đối tác chiến lược toàn diện

50 năm quan hệ Việt Nam-Thái Lan: Từ dấu ấn Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Đối tác chiến lược toàn diện

Trong hành trình nửa thế kỷ của quan hệ Việt Nam-Thái Lan, dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn được xem là nền tảng nhân văn quan trọng.
Phiên bản di động