50 năm quan hệ ASEAN-Australia: Từ những 'trái ngọt' nhớ về câu nói nổi tiếng của Thủ tướng Gough Whitlam

Hà Phương
Mối quan hệ đối tác vững chắc giữa Australia và ASEAN sẽ góp phần thúc đẩy ổn định, hòa bình tại khu vực cũng như trên thế giới.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
ASEAN-Australia
Tổng thư ký ASEAN Kao Kim Hourn (phải) và Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong. (Nguồn: Viện Quan hệ quốc tế Australia)

Trang web của Viện Quan hệ quốc tế Australia (AIIA) vừa đăng tải bài phân tích của Thạc sĩ Ridvan Kilic tại Đại học La Trobe (chuyên gia nghiên cứu về ASEAN, quan hệ ASEAN-Australia) về triển vọng hợp tác cùng có lợi giữa ASEAN và Australia. TG&VN lược dịch bài phân tích:

Một phần không thể thiếu

Năm 2024 kỷ niệm 50 năm quan hệ ASEAN-Australia, quan hệ đối tác này cần được mở rộng hợp tác hơn nữa, nhất là trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.

Tin liên quan
Australia coi ASEAN là đối tác ưu tiên về năng lượng sạch Australia coi ASEAN là đối tác ưu tiên về năng lượng sạch

Năm 1974, dưới thời Thủ tướng Gough Whitlam, Australia trở thành Đối tác đối thoại đầu tiên của ASEAN.

Vào thời điểm đó, Thủ tướng Whitlam đã có câu nói nổi tiếng rằng: Chắc chắn ASEAN là tổ chức khu vực quan trọng nhất và phù hợp nhất ở Đông Nam Á.

Hội nghị cấp cao đặc biệt ASEAN-Australia kỷ niệm 50 năm Đối tác đối thoại sẽ được tổ chức ở Melbourne đầu tháng 3 này.

Có thể thấy, Đông Nam Á đã trở thành một phần không thể thiếu đối với nền kinh tế cũng như bức tranh xã hội đa dạng của Australia. 4,5% người Australia là người gốc Đông Nam Á, chủ yếu đến từ Việt Nam, Indonesia, Philippines, Malaysia, Campuchia, Thái Lan và Singapore.

Hơn nữa, theo số liệu gần đây, ASEAN chiếm gần 15% tổng thương mại của Australia. Con số này lớn hơn thương mại song phương của Australia với Nhật Bản, Mỹ hoặc Liên minh châu Âu (EU). Năm 2022, đầu tư hai chiều giữa ASEAN và Australia lên tới 289,7 tỷ AUD.

Bất chấp tầm quan trọng của ASEAN đối với nền kinh tế của Australia, sự tham gia kinh tế của Canberra với Đông Nam Á vẫn không theo kịp tốc độ tăng trưởng của các nền kinh tế ASEAN. Kể từ khi lên nắm quyền vào năm 2022, chính phủ Thủ tướng Albanese đã nhận ra thực tế này và coi mối quan hệ Đối tác chiến lược với ASEAN trở thành trụ cột chính trong chính sách đối ngoại của mình. Trọng tâm trong sự tham gia của chính phủ Australia với ASEAN là “Chiến lược kinh tế Đông Nam Á đến năm 2040”.

Được công bố vào tháng 9/2023, trụ cột chính của chiến lược này là mở rộng đầu tư của Australia trên khắp Đông Nam Á, đặc biệt là trong các lĩnh vực quan trọng như năng lượng sạch. Chiến lược đã xác định lĩnh vực năng lượng sạch là cơ hội tăng trưởng kinh tế trong quan hệ đối tác ASEAN-Australia.

Với tầm quan trọng của mối quan hệ, tại Hội nghị cấp cao tới đây, Thủ tướng Australia Albanese có thể làm sâu sắc thêm ý nghĩa của sự kiện này bằng cách khởi động quá trình nâng cấp mối quan hệ ASEAN-Australia lên “đối tác chiến lược đặc biệt”.

Nhiều dư địa hợp tác cùng phát triển

Kể từ những khởi đầu khiêm tốn cách đây 50 năm, quan hệ đối tác ASEAN-Australia đã ngày càng phát triển mạnh mẽ. Năm 2010, Hiệp định Thương mại tự do ASEAN-Australia-New Zealand (AANZFTA) có hiệu lực. Năm 2021, mối quan hệ ASEAN-Australia đã được nâng lên Đối tác chiến lược toàn diện (CSP). Theo CSP, Australia tái khẳng định sự hợp tác với ASEAN thông qua các sáng kiến mới là Sáng kiến Tương lai Australia vì ASEAN, 100 Học bổng Australia cho ASEAN và Chuyển đổi Kỹ thuật số và kỹ năng tương lai ASEAN.

Mối quan hệ kinh tế ASEAN-Australia được tăng cường hơn nữa thông qua Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP). Có hiệu lực vào năm 2022, RCEP là khối thương mại lớn nhất thế giới, Australia và tất cả 10 quốc gia ASEAN đều là thành viên.

Ngoài ra, mới đây, AANZFTA đã được nâng cấp và hiện có thêm một chương mới về thương mại và phát triển bền vững. Chương này tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hợp tác kinh tế giữa ASEAN và Australia trong các lĩnh vực biến đổi khí hậu, năng lượng và nền kinh tế xanh.

Tới đây, trung tâm nghiên cứu ASEAN-Australia đầu tiên ở Canberra có thể được thành lập thông qua hình thức đối tác công tư giữa Hội đồng Australia-ASEAN của Bộ Ngoại giao và thương mại Australia (DFAT) với một trường đại học Australia.

Ý tưởng về một trung tâm nghiên cứu ASEAN-Australia không phải là mới. Vào năm 2017, Đảng Lao động Australia đã có kế hoạch mở Trung tâm Nghiên cứu ASEAN với mong muốn làm sâu sắc hơn quan hệ ASEAN-Australia, tuy vậy, kế hoạch đã không được thực hiện. Một trong những mục tiêu chính của trung tâm là thúc đẩy sự gắn kết về giáo dục và văn hóa với các nước ASEAN và mở rộng việc học ngôn ngữ Đông Nam Á tại các trường học và đại học của Australia. Trong những năm gần đây, các chương trình ngôn ngữ Đông Nam Á, đặc biệt là tiếng Indonesia, đã giảm nhanh chóng ở Australia.

Một cách khác mà Canberra có thể tăng cường hợp tác kinh tế với ASEAN là thông qua một thỏa thuận về hydro tái tạo, tương tự như Quan hệ đối tác hydro tái tạo giữa ASEAN và Australia. Trong những năm tới, nhu cầu năng lượng sạch của Đông Nam Á sẽ tăng đáng kể. Ngày nay, gần như toàn bộ lượng hydro cung cấp cho Đông Nam Á đều dựa trên khí đốt tự nhiên.

Điện khí hóa ngày càng tăng ở Đông Nam Á sẽ làm giảm rủi ro an ninh năng lượng của khu vực, phát sinh từ chuỗi cung ứng nhiên liệu hóa thạch như khí đốt tự nhiên. Ước tính, khu vực sẽ cần khoảng 454 Gigawatt sản xuất điện mới vào năm 2050, với 60% trong số này được lấy từ năng lượng tái tạo. Australia sẽ có khoản đầu tư ước tính 640 tỷ AUD vào các dự án thủy điện, năng lượng mặt trời và gió vào năm 2030.

Chính phủ của Thủ tướng Albanese đã tìm cách đưa Australia trở thành siêu cường năng lượng tái tạo trong những năm tới, thể hiện qua cam kết trị giá 2 tỷ AUD cho chương trình “Khởi đầu về hydro” nhằm mục đích đưa nước này trở thành nhà sản xuất hydro hàng đầu trên toàn cầu.

Australia có số lượng dự án hydro tái tạo được lên kế hoạch cao nhất trên thế giới và vào năm 2022, nước này đã thực hiện chuyến hàng hydro hóa lỏng đầu tiên trên thế giới đến Nhật Bản.

Thỏa thuận hydro mới sẽ mở ra cơ hội để Australia hỗ trợ ASEAN trong quá trình chuyển đổi năng lượng. Điều này sẽ mang lại cho Australia lợi thế cạnh tranh ở Đông Nam Á thông qua xuất khẩu năng lượng tái tạo, chuyên môn về năng lượng sạch và công nghệ liên quan cho khu vực.

Trong khi, Australia có công nghệ và chuyên môn để hỗ trợ Đông Nam Á trước nhu cầu ngày càng tăng về năng lượng hydro tái tạo. Các cuộc tham vấn của DFAT ở Đông Nam Á đã cho thấy rằng các nước ASEAN rất mong muốn khai thác chuyên môn kỹ thuật và kinh nghiệm của Australia về năng lượng hydro tái tạo.

Như vậy, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực ngày càng khó lường, mối quan hệ đối tác vững chắc giữa Australia-ASEAN sẽ góp phần thúc đẩy ổn định, hòa bình tại khu vực cũng như trên thế giới.

Quan hệ đối tác ASEAN-EU: Khẳng định sức sống của chủ nghĩa đa phương

Quan hệ đối tác ASEAN-EU: Khẳng định sức sống của chủ nghĩa đa phương

ASEAN-EU đều nhất quán rằng tầm quan trọng của việc củng cố trật tự đa phương dựa trên luật lệ là chìa khóa để thúc ...

Đại sứ Sujiro Seam: Việt Nam là thành viên chủ chốt của ASEAN và đối tác quan trọng của EU

Đại sứ Sujiro Seam: Việt Nam là thành viên chủ chốt của ASEAN và đối tác quan trọng của EU

Chia sẻ với TG&VN, Đại sứ EU tại ASEAN Sujiro Seam khẳng định EU thừa nhận vai trò trung tâm của ASEAN tại khu vực. ...

Lễ khởi động Năm giao lưu nhân dân ASEAN-Trung Quốc 2024

Lễ khởi động Năm giao lưu nhân dân ASEAN-Trung Quốc 2024

Phát biểu đại diện đoàn Việt Nam tại Lễ khởi động, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đỗ Hùng Việt khẳng định, ASEAN và Việt Nam ...

Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn: ASEAN-EU cần phối hợp đảm bảo hòa bình, an ninh và ổn định tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn: ASEAN-EU cần phối hợp đảm bảo hòa bình, an ninh và ổn định tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Ngày 2/2, tại Brussels (Bỉ), Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn cùng Bộ trưởng Ngoại giao các nước ASEAN và 27 quốc gia thành ...

Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn gặp Cao ủy EU phụ trách đối tác quốc tế Jutta Urpilainen

Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn gặp Cao ủy EU phụ trách đối tác quốc tế Jutta Urpilainen

Chiều 2/2 (giờ Bỉ), bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-EU lần thứ 24 (AEMM-24) và Diễn đàn Bộ trưởng Ấn Độ Dương ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động