6000 nhà khoa học tham gia biên soạn Bách khoa toàn thư Việt Nam

Theo dõi TGVN trên
TGVN. Khoảng 6.000 nhà khoa học cả nước từ nhiều chuyên ngành, lĩnh vực đang gấp rút biên soạn bách khoa toàn thư Việt Nam.

Tọa đàm "Triển khai biên soạn bách khoa toàn thư Việt Nam” vừa được tổ chức tại Trường Đại học Văn Lang.

Khắc phục nhược điểm của Từ điển bách khoa

PGS.TS Đinh Ngọc Vượng, Phó Tổng thư ký chuyên trách Đề án biên soạn Bách khoa toàn thư Việt Nam, cho hay trong kho tàng thư tịch của Việt Nam thời Trung - Cận đại có nhiều bộ sách quý có tính bách khoa thư còn lưu truyền đến ngày nay. Trong đó hai bộ “Vân đài loại ngữ” của Lê Quý Đôn (cuối thế kỷ 18) và “Lịch triều hiến chương loại chí” của Phan Huy Chú (đầu thế kỷ 19) được xem là những bộ sách có tính bách khoa toàn thư đầu tiên của Việt Nam.

Cách đây 17 năm, Việt Nam đã hoàn thành việc biên soạn và xuất bản Từ điển bách khoa Việt Nam, với sự tham gia của 1.200 nhà khoa học.

Tuy nhiên, theo PGS. TS. Đinh Ngọc Vượng, từ điển chỉ là gốc ban đầu của bách khoa toàn thư. “Từ điển” chỉ có các từ và giải nghĩa các từ, đưa thông tin tối thiểu cho người đọc về từ đó. Vì thế, khi đưa ra một định nghĩa, từ điển sẽ bỏ qua ý nghĩa hoặc tầm quan trọng cùng mối quan hệ của từ với một lĩnh vực kiến thức rộng hơn.

“Bách khoa toàn thư khắc phục hạn chế đó của từ điển, bằng cách cung cấp thông tin phong phú về nội hàm, ý nghĩa của khái niệm hay còn gọi là đơn vị tri thức. Khác với “từ điển”, “bách khoa toàn thư” đi tìm sự tranh luận cho từng chủ đề ở một cấp độ sâu, đồng thời truyền tải kiến thức đã tích lũy được về chủ đề ấy”, ông Vượng lý giải.

Hiện nay có khoảng 1.000 nhà khoa học tham gia biên soạn các Quyển chuyên ngành của bộ Bách khoa toàn thư Việt Nam. Sắp tới sẽ có thêm 5.000-6.000 nhà khoa học thuộc trên 70 ngành khoa học các khối Khoa học Tự nhiên và Công nghệ, Khoa học Xã hội và Nhân văn, Văn hóa Nghệ thuật, An ninh Quốc phòng sẽ tham gia công việc này.

6000 nha khoa hoc tham gia bien soan bach khoa toan thu viet nam
PGS. TS. Đinh Ngọc Vượng phát biểu tại Tọa đàm.

Lo lắng việc mục từ trùng

Tại tọa đàm vấn đề xử lý mục từ trùng trong bách khoa toàn thư được nhiều chuyên gia xem là nan giải.

PGS.TS Bùi Anh Thủy, Trưởng khoa Luật, Trường ĐH Văn Lang, thành viên chính Ban biên soạn chuyên ngành Luật học của bộ Bách khoa toàn thư Việt Nam, cho hay một trong những vướng mắc, bất cập của quá trình biên soạn chính là “mục từ trùng”.

Theo PGS Thủy, mục từ trùng có nhiều dạng như: Trùng về tên mục từ, tức việc một mục từ có trong ngành này nhưng lại cũng có trong bảng mục từ của ngành khác, mặc dù các ngành đều xác định đúng; Trùng về nội hàm nhưng tên của mục từ khác nhau; Tên mục từ không hoàn toàn giống nhau nhưng thực chất chỉ là một…

Thống kê của PGS.TS Bùi Anh Thủy cho thấy: Quyển 28-Chính trị, Ngoại giao, Tổ chức có 296 mục từ trùng; Quyển 29-Quốc phòng, có 181 mục từ trùng; Quyển 30-Luật học có 235 mục từ trùng; Quyển 32-Thông tin, Báo chí, Xuất bản, Bảo tàng có 225 mục từ trùng…

PGS Thủy đề xuất nếu trùng do sơ suất kỹ thuật của bảng mục từ trong cùng một quyển chuyên ngành (trùng hoàn toàn) thì bỏ một hoặc những mục từ trùng.

Nếu trùng đương nhiên (không tránh khỏi) trong cùng một quyển mà nội hàm có khác nhau theo phân ngành, thì chỉ giữ một mục từ. Trong nội dung của mục từ này sẽ có các mục nhỏ hơn.

Khi có mục từ trùng trong một số quyển, các Ban chuyên ngành cùng thảo luận và đưa ra giải pháp để Ban nào viết sẽ phù hợp hơn.

Ngoài ra, có những mục từ trùng nhưng nội hàm lại là nội dung chuyên môn của các Ban chuyên ngành khác nhau. Trường hợp này, giải pháp khả dĩ là các Ban cùng viết theo chuyên môn của mình, sau đó sẽ có Hội đồng hoặc Ban giải quyết mục từ trùng tổng hợp lại thành một mục từ hàm chứa nội dung của các quyển chuyên ngành.

Mức sinh giữa các vùng, miền còn chênh lệch đáng kể

Mức sinh giữa các vùng, miền còn chênh lệch đáng kể

TGVN. Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình đề xuất bãi bỏ các quy định của các tổ chức, cơ quan, đơn ...

Đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường: Thế giới đang xếp giáo dục Việt Nam ở mức khá cao

Đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường: Thế giới đang xếp giáo dục Việt Nam ở mức khá cao

TGVN. Tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội tại Quốc hội sáng 5/11, đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường ...

PGS. TS. Nguyễn Văn Nhã: Không nên xem giáo dục như một thương vụ kiểu 'tiền nào của nấy'

PGS. TS. Nguyễn Văn Nhã: Không nên xem giáo dục như một thương vụ kiểu 'tiền nào của nấy'

TGVN. Chia sẻ với báo TG&VN, PGS. TS. Nguyễn Văn Nhã (nguyên Trưởng ban Đào tạo - Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng, ...

Lê Huyền
(theo Vietnamnet)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Không thể phớt lờ nguy cơ về sức khỏe do biến đổi khí hậu ở châu Á

Không thể phớt lờ nguy cơ về sức khỏe do biến đổi khí hậu ở châu Á

Một nhà quan sát cho rằng châu Á ngày càng trở nên dễ bị tổn thương do những tác động từ biến đổi khí hậu.
Khai mạc Đại hội Đại biểu toàn quốc các dân tộc thiểu số Việt Nam lần thứ II

Khai mạc Đại hội Đại biểu toàn quốc các dân tộc thiểu số Việt Nam lần thứ II

Sáng 4/12, Đại hội Đại biểu toàn quốc các dân tộc thiểu số Việt Nam lần thứ II đã diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội.
UN Women hỗ trợ phụ nữ dân tộc thiểu số bị ảnh hưởng bới dịch Covid-19 tại Lào Cai

UN Women hỗ trợ phụ nữ dân tộc thiểu số bị ảnh hưởng bới dịch Covid-19 tại Lào Cai

600 hộ nghèo và dân tộc thiểu số tại bốn xã thuộc tỉnh Lào Cai bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 đã nhận được khoản hỗ trợ để mua lương ...
Cập nhật Covid-19 ngày 4/12: Ngày thảm họa và chết chóc, số ca nhiễm và tử vong toàn cầu cao kỷ lục; Các nước thi nhau công bố kế hoạch tiêm chủng

Cập nhật Covid-19 ngày 4/12: Ngày thảm họa và chết chóc, số ca nhiễm và tử vong toàn cầu cao kỷ lục; Các nước thi nhau công bố kế hoạch tiêm chủng

Ngày 3/12 ghi nhận số ca nhiễm và tử vong do Covid-19 cao chưa từng thấy kể từ khi phát hiện ca bệnh đầu tiên.
Bộ Ngoại giao phối hợp với Liên hợp quốc tổ chức Hội nghị Cấp cao Quốc tế về Phụ nữ, Hòa bình và An ninh

Bộ Ngoại giao phối hợp với Liên hợp quốc tổ chức Hội nghị Cấp cao Quốc tế về Phụ nữ, Hòa bình và An ninh

Từ ngày 07-09/12 tại Hà Nội, sẽ diễn ra Hội nghị quốc tế về “Tăng cường vai trò của phụ nữ trong xây dựng và củng cố hòa bình: Từ ...
Lexus IS mới sắp ra mắt thị trường Việt Nam

Lexus IS mới sắp ra mắt thị trường Việt Nam

Lexus Việt Nam sẽ chính thức giới thiệu tới khách hàng mẫu xe cỡ nhỏ hạng sang IS hoàn toàn mới, hoàn thiện dải sản phẩm sedan của hãng xe ...
‘Ngoại giao bẫy nợ’ giúp đưa Trung Quốc và châu Phi đến gần nhau hơn

‘Ngoại giao bẫy nợ’ giúp đưa Trung Quốc và châu Phi đến gần nhau hơn

Những khoản đầu tư lớn của Trung Quốc vào châu Phi, hay còn gọi là ‘ngoại giao bẫy nợ’, đã khiến Trung Quốc nắm giữ một vai trò quan trọng ...
Những tuần cuối không 'lặng gió' của ông Trump, Quốc hội Mỹ thẳng tay bác quyết định rút quân khỏi Đức

Những tuần cuối không 'lặng gió' của ông Trump, Quốc hội Mỹ thẳng tay bác quyết định rút quân khỏi Đức

Các nghị sỹ Mỹ công bố bản cuối cùng của Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng hàng năm, trong đó bác kế hoạch rút quân ở Đức của ông Trump.
Dịch Covid-19 ở Việt Nam: Nghĩ đến trách nhiệm xã hội và bài học đắt giá về sự chủ quan

Dịch Covid-19 ở Việt Nam: Nghĩ đến trách nhiệm xã hội và bài học đắt giá về sự chủ quan

Kẽ hở nào trong phòng chống dịch Covid-19? Chỉ một sơ sẩy nhỏ cũng thành 'cái ung', 'đổ sông đổ bể' những thành quả của gần trăm triệu dân Việt.
Aquafina Tuần lễ Thời trang Quốc tế Việt Nam 2020 chính thức khai mạc

Aquafina Tuần lễ Thời trang Quốc tế Việt Nam 2020 chính thức khai mạc

Sự kiện mang tầm cỡ quốc tế Aquafina Tuần lễ Thời trang Quốc tế Việt Nam 2020 - Aquafina Vietnam International Fashion Week 2020 diễn ra từ ngày 03 - ...
EU và Nga thảo luận về khả năng cấp phép cho vaccine Sputnik V ngừa Covid-19 của Nga

EU và Nga thảo luận về khả năng cấp phép cho vaccine Sputnik V ngừa Covid-19 của Nga

Các đơn vị phát triển vaccine Sputnik V đã liên hệ với Brussels và hiện nay, các bên đang tiếp tục liên hệ và thảo luận về những bước tiếp theo.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 4/12: Tuổi Tý dễ bỏ lỡ cơ hội kinh doanh, tuổi Mùi phát tài bất ngờ?

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 4/12: Tuổi Tý dễ bỏ lỡ cơ hội kinh doanh, tuổi Mùi phát tài bất ngờ?

Tử vi hôm nay 4/12/2020, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Dự báo thời tiết ngày và đêm nay (4/12): Bắc Bộ ngày nắng, đêm không mưa, trời rét, vùng núi rét đậm rét hại. Hà Nội có nơi dưới 11 độ

Dự báo thời tiết ngày và đêm nay (4/12): Bắc Bộ ngày nắng, đêm không mưa, trời rét, vùng núi rét đậm rét hại. Hà Nội có nơi dưới 11 độ

Dự báo thời tiết Bắc Bộ có mây, ngày nắng, đêm không mưa; Gió Đông Bắc cấp 3, vùng ven biển cấp 4-5. Trời rét, vùng núi có nơi rét đậm, rét hại.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 3/12: Thêm 3 ca mắc mới, ghi nhận 1.361 bệnh nhân. Có kết quả 841 mẫu xét nghiệm F1 tại TP. Hồ Chí Minh

Covid-19 ở Việt Nam chiều 3/12: Thêm 3 ca mắc mới, ghi nhận 1.361 bệnh nhân. Có kết quả 841 mẫu xét nghiệm F1 tại TP. Hồ Chí Minh

Ghi nhận 3 ca mắc mới Covid-19, được cách ly ngay khi nhập cảnh. Công bố kết quả 841 mẫu xét nghiệm F1 tại TP. Hồ Chí Minh.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (3-4/12): Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ trời rét; Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (3-4/12): Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ trời rét; Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng

Dự báo thời tiết Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ trời rét, đêm mưa vài nơi, trưa chiều giảm mây và nắng; Nam Trung Bộ mưa dông vài nơi; Nam Bộ ngày nắng.
Dự báo thời tiết: Không khí lạnh tăng cường ở Bắc Bộ, vùng núi cao dưới 5 độ; Tin lũ khẩn cấp trên các sông ở Đắk Lắk

Dự báo thời tiết: Không khí lạnh tăng cường ở Bắc Bộ, vùng núi cao dưới 5 độ; Tin lũ khẩn cấp trên các sông ở Đắk Lắk

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (4/12), không khí lạnh tiếp tục ảnh hưởng đến Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, sau đó ảnh hưởng đến Trung Trung Bộ.
Anh trở thành nước đầu tiên trên thế giới phê duyệt lưu hành vaccine ngừa Covid-19

Anh trở thành nước đầu tiên trên thế giới phê duyệt lưu hành vaccine ngừa Covid-19

Ngày 2/12, Anh trở thành nước đầu tiên trên thế giới phê duyệt lưu hành vaccine phòng ngừa bệnh viêm đường hô hấp cấp Covid-19.
Thời tiết thuận lợi, ai sẽ là mục tiêu hàng đầu của Covid-19?

Thời tiết thuận lợi, ai sẽ là mục tiêu hàng đầu của Covid-19?

Virus SARS-CoV-2 có khả năng lây lan mạnh mẽ hơn khi thời tiết lạnh, do đó, dịch Covid-19 có thể diễn biến phức tạp hơn vào mùa Đông.
Những điều cần biết về bệnh truyền nhiễm nguy hiểm Whitmore

Những điều cần biết về bệnh truyền nhiễm nguy hiểm Whitmore

Thời gian gần đây, các tỉnh miền Trung ghi nhận một số trường hợp mắc bệnh Whitmore (bệnh Melioidosis) do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra.
Cập nhật Covid-19 ở Việt Nam: Những nơi bệnh nhân 1347 từng đến và biện pháp phòng dịch cần thực hiện gấp

Cập nhật Covid-19 ở Việt Nam: Những nơi bệnh nhân 1347 từng đến và biện pháp phòng dịch cần thực hiện gấp

Cập nhật Covid-19 ở Việt Nam: Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC) thông báo những địa điểm bệnh nhân 1347 từng đến.
NAVITA: Phòng bệnh hay chữa bệnh quan trọng hơn?

NAVITA: Phòng bệnh hay chữa bệnh quan trọng hơn?

Navita chắt lọc tinh hoa của hai nền Y học bằng cách lựa chọn các thảo dược quý hiếm của phương Đông được kiểm chứng bởi khoa học phương Tây.
Sôi động Ngày hội hiến máu nhân đạo - Festival Trái tim nhân ái năm 2020

Sôi động Ngày hội hiến máu nhân đạo - Festival Trái tim nhân ái năm 2020

Ngày 22/11, tại Hà Nội đã diễn ra “Ngày hội hiến máu nhân đạo – Festival Trái tim nhân ái” năm 2020.
XSMN 4/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - XSMN thứ 6 - SXMN 4/12 - dự đoán XSMN 5/12

XSMN 4/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - XSMN thứ 6 - SXMN 4/12 - dự đoán XSMN 5/12

XSMN 4/12. Báo Thế giới và Việt Nam sẽ trực tiếp Kết quả xổ số miền Nam nhanh nhất hôm nay, Thứ 6 ngày 4 tháng 12 năm 2020. KQSXMN. SXMN 4/12.
XSMB 4/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - XSMB thứ 6 - SXMB 4/12 - dự đoán XSMB 5/12

XSMB 4/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - XSMB thứ 6 - SXMB 4/12 - dự đoán XSMB 5/12

XSMB 4/12. Báo Thế giới và Việt Nam sẽ trực tiếp Kết quả xổ số miền Bắc nhanh nhất hôm nay, Thứ 6 ngày 4 tháng 12 năm 2020. KQSXMB. SXMB 4/12.
XSMT 4/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay - XSMT thứ 6 - SXMT 4/12 - dự đoán XSMT 5/12

XSMT 4/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay - XSMT thứ 6 - SXMT 4/12 - dự đoán XSMT 5/12

XSMT 4/12. Báo Thế giới và Việt Nam sẽ trực tiếp Kết quả xổ số miền Trung nhanh nhất hôm nay, Thứ 6 ngày 4 tháng 12 năm 2020. KQSXMT. SXMT 4/12.
XSMT 3/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay - XSMT thứ 5 - SXMT 3/12 - dự đoán XSMT 4/12

XSMT 3/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay - XSMT thứ 5 - SXMT 3/12 - dự đoán XSMT 4/12

XSMT 3/12. KQXSMT thứ 5. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung nhanh nhất hôm nay ngày 3 tháng 12 năm 2020. KQSXMT. SXMT 3/12.
XSMB 3/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - XSMB thứ 5 - SXMB 3/12 - dự đoán XSMB 4/12

XSMB 3/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - XSMB thứ 5 - SXMB 3/12 - dự đoán XSMB 4/12

XSMB 3/12. KQXSMB thứ 5. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc nhanh nhất hôm nay ngày 3 tháng 12 năm 2020. KQSXMB. SXMB 3/12.
XSMN 3/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - XSMN thứ 5 - SXMN 3/12 - dự đoán XSMN 4/12

XSMN 3/12 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - XSMN thứ 5 - SXMN 3/12 - dự đoán XSMN 4/12

XSMN 3/12. KQXSMN thứ 5. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam nhanh nhất hôm nay ngày 3 tháng 12 năm 2020. KQSXMN. SXMN 3/12.
Phiên bản di động