Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Minh Khang
Trong bối cảnh chính sách tạm ngưng một số giấy phép mua bán thuốc lá sẽ kết thúc vào đầu năm 2027, chuyên gia VCCI kiến nghị 5 nội dung nhằm bảo đảm cải cách thủ tục hành chính đi đôi với kiểm soát thị trường và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Tại các phiên thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, việc lựa chọn phương thức quản lý hoạt động phân phối, bán buôn và bán lẻ tiếp tục là một trong những vấn đề được quan tâm. Câu hỏi đặt ra không chỉ là có nên duy trì giấy phép kinh doanh, mà còn là công cụ nào có thể bảo đảm các điều kiện kinh doanh được thực thi khi thủ tục cấp phép bị cắt giảm.

Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Bà Phan Minh Thủy, Trưởng phòng Pháp chế VCCI, cho rằng việc siết chặt quá mức các điểm bán hợp pháp mà thiếu các giải pháp kiểm soát đồng thời đối với thị trường bất hợp pháp có thể tạo ra khoảng trống để các kênh phi pháp phát triển.

Từ góc độ pháp luật kinh doanh, bà Phan Minh Thủy, Trưởng phòng Tư vấn chính sách và pháp luật, Ban Pháp chế, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho rằng mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng và cải cách thủ tục hành chính cần được giải quyết đồng thời. Trong bài phân tích về việc hoàn thiện cơ chế quản lý kinh doanh thuốc lá, bà đưa ra 5 nhóm khuyến nghị, tập trung vào tính liên tục của pháp luật, các công cụ giám sát thay thế và hiệu quả xử lý vi phạm trên thực tế.

Luật hóa cải cách, không tạo khoảng trống pháp lý

Thứ nhất, thể chế hóa chủ trương không yêu cầu giấy phép riêng ở khâu lưu thông. Theo kiến nghị của bà Phan Minh Thủy, việc yêu cầu cấp phép riêng lẻ tại từng điểm bán lẻ (chủ yếu là hộ kinh doanh tạp hóa quy mô nhỏ) tạo ra gánh nặng tuân thủ lớn về thời gian, chi phí đi lại và thủ tục giấy tờ, trong khi hiệu quả ngăn chặn hành vi vi phạm thực tế (như bán cho trẻ vị thành niên hay kinh doanh thuốc lá lậu) không cao nếu thiếu sự kiểm tra thực chất. Do đó, thay vì duy trì yêu cầu cấp phép riêng cho các điểm bán, cần quy định rõ các điều kiện kinh doanh, các hành vi bị cấm và các nghĩa vụ tuân thủ bắt buộc của thương nhân.

Thứ hai, quy định cơ chế chuyển tiếp để bảo đảm tính liên tục và khả năng dự báo của pháp luật. Về bối cảnh pháp lý, Nghị quyết số 19/2026/NQ-CP và Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP đã đặt ra cơ chế cắt giảm, tạm thời không thực hiện một số thủ tục cấp phép trong lĩnh vực kinh doanh thuốc lá. Giai đoạn áp dụng cơ chế tạm thời từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 28/2/2027 giúp giảm chi phí tuân thủ và chuyển bớt nguồn lực khỏi công tác xử lý hồ sơ. Nếu luật sửa đổi không có quy định tương thích, nhiều cơ sở đang kinh doanh hợp pháp có thể lúng túng về nghĩa vụ giấy phép khi bước sang giai đoạn tiếp theo.

Vì vậy, bà Thủy kiến nghị xây dựng quy định chuyển tiếp rõ ràng trong thời gian chờ Luật có hiệu lực, đồng thời bảo đảm sự đồng bộ giữa Luật, văn bản hướng dẫn và các nghị quyết về cải cách thủ tục hành chính. Tính ổn định của chính sách cũng là điều kiện để doanh nghiệp, hộ kinh doanh chủ động tuân thủ.

Thay giấy phép bằng giám sát thực chất và dữ liệu số

Thứ ba, thiết kế công cụ thay thế đầy đủ hai chức năng của giấy phép. Theo bà Phan Minh Thủy, khi không còn thủ tục cấp phép riêng, cơ quan quản lý vẫn phải biết ai đang kinh doanh, kinh doanh ở đâu và nguồn hàng được đưa vào lưu thông theo cách nào. Chức năng định danh có thể được thay bằng thông báo điểm bán trực tuyến, đơn giản và miễn phí, liên thông với dữ liệu đăng ký kinh doanh, thuế, hóa đơn điện tử và tem điện tử.

Đối với chức năng răn đe, chuyên gia VCCI đề nghị nghiên cứu chế tài đình chỉ hoặc cấm kinh doanh sản phẩm thuốc lá có thời hạn đối với cơ sở tái phạm hoặc vi phạm nghiêm trọng. Như vậy, công cụ xử lý không chỉ là mức phạt tiền mà còn phải có khả năng buộc cơ sở chấm dứt hành vi vi phạm. Việc thay thế giấy phép chỉ có ý nghĩa khi các biện pháp này được quy định đúng thẩm quyền, có căn cứ áp dụng rõ ràng và bảo đảm quyền, nghĩa vụ của thương nhân.

Thứ tư, chuyển nguồn lực từ xét duyệt hồ sơ sang kiểm tra việc tuân thủ tại điểm bán. Định hướng này gắn hiệu quả quản lý với các hành vi diễn ra trên thị trường. Các lực lượng chức năng có thể tập trung vào nguồn gốc sản phẩm, việc tuân thủ giới hạn độ tuổi, địa điểm bán và các hành vi quảng cáo, tiếp thị bị cấm. Trong đó, ngăn chặn thuốc lá nhập lậu, thuốc lá giả là yêu cầu đặc biệt quan trọng vì những sản phẩm nằm ngoài kênh hợp pháp thường không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, cảnh báo sức khỏe và kiểm soát chất lượng.

Phòng chống thuốc lá lậu là một cuộc chiến bền bỉ, đòi hỏi sự đồng bộ giữa tư duy quản lý và công cụ thực thi (Ảnh: tang vật thuốc lá nhập lậu trong một vụ án)

Về chính sách giảm nhu cầu sử dụng, bà Thủy cho rằng cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ thuế và giá, môi trường không khói thuốc đến kiểm soát thông tin và trưng bày sản phẩm, truyền thông thay đổi hành vi và hỗ trợ cai thuốc. Các biện pháp tác động trực tiếp đến hành vi tiêu dùng cần được đánh giá theo mục tiêu sức khỏe cộng đồng, trong khi việc cải cách giấy phép phải được đánh giá theo hiệu quả quản lý, chi phí tuân thủ và năng lực hậu kiểm.

Thứ năm, đẩy mạnh chuyển đổi số và kết nối các cơ sở dữ liệu quản lý. Bà Thủy kiến nghị tận dụng thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu đăng ký kinh doanh, thuế và hóa đơn điện tử, qua đó hạn chế yêu cầu thương nhân kê khai lặp lại. Theo cách tiếp cận của bà Thủy, chuyển đổi số không chỉ là đưa một mẫu đơn giấy lên hệ thống trực tuyến. Nếu việc thông báo địa điểm bán lại trở thành một quy trình xin chấp thuận mới với các yêu cầu hồ sơ tương tự như giấy phép cũ, lợi ích của cải cách sẽ bị thu hẹp. Cần xác định rõ dữ liệu nào đã có, ai chịu trách nhiệm cập nhật, cơ quan nào được khai thác và cơ chế phối hợp xử lý ra sao.

Nhìn từ quá trình sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, vấn đề không chỉ là quyết định giữ hay bỏ một loại giấy phép. Điều cần được bảo đảm là mỗi công cụ quản lý mới đều có chức năng rõ ràng, đủ khả năng kiểm tra và xử lý vi phạm, đồng thời phù hợp với định hướng cải cách thủ tục hành chính. Đây là điều kiện để việc giảm gánh nặng cho hoạt động kinh doanh hợp pháp không làm giảm hiệu lực bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Hoàn thiện khung pháp lý về phòng, chống tác hại của thuốc lá

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá nhằm hoàn thiện khung pháp lý ...

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Với 458/460 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều ...

Đọc thêm

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (20/11): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ trời rét, vùng núi có rét đậm; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (20/11): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ trời rét, vùng núi có rét đậm; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (20/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Việt Nam và ADB phối hợp hỗ trợ Timor-Leste xây dựng năng lực

Việt Nam và ADB phối hợp hỗ trợ Timor-Leste xây dựng năng lực

Đại sứ Việt Nam tại Timor-Leste Phạm Bình Đàm làm việc với ông Artur Andrysiak, Giám đốc quốc gia Ngân hàng Phát triển châu Á tại Timor-Leste.
Chính thức công bố logo, bộ nhận diện Năm APEC Việt Nam 2027

Chính thức công bố logo, bộ nhận diện Năm APEC Việt Nam 2027

Chính thức Công bố logo, bộ nhận diện Năm APEC Việt Nam 2027 lấy cảm hứng từ hình tượng hoa sen Việt.
Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam kỷ niệm 70 năm thành lập

Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam kỷ niệm 70 năm thành lập

Sáng 19/11, tại Hà Nội, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm thành lập (1956–2026).
Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc

Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc

Tiếp nối dấu ấn được UNESCO chọn giới thiệu với thế giới như một trải nghiệm văn hóa đặc sắc của Việt Nam, Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu ...
Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Trong bối cảnh chính sách tạm ngưng một số giấy phép mua bán thuốc lá sẽ kết thúc vào đầu năm 2027, chuyên gia VCCI kiến nghị 5 nội dung ...
Những nhà giáo Việt Nam góp sức xây dựng kho tri thức toàn cầu

Những nhà giáo Việt Nam góp sức xây dựng kho tri thức toàn cầu

Bằng kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm giảng dạy, các nhà giáo Việt Nam đang xây dựng nguồn học liệu Toán miễn phí, phù hợp với chương trình trong nước, đồng thời góp phần ...
Lễ kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11: Tôn vinh những người thắp sáng hành trình tri thức

Lễ kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11: Tôn vinh những người thắp sáng hành trình tri thức

Sáng 19/11, tại Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Lễ kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 và tuyên dương Nhà giáo tiêu biểu năm 2026.
Người thầy trên phương tiện truyền thông

Người thầy trên phương tiện truyền thông

Một clip xấu có thể lan nhanh trong vài giờ, còn hàng triệu buổi dạy tử tế lại lặng lẽ trôi qua. Hình ảnh người thầy trong mắt xã hội đang định hình ra sao?
Vị thế người thầy trong thời đại số

Vị thế người thầy trong thời đại số

Mỗi thầy giáo, cô giáo với tình yêu nghề và lòng bao dung tiếp tục truyền cho học trò niềm say mê học hỏi, sự tự tin và khát vọng cống hiến.
Kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11): Khi người thầy biết nói lời cảm ơn học trò

Kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11): Khi người thầy biết nói lời cảm ơn học trò

TS. Phạm Xuân Quyết từ Đại học Sunway (Malaysia) khẳng định tôn sư trọng đạo không chỉ là một chiều, mà cần có sự tôn trọng hai chiều giữa thầy và trò.
Việt Nam và Pháp hợp tác đào tạo nhân lực quản lý an toàn hàng không

Việt Nam và Pháp hợp tác đào tạo nhân lực quản lý an toàn hàng không

Ngày 16/11, Học viện Hàng không Việt Nam phối hợp với Trường Hàng không Dân dụng Quốc gia Pháp (ENAC) và Airbus khai giảng chương trình Quản lý an toàn hàng không cao cấp (ASM) ...
Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027?

Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027?

Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027? Không cấp đổi thẻ căn cước trong năm 2027 khi đến tuổi sẽ bị phạt thế nào?
Cải cách hành chính ở Quảng Ninh: Nhanh gọn, minh bạch và số hóa toàn diện

Cải cách hành chính ở Quảng Ninh: Nhanh gọn, minh bạch và số hóa toàn diện

TP. Quảng Ninh cung cấp trực tuyến 2.135 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền; cắt giảm 39% thời gian giải quyết đối với 1.258/2.075 thủ tục.
Phu nhân Ngô Phương Ly thăm mô hình chăm lo phụ nữ, trẻ em tại Thâm Quyến (Trung Quốc)

Phu nhân Ngô Phương Ly thăm mô hình chăm lo phụ nữ, trẻ em tại Thâm Quyến (Trung Quốc)

Chiều 18/11, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, bà Ngô Phương Ly đã đến thăm Tòa nhà Phụ nữ và Trẻ em thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông.
Ban Tổ chức Trung ương chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện Kết luận số 107-KL/TW

Ban Tổ chức Trung ương chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện Kết luận số 107-KL/TW

Ban Tổ chức Trung ương yêu cầu các cơ quan, đơn vị và đầu mối được giao nhiệm vụ thống nhất nhiệm vụ, tập trung chỉ đạo, tổ chức thực hiện...
Tăng cường hợp tác đa bên thúc đẩy ứng dụng AI vì việc làm thỏa đáng

Tăng cường hợp tác đa bên thúc đẩy ứng dụng AI vì việc làm thỏa đáng

Ngày 18/11, tại Hà Nội, VCCI phối hợp với ILO tổ chức Hội nghị 'Thúc đẩy chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vì việc làm thỏa đáng tại Việt Nam'.
Lịch khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự 2027 của 34 tỉnh, thành phố?

Lịch khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự 2027 của 34 tỉnh, thành phố?

Lịch khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự 2027 của 34 tỉnh, thành phố như thế nào? Quy định về khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự như thế nào?
Phiên bản di động