Ai cản Phần Lan và Thụy Điển vào NATO?

Phan Quân
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Sự phản đối của Nga, thái độ của Thổ Nhĩ Kỳ và tuyên bố bất ngờ của Tổng thống Croatia có thể khiến đường vào NATO của Phần Lan và Thụy Điển trở nên khó khăn hơn.
(05.20) Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg, Ngoại trưởng Phần Lan Pekka Haavisto và người đồng cấp Thụy Điển Ann Linde trong họp báo chung tại trụ sở NATO ngày 24/1. (Nguồn: John Thys/AFP/Getty Images)
Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg, Ngoại trưởng Phần Lan Pekka Haavisto và người đồng cấp Thụy Điển Ann Linde trong họp báo chung tại trụ sở NATO ngày 24/1. (Nguồn: John Thys/AFP/Getty Images)

Ngày 18/5, đại diện Phần Lan và Thụy Điển đã chính thức nộp đơn xin gia nhập NATO cho Tổng thư ký khối Jens Stoltenberg.

Mặc dù có sự đồng thuận cao nội bộ nói riêng và hầu hết thành viên NATO nói chung, Helsinki và Stockholm sẽ phải đối mặt ba rào cản đáng chú ý.

Tuyên bố bất ngờ của Tổng thống Croatia

Đầu tiên và mới nhất, đó là tuyên bố bất ngờ của Tổng thống Croatia Zoran Milanovic.

Phát biểu trước các phóng viên hôm 18/5, ông cho biết có thể chỉ thị Mario Nobilo, Đại diện thường trực của Croatia tại NATO ngăn Phần Lan và Thụy Điển gia nhập.

Tổng thống Zoran Milanoviccho rằng động thái này có thể chuyển sự chú ý của cộng đồng quốc tế sang vấn đề người Croatia đang phải đối mặt ở Bosnia và Herzegovina.

Ông nói: “Với tôi, người Croatia ở Bosnia quan trọng hơn toàn bộ biên giới Nga - Phần Lan”.

Croatia từ lâu đã than phiền về hệ thống bầu cử ở Bosnia và Herzegovina, nơi cộng đồng người Croatia đã được công nhận là bình đẳng theo hiến pháp năm 1995.

Croatia đã yêu cầu nước láng giềng cập nhật luật bầu cử để người Croatia ở đây có thể bầu ra đại diện của chính họ, trái với quy định hiện hành là được bầu bởi cộng đồng người Hồi giáo Bosnia, vốn lớn hơn nhiều.

Tuy nhiên, đây dường như không phải là thách thức quá lớn bởi lẽ, quyết định ủng hộ hay phản đối Phần Lan, Thụy Điển gia nhập NATO không nằm trong tay Tổng thống Croatia, mà do Quốc hội quyết định.

Ngoại trưởng nước này Gordan Grlic-Radman nói rằng, Đại sứ Nobilo đã được yêu cầu “chấp thuận đơn xin gia nhập của Phần Lan và Thụy Điển” và “sẽ được ủy quyền ký một nghị định thư trong vài ngày tới”.

Ông khẳng định Quốc hội Croatia “hoàn toàn chắc chắn” sẽ phê chuẩn.

Rào cản ngăn Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO
Tổng thống Croatia Zoran Milanovic bất ngờ tuyên bố có thể không ủng hộ Phần Lan và Thụy Điển vào NATO. (Nguồn: AFP/Getty Images)

Tuyên bố của ông Milanovic dường như mang tính nội bộ hơn, khi nó làm nổi bật căng thẳng giữa ông với chính phủ của Thủ tướng Andrej Plenkovic, người ông cáo buộc không bảo vệ lợi ích của Croatia.

Theo Chủ tịch Quốc hội Croatia Gordan Jandrokovic, việc phủ quyết sẽ làm tổn hại vị thế và uy tín quốc tế của đất nước.

Thái độ của Nga

Đầu tiên là sự phản đối của Moscow. Tổng thống Phần Lan Sauli Niinisto khẳng định người đồng cấp Nga Vladimir Putin “rất bình tĩnh” khi điện đàm về NATO.

Chính ông chủ Điện Kremlin cũng cho rằng việc Helsinki và Stockholm gia nhập NATO “không đem tới nhiều thay đổi” bởi từ lâu, cả hai đã là đối tác quan trọng, tham gia tập trận và tham vấn chính trị với khối trên kể từ năm 1995.

Tuy nhiên, ông Putin cũng nhấn mạnh về hậu quả có thể xảy ra một khi Phần Lan và Thụy Điển, hai nước có chung đường biên giới với Nga, chính thức gia nhập NATO.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho rằng, hai quốc gia Bắc Âu gia nhập NATO chỉ là một động thái địa chính trị nhằm kiềm chế Nga.

Đồng thời, Bộ Ngoại giao xứ bạch dương cảnh báo sẽ đáp trả bằng nhiều biện pháp khác nhau. Việc Nga trục xuất hai nhà ngoại giao Phần Lan và cắt điện tới nước láng giềng do chưa nhận được thanh toán có lẽ chỉ là khởi đầu.

“Chúng tôi không nhận thấy Phần Lan và Thụy Điển có bất kỳ mối lo ngại nào về an ninh. Chúng tôi coi quyết định của họ, có lẽ là do Mỹ và NATO vận động, giống như một động thái địa chính trị nhằm kiềm chế Nga, giữa bối cảnh NATO dự kiến mở rộng hoạt động sang Bắc Cực”. (Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov)

Bài toán mang tên Thổ Nhĩ Kỳ

Quan trọng hơn, khi một quốc gia nộp đơn xin gia nhập NATO, họ cần được toàn bộ 30 nước trong liên minh phê chuẩn theo nguyên tắc đồng thuận. Chỉ cần một nước phản đối, cánh cửa NATO sẽ khép lại với Phần Lan và Thụy Điển.

Hiện tại, kế hoạch gia nhập liên minh của Phần Lan và Thụy Điển đang vấp phải sự phản đối từ Thổ Nhĩ Kỳ - vốn là thành viên truyền thống của NATO trong 70 năm qua.

Vậy lý do của Istanbul là gì?

Thổ Nhĩ Kỳ cho biết sẽ không chấp nhận thành viên mới của NATO ủng hộ lực lượng người Kurd PKK mà Ankara liệt vào danh sách khủng bố.

Ankara từ lâu đã cho rằng các quốc gia Bắc Âu, đặc biệt là Phần Lan và Thụy Điển, nơi có cộng đồng người nhập cư gốc Thổ Nhĩ Kỳ đông đảo, là nơi trú ngụ của nhiều phần tử cực đoan người Kurd.

Đây là một vấn đề gây căng thẳng nhất trong nội bộ NATO từ lâu. Bởi lẽ, các nước thành viên đều coi đảng Công nhân người Kurd (PKK) là tổ chức khủng bố trên đất Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng vẫn ủng hộ và cung cấp vũ khí cho lực lượng dân quân người Kurd ở Syria trong cuộc chiến chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

Ngày 18/5, Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định nỗ lực gia nhập NATO của Phần Lan và Thụy Điển chỉ đạt tiến triển nếu Helsinki và Stockholm có bước đi cụ thể nhằm giải quyết những quan ngại an ninh của Ankara.

Tuy nhiên, hiện Thổ Nhĩ Kỳ vẫn khẳng định sẵn sàng thảo luận với hai quốc gia Bắc Âu về các vấn đề này.

Rào cản ngăn Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO
Nga sẽ là yếu tố đóng vai trò quan trọng trong đàm phàn giữa Thổ Nhĩ Kỳ và hai nước Bắc Âu tới đây. (Nguồn: Anadolu)

Yếu tố khác đáng cân nhắc khác trong câu chuyện này là quan hệ giữa Ankara và Moscow, cũng như vị trí của nước này trong xung đột Nga-Ukraine.

Quan hệ Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đang phát triển tốt đẹp. Dù các dự án đường ống của Moscow tại châu Âu gặp khó, dự án Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ vận chuyển 32 tỷ m3 khí đốt/năm của xứ bạch dương vẫn được tiếp tục. Kim ngạch thương mại hai chiều đạt 27 tỷ USD và được kỳ vọng đạt 100 tỷ USD những năm tới.

Về quân sự, Moscow cung cấp cho Ankara hệ thống tên lửa phòng không hiện đại S400, trong khi Mỹ và NATO vẫn tiếp tục cấm vận vũ khí với nước này. Thổ Nhĩ Kỳ cũng không tham gia các hoạt động trừng phạt của Mỹ và phương Tây với Nga. Ông Tayyip Erdogan hiện đang là trung gian hòa giải Nga-Ukraine.

Mặt khác, Thổ Nhĩ Kỳ chắc chắn sẽ duy trì tuyên bố chủ quyền với Biển Đen. Quan trọng hơn, các vũ khí của nước này xuất hiện tại Ukraine, nhất là máy bay không người lái Bayrakhtar TB-2 thuộc biên chế của các lực lượng của Kiev, đã khiến Moscow gặp nhiều khó khăn trong triển khai “chiến dịch quân sự đặc biệt”.

Trong bối cảnh đó, các nhà phân tích nhận định Nga sẽ là yếu tố đóng vai trò quan trọng trong đàm phàn giữa Thổ Nhĩ Kỳ và hai nước Bắc Âu tới đây.

Có ý kiến cho rằng Ankara sẽ không hy sinh lợi ích trong quan hệ với Moscow, được coi là quan trọng hơn nhiều so với việc Helsinki và Stockholm vào NATO.

Song không loại trừ khả năng Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đổi ý một khi các yêu cầu của nước này với hai nước Bắc Âu về PKK, vấn đề then chốt với ông Erdogan, được chấp nhận.

Liệu Phần Lan và Thụy Điển sẽ vượt qua những thách thức này ra sao?

Câu trả lời vẫn còn ở phía trước.

Mỹ nói chính Nga khước từ NATO, Italy đổ thêm nghìn quân tới sườn Đông

Mỹ nói chính Nga khước từ NATO, Italy đổ thêm nghìn quân tới sườn Đông

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken nói rằng, trong những năm 1990, chính Nga đã từ chối đề nghị gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc ...

Phía sau đơn gia nhập NATO của Phần Lan và Thụy Điển

Phía sau đơn gia nhập NATO của Phần Lan và Thụy Điển

Đơn xin gia nhập NATO của Phần Lan và Thụy Điển không chỉ là quyết định lịch sử, thể hiện thái độ với Nga mà ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Tổng thống Nga Putin quyết định dự Thượng đỉnh G20

Tổng thống Nga Putin quyết định dự Thượng đỉnh G20

Baoquocte.vn. Nga đã chính thức nhận được lời mời Tổng thống nước này tham dự Hội nghị thượng đỉnh nhóm G20 ở Indonesia vào tháng 11 tới.
Biến thể Omicron BA.5 đã xâm nhập Việt Nam nguy hiểm tới mức nào?

Biến thể Omicron BA.5 đã xâm nhập Việt Nam nguy hiểm tới mức nào?

Baoquocte.vn. Cùng với biến thể Omicron BA.4, Omicron BA.5 được đánh giá có khả năng lây lan nhanh, sẽ sớm thống trị nhiều khu vực trên thế giới.
Tọa đàm kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam-Hungary

Tọa đàm kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam-Hungary

Baoquocte.vn. Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Hungary, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ dự Tọa đàm kinh tế - thương mại - đầu tư Việt Nam-Hungary.
XSBL 28/6, kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 28/6/2022. KQXSBL thứ 3

XSBL 28/6, kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 28/6/2022. KQXSBL thứ 3

Baoquocte.vn. XSBL 28/6. Trực tiếp kết quả xổ số Bạc Liêu nhanh nhất hôm nay - XSBL 28/6/2021. KQSXBL. ket qua xo so Bac Lieu.
XSVT 28/6, kết quả xổ số Vũng Tàu hôm nay 28/6/2022. KQXSVT thứ 3

XSVT 28/6, kết quả xổ số Vũng Tàu hôm nay 28/6/2022. KQXSVT thứ 3

Baoquocte.vn. XSVT 28/6. Trực tiếp kết quả xổ số Vũng Tàu nhanh nhất hôm nay - XSVT 28/6/2022. KQXSVT . ket qua xo so Vung Tau.
XSBT 28/6, kết quả xổ số Bến Tre hôm nay 28/6/2022. KQXSBT thứ 3

XSBT 28/6, kết quả xổ số Bến Tre hôm nay 28/6/2022. KQXSBT thứ 3

Baoquocte.vn. XSBT 28/6. Trực tiếp kết quả xổ số Bến Tre nhanh nhất hôm nay - XSBT 28/6/2022. KQXSBT. ket qua xo so Ben Tre.
Vietlott 28/6, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 ngày 28/6/2022. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 28/6, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 ngày 28/6/2022. xổ số Power 655 hôm nay

Baoquocte.vn. Vietlott 28/6. Cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 28/6/2022 từ trường quay tầng 19, tòa nhà VTC số 23 Lạc Trung, Hà Nội. Xo so ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 29/6/2022: Tuổi Dậu sắp lên chức

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 29/6/2022: Tuổi Dậu sắp lên chức

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 29/6/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Lịch âm 29/6, âm lịch hôm nay Thứ Tư ngày 29/6/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 29/6/2022

Lịch âm 29/6, âm lịch hôm nay Thứ Tư ngày 29/6/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 29/6/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 29/6. âm lịch hôm nay 29/6. Xem âm lịch hôm nay ngày 29/6/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 29 tháng 6 năm 2022 hôm nay.
Bạc Liêu: Đồng bào Khmer chung tay xây dựng phum sóc

Bạc Liêu: Đồng bào Khmer chung tay xây dựng phum sóc

Baoquocte.vn. Bạc Liêu có đông đồng bào Khmer sống cộng cư, đời sống bà con có chuyển biến tích cực trong những năm qua.
Tổng thống Nga Putin quyết định dự Thượng đỉnh G20

Tổng thống Nga Putin quyết định dự Thượng đỉnh G20

Baoquocte.vn. Nga đã chính thức nhận được lời mời Tổng thống nước này tham dự Hội nghị thượng đỉnh nhóm G20 ở Indonesia vào tháng 11 tới.
Nổ bồn chứa gas ở Jordan, số thương vong tăng mạnh, 4 bệnh viện không đủ tiếp nhận nạn nhân

Nổ bồn chứa gas ở Jordan, số thương vong tăng mạnh, 4 bệnh viện không đủ tiếp nhận nạn nhân

Baoquocte.vn. Một vụ nổ bồn chứa gas đã xảy ra ở cảng Aqaba, miền Nam Jordan, gây ra vụ rò rỉ khí độc khiến hàng trăm người thương vong, nhiều người nguy kịch.
Đàm phán hạt nhân sắp nối lại, Israel tính kế can dự, tìm cách xây dựng liên minh chống Iran?

Đàm phán hạt nhân sắp nối lại, Israel tính kế can dự, tìm cách xây dựng liên minh chống Iran?

Baoquocte.vn. Israel khẳng định sẽ tiếp tục hợp tác với các cường quốc nhằm tác động tới vòng đàm phán sắp tới về việc nối lại thỏa thuận hạt nhân Iran.
Mỹ bất ngờ không kích tỉnh miền Bắc Syria

Mỹ bất ngờ không kích tỉnh miền Bắc Syria

Baoquocte.vn. Quân đội Mỹ đã thực hiện cuộc không kích tại tỉnh Idlib của Syria vào ngày 27/6, nhằm vào một thủ lĩnh cấp cao của nhóm khủng bố Al-Qaeda.
Căng thẳng gia tăng, Sudan triệu hồi Đại sứ ở Ethiopia, dọa kiện lên Hội đồng Bảo an, đối phương nói gì?

Căng thẳng gia tăng, Sudan triệu hồi Đại sứ ở Ethiopia, dọa kiện lên Hội đồng Bảo an, đối phương nói gì?

Baoquocte.vn. Sudan sẽ triệu hồi Đại sứ tại Ethiopia, sau khi cáo buộc quân đội quốc gia vùng Sừng châu Phi hành quyết 7 binh sĩ và một dân thường Sudan.
G7 không thể quyết định việc cấm vàng Nga, thừa nhận khó bình thường hóa với Moscow

G7 không thể quyết định việc cấm vàng Nga, thừa nhận khó bình thường hóa với Moscow

Baoquocte.vn. Các lãnh đạo G7 đồng quan điểm rằng, sẽ khó trở lại quan hệ bình thường với Nga sau hành động quân sự của Moscow ở Ukraine.
Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Baoquocte.vn. Nhắc đến tác phẩm báo chí nổi tiếng nhất trong thời chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam, không thể không kể đến bức ảnh Em bé Napalm.
Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đang làm suy yếu ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu. Sau cùng, Mỹ và Trung Quốc dường như là những nước hưởng lợi nhất.
Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Baoquocte.vn. Trận chiến Stalingrad không chỉ là cuộc chiến đẫm máu nhất, mà còn là trận chiến mang tính bước ngoặt trong Thế chiến II.
Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II đã trở thành một biểu tượng của nền quân chủ Anh và có thể là quân vương duy nhất của quốc gia này có Đại lễ Bạch kim.
Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Baoquocte.vn. Ngày 11/6, bà Choe Son-hui, một cố vấn thân cận của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, đã được bổ nhiệm là Bộ trưởng Ngoại giao của nước này.
Cuộc chạy đua vũ khí siêu thanh mới ngày một 'nóng' lên

Cuộc chạy đua vũ khí siêu thanh mới ngày một 'nóng' lên

Baoquocte.vn. Cuộc chạy đua vũ khí siêu thanh đang ngày một khốc liệt, trong bối cảnh các cường quốc quân sự liên tục thử nghiệm các loại vũ khí mới và hiện đại.
Báo chí Campuchia lan tỏa thông điệp về tình hữu nghị truyền thống với Việt Nam

Báo chí Campuchia lan tỏa thông điệp về tình hữu nghị truyền thống với Việt Nam

Baoquocte.vn. Nhân dịp 55 năm quan hệ Việt Nam-Campuchia, truyền thông ‘xứ Chùa Tháp’ đã có nhiều bài viết lan toả thông điệp về tình hữu nghị truyền thông giữa hai nước.
Vụ việc Kaliningrad: Lithuania có lẽ không lường hết những gì Nga có thể 'phản đòn'

Vụ việc Kaliningrad: Lithuania có lẽ không lường hết những gì Nga có thể 'phản đòn'

Baoquocte.vn. Phong tỏa hoạt động vận tải hàng hóa tới tỉnh Kaliningrad của Nga, Lithuania đang đối mặt với nhiều hậu quả khó lường.
Xung đột Nga-Ukraine sẽ đi vào kịch bản tồi tệ nhất nếu NATO làm điều này

Xung đột Nga-Ukraine sẽ đi vào kịch bản tồi tệ nhất nếu NATO làm điều này

Baoquocte.vn. Trường hợp NATO triển khai máy bay không người lái tại Ukraine được dự báo sẽ đẩy xung đột Nga-Ukraine lên mức đỉnh điểm.
Quan hệ với ASEAN là trụ cột trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ

Quan hệ với ASEAN là trụ cột trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ

Baoquocte.vn. Hội nghị đặc biệt Ngoại trưởng ASEAN-Ấn Độ đã góp phần nâng cấp quan hệ hai bên lên tầm cao mới.
ASEAN-Ấn Độ đề cao chủ nghĩa đa phương và hợp tác khu vực trước 'những cơn gió ngược địa chính trị'

ASEAN-Ấn Độ đề cao chủ nghĩa đa phương và hợp tác khu vực trước 'những cơn gió ngược địa chính trị'

Baoquocte.vn. Ấn Độ và ASEAN đều nhấn mạnh vai trò của chủ nghĩa đa phương và luật pháp quốc tế để giải quyết các thách thức toàn cầu.
Trung Quốc tuyên bố mở rộng hoạt động quân sự ở Thái Bình Dương: 'Tiền trảm hậu tấu' và ý đồ đằng sau

Trung Quốc tuyên bố mở rộng hoạt động quân sự ở Thái Bình Dương: 'Tiền trảm hậu tấu' và ý đồ đằng sau

Baoquocte.vn. Trung Quốc đang đặt nền móng cho một căn cứ quân sự ở quần đảo Solomon và có thể hiện thực hóa nó bất kỳ lúc nào.
Phiên bản di động