Ẩn ý đằng sau một chuyến thăm

Vũ Đăng Minh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trong 3 năm qua, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ 3 lần thăm Việt Nam. Trong chuyến công cán đầu tiên ở Đông Nam Á tháng 7/2021, Bộ trưởng Lloyd Austin chọn Việt Nam là một trong ba điểm đến. Trước đó gần một tuần, truyền thông quốc tế bàn luận sôi nổi về chuyến thăm. Hẳn có lý do?
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thăm Việt Nam:
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin thăm nhà tù Hỏa Lò, Hà Nội ngày 28/7. (Nguồn: Twitter)

Sức hút từ sự khác biệt

Đó là sự khác nhau về thể chế chính trị. Lại từng là đối thủ trên chiến trường và trong cuộc chiến bao vây, cấm vận kéo dài 20 năm sau chiến tranh.

Washington hiểu rõ chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế, hài hòa quan hệ với Mỹ, Trung Quốc và các nước lớn, của Việt Nam. Chính phủ Mỹ cũng biết Việt Nam không đi với bên này để chống lại bên kia.

Quan hệ quốc phòng thường nhạy cảm, phức tạp, có độ trễ so với kinh tế và nhiều lĩnh vực khác. Đòi hỏi cả hai bên nỗ lực nhiều hơn, kiên trì hơn. Nhưng khi đã vượt qua những trở ngại đầu tiên, sẽ tạo động lực lớn cho chặng đường dài.

Chính điều đó tạo ra sức hút từ mối quan hệ Việt-Mỹ nói chung, quan hệ quốc phòng giữa hai nước nói riêng. Chuyến thăm lần này của Bộ trưởng Lloyd Austin cũng không là ngoại lệ.

Câu hỏi được dư luận quan tâm nhất là: Vì sao? Quan hệ hai nước sẽ đi đến đâu? Trước hết, hãy bắt đầu từ kết quả hợp tác trong hơn 25 năm qua.

Gác lại quá khứ, hướng tới tương lai

Hai bên đã cam kết bằng giấy trắng mực đen: Bản ghi nhớ thúc đẩy hợp tác quốc phòng song phương năm 2011, Tuyên bố Tầm nhìn chung về quan hệ quốc phòng Việt-Mỹ năm 2015, Kế hoạch hành động hợp tác quốc phòng giai đoạn 2018-2020…

Hai bên đã tổ chức 11 cuộc Đối thoại về chính trị, quốc phòng, an ninh, trao đổi các vấn đề quốc tế cùng quan tâm, tầm nhìn chung về khu vực và hợp tác đối phó các thách thức an ninh...

Chuyến thăm Việt Nam sau hơn 40 năm của tàu sân bay USS Carl Vinson tháng 3/2018 và USS Theodore tháng 3/2020, Việt Nam tham gia diễn tập Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC) năm 2018… là những hoạt động mang tính biểu tượng.

Trong tài khóa 2017-2021, Bộ Ngoại giao Mỹ hỗ trợ gần 200 triệu USD cho các hoạt động quốc phòng và nâng cao năng lực an ninh hàng hải… của Việt Nam. Dự án chuyển giao, bảo trì 2 tàu tuần duyên lớp Hamilton đã qua sử dụng (năm 2017, 2021), 24 xuồng tuần tra Metal Shak, máy bay trinh sát không người lái Scan Eagle… là kết quả quan trọng từ sự hỗ trợ đó.

Chính phủ Mỹ hỗ trợ gần 200 triệu USD cho chương trình xử lý bom, mìn, vật liệu nổ sót lại, ô nhiễm dioxin ở sân bay Đà Nẵng (đã hoàn thành), sân bay Biên Hòa và các hoạt động khác… Mỹ cũng hỗ trợ Việt Nam tham gia hoạt động Gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc.

Có thể thấy, tinh thần gác lại quá khứ, hướng tới tương lai của Nhà nước và Nhân dân Việt Nam là nhân tố quan trọng, mở ra cánh cửa để thiết lập quan hệ, hợp tác. Tư tưởng ấy bây giờ là hiển nhiên, nhưng vào lúc đó là sự dũng cảm, một tư duy vượt trội.

Lộ trình hơn 25 năm quan hệ Việt-Mỹ là cơ sở cho sự tiếp nối tương lai. Nhưng tình hình mới đòi hỏi những nội dung mới, hình thức, biện pháp mới. Đó là lý do của chuyến thăm.

Khẳng định, tiếp tục và hướng tới nâng tầm quan hệ

Nội dung Bộ trưởng Lloyd Austin hội kiến với Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ và hội đàm với Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam nổi bật tinh thần: khẳng định, tiếp tục và nâng tầm.

Thứ nhất, Bộ trưởng Lloyd Austin khẳng định chính quyền Tổng thống Joe Biden cam kết hỗ trợ, ủng hộ một nước Việt Nam thịnh vượng, hùng mạnh và độc lập.

Thứ hai, Mỹ khẳng định tiếp tục hợp tác thực hiện các văn kiện đã ký kết năm 2011, 2015. Ưu tiên khắc phục hậu quả chiến tranh, nâng cao năng lực thực thi pháp luật trên biển, hợp tác quân y, chống dịch Covid-19 và đào tạo nhân lực…

Thứ ba, Mỹ khẳng định vai trò trung tâm của ASEAN, thúc đẩy hợp tác trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+). Sự đồng thuận về vấn đề nóng của khu vực là tôn trọng quyền, lợi ích hợp pháp của các quốc gia ven biển; giải quyết hòa bình các tranh chấp; duy trì môi trường hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không theo quy định của luật pháp quốc tế, UNCLOS 1982.

Mỹ ủng hộ Việt Nam đóng vai trò ngày càng tích cực trong ASEAN và Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc. Việc trao đổi những vấn đề nóng của khu vực với Việt Nam, cho thấy Hoa Kỳ đánh giá cao vai trò của Việt Nam, muốn thông qua Việt Nam để thúc đẩy hợp tác với ASEAN.

Thứ tư, hai bên trao đổi về định hướng hợp tác công nghiệp quốc phòng, được xem là một bước đi cụ thể hơn, sâu hơn trong hợp tác quốc phòng song phương. Mỹ ký kết văn bản hợp tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ Việt Nam, đáp lại nỗ lực nhân đạo của Việt Nam và góp phần giải quyết khía cạnh tinh thần của cuộc chiến tranh.

Thứ năm, trong tiếp kiến Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Bộ trưởng Lloyd Austin thẳng thắn đề cập tiếp tục xây dựng lòng tin, hướng tới nâng tầm quan hệ 2 nước. Đó là sự ghi nhận vai trò quan trọng của Việt Nam đối với Mỹ..

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thăm Việt Nam:
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin đặt hoa trên bia tưởng niệm cố Thượng nghị sĩ John McCain ngày 29/7. (Nguồn: Twitter)

Góc nhìn từ các phía

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và báo chí Việt Nam đánh giá: Hai bên đã thống nhất được nhiều nội dung hợp tác quan trọng trong thời gian tiếp theo; thể hiện quan hệ hữu nghị, tin cậy giữa nhân dân, quân đội hai nước; góp phần củng cố, phát triển quan hệ Đối tác toàn diện Việt-Mỹ ngày càng thực chất, hiệu quả.

Bộ trưởng Lloyd Austin thể hiện sự vui mừng về kết quả tốt đẹp của chuyến thăm bằng những tính từ: thịnh tình, cởi mở, thân thiện và quan hệ đối tác song phương bền chặt...

Việc Mỹ hỗ trợ tích cực, thiết thực cho Việt Nam trong cuộc chiến chống Covid-19, đóng lại vấn đề “thao túng tiền tệ” và chuyến thăm của Bộ trưởng Lloyd Austin… cho thấy sự ổn định và đường hướng phát triển quan hệ song phương.

Chuyến thăm của Bộ trưởng Lloyd Austin khẳng định nhận xét của truyền thông và học giả quốc tế: Mỹ coi Việt Nam là đối tác chiến lược ưu tiên và thể hiện Mỹ là đối tác tin cậy của Việt Nam.

Đó được xem là bước đi cụ thể hóa tinh thần trong Hướng dẫn Chiến lược An ninh quốc gia tạm thời của Mỹ tháng 3/2021: tăng cường quan hệ đối tác với Singapore, Việt Nam và các quốc gia khác thuộc ASEAN.

Các học giả quốc tế cho rằng việc nêu tên cụ thể Singapore, Việt Nam và xếp Philippines, Thái Lan, đồng minh lâu đời vào nhóm “quốc gia khác” thể hiện cách nhìn mới của Mỹ với các đối tác khu vực.

Trong khi nhiều nước liên tục “xoay trục”, thậm chí quay 180 độ sau mỗi lần bầu cử hoặc nội bộ nhiều bất ổn… thì đường lối, chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ và ổn định của Việt Nam là điểm hấp dẫn.

Việt Nam đóng vai trò ngày càng tích cực trong khu vực. Mỹ muốn tăng cường sự hiện diện, kết nối khu vực, không thể không tính đến nhân tố Việt Nam. Mỹ có lợi khi Việt Nam thịnh vượng, hành động độc lập, mang tính xây dựng đối với việc duy trì trật tự dựa trên luật pháp quốc tế. Như vậy là đủ đối với Mỹ.

Trong khi nhiều nước liên tục “xoay trục”, thậm chí quay 180 độ sau mỗi lần bầu cử hoặc nội bộ nhiều bất ổn… thì đường lối, chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ và ổn định của Việt Nam là điểm hấp dẫn.

Mỹ thúc đẩy quan hệ với Việt Nam trước hết vì lợi ích của Mỹ. Việt Nam có thể tận dụng, khai thác những điểm đồng lợi ích, phù hợp với luật pháp quốc tế, đóng góp cho hòa bình, ổn định, an ninh, hợp tác và phát triển của khu vực.

Việt Nam chủ trương phát huy tối đa nội lực, đồng thời tranh thủ sự ủng hộ quốc tế rộng rãi. Nhưng chúng ta không “dựa”, không phụ thuộc vào bất cứ ai để bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia, dân tộc. Đó là vị thế, giá trị của Việt Nam trong quan hệ quốc tế.

Trở lại câu hỏi được dư luận quan tâm nhất và quan chức Mỹ đã hơn hai lần đề cập công khai: nâng tầm quan hệ hai nước.

Điều đó phụ thuộc vào bối cảnh, tính toán của mỗi bên. Song như nhận xét của nhiều học giả quốc tế: quan hệ song phương Việt-Mỹ khá toàn diện, có những yếu tố mang tính chiến lược, có mặt còn hơn một số đối tác chiến lược khác.

Chính danh cũng cần. Nhưng tên gọi không phải là điều quan trọng nhất. Quyết định vẫn là tính thực chất, hiệu quả và sự bền vững của mối quan hệ. Điều đó đang được hai bên thực thi và cam kết tiếp tục củng cố, phát triển.

Người Việt Nam thường nói, cái gì cần, đúng thời điểm, nhất định sẽ diễn ra. Có thể vận vào trường hợp này.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin tới Việt Nam

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin tới Việt Nam

Máy bay chở phái đoàn của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin đã hạ cánh tại Hà Nội chiều 28/7, mở đầu cho chuyến ...

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ sắp thăm Việt Nam là ai?

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ sắp thăm Việt Nam là ai?

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin sắp thăm Việt Nam được đánh giá là người trung thành với các chiến lược của Tổng thống ...

Xem nhiều

Đọc thêm

TP. Hồ Chí Minh đã vượt qua đỉnh dịch Covid-19

TP. Hồ Chí Minh đã vượt qua đỉnh dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Chánh Văn phòng Sở Y tế nhận định, TP. Hồ Chí Minh đã qua đỉnh điểm của dịch bệnh Covid-19.
Nga lên án một số nghị sĩ Mỹ ủng hộ trừng phạt Moscow chỉ để tái cử

Nga lên án một số nghị sĩ Mỹ ủng hộ trừng phạt Moscow chỉ để tái cử

Baoquocte.vn. Theo người phát ngôn Tổng thống Nga Dmitry Peskov, việc một số nghị sĩ Mỹ ủng hộ trừng phạt Nga chỉ để tái cử sẽ gây tổn hại tới quan ...
Chuỗi ngành hàng cá tra tỷ USD 'đuối sức'

Chuỗi ngành hàng cá tra tỷ USD 'đuối sức'

Baoquocte.vn. Một miếng cá tra phi lê xuất khẩu liên quan tới con giống, ao nuôi, thức ăn rồi thu hoạch, chế biến và đem ra cảng. Phải cùng nhau giải ...
Bầu cử Đức: Sự cố nhỏ từ ứng viên CDU/CSU

Bầu cử Đức: Sự cố nhỏ từ ứng viên CDU/CSU

Baoquocte.vn. Ngày 26/9, bầu cử Đức, sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng với Berlin nói riêng và Liên minh châu Âu (EU) nói chung, đã chính thức diễn ra.
Thủ tướng: Không vì khó khăn mà chúng ta bi quan, hoang mang, lo sợ

Thủ tướng: Không vì khó khăn mà chúng ta bi quan, hoang mang, lo sợ

Baoquocte.vn. Ngày 26/9 đã diễn ra Hội nghị trực tuyến với cộng đồng doanh nghiệp và các địa phương bàn về giải pháp tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp trong bối ...
Trao tặng 4.000 túi quà an sinh xã hội cho người dân TP. Hồ Chí Minh

Trao tặng 4.000 túi quà an sinh xã hội cho người dân TP. Hồ Chí Minh

Baoquocte.vn. VKBIA cùng Ban công tác phía Nam của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thực hiện chương trình hỗ trợ người dân TP.Hồ Chí Minh.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 27/9/2021: Sư Tử nên tận dụng cơ hội, Song Ngư dư dả tiền bạc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 27/9/2021: Sư Tử nên tận dụng cơ hội, Song Ngư dư dả tiền bạc

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 27/9/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
'Đọc vị' Chiến lược hợp tác của EU tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

'Đọc vị' Chiến lược hợp tác của EU tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Chiến lược hợp tác của EU tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương thể hiện cách tiếp cận nhất quán với khu vực nhưng có phương hướng triển khai cụ thể ...
Nhận thêm 3 triệu liều vaccine Sinovac, Philippines mong sớm thoát dịch

Nhận thêm 3 triệu liều vaccine Sinovac, Philippines mong sớm thoát dịch

Baoquocte.vn. Ngày 26/9, chính phủ Philippines đã tiếp nhận thêm 3 triệu liều vaccine Sinovac từ Trung Quốc, phục vụ công tác phòng, chống dịch Covid-19.
Hương vị tình thân tập 114 (phần 2 tập 43): Nam thú nhận bí mật liên quan đến ông Sinh, đã đến lúc quá khứ bất hảo của Tấn bị phát giác?

Hương vị tình thân tập 114 (phần 2 tập 43): Nam thú nhận bí mật liên quan đến ông Sinh, đã đến lúc quá khứ bất hảo của Tấn bị phát giác?

Baoquocte.vn. Hương vị tình thân tập 114 (phần 2 tập 43), khi nghe Nam thú nhận là con nuôi của ông Sinh, bà Sa sợ quá khứ bất hảo của Tấn ...
Nga lên án một số nghị sĩ Mỹ ủng hộ trừng phạt Moscow chỉ để tái cử

Nga lên án một số nghị sĩ Mỹ ủng hộ trừng phạt Moscow chỉ để tái cử

Baoquocte.vn. Theo người phát ngôn Tổng thống Nga Dmitry Peskov, việc một số nghị sĩ Mỹ ủng hộ trừng phạt Nga chỉ để tái cử sẽ gây tổn hại tới quan hệ song phương.
Bầu cử Đức: Sự cố nhỏ từ ứng viên CDU/CSU

Bầu cử Đức: Sự cố nhỏ từ ứng viên CDU/CSU

Baoquocte.vn. Ngày 26/9, bầu cử Đức, sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng với Berlin nói riêng và Liên minh châu Âu (EU) nói chung, đã chính thức diễn ra.
Nhận thêm 3 triệu liều vaccine Sinovac, Philippines mong sớm thoát dịch

Nhận thêm 3 triệu liều vaccine Sinovac, Philippines mong sớm thoát dịch

Baoquocte.vn. Ngày 26/9, chính phủ Philippines đã tiếp nhận thêm 3 triệu liều vaccine Sinovac từ Trung Quốc, phục vụ công tác phòng, chống dịch Covid-19.
Bầu cử địa phương Bồ Đào Nha: Đảng cầm quyền sẽ giành lợi thế

Bầu cử địa phương Bồ Đào Nha: Đảng cầm quyền sẽ giành lợi thế

Baoquocte.vn. Ngày 26/9, bầu cử địa phương Bồ Đào Nha đã chính thức diễn ra, với chiến thắng dự kiến dành cho đảng Xã hội (PS) của Thủ tướng Antonio Costa.
'Thỏa thuận Mạnh Vãn Chu' có giúp 'xoa dịu' quan hệ Mỹ - Trung?

'Thỏa thuận Mạnh Vãn Chu' có giúp 'xoa dịu' quan hệ Mỹ - Trung?

Baoquocte.vn. 'Thỏa thuận Mạnh Vãn Chu' có thể mở đường cho sự hợp tác hơn nữa trong các vấn đề khác giữa Mỹ và Trung Quốc.
Chủ tịch Trung Quốc: Eo biển Đài Loan ‘phức tạp và đáng lo ngại’

Chủ tịch Trung Quốc: Eo biển Đài Loan ‘phức tạp và đáng lo ngại’

Baoquocte.vn. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hy vọng có thể cùng lãnh đạo mới Quốc dân đảng của Đài Loan (Trung Quốc) hợp tác vì hòa bình tại đây.
Dự đoán về sức mạnh của tàu ngầm Australia trong tương lai

Dự đoán về sức mạnh của tàu ngầm Australia trong tương lai

Baoquocte.vn. Một trong những điểm nhấn của AUKUS là việc Mỹ và Anh sẽ hỗ trợ Australia công nghệ để phát triển tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Baoquocte.vn. Thay đổi về tỷ lệ ủng hộ trước thềm cuộc bầu cử Đức đang khiến tương lai của Berlin sau thời Thủ tướng Angela Merkel trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.
Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Baoquocte.vn. Hợp tác Việt Nam-Liên hợp quốc đạt kết quả tốt, tích cực, là điển hình của một quốc gia từ thế bao vây cấm vận, từng bước hội nhập quốc tế.
Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử Canada lần thứ 44 hứa hẹn sẽ là cuộc đua sát nút giữa Thủ tướng Justin Trudeau và lãnh đạo đảng Bảo thủ Erin O’Toole.
Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Baoquocte.vn. Với 16 năm lãnh đạo nước Đức, Thủ tướng Angela Merkel giúp nước Đức trở thành một lực lượng ổn định trên bàn cờ thế giới.
Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Baoquocte.vn. Nhờ khả năng linh hoạt, biết cách thay đổi theo thời thế, sau 33 năm, tổ chức khủng bố al-Qaeda, kẻ đứng sau vụ khủng bố 11/9 vẫn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn.
Bầu cử chủ tịch LDP Nhật Bản: Sẽ còn kịch tính đến vòng chung kết

Bầu cử chủ tịch LDP Nhật Bản: Sẽ còn kịch tính đến vòng chung kết

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử chủ tịch đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền ở Nhật Bản sẽ phải bước vào vòng bỏ phiếu chung kết.
AUKUS - càng huyên náo càng thúc đẩy sự độc lập chiến lược của EU?

AUKUS - càng huyên náo càng thúc đẩy sự độc lập chiến lược của EU?

Baoquocte.vn. Những gì liên quan đến AUKUS không phải là đòi hỏi cấp thiết khiến EU phải tăng cường năng lực quân sự hay dàn trải lực lượng của mình.
Bầu cử Đức: 16 năm, được - mất và một khoảng trống rất lớn

Bầu cử Đức: 16 năm, được - mất và một khoảng trống rất lớn

Baoquocte.vn. Trước bà Angela Merkel, chưa có thủ tướng Đức nào rời chức vụ một cách thanh thản và được lòng dân đến vậy...
Nhìn lại di sản đối ngoại 'đồ sộ' của Thủ tướng Đức Angela Merkel

Nhìn lại di sản đối ngoại 'đồ sộ' của Thủ tướng Đức Angela Merkel

Baoquocte.vn. Suốt 16 năm làm Thủ tướng, bà Angela Merkel đã ghi nhiều dấu ấn trong chính sách đối ngoại của Đức.
Chiến lược hợp tác của EU ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Con đường an toàn và nhiều triển vọng

Chiến lược hợp tác của EU ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Con đường an toàn và nhiều triển vọng

Baoquocte.vn. EU tuyên bố sẽ đẩy mạnh mối quan hệ chặt chẽ và sự hiện diện mạnh mẽ hơn ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Khủng hoảng tàu ngầm Pháp-Australia: Được mất thuộc về ai?

Khủng hoảng tàu ngầm Pháp-Australia: Được mất thuộc về ai?

Baoquocte.vn. Hợp đồng tàu ngầm Pháp-Australia có đáng để Paris phải lao vào một cuộc đọ sức với cùng lúc cả ba đối tác chiến lược là Mỹ, Australia và Anh?
Phiên bản di động