ASEAN và niềm tin vào 'hiến chương xanh' trong giải quyết vấn đề Biển Đông

Vy An
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trong khuôn khổ Hội thảo Khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 13 được tổ chức trong 2 ngày 18-19/11 vừa qua, các chuyên gia từ nhiều nước đánh giá vai trò quan trọng của ASEAN đối với việc đảm bảo an ninh khu vực và trong việc giải quyết những bất đồng tại Biển Đông.
Khai mạc Hội thảo quốc tế về Biển Đông ‘Nhìn lại quá khứ vì một tương lai tươi sáng hơn’
Đông đảo các chuyên gia, học giả tham dự Hội thảo Khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 13.

Ứng xử trước cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Các chuyên gia đã đưa ra những nhận định về cục diện khu vực, đặc biệt là cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Đại sứ Bilahari Kausikan, cựu Bí thư Thường trực Bộ Ngoại giao Singapore cho rằng có sự khác biệt giữa cuộc cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc và cạnh tranh giữa Mỹ và Liên Xô thời kỳ chiến tranh Lạnh.

Mỹ - Trung Quốc chủ yếu cạnh tranh thiên về lĩnh vực kinh tế, thương mại, công nghệ và ngoại giao. Ngoài ra, các quốc gia phụ thuộc lẫn nhau nhiều hơn, có nhu cầu phát triển kinh tế và xu hướng hợp tác giữa nhiều bên nhằm tránh xung đột và hạn chế đối đầu.

Cùng quan điểm với Đại sứ Bilahari Kausikan, Tiến sĩ Zach Cooper, chuyên viên cao cấp Viện doanh nghiệp Mỹ cho rằng Chiến tranh Lạnh không phải là phép so sánh tốt với những gì đang xảy ra.

Liên quan tới cách ứng xử của ASEAN trước cục diện cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc đang vô cùng phức tạp như hiện nay, bà Shuxian Luo, nghiên cứu viên tại Viện Brookings của Mỹ sử dụng 3 cụm từ để miêu tả chiến lược của ASEAN: Phòng ngừa rủi ro, Ràng buộc và Cân bằng sức mạnh mềm.

Theo bà Luo, một chiến lược như vậy đã giúp ASEAN đạt được thành công đáng kể trong việc mang lại sự ổn định và phát triển cho khu vực. Điều đó cũng khiến ASEAN trở thành “người trung gian, nhà môi giới trung thực và cầu nối giữa các cường quốc”.

Nhằm tiếp tục cân bằng, ASEAN cần thúc đẩy quan hệ và ảnh hưởng với cả Trung Quốc và Mỹ, đồng thời thu hút và tập hợp những nước trung lập khác có chung mối quan tâm và mục tiêu với ASEAN.

Cơ sở pháp lý quốc tế

Vai trò của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982 được thảo luận rộng rãi trong khuôn khổ Hội thảo lần này.

Các diễn giả bàn về việc vận dụng, áp dụng công ước trong việc xác lập các vùng biển ở thềm lục địa thuộc chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán của mỗi quốc gia trong Biển Đông.

Nhiều học giả đánh giá cao vai trò của UNCLOS, coi nó như một "hiến chương xanh" của nhân loại, có thể tạo ra các quy chế pháp lý quan trọng để mỗi quốc gia căn cứ vào đó xác định phạm vi vùng biển của mình phù hợp với những điều khoản của công ước.

Bà Yan Yan, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Luật và Chính sách Đại dương thuộc Viện Nghiên cứu Biển Đông Quốc gia (NISCSS), Trung Quốc cho rằng UNCLOS 1982 còn một số điều chưa được chi tiết, cụ thể, thậm chí theo họ là "mơ hồ" nên đã bị các nước khác lợi dụng, đưa ra yêu sách vô lý.

Thế nhưng, ngay sau ý kiến này, nhiều chuyên gia có những bình luận đáp lại, cho rằng mặc dù UNCLOS còn một số quy định cần được cụ thể hóa hơn nhưng công ước này vẫn là cơ sở pháp lý quốc tế để các nước xác định phạm vi vùng biển hợp pháp của họ.

Công ước cũng là cơ sở để các nước giải quyết tranh chấp trong những vùng biển chồng lấn, tạo cơ chế để các bên giải quyết xung đột một cách rõ ràng theo luật pháp quốc tế.

Bên cạnh đó, chuyên gia Jay Batongbacal, Đại học Philippines cũng nhấn mạnh các bên cần coi trọng và tuân thủ phán quyết của Tòa Trọng tài năm 2016. Các nhà nghiên cứu khuyến nghị các bên tuân thủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và hướng tới xây dựng hiệu quả Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC), đây có thể là những khuôn khổ pháp lý bổ sung cho UNCLOS trong giải quyết các vấn đề liên quan tới Biển Đông.

ASEAN - nhân tố khó thay thế

Các nhà nghiên cứu cũng thảo luận sôi nổi về vai trò của Nhóm Bộ tứ (Quad), gồm Mỹ, Australia, Ấn Độ và Nhật Bản và Thỏa thuận quốc phòng mới giữa ba nước Mỹ, Anh và Australia (AUKUS) trong cấu trúc an ninh khu vực. Đặc biệt, các nhà nghiên cứu nhìn nhận Quad và AUKUS trong tương quan với vai trò của ASEAN.

Nhiều đề xuất hướng tới tương lai tươi sáng hơn tại Biển Đông
Nguyên Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Vinh điều phối phiên thảo luận "ASEAN và Quad trong cấu trúc khu vực". (Ảnh: QT)

Đại sứ Igor Driesmans, Trưởng phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại ASEAN cho rằng: “Nhìn tổng thể khu vực chưa có nhân tố nào có thể thay thế được vai trò của ASEAN”.

Theo Đại sứ Igor Driesmans, dù là Quad hay AUKUS, mục tiêu quan trọng nhất vẫn cần là đảm bảo một khu vực châu Á-Thái Bình Dương hòa bình, ổn định, vì lợi ích chung của các nước. Vai trò của ASEAN trong khu vực và trong giải quyết các vấn đề liên quan tới Biển Đông rất quan trọng

“Biển Đông đang có sự gia tăng căng thẳng, ASEAN có vai trò quan trọng trong đảm bảo hòa bình, ổn định tại Biển Đông. Chúng tôi ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN và cam kết tham gia tích cực các cơ chế do ASEAN dẫn dắt để giải quyết những nguy cơ về an ninh, trong đó có an ninh hàng hải truyền thống và phi truyền thống. Tất cả các quốc gia phải hướng tới định hướng một cấu trúc khu vực đủ mạnh, lấy ASEAN làm trung tâm”, Đại sứ Igor Driesmans nhấn mạnh.

Nhằm duy trì vai trò không thể thay thế ASEAN trong khu vực, theo Tiến sĩ Rizal Sukma, học giả cao cấp tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược quốc tế ở Jakarta, Indonesia cho rằng việc xây dựng những nền tảng đối thoại từ nhỏ đến lớn rất quan trọng.

Cách tiếp cận của ASEAN trước cạnh tranh nước lớn cũng cần xem xét. Tiến sĩ Rizal Sukma cho rằng ASEAN có thể cân nhắc hợp tác với các liên minh như Quad hay AUKUS để các quốc gia cùng nhau giải quyết các mối nguy cơ an ninh truyền thống và phi truyền thống.

Tiến sĩ Rizal Sukma bày tỏ: “Hiện nay, rất mừng ASEAN đã đưa ra Tài liệu Quan điểm của ASEAN về Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương (AOIP), đây có thể được coi là kim chỉ nam để ASEAN đồng thuận trước các vấn đề liên quan tới Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương”.

Theo Tiến sĩ Rizal Sukma, ASEAN cần nhận thức rõ rằng các thành viên không thể tư duy riêng lẻ và phải giải quyết vấn đề với tư duy tập thể, của một khối đoàn kết. Điều này càng cần thiết khi cạnh tranh nước lớn gia tăng.

Triển vọng tươi sáng trong xử lý các vấn đề Biển Đông

Triển vọng tươi sáng trong xử lý các vấn đề Biển Đông

Bên lề Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 13 với chủ đề “Nhìn lại quá khứ vì một tương lai ...

Lập trường của Việt Nam về Biển Đông là rõ ràng và nhất quán

Lập trường của Việt Nam về Biển Đông là rõ ràng và nhất quán

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng khẳng định lập trường của Việt Nam về chủ quyền đối với quần đảo Trường ...

Bài viết cùng chủ đề

Đường biên hòa bình

Đọc thêm

XSMT 5/12, kết quả xổ số miền Trung 5/12/2021. xổ số miền Trung hôm nay

XSMT 5/12, kết quả xổ số miền Trung 5/12/2021. xổ số miền Trung hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 5/12. trực tiếp xổ số miền Trung 5/12/2021. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung chủ nhật. xổ số hôm nay 5/12/2021. KQXSMN
Link xem trực tiếp West Ham vs Chelsea 19h ngày 4/12 vòng 15 Ngoại hạng Anh

Link xem trực tiếp West Ham vs Chelsea 19h ngày 4/12 vòng 15 Ngoại hạng Anh

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp West Ham vs Chelsea vòng 15 Ngoại hạng Anh 19h ngày 4/12 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
Biến thế Omicron tiếp tục xuất hiện ở nhiều nước, ghi nhận những ca nhiễm dù đã tiêm đủ 2 mũi vaccine

Biến thế Omicron tiếp tục xuất hiện ở nhiều nước, ghi nhận những ca nhiễm dù đã tiêm đủ 2 mũi vaccine

Baoquocte.vn. Mỹ, Canada, và Anh đã tiếp tục ghi nhận những ca nhiễm biến thể Omicron, trong đó có trường hợp đã tiêm ít nhất 2 mũi vaccine Covid-19.
XSMN 5/12, kết quả xổ số miền Nam 5/12/2021. xổ số miền Nam hôm nay

XSMN 5/12, kết quả xổ số miền Nam 5/12/2021. xổ số miền Nam hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 5/12. trực tiếp xổ số miền Nam 5/12/2021. kết quả xổ số miền Nam hôm nay. xổ số miền Nam chủ nhật. xổ số hôm nay 5/12/2021. KQXSMN.
AFF Cup 2020: Đội tuyển Việt Nam gặp nhiều áp lực bảo vệ ngôi vô địch

AFF Cup 2020: Đội tuyển Việt Nam gặp nhiều áp lực bảo vệ ngôi vô địch

Baoquocte.vn. AFF Cup 2020: HLV Park Hang-seo thừa nhận đội tuyển Việt Nam gặp nhiều khó khăn trong quá trình bảo vệ ngôi vô địch.
Thông tin tình báo Nga lên kế hoạch tấn công Ukraine, Lầu Năm Góc không bình luận, Nhà Trắng đã 'sẵn sàng...'

Thông tin tình báo Nga lên kế hoạch tấn công Ukraine, Lầu Năm Góc không bình luận, Nhà Trắng đã 'sẵn sàng...'

Baoquocte.vn. Nghe tin tình báo Nga lên kế hoạch tấn công Ukraine với sự tham gia của 175.000 binh sĩ, Lầu Năm Góc không bình luận chỉ nói "vô cùng quan ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 5/12/2021: Tình duyên tuổi Ngọ tốt đẹp

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 5/12/2021: Tình duyên tuổi Ngọ tốt đẹp

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 5/12/2021 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc,...
Vietlott 4/12, kết quả xổ số Vietlott hôm nay 4/12/2021. xổ số Vietlott Power

Vietlott 4/12, kết quả xổ số Vietlott hôm nay 4/12/2021. xổ số Vietlott Power

Baoquocte.vn. Vietlott 4/12. Vietlott Power 4/12. TGVN sẽ cập nhật kết quả xổ số Vietlott hôm nay thứ 7 ngày 4/12/2021. xo so Vietlott 655 hôm nay. xs Power hom nay.
Lịch âm 5/12, Xem âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 5/12/2021 tốt hay xấu?

Lịch âm 5/12, Xem âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 5/12/2021 tốt hay xấu?

Baoquocte.vn. Lịch âm 5/12. âm lịch hôm nay 5/12. Xem âm lịch hôm nay ngày 5/12/2021 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 5 tháng 12 năm 2021 hôm nay.
Bộ Tài chính Mỹ: Việt Nam không thao túng tiền tệ

Bộ Tài chính Mỹ: Việt Nam không thao túng tiền tệ

Baoquocte.vn. Bộ Tài chính Mỹ công bố báo cáo trong đó đánh giá, Việt Nam tiếp tục đáp ứng các tiêu chí để xác định không thao túng tiền tệ.
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: EU nhập cuộc chơi lớn

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: EU nhập cuộc chơi lớn

Baoquocte.vn. Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương được EU công bố gần như trùng khớp thời gian với AUKUS. Chiến lược này có gì đặc biệt? Báo TG&VN phân tích.
Australia trang bị tàu ngầm hạt nhân: Game changer hay chuyện thay đổi cuộc chơi!

Australia trang bị tàu ngầm hạt nhân: Game changer hay chuyện thay đổi cuộc chơi!

Baoquocte.vn. Điều khiến thiên hạ bất ngờ và có phần sửng sốt ở AUKUS là việc Mỹ chia sẻ công nghệ chế tạo tầu ngầm hạt nhân cho Australia. Phân tích của TG&VN.
Nhân tố chi phối chính sách đối ngoại của Tổng thống Joe Biden

Nhân tố chi phối chính sách đối ngoại của Tổng thống Joe Biden

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Joe Biden chưa thể hiện đường lối chính sách đối ngoại hoàn chỉnh và nhất quán. Lý do và những nhân tố nào chi phối? TG&VN phân tích.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Cấp cao ở mức độ thấp

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Cấp cao ở mức độ thấp

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh Nga-Mỹ diễn ra trong không khí không thù địch nhau nhưng cũng không thân thiện. Họ phấn đấu đạt được cái tối thiểu. TG&VN phân tích.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Chưa khai thông, không đột phá

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Chưa khai thông, không đột phá

Baoquocte.vn. Cuộc gặp Thượng đỉnh Nga-Mỹ là cuộc gặp đầu tiên của ông Biden với ông Putin trên cương vị Tổng thống. Sự kiện được dư luận đặc biệt quan tâm. TG&VN phân tích.
Trung Đông, Vùng Vịnh và Bắc Phi: Thay trọng tâm, đổi định hướng

Trung Đông, Vùng Vịnh và Bắc Phi: Thay trọng tâm, đổi định hướng

Baoquocte.vn. Điểm nóng Trung Đông, với diễn biến chiến sự ác liệt giữa Israel và Hamas, gợi mở điều gì khi muốn nhận diện chính sách đối ngoại của ông Biden? Phân tích.

Mỹ-Israel: Sự xa cách của 'đồng minh chiến lược'

Baoquocte.vn. Mỹ-Israel được coi là một 'đồng minh chiến lược', thế nhưng, từ trước tới nay giữa hai bên chưa bao giờ thống nhất được quan điểm trên mọi vấn đề.
‘Tuyên chiến’ với các tập đoàn công nghệ, dụng ý của ông Biden là gì?

‘Tuyên chiến’ với các tập đoàn công nghệ, dụng ý của ông Biden là gì?

Baoquocte.vn. Chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Joe Biden đang có nhiều chính sách cứng rắn chưa từng thấy đối với các tập đoàn công nghệ hàng đầu của nước này.
Thế giới năm 2021: Covid-19 chưa biến mất, châu Âu rung chuyển, Afghanistan 'nổi sóng'

Thế giới năm 2021: Covid-19 chưa biến mất, châu Âu rung chuyển, Afghanistan 'nổi sóng'

Baoquocte.vn. Ngày 30/11, Hãng thông tấn AFP đã điểm lại một số sự kiện nổi bật của thế giới năm 2021.
Thế khó của Nhật Bản trước vụ tẩy chay ngoại giao Thế vận hội mùa Đông Bắc Kinh 2022

Thế khó của Nhật Bản trước vụ tẩy chay ngoại giao Thế vận hội mùa Đông Bắc Kinh 2022

Baoquocte.vn. Nhật Bản đang bối rối trước ý định tẩy chay ngoại giao Thế vận hội mùa Đông Bắc Kinh 2022 được phát đi từ Tổng thống Mỹ Joe Biden ngày 18/11.
Đàm phán hạt nhân Iran: Dù nỗ lực vẫn 'rất xa bờ'

Đàm phán hạt nhân Iran: Dù nỗ lực vẫn 'rất xa bờ'

Baoquocte.vn. Đàm phán hạt nhân Iran vẫn chưa có được những kết quả khả quan bởi dù đã nỗ lực tìm đến nhau nhưng lợi ích giữa các bên vẫn chưa song trùng.
Báo Nga: Tương lai Việt Nam-Nga cần phát triển không giới hạn

Báo Nga: Tương lai Việt Nam-Nga cần phát triển không giới hạn

Baoquocte.vn. Trong bài viết 'Người đồng chí thực sự', chuyên gia Nga đề cao quan hệ Việt Nam-Nga, ý nghĩa chuyến thăm Nga của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc.
Phiên bản di động