Ba lý do khiến Phần Lan chẳng 'ngán' Nga, không 'ngại' Mỹ

Phan Quân
TGVN. Không phải tự nhiên Tổng thống Phần Lan Sauli Niinisto là một trong những nhà lãnh đạo thế giới hiếm hoi nhận được sự tôn trọng của cả Washington và Moscow.
TIN LIÊN QUAN
Phần Lan: Thủ tướng từ chức, Chính phủ ngưng hoạt động sau 181 ngày
Bầu cử Nghị viện Phần Lan 2019: Tư tưởng dân tộc lên ngôi
Ba lý do khiến Phần Lan chẳng 'ngán' Nga, không 'ngại' Mỹ
Tổng thống Phần Lan Sauli Niinisto.

Đã trải qua hơn nửa nhiệm kỳ Tổng thống thứ hai, song ông Sauli Niinisto chẳng mấy nói nhiều về thành tựu của mình, dù chúng thực sự ấn tượng và đáng để học hỏi.

Phần Lan có vị trí địa lý và lịch sử tương đối đặc thù, khi là quốc gia cực Bắc của Liên minh châu Âu (EU) và có đường biên giới dài nhất với Nga. Giống như nhiều láng giềng khác của xứ bạch dương, quan hệ Helsinki – Moscow đã qua nhiều thăng trầm. Chiến tranh Mùa Đông (1939 – 1940) khiến Phần Lan thương vong tới 90.000 người, còn Liên Xô là 120.000 người. Liên Xô thu hồi vùng Karelia, đổi lại Phần Lan giữ được độc lập chủ quyền, điều được duy trì và kéo dài từ Thế chiến II cho đến ngày nay.

Tuy nhiên, khác với phần lớn các láng giềng khác của xứ bạch dương, Phần Lan đã khéo léo gác lại quá khứ, xây dựng quan hệ tốt với Nga, Mỹ và EU. Trước ông Sauli Niinisto, Tổng thống Urho Kekkonen đã tận dụng quan hệ đặc biệt với Moscow để đi vào lịch sử khi cầm quyền 4 nhiệm kỳ và buộc Kremlin công nhận sự trung lập của Phần Lan.

Ông Sauli Niinisto không chỉ kế thừa, mà còn đưa di sản ấy lên tầm cao mới, chủ đông xây dựng quan hệ cân bằng giữa các thế lực có ảnh hưởng lớn trong khu vực như Nga, Mỹ hay EU, đưa Phần Lan thành quốc gia “không liên kết”. Theo tầm nhìn của ông, Phần Lan là một phần của EU và “thuộc về phương Tây”, song “vẫn là hàng xóm của phía Đông”. Sau đây là ba yếu tố chính trong tầm nhìn độc đáo của ông Sauli Niinisto.

Ưu tiên hàng đầu

Thứ nhất, giống như nhiều quốc gia khác, chính quyền ông Sauli Niinisto luôn đặt lợi ích quốc gia lên hàng đầu và cẩn trọng trong mọi đường đi nước bước. Khi muốn nâng cấp quan hệ với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), Helsinki đã thăm dò ý kiến Moscow. Khi nhận được tín hiệu không tích cực từ phía Nga cũng như người dân Phần Lan, chính quyền của ông Saul Niinisto đã không ngại xem xét lại kế hoạch ban đầu.

Một ví dụ khác là quan hệ của Phần Lan với EU. Ông Sauli Niinisto nhiều lần không hài lòng trước hợp tác rời rạc giữa các thành viên EU trong phòng chống đại dịch Covid-19, khi kết quả này tương phản với những gì mà Phần Lan cùng láng giềng đã làm được nhằm ngăn chặn sự lây lan của đại dịch. Ông cũng thẳng thắn chỉ trích khối chưa thể phát huy tiềm năng do thiếu chính sách kinh tế và an ninh chung. Tuy nhiên, dưới thời ông, Phần Lan vẫn ủng hộ EU, mong khối tăng cường tính gắn kết, tầm ảnh hưởng và độc lập chính sách, bởi lợi ích của Helsinki nằm ở một châu Âu độc lập, thịnh vượng và mạnh mẽ.

Phần Lan cũng thường im lặng trong cấm vận của EU với Nga, để tránh rơi vào thế khó xử giữa Nga và EU dù trên thực tế, cấm vận của EU tác động đáng kể tới Helsinki. Với Mỹ cũng vậy: Tổng thống Phần Lan luôn né tránh các câu hỏi về thái độ của Phần Lan đối với động thái mới của Mỹ tại châu Âu. Thái độ này đóng vai trò không nhỏ trong đảm bảo lợi ích quốc gia của Phần Lan, duy trì vị thế “không liên kết”.

Nên đánh và nên tránh

Thứ hai, chính quyền và cá nhân ông Sauli Niinisto luôn biết thể hiện quan điểm một cách khéo léo, biết lúc nào “nên đánh và nên tránh”. Phẩm chất này bộc lộ rõ nét trong tuyên bố của Tổng thống Phần Lan tại các cuộc gặp lãnh đạo Nga – Mỹ. Đơn cử, tháng 10/2019, tại họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump trong bối cảnh ông chủ Nhà Trắng đối mặt với khả năng bị luận tội, ông Niinisto đã nhìn thẳng vào ông Trump, và nói: “Nước Mỹ có một nền dân chủ tuyệt vời. Hãy gìn giữ nó”.

Trong cuốn sách “Căn phòng nơi chuyện đó xảy ra: Một hồi ký ở Nhà Trắng” đầy tranh cãi, cựu Cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton cho biết: “Ông Niinisto nhắc ông Trump rằng ông Putin là chiến binh dũng mãnh và ông Trump cần sẵn sàng đáp trả khi bị tấn công”. Yêu cầu EU tăng cường ngân sách quốc phòng đóng góp cho Tổ chức Bắc Đại Tây Dương (NATO) là một cách để châu Âu và Mỹ sẵn sàng trước đòn tấn công như thế.

Ba lý do khiến Phần Lan chẳng 'ngán' Nga, không 'ngại' Mỹ
Tổng thống Phần Lan Sauli Niinisto (bên phải) và phu nhân Jenni Haukio chào đón Tổng thống Mỹ Donald Trump và phu nhân thăm Helsinki tháng 7/2018. (Nguồn: EPA)

Về Tổng thống Nga Vladimir Putin, ông Niinsto khẳng định: “Tôi có quan hệ rất tốt với ông ấy. Chúng tôi trò chuyện rất cởi mở, ngay cả về những vấn đề nhạy cảm”. Nhận định về quan hệ giữa hai nhà lãnh đạo, Giám đốc của Viên Nghiên cứu Quan hệ Quốc tế Phần Lan Mika Aaltola nói: “Ông Niinisto là một người có đầu óc thực tế. Ông sẽ chẳng rao giảng về chủ nghĩa tự do, mà tập trung ngay vào những vấn đề trước mắt. Đó là cách ông xây dựng mối quan hệ công việc tốt với ông Putin, bất chấp câu chuyện Ukraine hay các vấn đề khác…”

Như để chứng minh cho điều đó, viết trên Twitter mới đây, ông Niinisto cho biết, ông đã điện đàm với ông Putin và thảo luận “về giải quyết tình hình căng thẳng tại Belarus”, cũng như vấn đề xung quanh việc về nhà đối lập Nga Alexei Navalny bị nghi đầu độc. Quan hệ tốt với cả Nga và Mỹ ít nhiều giải thích tại sao Helsinki, chứ không phải Geneva hay Paris, được Washington và Moscow chọn tổ chức thượng đỉnh Nga – Mỹ năm 2018.

Tự lực tự cường

Thứ ba, chính quyền của ông Niinisto nhận thức rằng Phần Lan chỉ có thể duy trì độc lập, chủ quyền bằng cách không ngừng cải thiện năng lực quốc phòng mạnh mẽ, độc lập và hiện đại. Theo ông Aaltola, trong trường hợp khẩn cấp, Phần Lan có thể trang bị vũ khí cho 280.000 người, con số đáng kinh ngạc nếu so sánh với phần còn lại của châu Âu. 80% người dân Phần Lan được hỏi cho biết sẵn sàng cầm súng chiến đấu khi cần thiết.

Tuy nhiên, hiện châu Âu đang phải đối mặt nhiều biến động, chia rẽ bất đồng ngày một lớn; tình hình thế giới thay đổi nhanh, phức tạp và khó lường sau đại dịch Covid-19. Khi ấy, duy trì vị thế “không liên kết”, đảm bảo quan hệ cân bằng, xây dựng tiềm lực quốc gia và ảnh hưởng khu vực sẽ là bài toán không đơn giản với chính quyền ông Sauli Niinisto.

Phần Lan: Loại nấm độc được ưa thích vì… rất ngon

Phần Lan: Loại nấm độc được ưa thích vì… rất ngon

TGVN. False Morel là một loại nấm có chứa độc tố và chất gây ung thư gyromitrin. Do đó, ở nhiều nước, việc bán và nấu ...

Trao tặng Huân chương Hữu nghị cho Hội hữu nghị Phần Lan – Việt Nam

Trao tặng Huân chương Hữu nghị cho Hội hữu nghị Phần Lan – Việt Nam

TGVN. Ngày 6/3, tại Hà Nội, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam đã tổ chức Lễ trao Huân chương Hữu nghị của ...

Phần Lan lắp đặt nhà vệ sinh cho chó ở sân bay Helsinki

Phần Lan lắp đặt nhà vệ sinh cho chó ở sân bay Helsinki

TGVN. Nhà vệ sinh riêng rõ ràng là trải nghiệm đặc biệt dành cho hành khách bốn chân ra vào sân bay quốc tế Helsinki, Phần ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Bộ Ngoại giao tổ chức Hội nghị báo cáo nhanh kết quả Hội nghị lần thứ 13 khóa XII

Bộ Ngoại giao tổ chức Hội nghị báo cáo nhanh kết quả Hội nghị lần thứ 13 khóa XII

Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã thông tin nhanh về kết quả Hội nghị lần thứ 13 Ban Chấp hành Trung ương khóa ...
Đàm phán biên giới Việt – Trung: Chuyện kể của người trong cuộc (Kỳ cuối)

Đàm phán biên giới Việt – Trung: Chuyện kể của người trong cuộc (Kỳ cuối)

Hai gói đàm phán mà Đại sứ Nguyễn Hồng Thao tham gia để hoàn tất hồ sơ cho công tác phân giới cắm mốc ở biên giới đất liền Việt ...
Phát biểu của đồng chí Phạm Bình Minh tại Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hải Dương lần thứ XVII

Phát biểu của đồng chí Phạm Bình Minh tại Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hải Dương lần thứ XVII

Sáng ngày 26/10, Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh đã đến dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hải Dương lần thứ XVII.
Tin bóng đá 24h hôm nay 26/10: Real Madrid đón tin vui, Juventus hòa thất vọng; sự thật Man Utd ký Fati

Tin bóng đá 24h hôm nay 26/10: Real Madrid đón tin vui, Juventus hòa thất vọng; sự thật Man Utd ký Fati

Những thông tin bóng đá 24h qua được cập nhật thường xuyên trên Báo Thế giới & Việt Nam.
Đối ngoại quốc phòng và công tác giữ gìn an ninh biển, đảo Tây Nam của Tổ quốc

Đối ngoại quốc phòng và công tác giữ gìn an ninh biển, đảo Tây Nam của Tổ quốc

Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân tăng cường công tác đối ngoại quốc phòng, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định trên vùng biển, đảo Tây ...
Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh: Hải Dương phấn đấu trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2025

Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh: Hải Dương phấn đấu trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2025

Sáng ngày 26/10, Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh đã đến dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hải Dương lần thứ XVII.
Biến đổi khí hậu: Nỗi lo của châu Á

Biến đổi khí hậu: Nỗi lo của châu Á

Biến đổi khí hậu đã và đang tạo ra đổi thay nhất định tới đợt gió mùa của châu Á, làm cho mưa xảy ra nhiều và tập trung hơn.
Dự báo thời tiết: Tin bão khẩn cấp cơn bão số 9; biển động dữ dội trên khu vực Bắc và giữa Biển Đông

Dự báo thời tiết: Tin bão khẩn cấp cơn bão số 9; biển động dữ dội trên khu vực Bắc và giữa Biển Đông

Dự báo trong 24 giờ tới, bão số 9 di chuyển theo hướng Tây, mỗi giờ đi được 20-25km và tiếp tục mạnh thêm.
Trước thềm bầu cử Tổng thống, Mỹ họp Đối thoại 2+2 với Ấn Độ

Trước thềm bầu cử Tổng thống, Mỹ họp Đối thoại 2+2 với Ấn Độ

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark T Esper đến New Delhi dự Đối thoại 2+2 với người đồng cấp Ấn Độ.
Những tiện ích dư thừa của iPhone 12, người dùng có nên cân nhắc trước khi chi tiền?

Những tiện ích dư thừa của iPhone 12, người dùng có nên cân nhắc trước khi chi tiền?

Những cải tiến và thay đổi của iPhone 12 tỏ ra vô cùng hấp dẫn về mặt lý thuyết, nhưng liệu có tính ứng dụng cao trong thực tiễn?
Trước thềm bầu cử Tổng thống, Mỹ họp Đối thoại 2+2 với Ấn Độ

Trước thềm bầu cử Tổng thống, Mỹ họp Đối thoại 2+2 với Ấn Độ

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark T Esper đến New Delhi dự Đối thoại 2+2 với người đồng cấp Ấn Độ.
Mỹ thông qua dự luật hạn chế tranh luận về đề cử Thẩm phán Tòa án Tối cao

Mỹ thông qua dự luật hạn chế tranh luận về đề cử Thẩm phán Tòa án Tối cao

Thượng viện Mỹ đã phê chuẩn dự luật hạn chế tranh luận về đề cử, trước thềm cuộc bỏ phiếu cuối cùng diễn ra vào 26/10.
Cập nhật Covid-19 ngày 26/10: Hơn 400.000 ca mới toàn cầu 5 ngày liên tục; 'Bóng đen' dịch lại bao trùm Pháp; Thêm một Thủ tướng nhiễm bệnh

Cập nhật Covid-19 ngày 26/10: Hơn 400.000 ca mới toàn cầu 5 ngày liên tục; 'Bóng đen' dịch lại bao trùm Pháp; Thêm một Thủ tướng nhiễm bệnh

Toàn cầu đã ghi nhận 43.328.174 ca nhiễm Covid-19, trong đó có 1.159.009 trường hợp tử vong và 31.900.636 bệnh nhân bình phục.
Iran tiếp tục bác bỏ cáo buộc can thiệp bầu cử Tổng thống Mỹ

Iran tiếp tục bác bỏ cáo buộc can thiệp bầu cử Tổng thống Mỹ

Hội đồng Bảo vệ Hiến pháp Iran ngày 25/10 đã bác bỏ mọi cáo buộc liên quan đến hành vi can thiệp của Tehran vào cuộc bầu cử tổng thống Mỹ.
Hết thời 'ngả nghiêng', Australia tham gia tập trận Malabar, Bộ Tứ 'sắc bén' hơn?

Hết thời 'ngả nghiêng', Australia tham gia tập trận Malabar, Bộ Tứ 'sắc bén' hơn?

Sau 13 năm vắng bóng, Australia quyết định gia nhập lại cuộc tập trận Malabar cùng với ba thành viên còn lại của Bộ Tứ.
Yếu tố Iran trong xung đột Armenia-Azerbaijan

Yếu tố Iran trong xung đột Armenia-Azerbaijan

Đối với Iran, diễn biến xung đột Armenia-Azerbaijan có ý nghĩa quan trọng đối với sự ổn định trong nước và an ninh quốc gia.
Xung đột tại Nagorno-Karabakh: Suy giảm vai trò, Nga có tiếng nói chung với Mỹ?

Xung đột tại Nagorno-Karabakh: Suy giảm vai trò, Nga có tiếng nói chung với Mỹ?

Có rất ít vấn đề mà Nga và Mỹ cùng có tiếng nói chung, và một thỏa thuận ngừng bắn tại Nagorno-Karabakh là một trường hợp như vậy.
Hòa bình trên bán đảo Triều Tiên: Hành trình chông gai và nỗi niềm người trong cuộc

Hòa bình trên bán đảo Triều Tiên: Hành trình chông gai và nỗi niềm người trong cuộc

Hòa bình trên bán đảo Triều Tiên lâu nay là ước vọng của người dân hai miền. Thế nhưng, đây là hành trình đầy gian nan bởi những khác biệt và thử thách.
Phiên bản di động