Ba mô hình khai phá tiềm năng hợp tác Việt Nam-Singapore

PGS.TS. Vũ Minh Khương (*)
Trong bối cảnh thế giới đang thay đổi nhanh chóng, bất ổn ngày càng gia tăng, quan hệ đối tác Việt Nam-Singapore nổi lên như một mô hình hiệu quả, cho thấy cách các quốc gia có thể hợp tác, cùng khai thác tiềm năng để tạo nên những thành quả phát triển đặc sắc.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn cùng Bộ trưởng Ngoại giao Singapore Vivian Balakrishnan tham quan triển lãm ảnh tại Lễ kỷ niệm 50 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao và 10 năm Đối tác chiến lược,  tại Singapore ngày 17/7. (Ảnh: Quang Hòa)
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn cùng Bộ trưởng Ngoại giao Singapore Vivian Balakrishnan tham quan triển lãm ảnh tại Lễ kỷ niệm 50 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao và 10 năm Đối tác chiến lược, tại Singapore ngày 17/7. (Ảnh: Quang Hòa)

Việt Nam và Singapore thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 1/8/1973 và nâng lên Đối tác chiến lược vào năm 2013, đặt nền móng vững chắc cho thúc đẩy hợp tác trên mọi cấp độ. Hơn 50 năm qua, mối quan hệ này không ngừng phát triển bền chặt, góp phần quan trọng vào năng lực cạnh tranh quốc tế và sự thịnh vượng của hai quốc gia.

Thế nhưng, quan hệ đối tác Việt Nam-Singapore vẫn còn đó những tiềm năng to lớn chờ được khai thác. Mối quan hệ này không chỉ có thể góp phần giúp Việt Nam trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045 mà còn thực hiện cam kết đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Quan hệ đối tác giữa hai nước có thể trở thành một mô hình hợp tác phát triển đặc sắc, cho thấy hai quốc gia dù khác biệt lớn về trình độ phát triển và cấu trúc thể chế vẫn có thể cùng nhau kiến tạo một tương lai chung thịnh vượng và bền vững.

Để khai thác hiệu quả những tiềm năng to lớn của mối quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Singapore, ba mô hình chính sách đơn giản sau có thể gợi ý một số hướng hợp tác của hai nước ở mọi cấp độ. Đó là ASIAN, SMART và 4Es. Các mô hình này có thể được áp dụng không chỉ cho các nhà hoạch định chính sách mà cả các doanh nghiệp, hiệp hội, và chuyên gia tư vấn.

Mô hình ASIAN

Mô hình ASIAN nhấn mạnh năm yếu tố chủ đạo quyết định mức độ thành công trong thiết lập quan hệ đối tác chiến lược sâu sắc và bền vững. Trong đó A là mục tiêu/khát vọng (Aim/Aspiration), S là chiến lược (Strategy), I là thể chế (Institution), A cho tiếp thu kiến thức (Acquisition of knowledge) và N là nuôi dưỡng (Nurturing). Khung thức này thích hợp nhất cho áp dụng ở cấp quốc gia. “ASIAN” lưu ý tầm quan trọng của thấu hiểu các đặc điểm văn hóa và hoàn cảnh cụ thể của các xã hội châu Á trong triển khai áp dụng.

Tin liên quan
Singapore mong muốn tăng cường hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược với Việt Nam Singapore mong muốn tăng cường hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược với Việt Nam

Ưu tiên “mục tiêu/khát vọng” nhấn mạnh tầm quan trọng sống còn của việc đặt ra những mục tiêu cao và nuôi dưỡng những khát vọng mãnh liệt để thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển. Một trong những mục tiêu/khát vọng chính của quan hệ đối tác Việt Nam-Singapore là trở thành động lực mạnh mẽ để xây dựng một tương lai thịnh vượng chung và bền vững không chỉ cho hai nước mà cả cộng đồng ASEAN.

Yếu tố “chiến lược” nêu bật nhu cầu cấp thiết phải có một chiến lược hiệu quả để xây dựng quan hệ đối tác Việt Nam - Singapore trong bối cảnh thế giới thay đổi nhanh và bất ổn toàn cầu tăng lên. Đầu tiên, cần thiết lập một chiến lược khôn ngoan để thu được lợi ích tối đa từ nắm bắt hiệu quả các xu hướng lớn toàn cầu, đồng thời giảm thiểu rủi ro dễ bị tổn thương trước những căng thẳng địa chính trị leo thang.

Thứ hai, xác định những thách thức cốt lõi phải vượt qua để mở ra một kỷ nguyên mới trong quan hệ giữa hai nước. Một trong số những thách thức cốt lõi của việc xây dựng một đối tác chiến lược vững mạnh là tránh các sáng kiến không thực tế, hình thức. Một quan hệ đối tác chiến lược đầy tham vọng có thể không đạt được nếu một bên thiếu nỗ lực xây dựng nền văn hóa quốc gia nhằm không ngừng nâng cấp năng lực, hoài bão và nguồn năng lượng cho thành công.

Thứ ba, phát huy thế mạnh và lợi thế cạnh tranh đang có, thông qua khai thác tiềm năng chung và hợp tác trong các lĩnh vực, đặc biệt trong quản trị, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số cần được lựa chọn ưu tiên hàng đầu.

Yếu tố “Thể chế” nhấn mạnh sự ưu tiên của xây dựng một khung thể chế vững mạnh để cung cấp hỗ trợ cho mở rộng và phát triển mạnh quan hệ chiến lược Việt Nam-Singapore. Theo hướng này, việc thành lập một ủy ban điều hành đóng vai trò then chốt trong lên kế hoạch, phối hợp và giám sát các sáng kiến và nỗ lực hợp tác giữa hai quốc gia.

“Tiếp thu kiến thức” nhấn mạnh giá trị to lớn của việc tiếp thu kiến thức sâu trong các lĩnh vực trọng yếu. Nó định dạng vai trò quan trọng của kiến thức và sự khai sáng như những đòn bẩy thúc đẩy quan hệ đối tác mang tầm thời đại hướng về phía trước.

Yếu tố “nuôi dưỡng” nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược và cấp bách của việc nuôi dưỡng những nhân tố đã và đang đóng góp hoặc có tiềm năng đóng góp vào sức mạnh và sự thịnh vượng của hai nước. Để tăng cường hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược, các nhà hoạch định chính sách nên ưu tiên hỗ trợ cho các công ty hàng đầu của Singapore đang có mặt tại Việt Nam. Bên cạnh đó, hàng chục nghìn người Việt Nam đã từng học tập, làm việc tại Singapore là nguồn lực quý giá cần tích cực khai thác.

Mô hình SMART

Mô hình này có thể áp dụng cho các sáng kiến hoặc dự án hợp tác cụ thể. S là “các mục tiêu chiến lược” (Strategic objectives); M là “tạo đà” (momentum building); A cho “xây dựng liên minh” (alliance); R cho “xem xét đánh giá/chiêm nghiệm” (reviewing/reflecting); và T cho “tăng cường lòng tin” (trust deepening).

“Mục tiêu chiến lược” nhấn mạnh các mục tiêu cần phải rõ ràng, hấp dẫn, thiết thực và dễ hiểu. Những mục tiêu này không chỉ đưa ra hướng dẫn hiệu quả cho các nỗ lực phối hợp mà còn là nguồn cảm hứng cho các bên liên quan. Bằng cách đặt ra các mục tiêu chiến lược có những yếu tố này, các bên liên quan có nhiều khả năng sắp xếp các nỗ lực của họ, duy trì động lực và hợp tác làm việc để đạt kết quả.

“Tạo đà” nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xác định và tận dụng những thành quả dễ đạt được. Bằng cách này, có thể đạt được tiến bộ ngay từ những giai đoạn đầu, tạo nền tảng cho những bước tiến xa hơn.

“Liên minh” là sự cần thiết thúc đẩy hình thành các liên minh cho sáng kiến hợp tác hoặc dự án phối hợp nhất định. Việc khuyến khích liên minh trong các lĩnh vực này có thể khuếch đại tác động và hiệu quả của các sáng kiến, thúc đẩy tiến trình tăng tốc và cùng có lợi cho cả Việt Nam và Singapore.

“Xem xét đánh giá/chiêm nghiệm” hướng đến các nỗ lực có hệ thống để giám sát và đánh giá tiến độ của quan hệ đối tác. Điều này liên quan đến việc thường xuyên xem xét và phản ánh các hoạt động, kết quả và hiệu quả hợp tác tổng thể.

“Tăng cường lòng tin” nhấn mạnh tầm quan trọng sống còn của việc vun đắp và củng cố lòng tin trong các nỗ lực chiến lược và mọi nỗ lực thúc đẩy quan hệ đối tác. Sự tin cậy tạo nền tảng cho hợp tác thành công và đặt nền móng cho những giao tiếp, hợp tác, hiểu biết lẫn nhau hiệu quả.

TIN LIÊN QUAN
Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn tham dự Lễ kỷ niệm trọng thể 50 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao và 10 năm Đối tác chiến lược Việt Nam-Singapore

Mô hình 4E

Mô hình 4E có thể được áp dụng để đánh giá tiến độ của mối quan hệ đối tác quan trọng giữa hai quốc gia ở các cấp độ khác nhau. Mô hình bao gồm bốn chiều, mỗi chiều bắt đầu bằng một chữ E trong tiếng Anh: Gắn kết (Engagement), Khai sáng (Enlightenment), Kiến tạo (Engineering) và Tiến hóa (Evolution).

“Gắn kết” bao gồm những nỗ lực chủ động thu hút tất cả các bên liên quan tham gia vào quan hệ đối tác, nuôi dưỡng các ý tưởng, nỗ lực và đóng góp của họ. Nó vượt ra ngoài hoạt động đơn thuần và định hình những yếu tố hỗ trợ mà tạo điều kiện cho sự gắn kết hiệu quả và tăng cường cam kết lâu dài. Khi ưu tiên sự gắn kết và sử dụng các yếu tố hỗ trợ, các bên liên quan có thể thúc đẩy ý thức sở hữu, xây dựng lòng tin và nâng cao cam kết của tất cả các bên liên quan.

“Khai sáng” tập trung vào nỗ lực thu thập và chia sẻ kiến thức, thông tin và các phương pháp thực hành hay nhất về quan hệ đối tác, đánh giá mức độ mà các bên liên quan liên tục học hỏi, chia sẻ hiểu biết sâu sắc và cập nhật thông tin về các xu hướng, công nghệ và tiêu chuẩn quốc tế đang nổi lên.

“Kiến tạo” đề cập việc lập kế hoạch, thực hiện và quản lý các dự án, sáng kiến hoặc hoạt động cụ thể trong quan hệ đối tác, kiểm tra mức hiệu quả của việc lập kế hoạch chiến lược, phân bổ nguồn lực và thực hiện hoạt động, bảo đảm rằng các hoạt động được thiết kế tốt để đạt được kết quả mong muốn.

“Tiến hóa” chú trọng vào khả năng thích ứng và phát triển của quan hệ đối tác theo thời gian, đánh giá cách thức mà mối quan hệ phát triển, điều chỉnh và ứng phó với những hoàn cảnh thay đổi, những thách thức bên ngoài và những cơ hội đang nổi lên. Khía cạnh này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cải tiến liên tục, tính linh hoạt và bền vững lâu dài.

Trải qua 50 năm từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao và 10 năm quan hệ Đối tác chiến lược, Việt Nam và Singapore đã đạt được nhiều thành tựu to lớn và hiệu quả. Khi quan hệ hai nước tiếp tục lớn mạnh, cần nỗ lực duy trì đà phát triển, nuôi dưỡng lòng tin chiến lược để khai phá tiềm năng hợp tác. Làm được như vậy, hai nước không chỉ thu được những lợi ích to lớn mà còn có những đóng góp vô giá cho hòa bình và hợp tác hiệu quả giữa các quốc gia trong ASEAN và hơn thế nữa.


(*) Trường Chính sách công Lý Quang Diệu, Đại học Quốc gia Singapore.

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn hội kiến Bộ trưởng cao cấp Singapore Tiêu Chí Hiền

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn hội kiến Bộ trưởng cao cấp Singapore Tiêu Chí Hiền

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn khẳng định chính sách của Việt Nam tiếp tục coi trọng củng cố và thúc đẩy quan hệ ...

Singapore mong muốn tăng cường hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược với Việt Nam

Singapore mong muốn tăng cường hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược với Việt Nam

Ngày 18/7, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Singapore, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao ...

Thông điệp thịnh vượng dưới ‘mái nhà’ ASEAN

Thông điệp thịnh vượng dưới ‘mái nhà’ ASEAN

Chuyến thăm chính thức Singapore của Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn (ngày 17-18/7) và chuyến thăm chính thức Việt Nam của Bộ trưởng ...

Duyên nợ với ‘ngôi nhà’ thứ hai

Duyên nợ với ‘ngôi nhà’ thứ hai

Tôi đến đảo quốc sư tử lần đầu tiên năm 18 tuổi, vào tháng 7/2007, để nhập học tại trường Đại học quốc gia Singapore ...

Tìm kiếm cơ hội, khai phá tiềm năng hợp tác về nông sản giữa Việt Nam-Singapore

Tìm kiếm cơ hội, khai phá tiềm năng hợp tác về nông sản giữa Việt Nam-Singapore

Thương vụ Việt Nam tại Singapore luôn nỗ lực xây dựng quan hệ chặt chẽ với không chỉ FairPrice mà còn các hệ thống siêu ...

Đọc thêm

Mexico chịu những ảnh hưởng nào từ xung đột tại Trung Đông?

Mexico chịu những ảnh hưởng nào từ xung đột tại Trung Đông?

Chuyên gia tư vấn David Cordova có bài phân tích trên E-Consulta về tác động của xung đột Trung Đông đối với Mexico, với nội dung chính như sau:
Mỹ gia hạn 'tối hậu thư', Iran tuyên bố muốn chấm dứt hoàn toàn xung đột

Mỹ gia hạn 'tối hậu thư', Iran tuyên bố muốn chấm dứt hoàn toàn xung đột

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố kéo dài thêm 10 ngày thời hạn yêu cầu Iran chấp nhận đề xuất của Washington về việc chấm dứt xung đột.
Thắng Bangladesh, đội tuyển Việt Nam tiến gần top 100 FIFA

Thắng Bangladesh, đội tuyển Việt Nam tiến gần top 100 FIFA

Dù không được cộng điểm đáng kể nhưng đội tuyển Việt Nam tiến gần hơn top 100 trên bảng xếp hạng FIFA sau trận thắng Bangladesh.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế ...
Tăng cường hỗ trợ người bị bạo lực trên cơ sở giới dựa trên hiểu biết về sang chấn

Tăng cường hỗ trợ người bị bạo lực trên cơ sở giới dựa trên hiểu biết về sang chấn

UNFPA tổ chức Hội thảo quốc tế về tăng cường hỗ trợ người bị bạo lực trên cơ sở giới dựa trên hiểu biết về sang chấn (Trauma-Informed Care - ...
Hàn Quốc dự kiến cắt giảm thuế nhiên liệu trong bối cảnh xung đột Trung Đông

Hàn Quốc dự kiến cắt giảm thuế nhiên liệu trong bối cảnh xung đột Trung Đông

Ngày 26/3, Chính phủ Hàn Quốc cho biết mở rộng chính sách cắt giảm thuế nhiên liệu nhằm ứng phó với tác động từ tình hình xung đột kéo dài ...
Mỹ gia hạn 'tối hậu thư', Iran tuyên bố muốn chấm dứt hoàn toàn xung đột

Mỹ gia hạn 'tối hậu thư', Iran tuyên bố muốn chấm dứt hoàn toàn xung đột

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố kéo dài thêm 10 ngày thời hạn yêu cầu Iran chấp nhận đề xuất của Washington về việc chấm dứt xung đột.
Hàn Quốc dự kiến cắt giảm thuế nhiên liệu trong bối cảnh xung đột Trung Đông

Hàn Quốc dự kiến cắt giảm thuế nhiên liệu trong bối cảnh xung đột Trung Đông

Ngày 26/3, Chính phủ Hàn Quốc cho biết mở rộng chính sách cắt giảm thuế nhiên liệu nhằm ứng phó với tác động từ tình hình xung đột kéo dài tại Trung Đông.
Bangladesh: Xe khách rơi xuống sông, 24 người thiệt mạng

Bangladesh: Xe khách rơi xuống sông, 24 người thiệt mạng

Ngày 26/3, ít nhất 24 người đã thiệt mạng sau vụ việc một chiếc xe khách chở khoảng 40 người lao xuống sông Padma (Bangladesh) trong lúc đang lên phà.
Iran đáp trả đề xuất của Mỹ bằng 5 điều kiện, Trung Quốc nhận định 'tia hy vọng cho hòa bình'

Iran đáp trả đề xuất của Mỹ bằng 5 điều kiện, Trung Quốc nhận định 'tia hy vọng cho hòa bình'

Hôm 25/3, Iran đã bác bỏ đề xuất ngừng bắn 15 điểm do Mỹ đưa ra, đồng thời công bố 5 điều kiện nhằm chấm dứt giao tranh.
Xung đột Trung Đông: Nga phẫn nộ vì hành động của Mỹ và Israel, phải chăng Washington cần thỏa thuận hòa bình hơn Tehran?

Xung đột Trung Đông: Nga phẫn nộ vì hành động của Mỹ và Israel, phải chăng Washington cần thỏa thuận hòa bình hơn Tehran?

Nga cho rằng, khi tiến hành cuộc tấn công Iran, Mỹ đã đánh giá thấp khả năng kháng cự của Tehran và hậu quả kinh tế từ hành động đó.
Tổng thống Belarus thăm chính thức Triều Tiên, nâng cấp quan hệ lên 'giai đoạn mới'

Tổng thống Belarus thăm chính thức Triều Tiên, nâng cấp quan hệ lên 'giai đoạn mới'

Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko đã bắt đầu chuyến thăm chính thức Triều Tiên để thảo luận về hợp tác trong nhiều lĩnh vực.
Đàm phán hòa bình về Ukraine: Khó khăn nội tại và biến động quốc tế thu hẹp 'cánh cửa hoà bình'

Đàm phán hòa bình về Ukraine: Khó khăn nội tại và biến động quốc tế thu hẹp 'cánh cửa hoà bình'

Triển vọng đàm phán nhằm chấm dứt xung đột Nga-Ukraina đang chịu tác động ngày càng lớn.
Tổng tuyển cử Đan Mạch: Khoảnh khắc then chốt

Tổng tuyển cử Đan Mạch: Khoảnh khắc then chốt

Kết quả cuộc tổng tuyển cử Đan Mạch ngày 24/3 không chỉ thay đổi chính trường Copenhagen, mà sẽ tác động đáng kể tới cách nước này giải quyết vấn đề Greenland.
ASEAN - Biến khủng hoảng thành động lực liên kết

ASEAN - Biến khủng hoảng thành động lực liên kết

Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu ngày càng trở nên gay gắt, Philippines đang thể hiện vai trò dẫn dắt tích cực trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2026.
Vết nứt hai bờ Đại Tây Dương

Vết nứt hai bờ Đại Tây Dương

Quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu, thường được gọi là quan hệ xuyên Đại Tây Dương đã dần đổi khác với những “vết nứt” ngày càng sâu sắc.
Nhận diện những 'gai góc' trong quan hệ Mỹ-Trung

Nhận diện những 'gai góc' trong quan hệ Mỹ-Trung

Chuyến thăm dự kiến của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Trung Quốc đang trở thành tâm điểm chú ý theo dõi của chính trị toàn cầu.
Hội nghị thượng đỉnh EU: Đương đầu khủng hoảng kép

Hội nghị thượng đỉnh EU: Đương đầu khủng hoảng kép

Hội nghị thượng đỉnh EU tới sẽ tập trung vào xung đột Nga - Ukraine và giảm thiểu tác động của tình hình Trung Đông tới giá năng lượng tại châu Âu.
Mexico chịu những ảnh hưởng nào từ xung đột tại Trung Đông?

Mexico chịu những ảnh hưởng nào từ xung đột tại Trung Đông?

Chuyên gia tư vấn David Cordova có bài phân tích trên E-Consulta về tác động của xung đột Trung Đông đối với Mexico, với nội dung chính như sau:
Quan hệ Hàn Quốc-châu Phi: Từ ngoại giao viện trợ đến hợp tác khoáng sản chiến lược nhằm bảo đảm an ninh kinh tế

Quan hệ Hàn Quốc-châu Phi: Từ ngoại giao viện trợ đến hợp tác khoáng sản chiến lược nhằm bảo đảm an ninh kinh tế

Theo East Asia Forum, quan hệ giữa Hàn Quốc với châu Phi đang chuyển từ ngoại giao viện trợ sang hợp tác khoáng sản chiến lược nhằm bảo đảm an ninh kinh tế.
Thấy gì từ vai trò của quyền lực mềm trong việc nâng tầm ảnh hưởng của Hàn Quốc?

Thấy gì từ vai trò của quyền lực mềm trong việc nâng tầm ảnh hưởng của Hàn Quốc?

Trang East Asia Forum đã có bài viết đánh giá về quyền lực mềm của Hàn Quốc với nội dung chính như sau:
Ireland đi trên dây với ‘bài toán ba lá’ trong thập kỷ tới

Ireland đi trên dây với ‘bài toán ba lá’ trong thập kỷ tới

Theo CEPA, Ireland hiện đang đối mặt với ba thách thức lớn trong bối cảnh địa chính trị và công nghệ toàn cầu thay đổi nhanh chóng.
Tác động từ đề xuất bán ra thị trường 412 triệu thùng dầu dự trữ?

Tác động từ đề xuất bán ra thị trường 412 triệu thùng dầu dự trữ?

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đề xuất giải phóng lượng dự trữ dầu chiến lược lớn nhất trong lịch sử, nhưng có thể vẫn chưa đủ để thay thế lượng dầu đang bị ...
Truyền thông Anh ca ngợi vẻ đẹp và sự hiếu khách của Việt Nam

Truyền thông Anh ca ngợi vẻ đẹp và sự hiếu khách của Việt Nam

Truyền thông Anh thời gian gần đây đã có nhiều bài viết ca ngợi vẻ đẹp và sự hiếu khách của Việt Nam.
Phiên bản di động