Thần tốc, kịp thời, trách nhiệm và “là đoàn dời đi sau cùng” để không bỏ sót dùng chỉ còn tia hy vọng cuối cùng, Đoàn cứu nạn Bộ Công an Việt Nam đã thực sự lay động tình cảm của chính quyền và nhân dân những nước chịu ảnh hưởng của thảm hoạ thời gian qua.
 |
| Đội cứu nạn cứu hộ Bộ Công an tới sân bay quốc tế Yangon, Myanmar để bắt đầu hành trình thực hiện nhiệm vụ cứu trợ quốc tế tại nước bạn. (Nguồn: cand.com.vn) |
Khẩn trương, trách nhiệm, hiệu quả
Ngay sau khi nhận được thông tin về các trận động đất và chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ và chính quyền Myanmar kêu gọi cộng đồng quốc tế tham gia khắc phục hậu quả của động đất, Đại tướng Lương Tam Quang - Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã chỉ đạo thành lập Đoàn công tác của Bộ Công an sang Thổ Nhĩ Kỳ và Myanmar thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, cứu nạn, cứu hộ và hỗ trợ các vật tư y tế, thuốc men cho phía bạn.
Khó khăn đầu tiên là hành trình từ Việt Nam đến nước bạn. Đối với Thổ Nhĩ Kỳ, Đoàn công tác Bộ Công an phải trải qua hành trình bay 16 giờ cùng với hơn 10 giờ di chuyển bằng xe buýt đến địa điểm thực hiện nhiệm vụ.
Đối với Myanmar, khoảng cách địa lý gần hơn nhưng Đài kiểm soát không lưu tại thủ đô Naypyidaw bị sập trong trận động đất, khiến mọi chuyến bay thương mại đều bị hủy bỏ. Với tinh thần không bỏ lỡ dù chỉ vài giờ quý giá, Bộ Công an đã ngay lập tức liên hệ, đề nghị Hãng hàng không Vietjet Air bố trí 1 máy bay chở Đội cứu hộ cùng trang thiết bị, hàng hóa sang hỗ trợ bạn.
Do yêu cầu cấp bách của nhiệm vụ, nhiều cán bộ, chiến sĩ đã gác lại việc riêng để ngay lập tức có mặt tại đơn vị, sẵn sàng lên đường, khẩn trương triển khai các công tác chuẩn bị, hoàn tất thủ tục, tập hợp trang thiết bị, nhu yếu phẩm, vật tư y tế, thuốc men. Xác định ý nghĩa cao cả, thiêng liêng của nhiệm vụ, từng thành viên trong Đoàn, từ các chiến sĩ cứu hộ cứu nạn đến phóng viên, bác sĩ, cán bộ đối ngoại đều sẵn sàng nhận nhiệm vụ với tinh thần quyết tâm cao nhất.
 |
| Lực lượng cứu hộ cứu nạn Bộ Công an tìm kiếm nạn nhân trong 1 tòa nhà ở thị trấn Zabuthari, thủ đô Nay Pyi Taw. |
Giành giật sự sống từ cái chết - Khó khăn nhưng không bao giờ từ bỏ
Nếu tại Thổ Nhĩ Kỳ, hiện trường thực hiện nhiệm vụ là các tòa nhà đã đổ sập hoàn toàn, có sự hỗ trợ của máy móc hạng nặng như máy xúc, cần cẩu để tháo dỡ vật liệu, thì tại Myanmar, các tòa nhà chỉ sập tầng 1, các tầng còn lại chưa đổ sập hoàn toàn và không có sự hỗ trợ của máy móc hạng nặng.
Cách duy nhất để tiếp cận các nạn nhân là lực lượng cứu hộ phải vào trong các tòa nhà đã sập một phần, khoan phá xuyên qua sàn tầng 2 để xuống tầng 1 (lúc này chỉ còn cao khoảng 30 -50 cm và ngổn ngang bê tông cùng các vật liệu, đồ dùng khác).
Điều này khiến cho tính chất nguy hiểm của nhiệm vụ cao hơn do các cấu kiện còn lại của tòa có thể đổ sập bất cứ lúc nào. Bên cạnh đó, các dư chấn của trận động đất vẫn còn tiếp tục nhiều ngày sau. Trong thời gian thực hiện nhiệm vụ, đã có 2 lần dư chấn xảy ra khiến cho Đoàn công tác Bộ Công an phải tạm dừng thực hiện nhiệm vụ cứu hộ cứu nạn.
“Nếu hôm nay không tìm thấy con tôi thì các anh có bỏ đi không” là câu hỏi của người mẹ mất con trai trong trận động đất ở Myanmar. Đây cũng là nạn nhân đầu tiên được Đoàn công tác Bộ Công an đưa ra ngoài. Trong suốt thời gian Đoàn thực hiện nhiệm vụ cứu hộ cứu nạn từ chiều cho đến 22h00 ngày 31/3/2025, người mẹ ấy cùng thân nhân chưa một phút rời khỏi hiện trường. Khi thấy trời đã tối, vẻ lo âu, sốt ruột càng hiện rõ trên gương mặt của người mẹ. Chị cho biết: “Trước đây, đã có 2 đoàn cứu hộ đến tìm con tôi, nhưng do hiện trường quá phức tạp, sau khi khoan một số lỗ trên nền nhà, họ đều đã rời đi. Tôi sợ rằng bây giờ cũng đã tối, nếu không tìm được con tôi thì ngày mai các anh cũng sẽ rời đi giống như họ, có nghĩa là tôi sẽ không bao giờ tìm được con nữa”. Nghe đến đó, tim mọi người như thắt lại. Mặc dù trời tối, bụng đói, nhưng ai cũng quyết tâm tìm bằng được con trai chị. Đến 21h30, thi thể cháu bé được đưa ra ngoài. Mặc dù không thể cứu sống bé, nhưng cả gia đình và lực lượng chức năng Myanmar đều trân trọng và biết ơn sự cố gắng của Đoàn công tác Bộ Công an.
Kết thúc nhiệm vụ, khi làm việc với cơ quan chức năng của Myanmar, Đoàn công tác được biết: Sau khi kết thúc giai đoạn 4 (giai đoạn triển khai các nhiệm vụ cứu hộ cứu nạn người còn sống và tìm kiếm thi thể người đã mất), chính quyền tuyên bố chuyển sang giai đoạn 5: Dừng nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn, phá dỡ tất cả công trình bị ảnh hưởng để bắt đầu tái thiết. Điều đó đồng nghĩa với việc các nạn nhân còn mắc kẹt có thể sẽ vĩnh viễn bị chôn vùi dưới đống đổ nát.
| Để ghi nhận những đóng góp của Đoàn công tác cứu nạn, cứu hộ Bộ Công an Việt Nam, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan đã trao tặng Huân chương vì sự cống hiến cao cả cho đại diện Đoàn và trao Thư cảm ơn của Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đến Chính phủ các nước, trong đó có Chính phủ Việt Nam đã hỗ trợ nước này trong công tác cứu nạn, cứu hộ và khắc phục sự cố động đất. |
Tất cả hiện trường Đoàn cứu nạn, cứu hộ Bộ Công an triển khai thực hiện nhiệm vụ có tính chất nguy hiểm đặc biệt, độ phức tạp cao. Một số Đoàn cứu nạn quốc tế khác đến tìm kiếm, khảo sát nhưng sau đó không tiếp tục thực hiện. Điều đó khiến cho thân nhân, gia đình của người mất tích càng thêm lo lắng và càng cảm động trước những nỗ lực của Đoàn công tác Bộ Công an. Họ đã khóc, đã đứng hàng giờ chắp tay cám ơn sự tận tâm của lực lượng Công an Việt Nam.
“Có thể không phải là đơn vị đến đầu tiên, nhưng chắc chắn sẽ là đơn vị rời đi cuối cùng” là phương châm thể hiện quyết tâm vượt khó của Đoàn công tác Bộ Công an. Hiện trường nhiệm vụ cuối cùng là Khách sạn Jade City. Tại đây, 8 tầng phía trên của khách sạn đè nát toàn bộ tầng một, nơi còn 3 nạn nhân mắc kẹt. Phạm vi rộng lớn và tính chất phức tạp của hiện trường đòi hỏi quyết tâm tìm kiếm cứu nạn rất lớn của lực lượng chức năng.
Bên cạnh Đoàn công tác Bộ Công an và Đội tìm kiếm cứu nạn nước chủ nhà Myanmar, còn có sự tham gia của lực lượng cứu trợ quốc tế các nước Indonesia, Philippines và Singapore.
Trước các đội cứu hộ cứu nạn quốc tế dày dạn kinh nghiệm và được trang bị hiện đại với camera siêu nhỏ, máy siêu âm, thiết bị bay không người lái…, Đội cứu hộ, cứu nạn Bộ Công an đã tự tin phân tích tình hình, trình bày phương án tác chiến và nhận được sự nhất trí cao của Đội cứu hộ, cứu nạn các nước.
Trong quá trình tìm kiếm, công tác điều phối, phân công nhiệm vụ cho từng đội đã được Đoàn Bộ Công an thực hiện tốt, bảo đảm an toàn, nhịp nhàng, hiệu quả, nhận được sự ghi nhận và khâm phục của các nước bạn. Đánh giá cấu kiện của tòa nhà đã bị thay đổi sau khi khoan đục quá nhiều lỗ trên nền nhà, đội cứu hộ các nước đã rời đi. Tuy nhiên, sau khi đánh giá tình hình, Đoàn công tác Bộ Công an vẫn quyết tâm ở lại phối hợp với Đội cứu hộ, cứu nạn nước chủ nhà tiếp tục tìm kiếm nạn nhân.
Sau khi Đoàn kết thúc nhiệm vụ tại đây, chính quyền Myanmar đã thông báo chuyển sang giai đoạn 5 - Giai đoạn tái thiết và phục hồi.
 |
| Đoàn cứu nạn, cứu hộ Bộ Công an Việt Nam phối hợp cùng quân đội Pakistan để đưa các thi thể ra ngoài tại thành phố Adiyaman, Thổ Nhĩ Kỳ (Nguồn: Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy & cứu nạn cứu hộ) |
Xứng đáng là trụ cột quan trọng trong công tác đối ngoại của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam
Lịch sử loài người đã đi hết ¼ thế kỷ XXI với nhiều chuyển biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường, chưa từng có tiền lệ trong lịch sử; cùng với những thuận lợi, cơ hội mới, bối cảnh quốc tế đương thời đặt ra những khó khăn, thách thức, cản trở quá trình phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội hậu Covid-19. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn đang diễn ra gay gắt ở nhiều khu vực, trong đó, một số nước lớn coi viện trợ nhân đạo quốc tế như công cụ chính trị để gây sức ép buộc các nước nhỏ, trung bình chọn bên, chọn phe.
Trong bối cảnh đó, trên cơ sở những kết quả tích cực đã đạt được, nhất là sự công nhận của cộng đồng quốc tế, Đảng uỷ Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, toàn diện công tác cứu trợ nhân đạo quốc tế, thể hiện tầm nhìn chiến lược, tinh thần trách nhiệm của lực lượng thực thi pháp luật Việt Nam trong các nhiệm vụ quốc tế, để lại những ấn tượng đẹp và dấu ấn sâu sắc về một Việt Nam nghĩa tình, trách nhiệm, giàu lòng nhân hậu, góp phần toả sáng hình ảnh người chiến sĩ Công an nhân dân Việt Nam trong lòng bạn bè quốc tế, cụ thể hóa chủ trương, đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta: “Việt Nam là thành viên tích cực, có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế”.
Từ kinh nghiệm tham gia cứu hộ, cứu nạn quốc tế của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam cho thấy cần có qui trình và chiến lược cho hoạt động đặc biệt ý nghĩa này.
Một là, cần tập trung cần xây dựng qui trình phản ứng nhanh để thực hiện các nhiệm vụ cứu hộ cứu nạn quốc tế, trong đó, các đơn vị liên quan luôn chuẩn bị sẵn sàng về lực lượng và phương tiện phù hợp, tương ứng với từng loại hình xung đột, sự cố thảm họa thiên tai, cơ động lực lượng, sẵn sàng lên đường trong vòng 24h từ khi xảy ra sự cố để đảm bảo hiệu quả cứu hộ cứu nạn cao nhất.
Bên cạnh đó, có phương án nhân sự tham gia Đoàn linh hoạt, chủ động, lựa chọn thành viên Đoàn là những người đã được đào tạo bài bản, có sức khỏe tốt, tính kỷ luật cao, có kinh nghiệm trong thực tiễn chiến đấu để bảo đảm có thể thực thi nhiệm vụ trong điều kiện khó khăn với tần suất làm việc cao.
 |
| Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang trao bằng khen của Bộ Công an cho tập thể và cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác hỗ trợ khắc phục hậu quả động đất tại Myanmar. (Ảnh: Nguyễn Hồng) |
Hai là, tiếp tục quán triệt phương châm “tự chủ động phục vụ các hoạt động của đoàn trong cả sinh hoạt và chiến đấu”, chủ động chuẩn bị chu đáo các điều kiện để thực hiện nhiệm vụ lâu dài trong mọi điều kiện thời tiết, khí hậu khắc nghiệt, cụ thể: các trang thiết bị, phương tiện để thực hiện cứu nạn, cứu hộ đối với tình huống sự cố, tai nạn; bảo đảm các điều kiện hậu cần (ăn, nghỉ, sinh hoạt cá nhân,...); thuốc men, dụng cụ y tế; lương thực, thực phẩm….
Đồng thời, duy trì việc viện trợ cho phía Bạn phù hợp với tình huống thảm họa trên cơ sở tính toán kỹ lưỡng nhu cầu phương tiện, thiết bị y tế, thuốc chữa bệnh, lương thực, thực phẩm và lều bạt lưu trú của nước sở tại.
Ba là, phát huy tính chủ động, linh hoạt trong phối hợp với các lực lượng cứu nạn, cứu hộ của nước chủ nhà và các quốc gia khác; tranh thủ trao đổi kinh nghiệm và tìm hiểu các phương tiện, thiết bị cứu nạn, cứu hộ tiên tiến để chủ động trong đề xuất, trang bị phục vụ công tác trong nước.
Bên cạnh đó, cần chủ động liên hệ sớm với Đại sứ quán Việt Nam ở nước sở tại và đề nghị cử các tình nguyện viên là người Việt Nam hỗ trợ Đoàn ngay từ giai đoạn đầu. Đồng thời với hoạt động cứu nạn, cứu hộ, tiếp tục chủ động có kế hoạch thăm hỏi, động viên, chia sẻ và giúp đỡ nạn nhân thảm họa thiên tai, nơi đoàn thực hiện nhiệm vụ để thể hiện tinh thần nhân văn, tương thân tương ái; tạo ra mối quan hệ gần gũi, gắn bó, đồng cảm, từ đó hỗ trợ tốt cho các hoạt động của Đoàn.
Trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, để phát huy sức mạnh tổng hợp phục vụ mục tiêu phát triển giàu mạnh, phồn vinh, thịnh vượng của đất nước, cần tiếp tục mở rộng nhiều kênh hợp tác quốc tế để nâng cao uy tín của Việt Nam, thu hút nguồn lực từ bên ngoài để tăng cường tiềm lực cho phát triển.
Trong đó, hợp tác trong lĩnh vực gìn giữ hòa bình, cứu hộ, cứu nạn của lực lượng Công an nhân dân sẽ góp phần tận dụng “sức mạnh mềm”, mở rộng tầm ảnh hưởng và lan toả tinh thần trách nhiệm với cộng đồng quốc tế.
[*] Cục V02, Bộ Công an
[**] Khoa An ninh chính trị nội bộ, Học viện An ninh nhân dân
[***] Phòng Tham mưu, CATP Hà Nội
| Quân đội nhân dân Việt Nam và hành trình giải cứu kỳ diệu nạn nhân động đất tại Myanmar Hình ảnh những chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam không quản gian khổ, tận tâm, tận lực, tận tụy cứu người đã thực ... |
| Đoàn cứu nạn Việt Nam tích cực hỗ trợ đời sống người dân Myanmar ảnh hưởng do động đất Trong lịch trình cứu trợ tại thủ đô Nay Pyi Taw của Myanmar, ngày 5/4, đoàn cứu nạn của Bộ Công an Việt Nam tiếp ... |
| Quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ của lực lượng quân đội tham gia cứu trợ động đất tại Myanmar Các cán bộ chiến sĩ tham gia cứu trợ động đất tại Myanmar khẳng định quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ Đảng, Nhà nước và ... |
| Đội cứu hộ, cứu nạn Việt Nam hạ cánh xuống sân bay Yangon, sẵn sàng hỗ trợ khắc phục hậu quả động đất tại Myanmar Đội cứu hộ của Việt Nam từ ngày mai sẽ triển khai nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn tại các nơi bị ảnh hưởng động ... |
| Những hình ảnh lực lượng Việt Nam cứu trợ động đất tại Myanmar Sáng nay ngày 31/3, lực lượng cứu hộ cứu nạn Việt Nam bắt đầu công tác tìm kiếm nạn nhân tại các khu vực ảnh ... |
