Bài học cho doanh nghiệp xuất khẩu Việt: Hớ hênh câu chuyện thanh toán

Uyên Hương
Sau thời gian dài ảnh hưởng của dịch Covid-19, việc có những đơn hàng xuất khẩu mới với số lượng lớn tại thị trường uy tín không chỉ là tin vui, mà còn là lối thoát của doanh nghiệp. Thế nhưng, chỉ một chút chủ quan lại chính là dấu chấm hết cho mọi hy vọng của doanh nghiệp. Vụ việc 100 container xuất khẩu điều trị giá hàng chục triệu USD có thể coi là một ví dụ cụ thể.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Bài học cho doanh nghiệp xuất khẩu Việt: Hớ hênh câu chuyện thanh toán
Doanh nghiệp xuất khẩu Việt cần hết sức cẩn trọng với các đơn hàng. (Nguồn: VnEconomy)

Chủ quan trong giao dịch

Gần đây, cộng đồng doanh nghiệp không khỏi hoang mang bởi ngay những tháng đầu năm 2022, hàng trăm container xuất khẩu điều sang Italy có dấu hiệu lừa đảo. Điều này đã và đang làm dấy lên những lo ngại cho hoạt động xuất khẩu của Việt Nam, nhất là khi xuất khẩu điều là một trong những ngành hàng xuất khẩu số một của Việt Nam ra thế giới.

Trong vụ việc này, các doanh nghiệp Việt đã thực hiện hợp đồng với phương thức thanh toán "nhờ thu" hay còn gọi là "trả tiền nhận chứng từ D/P" và rủi ro đã xảy ra khi các doanh nghiệp này đang mất quyền kiểm soát các bộ chứng từ gốc.

Tuy nhiên, rất kịp thời các doanh nghiệp đã nhanh chân giữ lại được đa số các container, chỉ có 36 container là mất kiểm soát. Cùng với đó, các bộ ngành, cơ quan của Việt Nam trong nước và nước ngoài đã bắt tay vào cuộc nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thu hồi lại được số lô hàng này.

Tin liên quan
Thận trọng khi an toàn vuột khỏi tay doanh nghiệp Thận trọng khi an toàn vuột khỏi tay doanh nghiệp

Ông Nguyễn Tuấn Việt- Giám đốc Công ty xúc tiến xuất khẩu VIETGO cho biết: Đặc điểm chung của các đơn hàng điều đang gặp khó là đều được thanh toán qua hình thức D/P, một phương thức thanh toán phổ biến trong thương mại quốc tế, thanh toán giao tiền thì giao chứng từ.

Tuy nhiên theo nhiều doanh nghiệp xúc tiến xuất nhập khẩu, đây là hình thức khá là rủi ro, gần như không có cam kết hoặc cam kết rất lỏng lẻo.

Ông Trần Thanh Hải – Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết: Ngay sau khi nhận được phản ánh của Hiệp hội Điều Việt Nam, Bộ Công thương đã chỉ đạo và cùng với bộ phận Thương vụ Việt Nam tại Đại sứ quán Việt Nam tại Italy nhanh chóng vào cuộc để tìm hiểu nguyên nhân sự việc và hỗ trợ cho doanh nghiệp.

Đặc biệt, trực tiếp Tham tán của Việt Nam tại Italy cũng đã đến làm việc trực tiếp tại hai cảng lớn là Genova, Napoli và cùng đơn vị quản lý cảng, hãng tàu, ngân hàng, chính quyền địa phương nhằm đề nghị tạm thời chưa tiến hành giao hàng để có thời gian làm rõ cũng như mời luật sư đi cùng để nắm vụ việc. Kết quả bước đầu là các hãng tàu có đồng thuận để tạm dừng quá trình giao hàng chờ kết quả làm việc của phía Việt Nam.

Mặt khác, Bộ Công Thương đã có công thư gửi Bộ Ngoại giao và Hợp tác quốc tế, Bộ Kinh tế và Tài chính Italy đề nghị quan tâm, chỉ đạo các đơn vị liên quan phối hợp với các cơ quan của Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại Italy để nhanh chóng giải quyết vụ việc, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các doanh nghiệp Việt Nam cũng như hình ảnh và uy tín của các doanh nghiệp Italy.

Theo ông Trần Thanh Hải, đến thời điểm này, những lô hàng hạt điều đưa sang Italy vẫn chưa bị mất, tức là chưa lọt vào tay của các đối tượng thứ ba. Thế nhưng, doanh nghiệp không kiểm soát được bộ chứng từ và người giữ bộ chứng từ đó hoàn toàn có thể đến làm việc với hãng tàu để nhận hàng và nguy cơ có thể bị mất hàng vẫn còn hiện hữu.

Vì vậy, ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Bộ Công Thương đã chỉ đạo các đơn vị liên quan; trong đó, có Thương vụ Việt Nam tại Italia để làm việc với các cơ quan chức năng phía bạn nhằm giữ lại các lô hàng. Đồng thời kéo dài thời gian để xác minh các vận đơn, chứng từ đang nằm ở đâu và ai là người thực sự có quyền sở hữu đối với cả lô hàng.

Hiện nay, Thương vụ Việt Nam tại Italy vẫn tiếp tục làm việc với các hãng tàu, chính quyền cũng như các văn phòng luật sư để có thể hỗ trợ cho doanh nghiệp Việt Nam được tốt nhất.

Thông tin mới nhất từ ông Nguyễn Đức Thanh- Tham tán công sứ Thương mại Việt Nam tại Italy, qua công ty môi giới của Việt kiều ở Mỹ, có 5 doanh nghiệp Italy ký kết hợp đồng mua với 6 doanh nghiệp Việt Nam tổng cộng 100 container hạt điều, tương đương 20 triệu USD.

Đáng lưu ý, trong số đó đã có 74 container rời khỏi Việt Nam để sang Italy và hiện nay, có 35 container mất kiểm soát do bộ chứng từ gốc và 39 container còn chứng từ gốc.

Với 39 container còn chứng từ gốc, nếu chưa tới cảng ở Italy sẽ giao ngược trở lại Việt Nam. Trường hợp đã tới cảng ở Italy, các chứng từ gốc có thể xử lý tiếp được, đổi người sử dụng, người nhận hàng cuối cùng.

Cụ thể, trong số 39 container còn bộ chứng từ gốc, doanh nghiệp đã bán được 17 container; trong đó, đi Hà Lan 10 container, Thổ Nhĩ Kỳ 3 container, Thụy Điển 2 container và vào thị trường Italy 2 container; 12 container đang đàm phán giá cước để chở về Việt Nam. Như vậy, còn 10 container có bộ chứng từ gốc cần xử lý tiếp.

Ông Nguyễn Đức Thanh cũng cho biết thêm, trong số 35 container mất chứng từ gốc, đã có Công ty C.N Srl ở Napoli (trong nhóm 5 công ty Italy) phản hồi, email cho luật sư với nội dung không biết việc có người đứng tên công ty mình làm với Việt Nam và email bảo đảm (PEC) từ chối nhận lô hàng 9 container để hãng tàu trả lại quyền sở hữu cho người bán.

Theo thông lệ quốc tế, công ty Việt Nam vẫn phải đặt cọc/bảo lãnh ngân hàng hơn 100% trị giá container mới thực sự giành lại được sở hữu nên vẫn khó khăn lớn cho DN. Cùng đó, 3 container đã được đặt cọc/bảo lãnh ngân hàng, doanh nghiệp đã cho lên tàu về lại Việt Nam. 23 container mất chứng từ đang được xử lý tiếp.

Kẽ hở bị lợi dụng

Chia sẻ thêm về phương thức thanh toán, ông Trần Thanh Hải nhấn mạnh: Mặt dù hoạt động thương mại có nhiều phương thức thanh toán quốc tế khác nhau nhưng trên thực tế doanh nghiệp cũng áp dụng một số các phương thức mà nó mang tính chất phổ biến nhất.

Đối với hàng hóa nông sản thì phương thức phổ biến hiện nay, nhất là trong giao dịch với thị trường khu vực châu Âu, các doanh nghiệp đang chủ yếu áp dụng phương thức DP – tức là giao chứng từ để nhận tiền.

Với phương thức này có sự tham gia của ngân hàng người mua và ngân hàng người bán - là những cơ quan trung gian và giúp khống chế bộ chứng từ trước khi chuyển giao cho người bán.

Tin liên quan
Tích cực hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết container hạt điều tại Italy Tích cực hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết container hạt điều tại Italy

Theo giới phân tích, trong thương vụ này 6 thương nhân Việt Nam đều bán số hàng 100 container điều nhân cho vài đối tác thông qua cùng một nhà môi giới. Các thương nhân Việt Nam chưa từng có lịch sử làm ăn với đối tác này và việc giao thương hoàn toàn dựa trên sự tin tưởng đối với người môi giới.

Điều này lộ rõ một thói quen giao thương quốc tế cố hữu của thương nhân Việt Nam là không mấy khi thuê các đơn vị làm thẩm định tín nhiệm (bao gồm thương mại và pháp lý). Trong khi đó, các thương nhân nước ngoài khi làm ăn với Việt Nam họ thường yêu cầu bên tư vấn sở tại cung cấp bản báo cáo thẩm tra đối tác thương mại.

Theo các chuyên gia, lâu nay thị trường Italy rất ít tiêu thụ sản phẩm hạt điều nhân của Việt Nam. Chính vì thế, thông tin của khách hàng từ thị trường này rất ít. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến rủi ro khi nhận đơn hàng từ thị trường này lên tới 74 container với sản phẩm có chất lượng và giá thành cao nhất trong thời gian ngắn.

Bởi vậy, cậu chuyện 100 container điều chỉ là một trong nhiều vụ việc lừa đảo, gian lận thương mại trong xuất nhập khẩu hàng hoá. Điều đáng tiếc, các thương nhân Việt Nam thường là bên chịu phần thiệt hại nhiều hơn bởi sự hạn chế về năng lực hiểu biết pháp luật thương mại quốc tế, kinh nghiệm xuất nhập khẩu hàng hóa đi nước ngoài, thậm chí là năng lực sử dụng ngôn ngữ.

Hơn nữa, Việt Nam là một trong quốc gia chủ động hội nhập kinh tế, khi cơ bản định hình mạng lưới gồm 17 hiệp định thương mại tự do (FTA). Các FTA này đã và đang mở rộng cánh cửa thị trường cho hàng xuất khẩu của Việt Nam nhưng khi sân chơi ngày một lớn cũng là khi doanh nghiệp Việt đối mặt với muôn vàn rủi ro.

Chung tay gỡ khó cho doanh nghiệp xuất khẩu sang Trung Quốc

Chung tay gỡ khó cho doanh nghiệp xuất khẩu sang Trung Quốc

Đến thời điểm hiện tại, Cục Bảo vệ thực vật đã cấp và xác nhận 350 tài khoản của doanh nghiệp thuộc lĩnh vực được ...

Luật sư khuyến nghị doanh nghiệp Việt khi xuất khẩu điều sang Italy

Luật sư khuyến nghị doanh nghiệp Việt khi xuất khẩu điều sang Italy

Liên quan đến vụ việc các doanh nghiệp Việt Nam mất quyền kiểm soát 36 bộ chứng từ gốc trong số 100 container xuất sang ...

(theo TTXVN)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Cập nhật giá vàng hôm nay 18/11 chật vật giữ mốc 3.850 USD/ounce, người mua - bán trong nước đang chịu hai rủi ro, nhu cầu vẫn ‘kiên cường’

Cập nhật giá vàng hôm nay 18/11 chật vật giữ mốc 3.850 USD/ounce, người mua - bán trong nước đang chịu hai rủi ro, nhu cầu vẫn ‘kiên cường’

Cập nhật bảng giá vàng hôm nay 18/11/2026 ghi nhận giá vàng thế giới nhích nhẹ, cố gắng duy trì trên mức 3.850 USD/ounce.
APEC CEO Summit 2026: Nhiều kỳ vọng về hợp tác và thịnh vượng gửi ở Thâm Quyến, Trung Quốc

APEC CEO Summit 2026: Nhiều kỳ vọng về hợp tác và thịnh vượng gửi ở Thâm Quyến, Trung Quốc

APEC CEO Summit 2026: Nhiều kỳ vọng gửi ở Thâm Quyến, vào sự hợp tác và thịnh vượng cho khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Thúc đẩy chiến lược Chuyển đổi xanh, Hàn Quốc đặt mục tiêu tham vọng

Thúc đẩy chiến lược Chuyển đổi xanh, Hàn Quốc đặt mục tiêu tham vọng

Chính phủ Hàn Quốc đã công bố chính sách hỗ trợ toàn diện doanh nghiệp công nghệ khí hậu, nhằm thúc đẩy chiến lược Chuyển đổi xanh (K-GX).
Trừng phạt Nga: EU thêm 49 ngân hàng vào danh sách, Ngoại trưởng Estonia tiết lộ tình hình nội bộ khối 27 thành viên

Trừng phạt Nga: EU thêm 49 ngân hàng vào danh sách, Ngoại trưởng Estonia tiết lộ tình hình nội bộ khối 27 thành viên

Ngày 16/11, Liên minh châu Âu (EU) đã áp đặt trừng phạt đối với 49 ngân hàng của Nga, trong đó bao gồm Unistream Bank và SPB Bank.
GDP danh nghĩa của Israel lọt nhóm 25 nền kinh tế lớn nhất thế giới

GDP danh nghĩa của Israel lọt nhóm 25 nền kinh tế lớn nhất thế giới

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Israel tăng 8% trong quý III/2026, tính theo tốc độ tăng trưởng quy đổi theo năm.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động