Bản dịch tiếng Anh của Truyện Kiều gây sốt cộng đồng mạng

Phương Chi
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Bản dịch tiếng Anh Truyện Kiều của Huỳnh Minh Quân (hay còn được biết đến với tên Mica Huỳnh) xuất hiện trở lại và được chia sẻ khá nhiều trên mạng xã hội.

Nhiều người cho rằng điều khiến phần dịch thơ này “gây sốt” với các bạn trẻ là được chuyển ngữ sang tiếng Anh một cách giản dị, và đặc biệt vẫn giữ thể thơ truyền thống của Việt Nam là lục bát.

Một số nhà khoa học cũng bày tỏ sự thích thú với bản dịch thú vị này. Tuy nhiên, cũng có nhiều đánh giá khác nhau về phần dịch.

Bản dịch tiếng Anh của Truyện Kiều khiến giới trẻ thích thú
Bản dịch tiếng Anh của Truyện Kiều khiến giới trẻ thích thú
Bản dịch tiếng Anh của Truyện Kiều khiến giới trẻ thích thú
Bản dịch tiếng Anh của Truyện Kiều khiến giới trẻ thích thú.

Cô Lưu Nguyệt Ánh, giáo viên tiếng Anh Trường ĐH Mở Hà Nội nhận xét: “Mặc dù, có thể do đã quá quen thuộc với Truyện Kiều, nên tôi thấy bản chuyển ngữ tiếng Anh này chưa được nhuần nhuyễn lắm, đôi chỗ còn trúc trắc, nhưng về tổng thể bạn Quân làm được như vậy là tốt.

Việc chuyển ngữ Truyện Kiều là rất khó, bản dịch này thể hiện vốn từ vựng khá phong phú của người dịch. Bản này để người nước ngoài đọc, để họ có khái niệm ban đầu về Truyện Kiều cũng như một thể thơ của Việt Nam là ổn”.

Trong khi đó, chị Kim Ngân, cựu giảng viên tiếng Anh, hiện đang sống và làm việc tại Australia, lại có cách nhìn nhận khác.

Chị Ngân không đánh giá cao phần dịch này. Theo chị Ngân, nhìn vào phần dịch thì thấy người dịch có nắm được ý chính, như là nhà Kiều có 3 anh em, không giàu lắm… Nhưng tất cả những cái làm Truyện Kiều hay và đẹp thì mất đi.

“Đây là thứ tiếng Anh đơn giản, không có hình ảnh. Phần dịch này có điểm cộng là gieo được vần lục bát bằng Tiếng Anh - tất nhiên đây có là điểm cộng hay không thì cũng còn tùy quan điểm của người đọc. Nhưng phần dịch này cũng chỉ để đọc chơi chứ không phải là một bản dịch cần nghiêm túc chú ý”, chị Ngân nhìn nhận.

Được biết, người dịch là Huỳnh Minh Quân - cựu học sinh chuyên Lý, Trường Phổ thông Năng khiếu (ĐH Quốc gia TP. Hồ Chí Minh). Quân từng du học ngành Điện - Điện tử tại ĐH Công nghệ Nanyang (NTU) và hiện đang làm việc ở Singapore.

Phần dịch Truyện Kiều đầu tiên của Quân xuất hiện từ đầu năm 2020. Khi đó, anh Quân cho biết trong vòng 3h anh đã ngẫu hứng dịch đoạn thơ đầu tiên trong Truyện Kiều, đoạn từ “Trăm năm trong cõi người ta… tới Kiều càng sắc sảo mặn mà/ So bề tài sắc lại là phần hơn” từ Tiếng Việt sang Tiếng Anh.

Những bản dịch tiếng Anh của Truyện Kiều

Truyện Kiều là tác phẩm lớn của văn học cổ điển Việt Nam, vậy thì việc giới thiệu Truyện Kiều sang các ngôn ngữ khác, đặc biệt là tiếng Anh từ trước tới nay như thế nào?

Đã có một số bài viết bàn về vấn đề này, ví dụ như bài viết của GS. Nguyễn Văn Hoàn “Những bản dịch Truyện Kiều sang tiếng Anh”, và đặc biệt là bài viết của dịch giả Thúy Toàn “Dịch Văn học Việt Nam: Những người dịch Truyện Kiều (Nguyễn Du) và những người dịch Nhật ký trong tù (Hồ Chí Minh)”...

Còn theo Tạp chí Nghiên cứu văn học (số tháng 1/2016) có tất cả 12 bản dịch Kiều sang tiếng Anh của 12 dịch giả, trong đó có 5 bản dịch của người nước ngoài, 7 bản dịch của người Việt. Có một số bản dịch được đánh giá tốt là bản dịch của Lê Xuân Thủy, Huỳnh Sanh Thông, Michael Counsell, Zhukov và Timothy Allen.

Cụ thể 12 bản dịch này là:

1/ Bản dịch của Lê Xuân Thủy, dịch đầu tiên năm 1963, đến năm 2010, được chính ông hiệu đính lại, in tại Mỹ, lấy tựa là “The Soul of Poetry inside Kim Van Kieu”. Rất ít tư liệu về giáo sư Lê Xuân Thủy, chỉ biết ông làm việc tại Bộ giáo dục miền Nam Việt Nam trước 1975.

2/ Bản dịch của Huỳnh Sanh Thông, nhà xuất bản Random House in lần đầu tiên năm 1973, với tên “The Tale of Kieu”. 10 năm sau, ông hiệu đính, in lại, từ đó về sau, các bản tái bản đều có tên “The Tale of Kiều”, chỉ 1 thay đổi nhỏ tên Kiều, nhưng như chính dịch giả nói, là 1 bước tiến trong việc nghiên cứu của người Mỹ về Việt Nam học.

3/ Bản dịch của Michael Counsell, lần đầu tiên xuất bản năm 1994, tái bản 2011 bởi NXB Thế Giới (Hà Nội, Việt Nam). Bản dịch của Michael Counsell có tên: “Kieu, The Tale of a Beautiful and Talented Girl” (Kiều, Câu chuyện về một người con gái xinh đẹp và tài năng).

4/ Bản dịch của Vladislav V. Zhukov, xuất bản lần đầu tiên năm 2004 với tên gọi “The Kim Van Kieu of Nguyen Du”. Zhukov là một nhà dân tộc học người Australia sinh năm 1941, đã từng ở Việt Nam hai năm rưỡi. Cũng được gợi cảm hứng từ hai bản dịch của Lê Xuân Thủy và Huỳnh Sanh Thông, Zhukov đã dịch Truyện Kiều và xuất bản năm 2004. Bản dịch của ông được đánh giá rất cao.

5/ Bản dịch của nhóm Mary Cowan, Carolyn Swetland, Đặng Thế Bính, Paddy Farrington, Elizabeth Hodgkin và Hữu Ngọc, NXB Ngoại văn, Hà Nội, dày 1.043 trang với tên “The Tale of Kiều (Truyện Kiều)”[8].

6/ Bản dịch của Bạch Vân Bùi Trọng Hợp, dịch giả tự xuất bản tại San Diego, Hoa Kỳ với tên gọi “The Story of Kim-Van-Kieu”. Bùi Trọng Hợp là một nhà thơ, dịch giả tại Hoa Kỳ, hay dịch thơ tiếng Pháp, tiếng Anh sang tiếng Việt và ngược lại, sang Mỹ từ năm 1975, từng là giáo sư ĐH Waco, Texas.

7/ Bản dịch của Phan Huy Mạc Phi Hoàng, đăng trên web riêng của dịch giả với tên gọi “The Tale of Kiều”.

8/ Một bản dịch tóm tắt vì chỉ có 148 trang, có tên “Kieu: An English Version Adapted from Nguyen Khac Vien’s French Translation” do Arno Abbey dịch và tự xuất bản năm 2008. Arno Abbey là 1 dịch giả không nổi tiếng mấy, chỉ xuất bản 2 cuốn, 1 là dịch Kiều từ bản tiếng Pháp của Nguyễn Khắc Viện, 1 là 1 cuốn sách về văn phạm tiếng Anh (“ABC to Abacus, an Introduction to Graphemics”).

9/ Bản dịch của Ngô Đình Chương, có tên “My version of Kieu”, dịch giả tự xuất bản tại San Jose, Hoa Kỳ năm 1993, 165 trang.

10/ Bản dịch của Timothy Allen có tên “Kieu, The New Lament for a Broken Heart” (Tiếng kêu mới của một trái tim tan vỡ). Năm 2008, ông đạt giải thưởng Stephen Spender khi dịch Truyện Kiều dưới tên gọi: “Kiều: A New Lament for a Broken Heart” (dịch thoát nghĩa của tựa “Đoạn trường tân thanh” của Nguyễn Du), sau đó tiếp tục nhận được học bổng Hawthornden giúp ông trở thành một nhà thơ.

Timothy Allen đánh giá Truyện Kiều rất cao: “Mọi người Việt Nam đều biết bài thơ. Bạn có thể tìm thấy nông dân ở các ruộng lúa cũng có thể đọc thuộc lòng toàn bộ Kiều bằng cả trái tim. Đó là một câu chuyện tình yêu và một bộ phim kinh dị, đầy ma, nhà thổ, đàn ông và phong cách Robin Hood ngoài vòng pháp luật. Kiều, người phụ nữ xinh đẹp đã đi qua một loạt các tai ương và biến chúng thành thứ âm nhạc đẹp đẽ, đã trở thành một biểu tượng cho chính Việt Nam. Nhiều quốc gia hùng mạnh đã cố xâm lược Việt Nam, nhưng bản thân người dân đã tự sống sót, dù bị đánh đập nhưng không bị trói buộc, và với những bài hát của Kiều trên môi và trong trái tim của họ."

11/ Bản dịch của Thùy Dương, với tên gọi “Kim Vân Kiều”.

12/ Bản dịch của Thái Hùng Tâm, với tên gọi “The Story of Kieu, The New Cry of Painfulness” xuất bản năm 1996, song ngữ. Do Nhà xuất bản Viet Moon ấn hành.

Gần đây nhất, năm 2020, dịch giả Dương Tường công bố bản dịch Truyện Kiều sang tiếng Anh. Ông lấy tên dịch phẩm là "Kiều in Duong Tuong’s version".

ĐBQH Phan Đức Hiếu: Mỗi doanh nghiệp phải tự thay đổi để thích ứng với xu hướng kinh doanh mới, thói quen tiêu dùng mới

ĐBQH Phan Đức Hiếu: Mỗi doanh nghiệp phải tự thay đổi để thích ứng với xu hướng kinh doanh mới, thói quen tiêu dùng mới

Chia sẻ với báo TG&VN, ĐBQH Phan Đức Hiếu (Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội) nêu quan điểm, để phục ...

GS. Nguyễn Thanh Liêm: Đã đến lúc nên xem Covid-19 như các bệnh truyền nhiễm khác

GS. Nguyễn Thanh Liêm: Đã đến lúc nên xem Covid-19 như các bệnh truyền nhiễm khác

Đề cập đến tình hình dịch tại nước ta, GS. Nguyễn Thanh Liêm (nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương) nêu quan điểm, không ...

(theo Vietnamnet)

Đọc thêm

Tuyển bóng đá nữ Việt Nam lần thứ 7 giành Huy chương vàng SEA Games

Tuyển bóng đá nữ Việt Nam lần thứ 7 giành Huy chương vàng SEA Games

Baoquocte.vn. Đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam thắng tuyển nữ Thái Lan ở trận chung kết môn bóng đá nữ SEA Games 31 với tỷ số 1-0.
Vừa thắng cử, nhà lãnh đạo mới của Australia tuyên bố dự thượng đỉnh Bộ tứ

Vừa thắng cử, nhà lãnh đạo mới của Australia tuyên bố dự thượng đỉnh Bộ tứ

Baoquocte.vn. Lãnh đạo Công đảng của Australia vừa thắng trong cuộc tổng tuyển cử diễn ra ngày 21/5 đã tuyên bố sẽ tham dự Hội nghị thượng đỉnh Bộ tứ.
Chủ tịch Quốc hội Tan Chuan-Jin thăm Việt Nam: Tiềm năng và tương lai hợp tác kinh tế Singapore-Việt Nam rất tươi sáng!

Chủ tịch Quốc hội Tan Chuan-Jin thăm Việt Nam: Tiềm năng và tương lai hợp tác kinh tế Singapore-Việt Nam rất tươi sáng!

Baoquocte.vn. Đại sứ Singapore tại Việt Nam đã trả lời phỏng vấn độc quyền TG&VN về chuyến thăm chính thức Việt Nam của Chủ tịch Quốc hội Tan Chuan-Jin.
Lễ tưởng niệm cán bộ, chiến sĩ hy sinh vì chủ quyền biển đảo của Tổ quốc

Lễ tưởng niệm cán bộ, chiến sĩ hy sinh vì chủ quyền biển đảo của Tổ quốc

Baoquocte.vn. Đoàn công tác làm lễ tưởng niệm các cán bộ, chiến sĩ anh dũng chiến đấu, hy sinh trong sự kiện ngày 14/3/1988 ở Trường Sa.
Thắng Thái Lan, đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam lần thứ 3 liên tiếp vô địch SEA Games

Thắng Thái Lan, đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam lần thứ 3 liên tiếp vô địch SEA Games

Baoquocte.vn. Đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam bảo toàn tỷ số 1-0 trước tuyển Thái Lan, qua đó tạo dấu mốc lịch sử khi lần thứ 3 liên tiếp đăng ...
Điện mừng Bộ trưởng Châu Âu và Ngoại giao Cộng hòa Pháp

Điện mừng Bộ trưởng Châu Âu và Ngoại giao Cộng hòa Pháp

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn gửi điện mừng nhân dịp bà Catherine Colonna được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Châu Âu và Ngoại giao Cộng hòa Pháp.
Italy 'hiến kế' giải quyết tình hình Ukraine, đề xuất lộ trình hòa bình

Italy 'hiến kế' giải quyết tình hình Ukraine, đề xuất lộ trình hòa bình

Baoquocte.vn. Theo Thứ trưởng Italy Di Stefano, việc giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraine chỉ có thể thực hiện được thông qua các hành động ngoại giao.
Mỹ phê chuẩn luật viện trợ 40 tỷ USD cho Ukraine, Nga công bố danh sách người Mỹ bị cấm nhập cảnh vĩnh viễn

Mỹ phê chuẩn luật viện trợ 40 tỷ USD cho Ukraine, Nga công bố danh sách người Mỹ bị cấm nhập cảnh vĩnh viễn

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Nga công bố danh sách 963 người Mỹ bị cấm nhập cảnh, Tổng thống Joe Biden đã ký phê chuẩn dự luật viện trợ gần 40 tỷ ...
Bắc Kinh nói Mỹ có 'động cơ thầm kín', Mỹ bác yêu cầu tôn trọng 'nguyên tắc một Trung Quốc’

Bắc Kinh nói Mỹ có 'động cơ thầm kín', Mỹ bác yêu cầu tôn trọng 'nguyên tắc một Trung Quốc’

Baoquocte.vn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price ngày 21/5 phản bác yêu cầu Washington tôn trọng 'nguyên tắc một Trung Quốc' từ Bắc Kinh.
Trưởng đoàn thể thao Thái Lan: Các cầu thủ phải tỉnh táo và tập trung để đối đầu với U23 Việt Nam

Trưởng đoàn thể thao Thái Lan: Các cầu thủ phải tỉnh táo và tập trung để đối đầu với U23 Việt Nam

Baoquocte.vn. U23 Thái Lan và U23 Việt Nam sẽ chạm trán nhau ở sân Mỹ Đình lúc 19h00 ngày 22/5.
Ngày 21/5, Hà Nội ghi nhận 370 ca mắc Covid-19 mới

Ngày 21/5, Hà Nội ghi nhận 370 ca mắc Covid-19 mới

Baoquocte.vn. Trong ngày 21/5, Hà Nội ghi nhận 370 ca Covid-19 mới. Các bệnh nhân phân bố tại 130 xã, phường, thị trấn thuộc 28/30 quận, huyện, thị xã.
Covid-19 ngày 21/5: 43 tỉnh, thành có ca mắc mới, ca khỏi bệnh nhiều gấp đôi ca nhiễm; không có F0 tử vong

Covid-19 ngày 21/5: 43 tỉnh, thành có ca mắc mới, ca khỏi bệnh nhiều gấp đôi ca nhiễm; không có F0 tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin của Bộ Y tế cho biết, ngày 21/5, trên Hệ thống Quốc gia quản lý ca bệnh Covid-19 ghi nhận 1.457 ca nhiễm mới, không có ca tử vong.
Dự báo thời tiết 10 ngày tới (21-31/5): Mưa to ở Bắc Bộ có thể kéo dài; Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa vừa mưa to cục bộ

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (21-31/5): Mưa to ở Bắc Bộ có thể kéo dài; Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa vừa mưa to cục bộ

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết từ 21-31/5, Bắc Bộ mưa vừa mưa to đến rất to, sau giảm dần; Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa rào và dông rải rác.
Điều chỉnh giao thông Hà Nội phục vụ trận chung kết bóng đá nam SEA Games 31

Điều chỉnh giao thông Hà Nội phục vụ trận chung kết bóng đá nam SEA Games 31

Baoquocte.vn. Mới đây, Công an Hà Nội đã hướng dẫn, tổ chức phân luồng các phương tiện trong ngày diễn ra trận trận Chung kết bóng đá nam SEA Games 31.
Việt Nam-Canada đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực nhân đạo

Việt Nam-Canada đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực nhân đạo

Baoquocte.vn. Chiều 20/5, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Canada Conrad Sauve đã có chuyến thăm, làm việc với Hội Chữ thập đỏ Việt Nam.
Covid-19 ngày 20/5: Hơn 7.000 ca khỏi bệnh, 1.587 ca mắc mới và 2 F0 tử vong

Covid-19 ngày 20/5: Hơn 7.000 ca khỏi bệnh, 1.587 ca mắc mới và 2 F0 tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 20/5 cho biết có 1.587 ca mắc mới; số khỏi bệnh gần gấp 5 lần số mắc mới, 2 ca tử vong.
Việt Nam có 5.545 ca mắc bệnh tay chân miệng, 01 trường hợp tử vong, Bộ Y tế ra thông báo khẩn

Việt Nam có 5.545 ca mắc bệnh tay chân miệng, 01 trường hợp tử vong, Bộ Y tế ra thông báo khẩn

Baoquocte.vn. Đến nay cả nước đã có 5.545 ca mắc bệnh tay chân miệng, Bộ Y tế dự báo dịch bệnh tay chân miệng có xu hướng gia tăng trong thời gian tới đây...
WHO họp khẩn về bệnh đậu mùa khỉ đang có dấu hiệu bùng phát dịch

WHO họp khẩn về bệnh đậu mùa khỉ đang có dấu hiệu bùng phát dịch

Baoquocte.vn. WHO tổ chức một cuộc họp khẩn để thảo luận về đợt bùng phát bệnh đậu mùa khỉ gần đây, phổ biến hơn ở Tây và Trung Phi.
Những triệu chứng nguy hiểm hậu Covid-19 cần sự trợ giúp y tế khẩn

Những triệu chứng nguy hiểm hậu Covid-19 cần sự trợ giúp y tế khẩn

Baoquocte.vn. Người mắc Covid-19 cần liên hệ ngay nhân viên y tế nếu cảm thấy khó thở khi hoạt động nhẹ, đau ngực, tim đập nhanh, có ý nghĩ tự tử…
Cuốn sách giải mật mã mới về bệnh ung thư

Cuốn sách giải mật mã mới về bệnh ung thư

Baoquocte.vn. ‘Mật mã ung thư- Hiểu biết mới đột phá về bí ẩn ung thư’ cung cấp những hiểu biết mới nhất về căn bệnh được mệnh danh là 'hoàng đế của các loại bệnh'.
Cách ly 750 ngày vì... Covid-19

Cách ly 750 ngày vì... Covid-19

Baoquocte.vn. Sara Anne Willette, sống ở bang Iowa (Mỹ), đã trải qua hơn 750 ngày cách ly kể từ khi đại dịch Covid-19 bắt đầu, do chứng suy giảm miễn dịch.
Covid-19 có thể là căn nguyên của bệnh viêm gan bí ẩn ở trẻ em

Covid-19 có thể là căn nguyên của bệnh viêm gan bí ẩn ở trẻ em

Baoquocte.vn. Các nhà khoa học đã tiết lộ rằng có khả năng virus SARS-CoV-2 chính là lý do gây ra bệnh viêm gan bí ẩn ở trẻ em trên toàn thế giới.
Xổ số miền Nam XSMN - XSMN 21/5 - SXMN 21/5/2022 - kết quả xổ số ngày 21 tháng 5 năm 2022

Xổ số miền Nam XSMN - XSMN 21/5 - SXMN 21/5/2022 - kết quả xổ số ngày 21 tháng 5 năm 2022

Baoquocte.vn. XSMN 21/5. xổ số miền Nam. xổ số hôm nay. SXMN 21/5/2022. Kết quả xổ số. XSMN 21/5/2022. xổ số hôm nay ngày 21 tháng 5. KQXS hom nay. KQSXMN.
XSMN 21/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam thứ 7 ngày 21/5/2022. xổ số hôm nay 21/5/2022

XSMN 21/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam thứ 7 ngày 21/5/2022. xổ số hôm nay 21/5/2022

Baoquocte.vn. XSMN 21/5. kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 21/5/2022. xổ số hôm nay ngày 21 tháng 5. XSMN thứ 7. SXMN 21/5. xổ số hôm nay 21/5
XSBP 21/5, kết quả xổ số Bình Phước hôm nay 21/5/2022. KQXSBP thứ 7

XSBP 21/5, kết quả xổ số Bình Phước hôm nay 21/5/2022. KQXSBP thứ 7

Baoquocte.vn. XSBP 21/5. Trực tiếp kết quả xổ số Bình Phước nhanh nhất hôm nay - XSBP 21/5/2022. Ket qua xo so Binh Phuoc. KQXSBP.
XSHG 21/5, kết quả xổ số Hậu Giang hôm nay 21/5/2022. KQXSHG thứ 7

XSHG 21/5, kết quả xổ số Hậu Giang hôm nay 21/5/2022. KQXSHG thứ 7

Baoquocte.vn. XSHG 21/5. Trực tiếp kết quả xổ số Hậu Giang nhanh nhất hôm nay - XSHG 21/5/2022. KQXSHG. Ket qua xo so Hau Giang
XSLA 21/5, kết quả xổ số Long An hôm nay 21/5/2022. KQXSLA thứ 7

XSLA 21/5, kết quả xổ số Long An hôm nay 21/5/2022. KQXSLA thứ 7

Baoquocte.vn. XSLA 21/5. Trực tiếp kết quả xổ số Long An nhanh nhất hôm nay - XSLA 21/5/2022. ket qua xo so Long An. KQXSLA
XSHCM 21/5, kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay 21/5/2022. XSHCM thứ 7

XSHCM 21/5, kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay 21/5/2022. XSHCM thứ 7

Baoquocte.vn. XSHCM 21/5. Trực tiếp kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay - XSHCM 21/5/2022. xổ số thành phố. xo so Ho Chi Minh. KQXSHCM.
Phiên bản di động