'Bảng tuần hoàn' các mô hình AI

Quang Minh
Tạp chí khoa học Mỹ công bố nghiên cứu đề xuất khuôn khổ toán học mới, giúp lý giải hiệu quả của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) đa phương thức và định hướng thiết kế thuật toán.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
“Bảng tuần hoàn” của các mô hình AI
Một cách tiếp cận lý thuyết mới nhằm thống nhất việc thiết kế các hệ thống AI đa phương thức. (Nguồn: Shutterstock)

Tạp chí The Journal of Machine Learning Research (Mỹ) công bố nghiên cứu của các nhà vật lý Đại học Emory (Mỹ) đề xuất một khuôn khổ toán học thống nhất nhằm lý giải hiệu quả của các hệ thống AI đa phương thức, đồng thời hỗ trợ định hướng thiết kế thuật toán.

Trong bối cảnh AI xử lý đồng thời văn bản, hình ảnh, âm thanh và video, việc lựa chọn thuật toán phù hợp cho từng nhiệm vụ vẫn là thách thức. Nhóm nghiên cứu cho rằng sự đa dạng của các thước đo sai lệch vừa tạo linh hoạt, vừa làm tăng độ phức tạp khi phát triển AI đa phương thức.

Giáo sư Ilya Nemenman, tác giả chính, cho biết nhiều mô hình AI hiệu quả hiện nay cùng dựa trên một nguyên lý chung: Nén thông tin từ nhiều nguồn nhưng vẫn giữ lại các yếu tố có giá trị dự đoán. Từ đó, nhóm xây dựng cách tiếp cận tương tự “bảng tuần hoàn”, phân loại các mô hình theo loại thông tin mà thước đo sai số của chúng giữ lại hoặc loại bỏ.

Trên cơ sở đó, nhóm đề xuất một khuôn khổ toán học mới nhằm định hướng việc chọn lọc thông tin khi xây dựng thuật toán AI. Theo đồng tác giả Michael Martini, khung lý thuyết này hoạt động như một “núm điều chỉnh”, cho phép nhà phát triển chủ động quyết định lượng và loại thông tin cần giữ lại cho từng bài toán.

Theo tác giả chính Eslam Abdelaleem, mục tiêu nghiên cứu là giúp cộng đồng AI không chỉ thiết kế mô hình phù hợp, mà còn hiểu rõ cách thức và lý do các thành phần trong mô hình vận hành. Cách tiếp cận này hỗ trợ dự đoán hiệu quả của thuật toán, ước tính nhu cầu dữ liệu và nhận diện sớm các trường hợp có thể không đạt kết quả mong muốn.

Xuất phát từ góc nhìn vật lý, nhóm tập trung tìm kiếm các nguyên lý thống nhất, thay vì chỉ tối ưu độ chính xác như trong học máy truyền thống (vốn chủ yếu đánh giá mô hình dựa trên kết quả đầu ra mà ít lý giải cơ chế vận hành bên trong). Khuôn khổ được phát triển trong nhiều năm thông qua tính toán, thảo luận và thử nghiệm liên tục.

Kết quả thử nghiệm trên nhiều mô hình cho thấy việc lựa chọn thước đo sai số trở nên thuận lợi hơn và có thể giải quyết bài toán với lượng dữ liệu huấn luyện ít hơn. Nhóm kỳ vọng khuôn khổ này sẽ góp phần phát triển các hệ thống AI chính xác, hiệu quả và đáng tin cậy hơn, đồng thời mở ra những hướng nghiên cứu mới.

Mô hình AI cá nhân hóa vaccine ngừa ung thư

Nhóm nghiên cứu tại Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến Hàn Quốc (KAIST) và Công ty Công nghệ sinh học Neogenlogic phát triển ...

Nhật Bản phát triển robot AI cho ngành đóng tàu

Nhật Bản sẽ hỗ trợ phát triển robot AI cho ngành đóng tàu từ năm 2026 nhằm khắc phục tình trạng thiếu lao động.

Đồ chơi trí tuệ nhân tạo và hiểm hoạ tới sự phát triển của trẻ nhỏ - Cảnh báo cha mẹ và gia đình

Những búp bê biết trò chuyện, thú nhồi bông biết lắng nghe hay chatbot dành riêng cho trẻ em đang nhanh chóng bước vào đời ...

AI - Trục xoay của đổi mới công nghệ 2026

Trong các xu hướng công nghệ chiến lược năm 2026, trí tuệ nhân tạo (AI) được tích hợp sâu vào vận hành, bảo mật và ...

Chuyên gia kêu gọi Malaysia đẩy mạnh hợp tác quốc tế để kiểm soát rủi ro từ AI

Trước sự phát triển nhanh chóng của các công nghệ mới, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), giới chuyên gia cho rằng Malaysia ...

(theo SciTechDaily)

Đọc thêm

Khát vọng phát triển, tầm nhìn đổi mới và tự chủ chiến lược

Khát vọng phát triển, tầm nhìn đổi mới và tự chủ chiến lược

Đại hội XIV mở ra giai đoạn phát triển mới mang tính 'bứt phá chiến lược'.
Lễ khánh thành Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Di tích Đồi E2

Lễ khánh thành Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Di tích Đồi E2

Lễ khánh thành Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Di tích Đồi E2 thể hiện lòng thành kính, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước và ...
Chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Anh và bài toán cân bằng chiến lược

Chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Anh và bài toán cân bằng chiến lược

Theo CNN, Thủ tướng Anh Keir Starmer khẳng định, việc xây dựng mối quan hệ “tinh tế hơn” với Trung Quốc là hết sức cần thiết.
Nguyên tắc Méndez - bộ nguyên tắc quốc tế về phỏng vấn điều tra và những gợi mở ban đầu cho Việt Nam

Nguyên tắc Méndez - bộ nguyên tắc quốc tế về phỏng vấn điều tra và những gợi mở ban đầu cho Việt Nam

Với Việt Nam, việc nghiên cứu và trao đổi học thuật về Nguyên tắc Méndez làm sâu thêm nhận thức về bảo đảm quyền con người trong hoạt động điều ...
Phó Thống đốc tỉnh Khon Kaen (Thái Lan) chúc Tết Tổng Lãnh sự quán Việt Nam

Phó Thống đốc tỉnh Khon Kaen (Thái Lan) chúc Tết Tổng Lãnh sự quán Việt Nam

Ngày 30/1, Phó Thống đốc Prachuap Rakphaet, Quận trưởng nội đô Chinkorn Kaenkhong và đoàn cán bộ tỉnh Khon Kaen đã đến chúc Tết Tổng Lãnh sự quán Việt Nam ...
Giá nông sản hôm nay 31/1/2026: Giá cà phê đồng loạt giảm, VFA cảnh báo thế bị động của gạo Việt; Thông tin về vòng đàm phán thuế đối ứng thứ 6 với Mỹ

Giá nông sản hôm nay 31/1/2026: Giá cà phê đồng loạt giảm, VFA cảnh báo thế bị động của gạo Việt; Thông tin về vòng đàm phán thuế đối ứng thứ 6 với Mỹ

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 31/1/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế ...
Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Quyết định giải tán Hạ viện được cho là bước đi được tính toán kỹ lưỡng của nữ Thủ tướng Nhật Bản nhằm thiết lập ưu thế vững chắc trên chính trường xứ sở mặt ...
Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Chuyến thăm Nhật Bản của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và gặp gỡ với Thủ tướng nước chủ nhà Sanae Takaichi đã mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Seoul và ...
Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Là cuộc gặp đầu tiên ở cấp cao nhất, Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) - Jordan tại Amman vào 8/1 được mô tả là bước ngoặt trong quan hệ giữa hai ...
Iran trước ngã rẽ bất ổn

Iran trước ngã rẽ bất ổn

Làn sóng biểu tình lan rộng đang đẩy Iran vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm để giải bài toán cân bằng sức ép trong -ngoài...
Những thông điệp chiến lược từ Điện Kremlin

Những thông điệp chiến lược từ Điện Kremlin

Thông điệp Tổng thống Vladimir Putin chuyển tải trong cuộc gặp gỡ cuối năm cho thấy cách Moscow đánh giá cục diện toàn cầu và hàm ý chính sách của Moscow.
Tiêu điểm nỗ lực tạo dựng niềm tin

Tiêu điểm nỗ lực tạo dựng niềm tin

Diễn đàn quốc tế về hòa bình và niềm tin, diễn ra tại thủ đô ở Ashgabat của Turkmenistan vào ngày 12/12 kỳ vọng góp phần thúc đẩy hòa bình và phát triển.
Chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Anh và bài toán cân bằng chiến lược

Chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Anh và bài toán cân bằng chiến lược

Theo CNN, Thủ tướng Anh Keir Starmer khẳng định, việc xây dựng mối quan hệ “tinh tế hơn” với Trung Quốc là hết sức cần thiết.
Truyền thông Campuchia ấn tượng với tầm nhìn phát triển dài hạn của Việt Nam

Truyền thông Campuchia ấn tượng với tầm nhìn phát triển dài hạn của Việt Nam

Hãng Thông tấn Quốc gia Campuchia (AKP) và báo Koh Santepheap (Đảo Hòa bình) đăng tải bài bình luận về kết quả Đại hội XIV của Việt Nam.
Nếu Mỹ quyết định tấn công, Iran có thể còn những 'quân bài' nào?

Nếu Mỹ quyết định tấn công, Iran có thể còn những 'quân bài' nào?

Cách thức phản ứng của Iran phụ thuộc chủ yếu vào mức độ đe dọa mà giới lãnh đạo nước này cảm nhận được do Mỹ và đồng minh gây ra.
Đằng sau chiến lược 'ngoại giao AI' của Nhật Bản tại khu vực Trung Á

Đằng sau chiến lược 'ngoại giao AI' của Nhật Bản tại khu vực Trung Á

Trang East Asia Forum đăng tải bài phân tích về chính sách ngoại giao trí tuệ nhân tạo (AI) của Nhật Bản ở khu vực Trung Á.
Hiệp định thương mại tự do EU-Ấn Độ: Phép thử dài hạn của thương mại cởi mở

Hiệp định thương mại tự do EU-Ấn Độ: Phép thử dài hạn của thương mại cởi mở

EU và Ấn Độ vừa ký kết FTA mang tính bước ngoặt, đưa hai bên xích lại gần nhau hơn vào thời điểm thương mại toàn cầu bị định hình bởi căng thẳng địa chính ...
Đất hiếm và dầu mỏ: Yếu tố nào sẽ định hình cục diện kinh tế và quyền lực toàn cầu?

Đất hiếm và dầu mỏ: Yếu tố nào sẽ định hình cục diện kinh tế và quyền lực toàn cầu?

Nếu dầu mỏ từng là yếu tố chủ đạo của thế kỷ trước, thì đất hiếm hiện được xem là nhân tố có khả năng định hình cục diện kinh tế và quyền lực trong ...
Phiên bản di động