'Bảng tuần hoàn' các mô hình AI

Quang Minh
Tạp chí khoa học Mỹ công bố nghiên cứu đề xuất khuôn khổ toán học mới, giúp lý giải hiệu quả của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) đa phương thức và định hướng thiết kế thuật toán.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
“Bảng tuần hoàn” của các mô hình AI
Một cách tiếp cận lý thuyết mới nhằm thống nhất việc thiết kế các hệ thống AI đa phương thức. (Nguồn: Shutterstock)

Tạp chí The Journal of Machine Learning Research (Mỹ) công bố nghiên cứu của các nhà vật lý Đại học Emory (Mỹ) đề xuất một khuôn khổ toán học thống nhất nhằm lý giải hiệu quả của các hệ thống AI đa phương thức, đồng thời hỗ trợ định hướng thiết kế thuật toán.

Trong bối cảnh AI xử lý đồng thời văn bản, hình ảnh, âm thanh và video, việc lựa chọn thuật toán phù hợp cho từng nhiệm vụ vẫn là thách thức. Nhóm nghiên cứu cho rằng sự đa dạng của các thước đo sai lệch vừa tạo linh hoạt, vừa làm tăng độ phức tạp khi phát triển AI đa phương thức.

Giáo sư Ilya Nemenman, tác giả chính, cho biết nhiều mô hình AI hiệu quả hiện nay cùng dựa trên một nguyên lý chung: Nén thông tin từ nhiều nguồn nhưng vẫn giữ lại các yếu tố có giá trị dự đoán. Từ đó, nhóm xây dựng cách tiếp cận tương tự “bảng tuần hoàn”, phân loại các mô hình theo loại thông tin mà thước đo sai số của chúng giữ lại hoặc loại bỏ.

Trên cơ sở đó, nhóm đề xuất một khuôn khổ toán học mới nhằm định hướng việc chọn lọc thông tin khi xây dựng thuật toán AI. Theo đồng tác giả Michael Martini, khung lý thuyết này hoạt động như một “núm điều chỉnh”, cho phép nhà phát triển chủ động quyết định lượng và loại thông tin cần giữ lại cho từng bài toán.

Theo tác giả chính Eslam Abdelaleem, mục tiêu nghiên cứu là giúp cộng đồng AI không chỉ thiết kế mô hình phù hợp, mà còn hiểu rõ cách thức và lý do các thành phần trong mô hình vận hành. Cách tiếp cận này hỗ trợ dự đoán hiệu quả của thuật toán, ước tính nhu cầu dữ liệu và nhận diện sớm các trường hợp có thể không đạt kết quả mong muốn.

Xuất phát từ góc nhìn vật lý, nhóm tập trung tìm kiếm các nguyên lý thống nhất, thay vì chỉ tối ưu độ chính xác như trong học máy truyền thống (vốn chủ yếu đánh giá mô hình dựa trên kết quả đầu ra mà ít lý giải cơ chế vận hành bên trong). Khuôn khổ được phát triển trong nhiều năm thông qua tính toán, thảo luận và thử nghiệm liên tục.

Kết quả thử nghiệm trên nhiều mô hình cho thấy việc lựa chọn thước đo sai số trở nên thuận lợi hơn và có thể giải quyết bài toán với lượng dữ liệu huấn luyện ít hơn. Nhóm kỳ vọng khuôn khổ này sẽ góp phần phát triển các hệ thống AI chính xác, hiệu quả và đáng tin cậy hơn, đồng thời mở ra những hướng nghiên cứu mới.

Mô hình AI cá nhân hóa vaccine ngừa ung thư

Nhóm nghiên cứu tại Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến Hàn Quốc (KAIST) và Công ty Công nghệ sinh học Neogenlogic phát triển ...

Nhật Bản phát triển robot AI cho ngành đóng tàu

Nhật Bản sẽ hỗ trợ phát triển robot AI cho ngành đóng tàu từ năm 2026 nhằm khắc phục tình trạng thiếu lao động.

Đồ chơi trí tuệ nhân tạo và hiểm hoạ tới sự phát triển của trẻ nhỏ - Cảnh báo cha mẹ và gia đình

Những búp bê biết trò chuyện, thú nhồi bông biết lắng nghe hay chatbot dành riêng cho trẻ em đang nhanh chóng bước vào đời ...

AI - Trục xoay của đổi mới công nghệ 2026

Trong các xu hướng công nghệ chiến lược năm 2026, trí tuệ nhân tạo (AI) được tích hợp sâu vào vận hành, bảo mật và ...

Chuyên gia kêu gọi Malaysia đẩy mạnh hợp tác quốc tế để kiểm soát rủi ro từ AI

Trước sự phát triển nhanh chóng của các công nghệ mới, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), giới chuyên gia cho rằng Malaysia ...

(theo SciTechDaily)

Đọc thêm

Bước chân ngoại giao giữa những miền xa

Bước chân ngoại giao giữa những miền xa

Từ Libya đến San Francisco (Hoa Kỳ) rồi Kuwait, mỗi địa bàn công tác mang lại những trải nghiệm nghề nghiệp khác nhau cho cán bộ ngoại giao trẻ.
Đại tướng Phan Văn Giang tiếp Thứ trưởng thứ nhất Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ

Đại tướng Phan Văn Giang tiếp Thứ trưởng thứ nhất Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ

Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã tiếp Ngài Elbridge A. Colby, Thứ trưởng thứ nhất Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ.
Hơn 170.000 lượt hành khách qua sân bay Tân Sơn Nhất ngày mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026

Hơn 170.000 lượt hành khách qua sân bay Tân Sơn Nhất ngày mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026

Ngày 20/2 (tức mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026), Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất dự kiến đón hơn 170.000 lượt hành khách, mức cao nhất kể từ ...
Thái Lan phát triển 'mũi điện tử’ giúp nhận diện nguồn ô nhiễm không khí

Thái Lan phát triển 'mũi điện tử’ giúp nhận diện nguồn ô nhiễm không khí

Trước tình trạng ô nhiễm bụi mịn PM2.5 kéo dài, Thái Lan đang đẩy mạnh một giải pháp công nghệ trong nước nhằm xác định chính xác nguồn phát sinh ...
Benjamin Sesko nỗ lực hòa nhập tại MU: Tập thiền, rèn thể lực, tránh xa mạng xã hội

Benjamin Sesko nỗ lực hòa nhập tại MU: Tập thiền, rèn thể lực, tránh xa mạng xã hội

Benjamin Sesko đang nỗ lực tối đa nhằm thích nghi với môi trường mới, từ việc xây dựng mối quan hệ với đồng đội, nâng cao thể lực đến rèn ...
Phố phường khắp Trung Quốc rực rỡ sắc đỏ lồng đèn dịp Xuân Bính Ngọ 2026

Phố phường khắp Trung Quốc rực rỡ sắc đỏ lồng đèn dịp Xuân Bính Ngọ 2026

Khắp các thành phố lớn của Trung Quốc, không khí Tết Nguyên đán Bính Ngọ tràn ngập sắc đỏ lồng đèn - biểu tượng may mắn và ánh sáng đầu ...
Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Quyết định giải tán Hạ viện được cho là bước đi được tính toán kỹ lưỡng của nữ Thủ tướng Nhật Bản nhằm thiết lập ưu thế vững chắc trên chính trường xứ sở mặt ...
Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Chuyến thăm Nhật Bản của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và gặp gỡ với Thủ tướng nước chủ nhà Sanae Takaichi đã mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Seoul và ...
Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Là cuộc gặp đầu tiên ở cấp cao nhất, Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) - Jordan tại Amman vào 8/1 được mô tả là bước ngoặt trong quan hệ giữa hai ...
Iran trước ngã rẽ bất ổn

Iran trước ngã rẽ bất ổn

Làn sóng biểu tình lan rộng đang đẩy Iran vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm để giải bài toán cân bằng sức ép trong -ngoài...
Những thông điệp chiến lược từ Điện Kremlin

Những thông điệp chiến lược từ Điện Kremlin

Thông điệp Tổng thống Vladimir Putin chuyển tải trong cuộc gặp gỡ cuối năm cho thấy cách Moscow đánh giá cục diện toàn cầu và hàm ý chính sách của Moscow.
Tiêu điểm nỗ lực tạo dựng niềm tin

Tiêu điểm nỗ lực tạo dựng niềm tin

Diễn đàn quốc tế về hòa bình và niềm tin, diễn ra tại thủ đô ở Ashgabat của Turkmenistan vào ngày 12/12 kỳ vọng góp phần thúc đẩy hòa bình và phát triển.
Thấy gì từ vai trò của ngoại giao văn hoá trong định hình hình ảnh quốc gia trên trường quốc tế?

Thấy gì từ vai trò của ngoại giao văn hoá trong định hình hình ảnh quốc gia trên trường quốc tế?

Ngoại giao văn hóa đã trở thành một trong những công cụ hữu hiệu nhất để kiến tạo nên hình ảnh của một quốc gia trên trường quốc tế.
Kinh tế Ấn Độ: Nhìn lại năm 2025 và hướng tới triển vọng năm 2026

Kinh tế Ấn Độ: Nhìn lại năm 2025 và hướng tới triển vọng năm 2026

Giáo sư Sambit Bhattacharyya tại Đại học Sussex đăng bài viết trên East Asia Forum với tựa đề 'Kinh tế Ấn Độ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong năm 2026'.
Khai mở tiềm năng thương mại Ấn Độ-Australia

Khai mở tiềm năng thương mại Ấn Độ-Australia

The Interpreter (Australia) ngày 10/2 đăng bài phân tích về quan hệ thương mại giữa Australia và Ấn Độ với nội dung chính như sau:
WSJ: Kinh tế Mỹ năm 2025 giống như chiếc 'tàu lượn siêu tốc'

WSJ: Kinh tế Mỹ năm 2025 giống như chiếc 'tàu lượn siêu tốc'

Tờ Wall Street Journal mới đây đã đăng bài viết nhận định về nền kinh tế Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump năm 2025.
'Công cụ tự chủ chiến lược' mới của các quốc gia tầm trung và nhỏ

'Công cụ tự chủ chiến lược' mới của các quốc gia tầm trung và nhỏ

Ngoại giao mạng không còn là lĩnh vực chuyên biệt dành riêng cho các cường quốc mà trở thành một yêu cầu chiến lược với các nước nhỏ và tầm trung.
Truyền thông Campuchia: Chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm sẽ đưa quan hệ song phương thêm vững mạnh, gắn bó

Truyền thông Campuchia: Chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm sẽ đưa quan hệ song phương thêm vững mạnh, gắn bó

Ngày 6/2, truyền thông Campuchia đã đăng tải nhiều bài viết thông tin về chuyến thăm sắp tới của Tổng Bí thư Tô Lâm tới xứ sở hoa champa.
Phiên bản di động