'Bảng tuần hoàn' các mô hình AI

Quang Minh
Tạp chí khoa học Mỹ công bố nghiên cứu đề xuất khuôn khổ toán học mới, giúp lý giải hiệu quả của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) đa phương thức và định hướng thiết kế thuật toán.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
“Bảng tuần hoàn” của các mô hình AI
Một cách tiếp cận lý thuyết mới nhằm thống nhất việc thiết kế các hệ thống AI đa phương thức. (Nguồn: Shutterstock)

Tạp chí The Journal of Machine Learning Research (Mỹ) công bố nghiên cứu của các nhà vật lý Đại học Emory (Mỹ) đề xuất một khuôn khổ toán học thống nhất nhằm lý giải hiệu quả của các hệ thống AI đa phương thức, đồng thời hỗ trợ định hướng thiết kế thuật toán.

Trong bối cảnh AI xử lý đồng thời văn bản, hình ảnh, âm thanh và video, việc lựa chọn thuật toán phù hợp cho từng nhiệm vụ vẫn là thách thức. Nhóm nghiên cứu cho rằng sự đa dạng của các thước đo sai lệch vừa tạo linh hoạt, vừa làm tăng độ phức tạp khi phát triển AI đa phương thức.

Giáo sư Ilya Nemenman, tác giả chính, cho biết nhiều mô hình AI hiệu quả hiện nay cùng dựa trên một nguyên lý chung: Nén thông tin từ nhiều nguồn nhưng vẫn giữ lại các yếu tố có giá trị dự đoán. Từ đó, nhóm xây dựng cách tiếp cận tương tự “bảng tuần hoàn”, phân loại các mô hình theo loại thông tin mà thước đo sai số của chúng giữ lại hoặc loại bỏ.

Trên cơ sở đó, nhóm đề xuất một khuôn khổ toán học mới nhằm định hướng việc chọn lọc thông tin khi xây dựng thuật toán AI. Theo đồng tác giả Michael Martini, khung lý thuyết này hoạt động như một “núm điều chỉnh”, cho phép nhà phát triển chủ động quyết định lượng và loại thông tin cần giữ lại cho từng bài toán.

Theo tác giả chính Eslam Abdelaleem, mục tiêu nghiên cứu là giúp cộng đồng AI không chỉ thiết kế mô hình phù hợp, mà còn hiểu rõ cách thức và lý do các thành phần trong mô hình vận hành. Cách tiếp cận này hỗ trợ dự đoán hiệu quả của thuật toán, ước tính nhu cầu dữ liệu và nhận diện sớm các trường hợp có thể không đạt kết quả mong muốn.

Xuất phát từ góc nhìn vật lý, nhóm tập trung tìm kiếm các nguyên lý thống nhất, thay vì chỉ tối ưu độ chính xác như trong học máy truyền thống (vốn chủ yếu đánh giá mô hình dựa trên kết quả đầu ra mà ít lý giải cơ chế vận hành bên trong). Khuôn khổ được phát triển trong nhiều năm thông qua tính toán, thảo luận và thử nghiệm liên tục.

Kết quả thử nghiệm trên nhiều mô hình cho thấy việc lựa chọn thước đo sai số trở nên thuận lợi hơn và có thể giải quyết bài toán với lượng dữ liệu huấn luyện ít hơn. Nhóm kỳ vọng khuôn khổ này sẽ góp phần phát triển các hệ thống AI chính xác, hiệu quả và đáng tin cậy hơn, đồng thời mở ra những hướng nghiên cứu mới.

Mô hình AI cá nhân hóa vaccine ngừa ung thư

Nhóm nghiên cứu tại Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến Hàn Quốc (KAIST) và Công ty Công nghệ sinh học Neogenlogic phát triển ...

Nhật Bản phát triển robot AI cho ngành đóng tàu

Nhật Bản sẽ hỗ trợ phát triển robot AI cho ngành đóng tàu từ năm 2026 nhằm khắc phục tình trạng thiếu lao động.

Đồ chơi trí tuệ nhân tạo và hiểm hoạ tới sự phát triển của trẻ nhỏ - Cảnh báo cha mẹ và gia đình

Những búp bê biết trò chuyện, thú nhồi bông biết lắng nghe hay chatbot dành riêng cho trẻ em đang nhanh chóng bước vào đời ...

AI - Trục xoay của đổi mới công nghệ 2026

Trong các xu hướng công nghệ chiến lược năm 2026, trí tuệ nhân tạo (AI) được tích hợp sâu vào vận hành, bảo mật và ...

Chuyên gia kêu gọi Malaysia đẩy mạnh hợp tác quốc tế để kiểm soát rủi ro từ AI

Trước sự phát triển nhanh chóng của các công nghệ mới, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), giới chuyên gia cho rằng Malaysia ...

(theo SciTechDaily)

Đọc thêm

Những viên gạch đầu tiên cho sự hiện diện lâu dài tại Ireland

Những viên gạch đầu tiên cho sự hiện diện lâu dài tại Ireland

Đại sứ Phạm Toàn Thắng luôn ý thức rằng mình đang đặt những viên gạch đầu tiên cho sự hiện diện lâu dài của Việt Nam tại Ireland.
Bao giờ có Lễ hội hoa mai anh đào Đà Lạt?

Bao giờ có Lễ hội hoa mai anh đào Đà Lạt?

Lễ hội hoa mai anh đào Đà Lạt 2026 sẽ khai mạc vào ngày 16/1 tại Quảng trường Lâm Viên, mở màn cho chuỗi hoạt động văn hóa-du lịch mùa ...
8 loại trà có khả năng hỗ trợ hạ đường huyết tự nhiên

8 loại trà có khả năng hỗ trợ hạ đường huyết tự nhiên

Trà xanh, trà đen và trà dâm bụt là những loại trà không đường nổi bật với khả năng chống oxy hóa, hỗ trợ hạ đường huyết tự nhiên.
Phim Mưa đỏ thắng lớn tại Ngôi sao xanh 2025

Phim Mưa đỏ thắng lớn tại Ngôi sao xanh 2025

Tối 10/1, phim Mưa đỏ trở thành tâm điểm chú ý tại Ngôi sao xanh 2025. Tác phẩm điện ảnh đã giành chiến thắng vang dội với 6 cúp vàng.
Bình Nhưỡng khen ngợi lập trường của Seoul nhưng kiên quyết yêu cầu giải thích về vụ máy bay không người lái

Bình Nhưỡng khen ngợi lập trường của Seoul nhưng kiên quyết yêu cầu giải thích về vụ máy bay không người lái

Bình Nhưỡng ghi nhận tuyên bố của Seoul rằng quân đội Hàn Quốc không liên quan đến các vụ xâm nhập bằng thiết bị bay không người lái gần đây.
Man City tái hiện chiến thắng 'không tưởng' sau 39 năm

Man City tái hiện chiến thắng 'không tưởng' sau 39 năm

Man City mới lại thắng với tỷ số 10-1, tái lập cột mốc lịch sử từng xuất hiện từ năm 1987.
Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Là cuộc gặp đầu tiên ở cấp cao nhất, Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) - Jordan tại Amman vào 8/1 được mô tả là bước ngoặt trong quan hệ giữa hai ...
Iran trước ngã rẽ bất ổn

Iran trước ngã rẽ bất ổn

Làn sóng biểu tình lan rộng đang đẩy Iran vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm để giải bài toán cân bằng sức ép trong -ngoài...
Những thông điệp chiến lược từ Điện Kremlin

Những thông điệp chiến lược từ Điện Kremlin

Thông điệp Tổng thống Vladimir Putin chuyển tải trong cuộc gặp gỡ cuối năm cho thấy cách Moscow đánh giá cục diện toàn cầu và hàm ý chính sách của Moscow.
Tiêu điểm nỗ lực tạo dựng niềm tin

Tiêu điểm nỗ lực tạo dựng niềm tin

Diễn đàn quốc tế về hòa bình và niềm tin, diễn ra tại thủ đô ở Ashgabat của Turkmenistan vào ngày 12/12 kỳ vọng góp phần thúc đẩy hòa bình và phát triển.
Phép thử với G20

Phép thử với G20

Lần này tại Johannesburg, bất bình đẳng trong phát triển sẽ là phép thử với nỗ lực của G20.
Tổng thống Kazakhstan thăm Nga: Tìm thế đứng cân bằng

Tổng thống Kazakhstan thăm Nga: Tìm thế đứng cân bằng

Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev thăm Nga từ 11-12/11 nhằm củng cố quan hệ với láng giềng thân thiết, đồng thời là đồng minh chiến lược.
Bốn kịch bản châu Âu có thể 'cứu' Greenland khỏi tham vọng của Tổng thống Mỹ Donald Trump

Bốn kịch bản châu Âu có thể 'cứu' Greenland khỏi tham vọng của Tổng thống Mỹ Donald Trump

Nếu châu Âu từng hoài nghi mức độ nghiêm túc trong lời đe dọa của Tổng thống Mỹ nhằm chiếm quyền kiểm soát Greenland thì giờ, mọi việc đã khác.
Báo chí Trung Quốc: Tăng trưởng của Việt Nam năm 2025 nổi bật trong bức tranh kinh tế Đông Nam Á và toàn cầu

Báo chí Trung Quốc: Tăng trưởng của Việt Nam năm 2025 nổi bật trong bức tranh kinh tế Đông Nam Á và toàn cầu

Tờ Global Times đăng tải bài tổng hợp, phân tích sâu, nêu bật kết quả tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong bức tranh kinh tế Đông Nam Á và toàn cầu năm 2025.
Truyền thông quốc tế ấn tượng với tăng trưởng kinh tế bứt phá của Việt Nam trước thềm Đại hội XIV của Đảng

Truyền thông quốc tế ấn tượng với tăng trưởng kinh tế bứt phá của Việt Nam trước thềm Đại hội XIV của Đảng

Trước thềm Đại hội XIV của Đảng, việc tăng trưởng GDP của Việt Nam đạt 8,02% khiến truyền thông quốc tế lớn đồng loạt đưa tin và đánh giá cao kết quả này.
Châu Âu có thể làm gì trước tham vọng của Mỹ với Greenland sau Venezuela?

Châu Âu có thể làm gì trước tham vọng của Mỹ với Greenland sau Venezuela?

Châu Âu cần xem xét nghiêm túc những lời đe dọa của Mỹ về việc giành quyền kiểm soát Greenland và sẵn sàng sử dụng những đòn bẩy quan trọng.
Thấy gì từ thỏa thuận dầu mỏ trị giá 2 tỷ USD giữa Mỹ và Venezuela?

Thấy gì từ thỏa thuận dầu mỏ trị giá 2 tỷ USD giữa Mỹ và Venezuela?

Thỏa thuận dầu mỏ giữa Mỹ và Venezuela cho thấy cách chính sách năng lượng đang được sử dụng như một công cụ địa chính trị.
Quan hệ Nhật Bản-Trung Á: Đi tìm mẫu số chung

Quan hệ Nhật Bản-Trung Á: Đi tìm mẫu số chung

Tờ Asia Times bình luận về một số động thái thắt chặt hợp tác kinh tế của Nhật Bản với các nước Trung Á thời gian gần đây.
Phiên bản di động