'Bảng tuần hoàn' các mô hình AI

Quang Minh
Tạp chí khoa học Mỹ công bố nghiên cứu đề xuất khuôn khổ toán học mới, giúp lý giải hiệu quả của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) đa phương thức và định hướng thiết kế thuật toán.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
“Bảng tuần hoàn” của các mô hình AI
Một cách tiếp cận lý thuyết mới nhằm thống nhất việc thiết kế các hệ thống AI đa phương thức. (Nguồn: Shutterstock)

Tạp chí The Journal of Machine Learning Research (Mỹ) công bố nghiên cứu của các nhà vật lý Đại học Emory (Mỹ) đề xuất một khuôn khổ toán học thống nhất nhằm lý giải hiệu quả của các hệ thống AI đa phương thức, đồng thời hỗ trợ định hướng thiết kế thuật toán.

Trong bối cảnh AI xử lý đồng thời văn bản, hình ảnh, âm thanh và video, việc lựa chọn thuật toán phù hợp cho từng nhiệm vụ vẫn là thách thức. Nhóm nghiên cứu cho rằng sự đa dạng của các thước đo sai lệch vừa tạo linh hoạt, vừa làm tăng độ phức tạp khi phát triển AI đa phương thức.

Giáo sư Ilya Nemenman, tác giả chính, cho biết nhiều mô hình AI hiệu quả hiện nay cùng dựa trên một nguyên lý chung: Nén thông tin từ nhiều nguồn nhưng vẫn giữ lại các yếu tố có giá trị dự đoán. Từ đó, nhóm xây dựng cách tiếp cận tương tự “bảng tuần hoàn”, phân loại các mô hình theo loại thông tin mà thước đo sai số của chúng giữ lại hoặc loại bỏ.

Trên cơ sở đó, nhóm đề xuất một khuôn khổ toán học mới nhằm định hướng việc chọn lọc thông tin khi xây dựng thuật toán AI. Theo đồng tác giả Michael Martini, khung lý thuyết này hoạt động như một “núm điều chỉnh”, cho phép nhà phát triển chủ động quyết định lượng và loại thông tin cần giữ lại cho từng bài toán.

Theo tác giả chính Eslam Abdelaleem, mục tiêu nghiên cứu là giúp cộng đồng AI không chỉ thiết kế mô hình phù hợp, mà còn hiểu rõ cách thức và lý do các thành phần trong mô hình vận hành. Cách tiếp cận này hỗ trợ dự đoán hiệu quả của thuật toán, ước tính nhu cầu dữ liệu và nhận diện sớm các trường hợp có thể không đạt kết quả mong muốn.

Xuất phát từ góc nhìn vật lý, nhóm tập trung tìm kiếm các nguyên lý thống nhất, thay vì chỉ tối ưu độ chính xác như trong học máy truyền thống (vốn chủ yếu đánh giá mô hình dựa trên kết quả đầu ra mà ít lý giải cơ chế vận hành bên trong). Khuôn khổ được phát triển trong nhiều năm thông qua tính toán, thảo luận và thử nghiệm liên tục.

Kết quả thử nghiệm trên nhiều mô hình cho thấy việc lựa chọn thước đo sai số trở nên thuận lợi hơn và có thể giải quyết bài toán với lượng dữ liệu huấn luyện ít hơn. Nhóm kỳ vọng khuôn khổ này sẽ góp phần phát triển các hệ thống AI chính xác, hiệu quả và đáng tin cậy hơn, đồng thời mở ra những hướng nghiên cứu mới.

Mô hình AI cá nhân hóa vaccine ngừa ung thư

Nhóm nghiên cứu tại Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến Hàn Quốc (KAIST) và Công ty Công nghệ sinh học Neogenlogic phát triển ...

Nhật Bản phát triển robot AI cho ngành đóng tàu

Nhật Bản sẽ hỗ trợ phát triển robot AI cho ngành đóng tàu từ năm 2026 nhằm khắc phục tình trạng thiếu lao động.

Đồ chơi trí tuệ nhân tạo và hiểm hoạ tới sự phát triển của trẻ nhỏ - Cảnh báo cha mẹ và gia đình

Những búp bê biết trò chuyện, thú nhồi bông biết lắng nghe hay chatbot dành riêng cho trẻ em đang nhanh chóng bước vào đời ...

AI - Trục xoay của đổi mới công nghệ 2026

Trong các xu hướng công nghệ chiến lược năm 2026, trí tuệ nhân tạo (AI) được tích hợp sâu vào vận hành, bảo mật và ...

Chuyên gia kêu gọi Malaysia đẩy mạnh hợp tác quốc tế để kiểm soát rủi ro từ AI

Trước sự phát triển nhanh chóng của các công nghệ mới, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), giới chuyên gia cho rằng Malaysia ...

(theo SciTechDaily)

Đọc thêm

Đức công bố gói viện trợ mới hơn 1,3 tỷ Euro cho Ukraine

Đức công bố gói viện trợ mới hơn 1,3 tỷ Euro cho Ukraine

Đức công bố gói viện trợ mới hơn 1,3 tỷ Euro cho Ukraine, tập trung vào vũ khí và hỗ trợ khôi phục hạ tầng năng lượng trước mùa Đông.
Đổi mới công tác tiêm chủng: Bảo vệ sức khỏe nhân dân trọn đời

Đổi mới công tác tiêm chủng: Bảo vệ sức khỏe nhân dân trọn đời

Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 yêu cầu chuyển mạnh từ tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh nhằm bảo vệ sức khỏe.
Đại sứ Philippines: Việt Nam đang xây dựng một khuôn khổ tổng thể nhằm thúc đẩy việc sử dụng và khai thác các nguồn lực từ biển và đại dương

Đại sứ Philippines: Việt Nam đang xây dựng một khuôn khổ tổng thể nhằm thúc đẩy việc sử dụng và khai thác các nguồn lực từ biển và đại dương

Đại sứ Philippines tại Việt Nam Francisco Noel R. Fernandez III trả lời phỏng vấn Báo Thế giới và Việt Nam bên lề Diễn đàn Biển Việt Nam 2026.
Thành phố Bắc Ninh gia tăng sức hút với dòng vốn công nghệ cao

Thành phố Bắc Ninh gia tăng sức hút với dòng vốn công nghệ cao

Ngày 20/9 đánh dấu bước ngoặt với Bắc Ninh khi thành phố được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên, dân số của tỉnh Bắc Ninh.
Khai mạc trọng thể Hội nghị lần thứ Tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Khai mạc trọng thể Hội nghị lần thứ Tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Sáng 5/10, Hội nghị lần thứ Tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã khai mạc trọng thể tại Thủ đô Hà Nội.
Màn đồng diễn tháp trụ Acro Yoga được vinh danh Kỷ lục Việt Nam

Màn đồng diễn tháp trụ Acro Yoga được vinh danh Kỷ lục Việt Nam

Màn trình diễn xếp hình tháp trụ Acro Yoga do các trọng tài và vận động viên thực hiện đồng thời đã được trao tặng Kỷ lục Việt Nam.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Thấy gì từ việc Mỹ rút quân khỏi Iraq?

Thấy gì từ việc Mỹ rút quân khỏi Iraq?

Việc Mỹ rút quân khỏi các căn cứ còn lại tại Iraq làm dấy lên lo ngại về việc khoảng trống an ninh có thể xuất hiện.
Dấu hỏi cho nội hàm của Hiệp ước quốc phòng Saudi Arabia-Pakistan-Thổ Nhĩ Kỳ

Dấu hỏi cho nội hàm của Hiệp ước quốc phòng Saudi Arabia-Pakistan-Thổ Nhĩ Kỳ

Thỏa thuận quốc phòng giữa Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Pakistan có thể phát triển thành một cơ chế an ninh khu vực rộng hơn.
TikTok đạt thỏa thuận đầu tiên với một bang Mỹ về an toàn trẻ vị thành niên

TikTok đạt thỏa thuận đầu tiên với một bang Mỹ về an toàn trẻ vị thành niên

TikTok đạt thỏa thuận với Alabama ngay trước phiên tòa về cáo buộc nền tảng gây hại cho thanh thiếu niên, trong đó có các cam kết mới về giới hạn sử dụng.
The Canadian Press: Việc thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Canada cho thấy hai nước sẽ tăng cường hợp tác trong các mục tiêu dài hạn

The Canadian Press: Việc thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Canada cho thấy hai nước sẽ tăng cường hợp tác trong các mục tiêu dài hạn

The Canadian Press đã có bài viết đánh giá cao chuyến thăm cấp Nhà nước Canada của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Kế hoạch 'Made in Europe' của EU, Anh ở đâu?

Kế hoạch 'Made in Europe' của EU, Anh ở đâu?

Anh đang tìm cách thắt chặt quan hệ kinh tế với Liên minh châu Âu (EU) khi đề nghị được tham gia chiến lược công nghiệp 'Made in Europe' của khối.
Nga đang điều chỉnh chiến dịch tên lửa nhằm vào Ukraine như thế nào?

Nga đang điều chỉnh chiến dịch tên lửa nhằm vào Ukraine như thế nào?

Cuộc xung đột tại Ukraine đang bước vào một giai đoạn căng thẳng mới khi Nga ngày càng tiến hành các đợt tấn công quy mô lớn bằng tên lửa và UAV.
Phiên bản di động