Bảo vệ trẻ em trước mạng xã hội: Cấm hay cần cách tiếp cận mới?

Ngọc Hoàng
Từ ngày 10/12/2025, Australia cấm người dùng dưới 16 tuổi sở hữu tài khoản mạng xã hội trên TikTok, Facebook, YouTube. Quyết định này được xem là bước đi mạnh tay nhằm bảo vệ trẻ trước các rủi ro trực tuyến, nhưng cũng đặt ra nhiều câu hỏi về tính khả thi và công bằng.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Việc Australia chính thức cấm người dưới 16 tuổi sở hữu tài khoản mạng xã hội đã tạo nên cuộc tranh luận lớn trên toàn cầu. Chính phủ nước này cho rằng biện pháp là cần thiết để bảo vệ trẻ em trước khủng hoảng sức khỏe tâm thần, nội dung độc hại và các hình thức tội phạm mạng ngày càng tinh vi.

Bảo vệ trẻ em trước mạng xã hội: Cấm hay cần cách tiếp cận mới?
Trẻ em dành ngày càng ít thời gian để vui chơi với bạn bè hay khám phá thiên nhiên. (Nguồn: Pexels)
More from WVR
Australia khoá hàng triệu tài khoản mạng xã hội của trẻ dưới 16 tuổi Australia khoá hàng triệu tài khoản mạng xã hội của trẻ dưới 16 tuổi

Cấm có giải quyết được gốc rễ?

Nhiều nghiên cứu đã xác định mạng xã hội là một trong những yếu tố góp phần làm suy giảm sức khoẻ tinh thần của thanh thiếu niên, gây gián đoạn giấc ngủ và giảm khả năng tập trung.

Trong khi đó, trẻ em dành ngày càng ít thời gian để vui chơi với bạn bè hay khám phá thiên nhiên, làm hạn chế cơ hội học tập và phát triển thực tế. Do não bộ trải qua quá trình tái cấu trúc trong độ tuổi vị thành niên, sử dụng mạng xã hội quá nhiều và lặp đi lặp lại có thể gây ra ảnh hưởng lâu dài.

Thạc sĩ Vũ Bích Phượng, giảng viên Tâm lý học tại Đại học RMIT, ghi nhận sáng kiến của Australia: “Động thái táo bạo này thể hiện quyết tâm giải quyết các rủi ro và tội phạm mạng tinh vi nhắm vào trẻ em. Lệnh cấm mạng xã hội cũng hướng tới thúc đẩy chia sẻ trách nhiệm giữa phụ huynh và các ‘ông lớn’ công nghệ”.

Cô Phượng cho rằng, trong khi các hình thức giải trí truyền thống như phim ảnh và truyền hình được giám sát, kiểm duyệt và quản lý chặt chẽ theo độ tuổi, thì mạng xã hội vốn tiếp cận người dùng trực tiếp hơn lại chưa được pháp luật giám sát chặt chẽ.

Việt Nam có thể cân nhắc phương án cấm nhưng, việc thực thi lệnh cấm sẽ không hề đơn giản và sự giám sát của phụ huynh vẫn là yếu tố then chốt. “Chúng ta có thể nhìn xung quanh và thấy trẻ em Việt xem video ngắn trên TikTok hoặc Facebook bằng điện thoại thông minh của cha mẹ hoặc ông bà. Các em không cần tài khoản riêng để sử dụng mạng xã hội”, cô Phượng nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, bất bình đẳng giới cũng là câu hỏi quan trọng. Tiến sĩ Gordon Ingram, giảng viên cấp cao ngành Tâm lý học tại Đại học RMIT chỉ ra rằng trong khi các bé gái thường sử dụng TikTok, Instagram, thì các bé trai dành nhiều thời gian trong thế giới game trực tuyến vốn hoạt động như một dạng mạng xã hội. Vì vậy, việc cấm mạng xã hội nhưng không cấm game trực tuyến sẽ tạo ra các vấn đề về bình đẳng giới, có thể sẽ bất công với trẻ em gái.

Cấm mạng xã hội cũng có thể khiến trẻ chuyển hướng sang các kênh liên lạc ít giám sát hơn như WhatsApp, Discord, Roblox, hoặc sử dụng VPN để vượt qua giới hạn độ tuổi. Tiến sĩ Jeff Nijsse, giảng viên cấp cao ngành Kỹ thuật phần mềm (RMIT), cảnh báo VPN không chỉ che giấu vị trí mà còn phá vỡ thuật toán phân vùng địa lý, vô tình khiến trẻ tiếp xúc với nội dung không phù hợp từ các khu vực khác.

Một vấn đề khác được Tiến sĩ Jeff Nijsse nêu ra là thẻ SIM rác. Pháp luật Việt Nam yêu cầu tất cả tài khoản mạng xã hội phải được xác minh qua số điện thoại di động. Tuy nhiên, thẻ SIM rác vẫn tràn lan trên thị trường, mang đến giải pháp tiềm năng cho những người dùng muốn “luồn lách” bước xác minh.

Khi không thể yêu cầu người dùng cung cấp giấy tờ tùy thân, các nền tảng sẽ cần chuyển sang ước tính tuổi dựa trên khuôn mặt, nhưng công nghệ này vẫn còn chưa hoàn thiện.

Thử nghiệm của chính phủ Australia cho thấy các mô hình AI của họ gặp khó khăn trong việc xác định chính xác nhóm nhân khẩu học từ 13-16 tuổi. Việc ước tính độ tuổi khuôn mặt có nguy cơ dẫn đến dương tính giả hoặc âm tính giả như chặn nhầm người lớn hoặc cấp nhầm quyền truy cập cho trẻ em”.

Hướng tiếp cận bền vững hơn

Trước những vấn đề của lệnh cấm mạng xã hội, nhiều chuyên gia cho rằng cách tiếp cận “an toàn kỹ thuật số” có thể sẽ hiệu quả hơn. Cách tiếp cận này tập trung vào việc giáo dục trẻ em và phụ huynh về các rủi ro trực tuyến, giúp trẻ nhận thức rõ hơn về các mối nguy hiểm, đồng thời giúp phụ huynh hiểu rõ hơn cách con mình đang sử dụng công nghệ. Tuy nhiên, cách này không chỉ đơn thuần xoay quanh việc phổ cập kỹ năng số.

Bảo vệ trẻ em trước mạng xã hội: Cấm hay cần cách tiếp cận mới?
Thạc sĩ Vũ Bích Phượng, Tiến sĩ Gordon Ingram và Tiến sĩ Jeff Nijsse. (Nguồn: RMIT)

Tiến sĩ Gordon Ingram giải thích: “An toàn kỹ thuật số cũng có nghĩa là vận động các công ty công nghệ tích hợp thêm nhiều tính năng an toàn vào ứng dụng và thuật toán của họ, thúc đẩy các nhà nghiên cứu và nhà thiết kế xem xét kỹ hơn quan điểm và hoạt động của giới trẻ.

Qua đó, chúng ta có thể xây dựng mạng internet an toàn hơn, toàn diện hơn, phù hợp hơn với nhu cầu của trẻ em và bảo vệ trẻ khỏi những nguy cơ dễ bị tổn thương”.

Theo ông, cha mẹ Việt cần nhận thức rõ hơn về hoạt động trực tuyến của con em mình, trò chuyện sâu sắc với con về các hoạt động của con và tìm hiểu các công cụ an toàn số hiện có để chặn nội dung độc hại, hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử và ngăn chặn tiếp xúc với người lạ trên mạng.

Hơn nữa, thay vì cấm hoàn toàn mạng xã hội, một giải pháp hiệu quả hơn là yêu cầu các công ty công nghệ tuân thủ việc tạo ra một môi trường trực tuyến an toàn hơn cho trẻ em và thanh thiếu niên. “Điều này đặc biệt quan trọng vì việc trẻ em sử dụng các công cụ AI cũng sẽ bùng nổ trong vài năm tới”, cô Phượng nhấn mạnh.

Theo dấu chân Chủ tịch Hồ Chí Minh trên quê hương Cách mạng tháng Mười

Thực hiện sự chỉ đạo của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bảo tàng Hồ ...

Khai mở tương lai từ văn hóa và sáng tạo

Những chia sẻ tại Diễn đàn Sáng tạo châu Á 2025 diễn ra vào ngày 28/11 vừa qua cho thấy vai trò ngày càng nổi ...

Iran khai quật ngôi làng tiền sử 7.000 năm tuổi dưới lòng thành phố Dehdasht

Các nhà khảo cổ Iran vừa phát hiện dấu tích một ngôi làng cổ niên đại khoảng 7.000 năm ẩn dưới lớp kiến trúc của ...

Phát huy những giá trị di sản của Trạng trình Nguyễn Bỉnh Khiêm

Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Hải Phòng vừa phối hợp Viện Văn học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt ...

Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ trở thành di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của UNESCO

Việc UNESCO ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn ...

Tranh dân gian Đông Hồ được UNESCO vinh danh: Dấu mốc mới của di sản Việt Nam

Bộ Ngoại giao, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam đồng hành cùng Bắc Ninh vận động thành công ghi danh Di sản “Nghề làm ...

Đọc thêm

Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Đường đến APEC 2027 - Tự hào, trách nhiệm và thời cơ

Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cao điểm cho Năm APEC 2027, với sự chỉ đạo xuyên suốt từ Trung ương và sự vào cuộc quyết liệt ...
Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI gia tăng và 111 trường ...
Khởi động ý tưởng không gian văn hóa Góc Baku và Khu ẩm thực Azerbaijan tại Hà Nội

Khởi động ý tưởng không gian văn hóa Góc Baku và Khu ẩm thực Azerbaijan tại Hà Nội

Ngày 21/11, bà Leyla Aliyeva, con gái Tổng thống Azerbaijan cùng đoàn đại biểu đã đến thăm Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội (HCCT).
Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Pháp từ nền tảng giáo dục ngôn ngữ

Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Pháp từ nền tảng giáo dục ngôn ngữ

Giáo dục là lĩnh vực hợp tác quan trọng giữa Việt Nam và Pháp, góp phần củng cố quan hệ hữu nghị, thúc đẩy hợp tác và kết nối thế hệ trẻ hai nước.
Nước Mỹ thời Trump 2.0 qua lăng kính hai thế hệ giảng viên – sinh viên

Nước Mỹ thời Trump 2.0 qua lăng kính hai thế hệ giảng viên – sinh viên

Cuốn sách “Nước Mỹ trong nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump: Góc nhìn lịch sử và văn hóa” mang đến góc nhìn chuyên sâu về nước Mỹ đương đại.
PGS.TS. Chu Cẩm Thơ: Giá trị người thầy không chỉ nằm ở tri thức

PGS.TS. Chu Cẩm Thơ: Giá trị người thầy không chỉ nằm ở tri thức

Giữa những thay đổi không ngừng của giáo dục, khi tri thức ngày càng dễ tiếp cận nhờ Internet và trí tuệ nhân tạo (AI), vai trò của người thầy cũng đang đứng trước những ...
Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Chính sách phụ cấp đối với nhân viên y tế theo các nghị định mới

Chính sách phụ cấp đối với nhân viên y tế theo các nghị định mới

Nghị định số 192 và 350 quy định mức phụ cấp trực, phẫu thuật, chống dịch và ưu đãi nghề mới cho nhân viên y tế.
Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thuốc lá

Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thuốc lá

Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não

Không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não

Ngày 21/11, với 83,17% đại biểu tán thành, Quốc hội thông qua dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).
Thêm nhiều địa phương tại Nga cấm bán lẻ thuốc lá điện tử

Thêm nhiều địa phương tại Nga cấm bán lẻ thuốc lá điện tử

Thống đốc thành phố lớn thứ hai tại Nga Saint (St.) Petersburg Alexander Beglov mới ký luật cấm bán lẻ thuốc lá điện tử tại thành phố này.
Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Từ ngày 16-20/11, Phái đoàn Thương mại Y tế Vương quốc Anh có chuyến thăm và làm việc đến Hà Nội và Đà Nẵng.
Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Thói quen thường xuyên ăn sáng mặn với bánh mì kẹp đồ chế biến, bánh ngọt hay mì mặn, làm tăng huyết áp, khiến thận quá tải, có nguy cơ hình thành sỏi.
Phiên bản di động