Bí ẩn não người cổ đại tồn tại nguyên vẹn trong 2.600 năm không phân huỷ

TGVN. Hàng nghìn năm trước tại khu vực Heslington của Anh, cơ thể của một người đàn ông bắt đầu phân hủy. Thịt và nội tạng đã trở thành bùn, tóc biến thành bụi, tuy nhiên xương vẫn còn và đặc biệt hơn đó là sự tồn tại của một mảnh não nhỏ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
bi an nao nguoi co dai ton tai nguyen ven trong 2600 nam khong phan huy Nghiên cứu mới: Bạn có thể sẽ "mất não" nếu cứ ngồi lâu một chỗ
bi an nao nguoi co dai ton tai nguyen ven trong 2600 nam khong phan huy Khám phá ra cách thức giúp máy tính vận hành như não người
bi an nao nguoi co dai ton tai nguyen ven trong 2600 nam khong phan huy
Mẫu vật não cổ nghìn năm đang khiến giới khoa học đau đầu vì không chịu… phân huỷ. (Nguồn: SWNS)

Sau nhiều tháng kiên nhẫn điều tra các protein của mô não, một nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế cuối cùng cũng có manh mối phần nào giải thích về trường hợp bảo tồn đáng chú ý này và nó có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về bộ não khỏe mạnh (và không khỏe mạnh) thực sự hoạt động như thế nào.

Phát hiện năm 2008 về bộ não Heslington - một trong những mẫu vật mô thần kinh lâu đời nhất của con người từng được phát hiện ở Anh - khiến các nhà nghiên cứu phải giải một câu đố đầy thách thức.

Trong khoảnh khắc của một cái chết, mô não sẽ bắt đầu phân hủy. So với các bộ phận cơ thể khác, sự phân rã này đặc biệt nhanh chóng, với các loại protein khác nhau sẽ phá hủy cơ sở hạ tầng tế bào.

Vì vậy, khi các nhà khảo cổ nhìn vào bên trong một hộp sọ chứa bùn được kéo từ một địa điểm có từ thời đồ sắt, họ đã bị sốc khi thấy phần còn lại khô héo của thứ trông giống như một khối não người có thể nhận ra.

Theo phương pháp xác định niên đại carbon, người đàn ông trung niên đã trút hơi thở cuối cùng ở đâu đó trong khoảng từ năm 673 đến 482 trước Công Nguyên, rất có thể là kết quả của một cột sống bị gãy, hậu quả khi bị treo cổ.

Chính xác anh ta là ai, hoặc tại sao anh ta chết, có lẽ sẽ không bao giờ được biết đến. Tuy nhiên, sau đó, sau khi bị xử tử theo suy đoán, cái đầu bị cắt đứt của nạn nhân đã bị ném xuống một cái hố, nơi nó được bọc trong một lớp trầm tích hạt mịn.

Các mô mềm thường có thể được bảo quản nếu chúng được hút ẩm, đông lạnh hoặc giữ trong môi trường yếm khí, axit. Nhưng điều đặc biệt kỳ lạ trong trường hợp hộp sọ Heslington là việc nó không bảo quản được bất kỳ bộ phận nào khác trên cơ thể nạn nhân, bao gồm cả tóc.

Để tìm ra những gì làm cho vật liệu hữu cơ còn lại trở nên đặc biệt như vậy, các nhà nghiên cứu đã xem xét kỹ hơn về bản chất của protein.

Không giống như hầu hết các cơ quan, não cần được hỗ trợ tốt ở cấp độ tế bào để hoạt động, duy trì các kết nối bên trong cấu trúc phức tạp của các tế bào thần kinh.

Một ma trận các sợi trung gian (IF) thực hiện nhiệm vụ này trong bộ não sống và dường như trong hoàn cảnh phù hợp, chúng có thể giữ lại một số loại toàn vẹn khá lâu sau khi các tế bào đã được khử thành tro phân tử.

Chúng ta đã biết một chút về các IF này dựa trên các nghiên cứu bệnh lý khác nhau. Các loại tế bào khác nhau có loại sợi riêng, và tính đặc hiệu này đã thu hút nghiên cứu để phát hiện ra dấu ấn sinh học cho các bệnh thần kinh.

Trong trường hợp của bộ não Heslington, kính hiển vi cho thấy các sợi IF giống như các sợi trục dài tạo nên một bộ não sống, chỉ ngắn hơn và hẹp hơn, trong khi các dấu hiệu kháng thể phù hợp với protein sợi trục xác nhận rằng chúng từng chứa đuôi nơron khá dài.

Phân tích sâu hơn với các dấu hiệu kháng thể cụ thể cho thấy một lượng cấu trúc thần kinh không cân xứng thuộc về các tế bào như tế bào hình sao, với ít protein đánh dấu mô suy nghĩ về chất xám.

Tuy nhiên việc xác định lý do tại sao các IF tế bào hình sao đặc biệt này không đi theo con đường phân rã thông thường sẽ không hề đơn giản.

Không có dấu hiệu của tannin bảo quản thường thấy trong các cơ thể ở Anh và trong khi độ pH của mẫu vật ở mức thấp hơn, các nhà nghiên cứu không tin rằng, họ có thể sử dụng nó để ước tính độ axit của ngôi mộ.

Hơn nữa, các protein bám xung quanh ở nhiệt độ tương đối ấm có xu hướng hình thành các cấu trúc ổn định và các protein ổn định không dễ dàng mở ra như các protein không ổn định.

Vì vậy, trong suốt một năm, các nhà nghiên cứu đã kiên nhẫn đo lường sự giải phóng và phân hủy protein chậm trong một mẫu vật hiện đại của mô thần kinh và so sánh nó với sự phân rã trong mẫu vật não Heslington.

Các kết quả đã cho thấy sự tồn tại của một hóa chất ngăn chặn các enzyme phá hủy được gọi là protease trong những tháng sau khi chết, cho phép các protein kết hợp thành các tập hợp ổn định có thể tồn tại ở nhiệt độ ấm hơn.

"Kết hợp lại, dữ liệu cho thấy các protease của bộ não cổ có thể đã bị ức chế bởi một hợp chất không xác định được khuếch tán từ bên ngoài não đến các cấu trúc sâu hơn", các nhà nghiên cứu viết trong báo cáo.

Không có gì đặc biệt về bộ não của người bạn thời đồ sắt này. Thay vào đó, một cái gì đó trong môi trường có thể đã ức chế các quá trình hóa học thường phá vỡ các sợi protein chịu trách nhiệm hỗ trợ tế bào hình sao, ít nhất là đủ lâu để nó co lại thành dạng như chúng ta biết.

Tất nhiên, chỉ với mẫu nghiên cứu vô cùng độc đáo này, các nhà nghiên cứu cho biết, hiện vẫn thật khó để đưa ra kết luận chắc chắn hơn nữa thay cho những phỏng đoán.

bi an nao nguoi co dai ton tai nguyen ven trong 2600 nam khong phan huy Công nghệ kết nối trực tiếp não người với máy tính

Tỷ phú Elon Musk - CEO Tesla vừa mở công ty có chức năng kết nối bộ óc con người với máy tính.

bi an nao nguoi co dai ton tai nguyen ven trong 2600 nam khong phan huy Elon Musk tài trợ cho dự án gây sốc hợp nhất não người với AI

Theo Wall Street Journal, Giám đốc điều hành Tesla và SpaceX, tỷ phú Elon Musk đang tài trợ cho một dự mạo hiểm liên quan ...

bi an nao nguoi co dai ton tai nguyen ven trong 2600 nam khong phan huy Não người sẽ "biến đổi" khi lên sao Hỏa

Theo nghiên cứu mới của các nhà khoa học thuộc Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA), việc tiếp xúc với tia vũ trụ ...

Hậu Hải (theo Dân trí/Science Alert)

Đọc thêm

Phát huy nền tảng hữu nghị, mở rộng dư địa hợp tác Việt Nam-Ba Lan

Phát huy nền tảng hữu nghị, mở rộng dư địa hợp tác Việt Nam-Ba Lan

Đại sứ Ba Lan tại Việt Nam Joanna Skoczek trả lời phỏng vấn về chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk.
Tỷ lệ người Việt Nam tập luyện thể dục thể thao thường xuyên ngày càng tăng

Tỷ lệ người Việt Nam tập luyện thể dục thể thao thường xuyên ngày càng tăng

Tỷ lệ người dân Việt Nam tập luyện thể dục thể thao thường xuyên tăng từ 34,4% năm 2020 lên 38,2% năm 2025.
Hôm nay 23/10, Quốc hội thảo luận nhiều dự án luật quan trọng

Hôm nay 23/10, Quốc hội thảo luận nhiều dự án luật quan trọng

Bộ trưởng Bộ Tài chính trình bày tờ trình về Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất); Luật Đấu thầu (sửa đổi)...
Tổng thống Zelensky nói ông chủ Nhà Trắng không công bằng với Ukraine, Tổng thống Nga khẳng định thiện chí

Tổng thống Zelensky nói ông chủ Nhà Trắng không công bằng với Ukraine, Tổng thống Nga khẳng định thiện chí

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump hướng những phát ngôn cứng rắn nhằm vào Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Từ vụ học sinh đánh cô giáo: Không thể xem nhẹ giáo dục nhân cách

Từ vụ học sinh đánh cô giáo: Không thể xem nhẹ giáo dục nhân cách

Vụ nam sinh có hành vi bạo lực với cô giáo tại Trường THPT Mạc Đĩnh Chi (Hà Nội) đặt ra vấn đề về giáo dục nhân cách và trách ...
Thúc đẩy hợp tác giáo dục Việt Nam - Mozambique: Đào tạo nhân lực chất lượng cao

Thúc đẩy hợp tác giáo dục Việt Nam - Mozambique: Đào tạo nhân lực chất lượng cao

Đại sứ Việt Nam tại Mozambique Trần Thị Thu Thìn chủ trì buổi gặp các sinh viên Mozambique trước khi sang Việt Nam nhập học năm học 2026 - 2027.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Điểm nóng chờ 'giờ G'

Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Điểm nóng chờ 'giờ G'

Cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11 là phép thử đối với chương trình nghị sự của Tổng thống Donald Trump.
Bầu cử Israel: Chính trường biến động, chiến lược chung bất động

Bầu cử Israel: Chính trường biến động, chiến lược chung bất động

Cuộc bầu cử sắp tới tại Israel có thể dẫn đến sự thay đổi hệ thống lãnh đạo, song định hướng chiến lược của nước này nhiều khả năng không thay đổi đáng kể.
Liệu Tổng thống Ukraine có thể hàn gắn quan hệ với ông chủ Nhà Trắng khi quan hệ Mỹ-Nga dần ấm lên?

Liệu Tổng thống Ukraine có thể hàn gắn quan hệ với ông chủ Nhà Trắng khi quan hệ Mỹ-Nga dần ấm lên?

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gặp Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại Oslo, trong bối cảnh Kiev tìm cách cải thiện quan hệ đang xấu đi với Washington.
Truyền thông Đan Mạch khắc họa đậm nét dấu ấn chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Truyền thông Đan Mạch khắc họa đậm nét dấu ấn chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Truyền thông quốc tế dành sự quan tâm lớn đến chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân tới Đan Mạch từ ngày 19-21/10.
Làm thế nào một siêu trí tuệ AI có thể thống trị thế giới?

Làm thế nào một siêu trí tuệ AI có thể thống trị thế giới?

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng mạnh mẽ và con người phụ thuộc nhiều hơn vào công nghệ này, nguy cơ một hệ thống siêu thông minh vượt khỏi tầm kiểm soát đang ...
Khi Mỹ khiến các liên minh lung lay, châu Âu học cách tự đứng vững

Khi Mỹ khiến các liên minh lung lay, châu Âu học cách tự đứng vững

Khi Mỹ tìm cách đòi hỏi các liên minh mang lại lợi ích trực tiếp hơn, châu Âu đang từng bước trưởng thành hơn với tư cách một chủ thể chiến lược.
Phiên bản di động