Biển đảo gắn bó với người dân Việt Nam từ trong tâm thức

PGS.TS. Đinh Quang Hải
Nguyên Viện trưởng Viện Sử học, Tổng Biên tập Tạp chí Nghiên cứu lịch sử
Quá trình hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc đã hình thành trong ý thức của người Việt Nam về chủ quyền quốc gia không chỉ trên đất liền, mà bao gồm cả biển và các đảo thuộc Việt Nam ở trên Biển Đông.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Biển đảo gắn bó với người dân Việt Nam từ trong tâm thức
Điểm đảo An Bang, thuộc huyện đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Biển Đông là tên gọi của người Việt Nam đối với vùng biển phía Đông của Việt Nam. Với đường bờ biển trải dài 3.260 km, từ mũi Ngọc thuộc Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh đến Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang, vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam rộng hơn 1 triệu km2, gấp 3 lần diện tích đất liền, Việt Nam đứng thứ 27 trong số 157 quốc gia ven biển.

Trên biển có quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thuộc Việt Nam và có khoảng 2.773 đảo lớn, nhỏ nằm ở vùng biển ven bờ.

Vai trò quan trọng

Ngay từ rất sớm, người Việt đã có sự gắn bó chặt chẽ với biển. Từ trong tâm thức, cũng như trong văn hóa của người Việt, biển, đảo là bộ phận lãnh thổ thiêng liêng không thể tách rời.

Việt Nam có biên giới biển chung với Trung Quốc, Campuchia, Philippines, Malaysia, Indonesia, Thái Lan. Vì vậy, Biển Đông đối với Việt Nam, trong đó có vùng biển nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, là không gian sinh tồn từ bao đời nay và là nguồn sống và phát triển của con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam.

Ở đó chứa đựng những nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng phong phú, đa dạng và có vị trí địa - chiến lược quan trọng về kinh tế, chính trị, ngoại giao, an ninh - quốc phòng. Vì thế, Biển Đông đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển của Việt Nam hiện nay.

Quốc gia hướng biển

Nhận thức rõ thế kỷ XXI là thế kỷ của đại dương, đồng thời xác định được tầm quan trọng của biển, đảo, ngày 9/2/2007 BCH Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TW Về Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020 với một số quan điểm chỉ đạo định hướng chiến lược.

Tin liên quan
Vượt sóng vào An Bang Vượt sóng vào An Bang

Một là, Việt Nam phải trở thành quốc gia mạnh về biển, làm giàu từ biển trên cơ sở phát huy mọi tiềm năng từ biển, phát triển toàn diện các ngành, nghề biển với cơ cấu phong phú, hiện đại, tạo ra tốc độ phát triển nhanh, bền vững, hiệu quả cao với tầm nhìn dài hạn.

Hai là, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế-xã hội với đảm bảo quốc phòng-an ninh, hợp tác quốc tế và bảo vệ môi trường; kết hợp giữa phát triển vùng biển, ven biển, hải đảo với phát triển vùng nội địa theo hướng CNH, HĐH.

Ba là, khai thác mọi nguồn lực để phát triển kinh tế-xã hội, bảo vệ môi trường biển trên tinh thần chủ động, tích cực mở cửa, phát huy đầy đủ và có hiệu quả các nguồn lực bên trong; tranh thủ hợp tác quốc tế, thu hút mạnh các nguồn lực bên ngoài theo nguyên tắc bình đẳng, cùng có lợi, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước.

Năm 2012, tại kỳ họp thứ ba Quốc hội Việt Nam khóa XIII, Quốc hội đã thông qua Luật Biển Việt Nam. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng trong việc quản lý, bảo vệ và phát triển kinh tế biển, đảo của Việt Nam.

Trong Luật Biển Việt Nam có nêu rõ về đường cơ sở, nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa, các đảo, quần đảo Hoàng Sa, quần đảo Trường Sa và các quần đảo khác thuộc chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia của Việt Nam; hoạt động trong vùng biển Việt Nam; phát triển kinh tế biển; quản lý và bảo vệ biển, đảo.

Chủ trương, chính sách biển, đảo của Việt Nam mang tính tính kế thừa, tính toàn diện, tính hệ thống và phát triển đồng bộ. Điều đó thể hiện rõ chính sách hướng biển của Việt Nam hiện nay.

Quan điểm nhất quán

Trong bối cảnh tình hình Biển Đông, cùng xu thế hội nhập quốc tế về biển, đảo của khu vực và thế giới hiện nay, các quy định của Luật Biển quốc tế chính là cơ sở pháp lý quan trọng nhất để các quốc gia hữu quan vận dụng trong quá trình đàm phán và giải quyết vấn đề tranh chấp chủ quyền biển, đảo.

Về phía Việt Nam, quan điểm nhất quán của Việt Nam là sẵn sàng là bạn, là đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng quốc tế, phấn đấu vì hòa bình, độc lập và phát triển. trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế. Việt Nam tiến hành chính sách mở rộng hợp tác quốc tế với các nước trong khu vực và trên thế giới dựa trên những nguyên tắc căn bản của luật pháp quốc tế và quan điểm của Việt Nam là tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau; Bình đẳng, cùng có lợi, vì hòa bình, phù hợp với pháp luật Việt Nam và các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên.

Biển đảo gắn bó với người dân Việt Nam từ trong tâm thức
Triển lãm bản đồ và trưng bày tư liệu với chủ đề “Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam - Những bằng chứng lịch sử và pháp lý” được tổ chức tại tỉnh Quảng Nam, tháng 10/2023. (Nguồn: baoquangnam)

Việt Nam kiên trì chủ trương giải quyết các tranh chấp Biển Đông bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982. Trong quá trình tìm kiếm một giải pháp cơ bản, lâu dài cho các vấn đề tranh chấp trên Biển Đông, các bên liên quan cần kiềm chế, cùng nỗ lực duy trì hòa bình ổn định, không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, tuân thủ nghiêm chỉnh Hiến chương Liên hợp quốc và các chuẩn mực của luật pháp quốc tế, trong đó có 5 nguyên tắc chung sống hòa bình; thực hiện đầy đủ Tuyên bố ứng xử của các bên tại Biển Đông (DOC-2002) và Nguyên tắc 6 điểm của ASEAN về vấn đề Biển Đông (2012), sớm xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).

Việt Nam kiên quyết bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán và các lợi ích trên biển của mình; tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế biển trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa theo đúng các quy định của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 và phù hợp với tình hình thực tế của Việt Nam.

Trường Sa luôn gần gũi trong trái tim Hà Nội

Trường Sa luôn gần gũi trong trái tim Hà Nội

Tham dự buổi giao lưu là các cán bộ từng công tác trên quần đảo Trường Sa, Nhà giàn DK1, cán bộ sĩ quan trẻ, ...

Tranh chấp chủ quyền bãi cạn Scarborough từ góc nhìn quốc tế và những hàm ý

Tranh chấp chủ quyền bãi cạn Scarborough từ góc nhìn quốc tế và những hàm ý

Tranh chấp bãi cạn Scarborough liên quan trực tiếp đến an ninh, ổn định và hợp tác của khu vực, đến nguyên tắc Hiến chương ...

Triển lãm số về Hoàng Sa, Trường Sa: Giới thiệu những bằng chứng lịch sử và pháp lý về chủ quyền biển đảo của Việt Nam

Triển lãm số về Hoàng Sa, Trường Sa: Giới thiệu những bằng chứng lịch sử và pháp lý về chủ quyền biển đảo của Việt Nam

Triển lãm góp phần đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về chủ quyền biển, đảo, đưa thông tin trực tiếp đến với cán ...

Phát động Cuộc thi tìm hiểu biển, đảo, Luật Cảnh sát biển Việt Nam

Phát động Cuộc thi tìm hiểu biển, đảo, Luật Cảnh sát biển Việt Nam

Cuộc thi tìm hiểu biển, đảo, Luật Cảnh sát biển Việt Nam là dịp để tuyên truyền sâu rộng trong thầy, cô giáo, các em ...

Sứ giả lan tỏa tình yêu với biển đảo quê hương

Sứ giả lan tỏa tình yêu với biển đảo quê hương

Tuy mới thành lập, Ban liên lạc người Việt châu Âu 'Vì biển đảo Việt Nam' đã trở thành diễn đàn giúp các thế hệ ...

Đọc thêm

Xung đột Trung Đông: Một loạt tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ tại Vùng Vịnh vào tầm ngắm, Iran muốn phát thông điệp gì?

Xung đột Trung Đông: Một loạt tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ tại Vùng Vịnh vào tầm ngắm, Iran muốn phát thông điệp gì?

Sự trỗi dậy của Vùng Vịnh như một trung tâm công nghệ toàn cầu đang đối mặt với nguy cơ mới trong bối cảnh xung đột Trung Đông.
Seoul sắp triển khai hệ thống phòng không 'Vòm sắt kiểu Hàn Quốc'

Seoul sắp triển khai hệ thống phòng không 'Vòm sắt kiểu Hàn Quốc'

Chính phủ Hàn Quốc đã phê duyệt Chiến lược cơ bản về thúc đẩy dự án và sửa đổi kế hoạch cơ bản về phát triển Hệ thống phòng thủ ...
Cà Mau ‘chuyển mình’ thích ứng khí hậu, bảo vệ sinh kế cho cộng đồng ven biển

Cà Mau ‘chuyển mình’ thích ứng khí hậu, bảo vệ sinh kế cho cộng đồng ven biển

Cà Mau đang dần ‘chuyển mình’ từ ứng phó sang chủ động thích ứng, qua đó từng bước tạo nền tảng ổn định lâu dài cho hệ sinh thái tự ...
Brazil nỗ lực lai tạo các giống cà phê mới nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu

Brazil nỗ lực lai tạo các giống cà phê mới nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu

Để giải cứu ngành cà phê khỏi tác động của biến đổi khí hậu, các nhà khoa học Brazil đang khai thác nguồn gen từ các giống tự nhiên để ...
Dự báo thời tiết ngày mai (4/4): Bắc Bộ sáng sớm mưa rào, giông rải rác; từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi nắng nóng gay gắt

Dự báo thời tiết ngày mai (4/4): Bắc Bộ sáng sớm mưa rào, giông rải rác; từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi nắng nóng gay gắt

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực ngày mai (4/4) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Myanmar: Ông Min Aung Hlaing đắc cử Tổng thống

Myanmar: Ông Min Aung Hlaing đắc cử Tổng thống

Cựu lãnh đạo quân đội Myanmar, đã được bầu làm tổng thống thứ 11 của nước này sau khi giành được hơn một nửa số phiếu bầu trong quốc hội.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Sự ra đời của 'Lá chắn châu Mỹ' có thể coi là bước đi đầu tiên nhằm hiện thực hóa tham vọng của Washington giữ vai trò và vị thế áp đảo tại Tây bán ...
Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc: Tầm nhìn cho phát triển chất lượng cao

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc: Tầm nhìn cho phát triển chất lượng cao

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc được kỳ vọng vạch tầm nhìn thúc đẩy phát triển chất lượng cao và duy trì đà cải cách của Trung Quốc.
Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Cơ hội vàng với bà Takaichi Sanae

Quyết định giải tán Hạ viện được cho là bước đi được tính toán kỹ lưỡng của nữ Thủ tướng Nhật Bản nhằm thiết lập ưu thế vững chắc trên chính trường xứ sở mặt ...
'Nút thắt cổ chai' Hormuz: Eo biển nhỏ dẫn đến khủng hoảng lớn

'Nút thắt cổ chai' Hormuz: Eo biển nhỏ dẫn đến khủng hoảng lớn

Theo các nhà phân tích, 'nút thắt cổ chai' hiện nay tại eo biển Hormuz đã biến eo biển nhỏ này trở thành một cuộc khủng hoảng lớn.
Vì sao việc Mỹ 'buông' eo biển Hormuz sẽ không làm cho giá xăng dầu hạ nhiệt?

Vì sao việc Mỹ 'buông' eo biển Hormuz sẽ không làm cho giá xăng dầu hạ nhiệt?

Nền kinh tế thế giới đang bị bắt làm con tin bởi việc eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa, theo nhận định của CNN.
Vì sao Mỹ và Trung Quốc lựa chọn hai hướng tách biệt trong cuộc đua AI?

Vì sao Mỹ và Trung Quốc lựa chọn hai hướng tách biệt trong cuộc đua AI?

Mỹ coi dữ liệu AI như dầu mỏ, một nguồn tài nguyên cần được sở hữu và khai thác. Trung Quốc lại xem AI giống như nước, nơi giá trị nằm ở dòng chảy.
East Asia Forum: Giáo dục là lợi thế chiến lược của Australia

East Asia Forum: Giáo dục là lợi thế chiến lược của Australia

Trang East Asia Forum ngày 1/4 đăng bài viết có tiêu đề "Giáo dục là lợi thế chiến lược của Australia". Nội dung chủ đạo của bài viết như sau:
Châu Âu đón cuộc khủng hoảng năng lượng mới: Cú sốc có thể vượt xa mọi dự báo, quy mô tương đương với Covid-19

Châu Âu đón cuộc khủng hoảng năng lượng mới: Cú sốc có thể vượt xa mọi dự báo, quy mô tương đương với Covid-19

Châu Âu đối mặt cuộc khủng hoảng năng lượng mới có nguy cơ gây ra cú sốc kinh tế lớn tương đương đại dịch Covid-19 hoặc xung đột Nga-Ukraine.
Bão giá năng lượng Trung Đông, đồng USD ‘ngư ông đắc lợi’

Bão giá năng lượng Trung Đông, đồng USD ‘ngư ông đắc lợi’

Đồng USD đang tăng mạnh do dòng vốn ngắn hạn tìm nơi trú ẩn an toàn, nhưng cuộc xung đột tại Iran đồng thời cũng đang đẩy nhanh các cơ chế phi USD hóa mạnh ...
Phiên bản di động