Biển đảo gắn bó với người dân Việt Nam từ trong tâm thức

PGS.TS. Đinh Quang Hải
Nguyên Viện trưởng Viện Sử học, Tổng Biên tập Tạp chí Nghiên cứu lịch sử
Quá trình hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc đã hình thành trong ý thức của người Việt Nam về chủ quyền quốc gia không chỉ trên đất liền, mà bao gồm cả biển và các đảo thuộc Việt Nam ở trên Biển Đông.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Biển đảo gắn bó với người dân Việt Nam từ trong tâm thức
Điểm đảo An Bang, thuộc huyện đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Biển Đông là tên gọi của người Việt Nam đối với vùng biển phía Đông của Việt Nam. Với đường bờ biển trải dài 3.260 km, từ mũi Ngọc thuộc Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh đến Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang, vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam rộng hơn 1 triệu km2, gấp 3 lần diện tích đất liền, Việt Nam đứng thứ 27 trong số 157 quốc gia ven biển.

Trên biển có quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thuộc Việt Nam và có khoảng 2.773 đảo lớn, nhỏ nằm ở vùng biển ven bờ.

Vai trò quan trọng

Ngay từ rất sớm, người Việt đã có sự gắn bó chặt chẽ với biển. Từ trong tâm thức, cũng như trong văn hóa của người Việt, biển, đảo là bộ phận lãnh thổ thiêng liêng không thể tách rời.

Việt Nam có biên giới biển chung với Trung Quốc, Campuchia, Philippines, Malaysia, Indonesia, Thái Lan. Vì vậy, Biển Đông đối với Việt Nam, trong đó có vùng biển nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, là không gian sinh tồn từ bao đời nay và là nguồn sống và phát triển của con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam.

Ở đó chứa đựng những nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng phong phú, đa dạng và có vị trí địa - chiến lược quan trọng về kinh tế, chính trị, ngoại giao, an ninh - quốc phòng. Vì thế, Biển Đông đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển của Việt Nam hiện nay.

Quốc gia hướng biển

Nhận thức rõ thế kỷ XXI là thế kỷ của đại dương, đồng thời xác định được tầm quan trọng của biển, đảo, ngày 9/2/2007 BCH Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TW Về Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020 với một số quan điểm chỉ đạo định hướng chiến lược.

Tin liên quan
Vượt sóng vào An Bang Vượt sóng vào An Bang

Một là, Việt Nam phải trở thành quốc gia mạnh về biển, làm giàu từ biển trên cơ sở phát huy mọi tiềm năng từ biển, phát triển toàn diện các ngành, nghề biển với cơ cấu phong phú, hiện đại, tạo ra tốc độ phát triển nhanh, bền vững, hiệu quả cao với tầm nhìn dài hạn.

Hai là, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế-xã hội với đảm bảo quốc phòng-an ninh, hợp tác quốc tế và bảo vệ môi trường; kết hợp giữa phát triển vùng biển, ven biển, hải đảo với phát triển vùng nội địa theo hướng CNH, HĐH.

Ba là, khai thác mọi nguồn lực để phát triển kinh tế-xã hội, bảo vệ môi trường biển trên tinh thần chủ động, tích cực mở cửa, phát huy đầy đủ và có hiệu quả các nguồn lực bên trong; tranh thủ hợp tác quốc tế, thu hút mạnh các nguồn lực bên ngoài theo nguyên tắc bình đẳng, cùng có lợi, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước.

Năm 2012, tại kỳ họp thứ ba Quốc hội Việt Nam khóa XIII, Quốc hội đã thông qua Luật Biển Việt Nam. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng trong việc quản lý, bảo vệ và phát triển kinh tế biển, đảo của Việt Nam.

Trong Luật Biển Việt Nam có nêu rõ về đường cơ sở, nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa, các đảo, quần đảo Hoàng Sa, quần đảo Trường Sa và các quần đảo khác thuộc chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia của Việt Nam; hoạt động trong vùng biển Việt Nam; phát triển kinh tế biển; quản lý và bảo vệ biển, đảo.

Chủ trương, chính sách biển, đảo của Việt Nam mang tính tính kế thừa, tính toàn diện, tính hệ thống và phát triển đồng bộ. Điều đó thể hiện rõ chính sách hướng biển của Việt Nam hiện nay.

Quan điểm nhất quán

Trong bối cảnh tình hình Biển Đông, cùng xu thế hội nhập quốc tế về biển, đảo của khu vực và thế giới hiện nay, các quy định của Luật Biển quốc tế chính là cơ sở pháp lý quan trọng nhất để các quốc gia hữu quan vận dụng trong quá trình đàm phán và giải quyết vấn đề tranh chấp chủ quyền biển, đảo.

Về phía Việt Nam, quan điểm nhất quán của Việt Nam là sẵn sàng là bạn, là đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng quốc tế, phấn đấu vì hòa bình, độc lập và phát triển. trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế. Việt Nam tiến hành chính sách mở rộng hợp tác quốc tế với các nước trong khu vực và trên thế giới dựa trên những nguyên tắc căn bản của luật pháp quốc tế và quan điểm của Việt Nam là tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau; Bình đẳng, cùng có lợi, vì hòa bình, phù hợp với pháp luật Việt Nam và các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên.

Biển đảo gắn bó với người dân Việt Nam từ trong tâm thức
Triển lãm bản đồ và trưng bày tư liệu với chủ đề “Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam - Những bằng chứng lịch sử và pháp lý” được tổ chức tại tỉnh Quảng Nam, tháng 10/2023. (Nguồn: baoquangnam)

Việt Nam kiên trì chủ trương giải quyết các tranh chấp Biển Đông bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982. Trong quá trình tìm kiếm một giải pháp cơ bản, lâu dài cho các vấn đề tranh chấp trên Biển Đông, các bên liên quan cần kiềm chế, cùng nỗ lực duy trì hòa bình ổn định, không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, tuân thủ nghiêm chỉnh Hiến chương Liên hợp quốc và các chuẩn mực của luật pháp quốc tế, trong đó có 5 nguyên tắc chung sống hòa bình; thực hiện đầy đủ Tuyên bố ứng xử của các bên tại Biển Đông (DOC-2002) và Nguyên tắc 6 điểm của ASEAN về vấn đề Biển Đông (2012), sớm xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).

Việt Nam kiên quyết bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán và các lợi ích trên biển của mình; tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế biển trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa theo đúng các quy định của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 và phù hợp với tình hình thực tế của Việt Nam.

Trường Sa luôn gần gũi trong trái tim Hà Nội

Trường Sa luôn gần gũi trong trái tim Hà Nội

Tham dự buổi giao lưu là các cán bộ từng công tác trên quần đảo Trường Sa, Nhà giàn DK1, cán bộ sĩ quan trẻ, ...

Tranh chấp chủ quyền bãi cạn Scarborough từ góc nhìn quốc tế và những hàm ý

Tranh chấp chủ quyền bãi cạn Scarborough từ góc nhìn quốc tế và những hàm ý

Tranh chấp bãi cạn Scarborough liên quan trực tiếp đến an ninh, ổn định và hợp tác của khu vực, đến nguyên tắc Hiến chương ...

Triển lãm số về Hoàng Sa, Trường Sa: Giới thiệu những bằng chứng lịch sử và pháp lý về chủ quyền biển đảo của Việt Nam

Triển lãm số về Hoàng Sa, Trường Sa: Giới thiệu những bằng chứng lịch sử và pháp lý về chủ quyền biển đảo của Việt Nam

Triển lãm góp phần đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về chủ quyền biển, đảo, đưa thông tin trực tiếp đến với cán ...

Phát động Cuộc thi tìm hiểu biển, đảo, Luật Cảnh sát biển Việt Nam

Phát động Cuộc thi tìm hiểu biển, đảo, Luật Cảnh sát biển Việt Nam

Cuộc thi tìm hiểu biển, đảo, Luật Cảnh sát biển Việt Nam là dịp để tuyên truyền sâu rộng trong thầy, cô giáo, các em ...

Sứ giả lan tỏa tình yêu với biển đảo quê hương

Sứ giả lan tỏa tình yêu với biển đảo quê hương

Tuy mới thành lập, Ban liên lạc người Việt châu Âu 'Vì biển đảo Việt Nam' đã trở thành diễn đàn giúp các thế hệ ...

Đọc thêm

Trái cây ASEAN hội tụ tại Quảng Tây (Trung Quốc)

Trái cây ASEAN hội tụ tại Quảng Tây (Trung Quốc)

Ngày 18/6, tại Cảng Đường sắt Quốc tế Nam Ninh, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) đã khởi động sự kiện 'Trái cây ASEAN hội tụ ...
Bài tarot hôm nay 5/4: Có phải người ấy đang cố ý lẩn tránh bạn không?

Bài tarot hôm nay 5/4: Có phải người ấy đang cố ý lẩn tránh bạn không?

Hãy chọn một lá bài tarot ở bài viết dưới, bạn sẽ nhận được thông điệp: Liệu người ấy có đang cố ý lảng tránh bạn hay không?
Bài tarot hôm nay 4/4: Bạn có đang thể hiện tình yêu đúng cách?

Bài tarot hôm nay 4/4: Bạn có đang thể hiện tình yêu đúng cách?

Hãy chọn một lá bài tarot ở bài viết dưới, bạn sẽ biết được thông điệp liệu bạn có đang thể hiện tình yêu đúng cách hay không?
Bài tarot hôm nay 3/4: Tài chính của bạn sẽ cải thiện như thế nào?

Bài tarot hôm nay 3/4: Tài chính của bạn sẽ cải thiện như thế nào?

Hãy chọn một lá bài tarot ở bài viết dưới, bạn sẽ biết được thông điệp về tài chính của mình sẽ cải thiện như thế nào?
Văn khấn rằm tháng 2 Âm lịch năm Bính Ngọ, bài cúng gia tiên và thổ công mới nhất 2026

Văn khấn rằm tháng 2 Âm lịch năm Bính Ngọ, bài cúng gia tiên và thổ công mới nhất 2026

Văn khấn rằm tháng 2 (15/2) Âm lịch năm Bính Ngọ 2026 với ước mong cho các thành viên trong gia đình luôn bình an, gặp nhiều may mắn, tốt ...
Kết quả xổ số hôm nay ngày 1 tháng 4: XSDN, XSCT, XSST và XSMN 1/4/2026

Kết quả xổ số hôm nay ngày 1 tháng 4: XSDN, XSCT, XSST và XSMN 1/4/2026

XSMN 1-4, Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 1-4-2025. Kết quả xổ số hôm nay 1-4, được các công ty XSDN, XSCT, XSST... công bố.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Khi Mỹ khiến các liên minh lung lay, châu Âu học cách tự đứng vững

Khi Mỹ khiến các liên minh lung lay, châu Âu học cách tự đứng vững

Khi Mỹ tìm cách đòi hỏi các liên minh mang lại lợi ích trực tiếp hơn, châu Âu đang từng bước trưởng thành hơn với tư cách một chủ thể chiến lược.
Vì sao đường sắt tốc độ cao chưa phát triển ở Mỹ?

Vì sao đường sắt tốc độ cao chưa phát triển ở Mỹ?

Đường sắt tốc độ cao đã phát triển mạnh tại nhiều quốc gia. Vậy đâu là những trở ngại khiến loại hình vận tải này khó phát triển tại Mỹ?
South China Morning Post: Cơm gà Hội An là đại diện tiêu biểu cho ẩm thực miền Trung Việt Nam

South China Morning Post: Cơm gà Hội An là đại diện tiêu biểu cho ẩm thực miền Trung Việt Nam

Món cơm gà Hội An của Việt Nam vừa được giới thiệu trên SCMP, với những nhận xét tích cực về hương vị, cách chế biến và sự kết hợp tinh tế giữa các nguyên ...
Dấu hỏi lớn về kỷ nguyên Brexit, Thủ tướng Burnham đang tìm đường đưa Anh trở lại với châu Âu?

Dấu hỏi lớn về kỷ nguyên Brexit, Thủ tướng Burnham đang tìm đường đưa Anh trở lại với châu Âu?

Thủ tướng Anh khiến nhiều người bất ngờ, trong đó có không ít thành viên nội các, khi bất ngờ mở lại vấn đề Brexit và quan hệ giữa Anh và EU.
Thấy gì từ việc Mỹ rút quân khỏi Iraq?

Thấy gì từ việc Mỹ rút quân khỏi Iraq?

Việc Mỹ rút quân khỏi các căn cứ còn lại tại Iraq làm dấy lên lo ngại về việc khoảng trống an ninh có thể xuất hiện.
Dấu hỏi cho nội hàm của Hiệp ước quốc phòng Saudi Arabia-Pakistan-Thổ Nhĩ Kỳ

Dấu hỏi cho nội hàm của Hiệp ước quốc phòng Saudi Arabia-Pakistan-Thổ Nhĩ Kỳ

Thỏa thuận quốc phòng giữa Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Pakistan có thể phát triển thành một cơ chế an ninh khu vực rộng hơn.
Phiên bản di động