Bộ GD&ĐT lên tiếng về nghi vấn có 'bàn tay' người lớn trong cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia

Lệ Thu
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Dư luận đang đặt nghi vấn phải chăng có "bàn tay" của người lớn, có dấu hiệu sao chép và tính công bằng trong việc chấm giải xoay quanh cuộc thi Khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học cấp quốc gia năm 2021, đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) nói gì?
Trước lùm xùm thi Khoa học kỹ thuật, Bộ GD&ĐT lên tiếng
Trước nghi vấn cuộc thi Khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học cấp quốc gia năm 2021 không minh bạch, PGS.TS Nguyễn Xuân Thành, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học lên tiếng. (Nguồn: Dân trí)

Cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học cấp quốc gia năm 2021 vừa kết thúc đang gây xôn xao về sự trùng lặp tên các đề tài qua nhiều năm như "chữa ung thư" và "cánh tay robot", "thiết bị thông minh hỗ trợ người khiếm thị"...

Những đề tài mà học sinh phổ thông nghiên cứu như phục hồi chức năng cho bệnh nhân đột quỵ, điều trị ung thư… có thể là tiêu đề cho các luận án tiến sĩ, thậm chí là dự án nghiên cứu chuyên sâu cấp bộ hay cấp quốc gia.

Dư luận đang đặt nghi vấn phải chăng có "bàn tay" của người lớn, có dấu hiệu sao chép và cả về sự nghiêm túc, tính công bằng trong việc chấm giải xoay quanh cuộc thi này.

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học, Bộ GD&ĐT đã giải đáp cụ thể:

Có cơ chế phát hiện sản phẩm không do học sinh thực sự làm

Theo PGS.TS Nguyễn Xuân Thành, đối tượng của cuộc thi là học sinh ở lứa tuổi 15-18, chuẩn bị bước vào các bậc học cao hơn. Việc các em lựa chọn đề tài để nghiên cứu, sáng chế không thể bó buộc trong một giới hạn "chỉ được phép đối với kiến thức phổ thông".

Yêu cầu của cuộc thi là học sinh phải vận dụng kiến thức của các môn học đã được học ở phổ thông để phát triển, thực hiện các dự án. Tuy nhiên, không có nghĩa các em chỉ được sử dụng những kiến thức cơ bản, đại trà. Điều này cũng tương tự như học sinh dự thi Olympic quốc tế, để thực hiện các dự án học sinh phải có kiến thức nền rất tốt.

Các em sẽ phải tìm kiếm tài liệu, phải nghiên cứu các tài liệu chuyên sâu về lĩnh vực mình chọn. Và các em học sinh hoàn toàn có thể tiếp cận những đề tài chuyên sâu, có ý nghĩa, tính ứng dụng cao.

Trong đó, không đòi hỏi các em phải sáng tạo toàn bộ mà có thể chỉ xác định và giải quyết một vấn đề cụ thể trong đó như tôi đã nói ở trên. Đóng góp đó là không nhỏ.

Nhiều người nói rằng, sao trong các dự án của học sinh có nhiều ý tưởng liên quan tới chữa trị ung thư. Vì đó là vấn đề luôn được quan tâm. Và cùng là một giải pháp điều trị ung thư nhưng có thể các em chỉ chạm đến một khía cạnh của cả vấn đề, như làm thế nào để giải pháp điều trị tế bào ung thư đó hiệu quả hơn hoặc giảm thiểu tác hại đến các tế bào lành…

Trong quá trình thực hiện, các em cũng không làm một mình mà cần có một môi trường để triển khai. Trong môi trường đó có sự hỗ trợ của người lớn, như giáo viên, cha mẹ trong việc hướng dẫn quy trình nghiên cứu, thực hiện, lựa chọn đề tài, hay là những người thợ hỗ trợ các em trong việc gia công sản phẩm.

Tuy nhiên, những ý tưởng mới, cách xử lý vấn đề để đạt được những kết quả mới thì chắc chắn phải là của học sinh.

Về điều này, Bộ GD&ĐT cũng đã có những nguyên tắc, quy định cụ thể trong việc chấm giải. Trong đó, ban giám khảo không chỉ chấm dựa trên sản phẩm được trưng bày mà còn đánh giá trên hồ sơ để biết quy trình thực hiện. Đặc biệt là chấm dựa trên phỏng vấn trực tiếp học sinh.

Nếu sản phẩm không do học sinh thực sự làm thì sẽ lộ ngay ở quá trình phỏng vấn, phản biện. Trong tiêu chí chấm giải cũng có barem điểm rất rõ, trong đó có điểm dành cho việc trình bày, trả lời phỏng vấn của ban giám khảo.

Ban giám khảo gồm nhiều nhà khoa học đã làm việc nghiêm túc

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành cho biết, cuộc thi Khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học có mục tiêu, tiêu chí rất rõ ràng. Theo đó, học sinh hoàn toàn có thể dựa trên nền tảng, thành tựu khoa học kỹ thuật đương đại để có các ý tưởng mới và đưa ra cách giải quyết vấn đề mà trước đó chưa ai làm.

Điều này không có nghĩa học sinh phải chọn những vấn đề hoàn toàn mới mẻ mà có thể và thậm chí cần phải phát hiện, chọn những vấn đề từng có và đang có các nghiên cứu thành công, nhưng đưa ra được những phát hiện mới, những vấn đề mới, cách giải quyết mới để hoàn thiện hơn, ưu việt hơn.

Thử tưởng tượng nếu có một vấn đề nghiên cứu đã làm rồi, không ai tiếp tục nữa thì sẽ không bao giờ có các sản phẩm công nghệ ngày càng hoàn thiện, hiện đại hơn như những gì chúng ta chứng kiến hằng ngày, chẳng hạn như sự ngày càng hoàn thiện, hiện đại của máy tính, điện thoại, ô tô và những sản phẩm công nghệ khác.

Sau mỗi một cuộc thi Khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học, đều có những thắc mắc tương tự và đặt nghi vấn vào sự nghiêm túc, công bằng của việc chấm giải. Nhưng có thể khẳng định, ban giám khảo gồm nhiều nhà khoa học đã làm việc nghiêm túc và bám sát các tiêu chí chấm giải.

Sở dĩ nhiều người thấy các đề tài dự thi có vẻ "giống nhau", theo PGS Nguyễn Xuân Thành, là do cách đặt tên đề tài đều đề cập đến cùng một vấn đề, đôi khi chỉ khác nhau vài chữ.

Nhưng những người hiểu biết về lĩnh vực đều thấy, vài chữ khác nhau đó trong tên đề tài chính là điểm mới, điểm khác biệt mà các dự án hướng đến.

Năm trước đây từng có dự án được chọn dự thi quốc tế bị thắc mắc là giống cái đã làm - đó là đề tài thiết kế xe leo bậc thang cho người tàn tật. Nhưng với dự án dự thi năm đó, các em học sinh đưa ra được cái mới là thiết kế xe leo bậc thang có chức năng để xe có thể đi "tiến" khi lên dốc mà không bị lật, trong khi các xe khác phải đi "lùi".

Có một năm khác, dự án được chọn đi thi quốc tế cũng bị cho là "đã làm rồi". Nhưng trên thực tế không phải thế. Đó là dự án nghiên cứu làm ra lipid từ rơm rạ, trong khi dự án được cho là "đã làm rồi" của nước ngoài chế ra cồn. Cách xử lý rơm rạ của các em cũng khác so với cách mà đề tài trước đó đã làm. Dự án của học sinh Việt Nam dự cuộc thi Khoa học kỹ thuật quốc tế năm đó đã được giải.

Hay các dự án chế tạo cánh tay robot cho người tàn tật, có những ý kiến cho rằng hình như năm nào cũng có học sinh làm. Nhưng có thể nhiều năm tới đây, việc chế tạo cánh tay robot sẽ vẫn là vấn đề được quan tâm không chỉ ở Việt Nam mà cả thế giới.

Vì không ai khẳng định đã có "cánh tay robot" hoàn hảo đến mức không cần nghiên cứu, chế tạo gì mới hơn. Mỗi một dự án nghiên cứu, chế tạo có thể sẽ đưa ra một cái mới khiến "cánh tay robot" có tính năng ưu việt hơn, "thật" hơn, thuận lợi cho người sử dụng.

Đích không phải giải thưởng

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành thông tin, nghiên cứu khoa học là một bậc cao hơn của giáo dục STEM mà Bộ GD&ĐT đang đặt ra trong lộ trình đổi mới Chương trình giáo dục phổ thông. Và vì thế, mục tiêu lớn hơn của Cuộc thi Khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học. Theo PGS Nguyễn Xuân Thành, mục đích của cuộc thi là góp phần phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh.

Học sinh không chỉ được thực hành, trải nghiệm, ứng dụng kiến thức vào giải quyết một đề tài cụ thể, chế tác một sản phẩm cụ thể mà phát triển nhiều thứ như tư duy khoa học, năng lực khai thác tài liệu, năng lực thuyết trình, phản biện, các kỹ năng làm việc nhóm.

Sự hiểu biết các em có được từ việc này không chỉ hạn hẹp ở lĩnh vực đề tài các em thực hiện mà có thể mở rộng hơn.

Ví dụ qua nghiên cứu, thực hiện, các em có hiểu biết về tác hại của ô nhiễm môi trường và ý nghĩa của việc bảo vệ môi trường trong lành, hay những giá trị nhân văn khi các em thực hiện một dự án hỗ trợ người tàn tật, người yếu thế trong xã hội… Đó là cái đích lớn muốn hướng tới.

"Trên thực tế, cuộc thi khoa học kỹ thuật các cấp trong gần một thập kỷ qua đã thu hút hàng ngàn học sinh tham gia. Trong đó có cả học sinh ở các vùng khó khăn. Điều đó khích lệ, tạo động lực cho giáo viên thay đổi để học sinh cũng thay đổi trong việc học đi đôi với hành.

Những điểm chưa phù hợp nếu có sẽ được xem xét, xử lý cụ thể nhưng không thể vì điều đó mà phủ nhận những giá trị có thật, có ý nghĩa trong tiến trình đổi mới giáo dục phổ thông", PGS.TS Nguyễn Xuân Thành nhấn mạnh.

TIN LIÊN QUAN
Sự cố sách giáo khoa: ‘Đừng xem trách nhiệm là trái bóng’
Bạo lực học đường: Đừng để ‘mất bò mới lo làm chuồng’
Giáo dục 'đồng phục' giống kê chung một toa thuốc cho tất cả bệnh nhân
ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng: Rất cần một nền giáo dục với 'cơ thể khỏe mạnh, gương mặt đẹp'
(theo Dân trí)

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Ligue 1: Kể cả Messi ngồi ngoài, PSG vẫn thắng trận giòn giã

Ligue 1: Kể cả Messi ngồi ngoài, PSG vẫn thắng trận giòn giã

Baoquocte.vn. Việc thiếu vắng Lionel Messi không cản PSG đánh bại Montpellier với tỷ số 2-0 ở vòng 8 Ligue 1 diễn ra rạng sáng này (26/9).
Tổng thống Nga: Ông Vyacheslav Volodin 'xứng đáng' làm Chủ tịch Hạ viện khóa mới

Tổng thống Nga: Ông Vyacheslav Volodin 'xứng đáng' làm Chủ tịch Hạ viện khóa mới

Baoquocte.vn. Tổng thống Nga Vladimir Putin tin tưởng đề cử ông Vyacheslav Volodin làm Chủ tịch Hạ viện Nga khóa 8.
Đối thoại ổn định chiến lược Nga-Mỹ diễn ra vào tuần tới

Đối thoại ổn định chiến lược Nga-Mỹ diễn ra vào tuần tới

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov ngày 25/9 thông báo kế hoạch tổ chức vòng tiếp theo đối thoại ổn định chiến lược với Mỹ.
Tình hình Afghanistan: Khủng hoảng hệ thống y tế, nguy cơ 'nạn đói cận kề'

Tình hình Afghanistan: Khủng hoảng hệ thống y tế, nguy cơ 'nạn đói cận kề'

Baoquocte.vn. Theo UNFPA, phụ nữ và các bé gái tại Afghanistan sẽ là những người bị ảnh hưởng nặng nề nhất vì nạn đói.
Giá tiêu hôm nay 26/9, đi ngang, thấp nhất 77.000đ/kg, thị trường trầm lắng nhưng giá sẽ tăng

Giá tiêu hôm nay 26/9, đi ngang, thấp nhất 77.000đ/kg, thị trường trầm lắng nhưng giá sẽ tăng

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước ổn định ở một số địa phương, giao dịch ở mức từ 77.000 - 81.000 đ/kg.
Covid-19 ở Việt Nam sáng 26/9: Vaccine Cuba về đến Hà Nội, Hà Nam tăng tốc xét nghiệm, Đồng Nai không thu tiền tiêm vaccine

Covid-19 ở Việt Nam sáng 26/9: Vaccine Cuba về đến Hà Nội, Hà Nam tăng tốc xét nghiệm, Đồng Nai không thu tiền tiêm vaccine

Baoquocte.vn. Kể từ đầu dịch Covid-19 đến nay, Việt Nam ghi nhận 746.678 ca nhiễm, đứng thứ 44/222 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Trung Quốc vẫn 'bất bại' ở châu Phi

Trung Quốc vẫn 'bất bại' ở châu Phi

Baoquocte.vn. Trung Quốc tiếp tục duy trì vị trí đối tác thương mại lớn nhất của châu Phi trong 12 năm liên tiếp bất chấp đại dịch Covid-19.
Vaccine Covid-19: Thêm một quốc gia quyết định tiêm mũi thứ 3

Vaccine Covid-19: Thêm một quốc gia quyết định tiêm mũi thứ 3

Baoquocte.vn. Gần 4 triệu người dân El Salvador được tiêm chủng, trong đó gần 3,3 triệu người hoàn thành phác đồ tiêm chủng.
Giá cà phê hôm nay 26/9: Arabica bật tăng liên tiếp, cà phê Việt vẫn nóng vấn đề vận chuyển

Giá cà phê hôm nay 26/9: Arabica bật tăng liên tiếp, cà phê Việt vẫn nóng vấn đề vận chuyển

Baoquocte.vn. Từ Refinitiv, giá cà phê thế giới arabica giao sau đã tăng khoảng 45,8% trong năm nay, trong khi giá cà phê robusta tăng 52,2%.
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn: Chuyến công tác của Chủ tịch nước truyền thông điệp mạnh mẽ về đường lối đối ngoại của Việt Nam

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn: Chuyến công tác của Chủ tịch nước truyền thông điệp mạnh mẽ về đường lối đối ngoại của Việt Nam

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn trả lời phỏng vấn báo chí về kết quả chuyến đi của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đến Cuba và New York.
Covid-19 ở Việt Nam sáng 26/9: Vaccine Cuba về đến Hà Nội, Hà Nam tăng tốc xét nghiệm, Đồng Nai không thu tiền tiêm vaccine

Covid-19 ở Việt Nam sáng 26/9: Vaccine Cuba về đến Hà Nội, Hà Nam tăng tốc xét nghiệm, Đồng Nai không thu tiền tiêm vaccine

Baoquocte.vn. Kể từ đầu dịch Covid-19 đến nay, Việt Nam ghi nhận 746.678 ca nhiễm, đứng thứ 44/222 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 26/9/2021: Tuổi Sửu thêm nghề tay trái

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 26/9/2021: Tuổi Sửu thêm nghề tay trái

Baoquocte.vn. Xem tử vi hôm nay 26/9/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi.
Lịch âm 26/9, Xem âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 26/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Lịch âm 26/9, Xem âm lịch hôm nay Chủ Nhật ngày 26/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Baoquocte.vn. Lịch âm 26/9. Âm lịch hôm nay 26/9. Xem âm lịch hôm nay ngày 26/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 26 tháng 9 năm 2021 hôm nay.
Covid-19 ở Hà Nội tối 25/9: Không ghi nhận ca nhiễm mới; giám sát chặt chẽ người về từ một số địa phương thuộc tỉnh Hà Nam

Covid-19 ở Hà Nội tối 25/9: Không ghi nhận ca nhiễm mới; giám sát chặt chẽ người về từ một số địa phương thuộc tỉnh Hà Nam

Baoquocte.vn. Theo tin từ Sở Y tế Hà Nội, từ 12-18h ngày 25/9, trên địa bàn Hà Nội không ghi nhận ca dương tính với SARS-CoV-2.
Covid-19 ở Việt Nam tối 25/9: Thêm 9.706 ca mắc mới, trong đó có 4.377 ca cộng đồng

Covid-19 ở Việt Nam tối 25/9: Thêm 9.706 ca mắc mới, trong đó có 4.377 ca cộng đồng

Baoquocte.vn. Bản tin dịch Covid-19 ngày 25/9 của Bộ Y tế cho biết trung bình số ca nhiễm Covid-19 mới trong nước ghi nhận trong 7 ngày qua: 9.940 ca/ngày.
Hà Nội từng bước nới lỏng giãn cách căn cứ vào thực tiễn

Hà Nội từng bước nới lỏng giãn cách căn cứ vào thực tiễn

Baoquocte.vn. Hà Nội đang bàn kế hoạch phục hồi, phát triển kinh tế-xã hội, từng bước tiếp tục nới lỏng căn cứ trên thực tiễn và thích ứng an toàn với dịch…
Vaccine Covid-19: Thêm một quốc gia quyết định tiêm mũi thứ 3

Vaccine Covid-19: Thêm một quốc gia quyết định tiêm mũi thứ 3

Baoquocte.vn. Gần 4 triệu người dân El Salvador được tiêm chủng, trong đó gần 3,3 triệu người hoàn thành phác đồ tiêm chủng.
Covid-19 dần sẽ giống cảm lạnh?

Covid-19 dần sẽ giống cảm lạnh?

Baoquocte.vn. Covid-19 có thể dần giống một căn bệnh thông thường nhưng điều đó hiện không dễ dàng do sự lây lan của biến thể Delta.
Vì sao các nước thận trọng việc tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ?

Vì sao các nước thận trọng việc tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ?

Baoquocte.vn. Theo chuyên gia, trẻ em không phải là người lớn thu nhỏ, nên việc sử dụng vaccine cần thận trọng và có những thử nghiệm đủ độ an toàn mới được cấp phép sử dụng.
Covid-19: Hà Nội hướng dẫn giám sát y tế người về từ TP. Phủ Lý, Hà Nam

Covid-19: Hà Nội hướng dẫn giám sát y tế người về từ TP. Phủ Lý, Hà Nam

Baoquocte.vn. Người từ Phủ Lý, Hà Nam về Hà Nội từ 19/9 nếu không là F1 cần cách ly tại nhà 14 ngày tính từ ngày đến Hà Nội, lấy mẫu gộp xét nghiệm sàng lọc.
Nhật Bản tặng Việt Nam thêm 400.000 liều vaccine Covid-19

Nhật Bản tặng Việt Nam thêm 400.000 liều vaccine Covid-19

Baoquocte.vn. Sáng 25/9, lô vaccine Covid-19 với khoảng 400.000 liều của Nhật Bản đã đến Việt Nam, tổng số vaccine Nhật Bản viện trợ khoảng 3,58 triệu liều.
Covid-19: Hà Nam lập Bệnh viện dã chiến số 1, Bệnh viện Đa khoa Bình Dương ngừng nhận bệnh nhân ngoại trú

Covid-19: Hà Nam lập Bệnh viện dã chiến số 1, Bệnh viện Đa khoa Bình Dương ngừng nhận bệnh nhân ngoại trú

Baoquocte.vn. Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bình Dương ngừng tiếp nhận bệnh nhân ngoại trú để tập trung phòng, chống dịch bệnh Covid-19.
XSMB 26/9/2021, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 26/9/2021. KQXSMB Chủ Nhật

XSMB 26/9/2021, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 26/9/2021. KQXSMB Chủ Nhật

Baoquocte.vn. XSMB 26/9. xổ số hôm nay 26/9. Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 7 ngày 26 tháng 9 năm 2021. xo so mien bac. XSMB thứ 7. KQSXMB.
XSMN 26/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN Chủ Nhật

XSMN 26/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN Chủ Nhật

Baoquocte.vn. XSMN 26/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay 26/9/2021 có quay không? XSMN khi nào quay trở lại?
XSMT 26/9/2021, kết quả xổ số miền Trung hôm nay 26/9/2021. KQXSMT Chủ Nhật

XSMT 26/9/2021, kết quả xổ số miền Trung hôm nay 26/9/2021. KQXSMT Chủ Nhật

Baoquocte.vn. XSMT 26/9. xổ số hôm nay 26/9. Kết quả xổ số miền Trung hôm nay chủ nhật ngày 26 tháng 9 năm 2021. xo so mien trung. XSMT thứ 7. KQSXMT.
Vietlott 25/9/2021, kết quả xổ số Vietlott Power hôm nay 25/9/2021. Vietlott Power 6/55

Vietlott 25/9/2021, kết quả xổ số Vietlott Power hôm nay 25/9/2021. Vietlott Power 6/55

Baoquocte.vn. Vietlott 25/9. Vietlott Power 25/9. Báo TGVN sẽ cập nhật kết quả xổ số Vietlott 25/9/2021. xo so Vietlott 655 hôm nay. xs Power hom nay.
XSMN 25/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN thứ 7

XSMN 25/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN thứ 7

Baoquocte.vn. XSMN 25/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay 25/9/2021 có quay không? XSMN khi nào quay trở lại?
XSMT 25/9/2021, xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 25/9/2021. SXMT 25/9

XSMT 25/9/2021, xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 25/9/2021. SXMT 25/9

Baoquocte.vn. XSMT 25/9. xổ số hôm nay 25/9. Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 25 tháng 9 năm 2021. xo so mien trung. XSMT thứ 7. KQSXMT.
Phiên bản di động