Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thăm Philippines: Phía sau một thỏa thuận là....

Vũ Đăng Minh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Mấu chốt trong chuyến thăm Philippines của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin được tháo gỡ là "điềm lành" được báo trước? Báo Thế giới & Việt Nam bình luận.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin lĩnh trọng trách trong chuyến công cán đầu tiên ở Đông Nam Á, khẳng định Mỹ “không làm ngơ, không xem nhẹ” các đồng minh, đối tác ở khu vực. Nếu ở Singapore, Việt Nam là những tín hiệu khả quan, thì với Philippines là sự đan xen giữa hy vọng và lo lắng.

Khi điều lo lắng không xảy ra, dư luận lại dấy lên câu hỏi: bất ngờ hay không bất ngờ?

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin và Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana  sau cuộc gặp song phương tại Camp Aguinaldo, Quezon City, Metro Manila ngày 30/7. (Nguồn: Reuters)
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin và Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana sau cuộc gặp song phương ngày 30/7. (Nguồn: Reuters)

Bất ngờ

Bất ngờ, trước hết bởi ý nghĩa, tầm quan trọng của Thỏa thuận các lực lượng viếng thăm (VFA), ký kết năm 1998. VFA tạo khung khổ pháp lý cho hàng ngàn binh sĩ Mỹ đến Philippines, tham gia các cuộc diễn tập thường niên và các hoạt động nhân đạo khác.

VFA quy định điều kiện tập trận chung, quân đội Mỹ hiện diện ở Philippines, không phải chấp hành yêu cầu về hộ chiếu, thị thực và duy trì quyền xét xử các hành vi vi phạm pháp luật của binh sĩ Hoa Kỳ, trừ một số trường hợp đặc biệt…

VFA liên quan chặt chẽ đến việc thực thi Hiệp ước phòng thủ chung (MDT) ký từ năm 1951 - chỉ dấu quan trọng của quan hệ đồng minh giữa Mỹ và Philippines. VFA càng có ý nghĩa chiến lược trước sự đối đầu căng thẳng Mỹ-Trung Quốc.

Hủy bỏ VFA có thể xem là biểu tượng cho chính sách “xoay trục” sang Trung Quốc của Manila. Đồng minh lâu đời còn hành xử vậy, có khác nào nói Mỹ thất bại trong việc củng cố, tăng cường quan hệ liên kết ở khu vực, nhằm đối trọng với Trung Quốc.

Thuyết phục Tổng thống Rodrigo Duterte khôi phục VFA là “cái đinh” trong chuyến thăm của Bộ trưởng Lloyd Austin. Món đồ giá trị càng lớn thì càng bất ngờ khi nhận được.

Bất ngờ đến từ chính cách hành xử của Tổng thống Rodrigo Duterte. Ông Duterte đã hơn một lần tuyên bố tách khỏi Mỹ cả về quân sự và kinh tế; 3 lần quyết định “đóng băng” VFA rồi lại tạm dừng thực hiện.

Chính Mỹ đã phải thừa nhận “cửa ngõ ra vào (khu vực) của Mỹ đang bị đe dọa nghiêm trọng”.

Vậy nên, quyết định của Tổng thống Rodrigo Dudeter khôi phục hoàn toàn VFA là món quà giá trị, thành công có thể “cầm nắm” được trong chuyến thăm Philippines của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ. Bộ trưởng Lloyd Austin thở phào, “trút được gánh nặng”.

Người đứng đầu Lầu Năm Góc hào hứng tuyên bố “điều này mang lại sự chắc chắn cho chúng tôi trong tương lai. 2 bên có thể lên kế hoạch trước 1 cách dài hạn”.

Vậy nên, không bất ngờ mới là lạ.

Nhiều học giả quốc tế cũng bất ngờ, bởi những dự báo bi quan trước chuyến thăm Philippines của Bộ trưởng Lloyd Austin. Và lại càng bất ngờ khi việc đại sự được quyết định chỉ trong vòng “một nốt nhạc” (cuộc gặp giữa Tổng thống Rodrigo Dudeter với Bộ trưởng Lloyd Austin kéo dài 1 giờ 15 phút tối 29/7).

Ngay đến người nhà, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana cũng phải thốt lên: không rõ vì sao Tổng thống Rodrigo Dudeter lại đảo ngược quyết định trước đó của mình!

Và không bất ngờ

Trước chuyến thăm, Mỹ đã có nhiều hành động để thuyết phục Tổng thống Philippines. Hai bên thỏa thuận tập trận chung kéo dài 2 tuần, từ ngày 12/4. Ngày 24/6, Bộ Ngoại giao Mỹ phê chuẩn 3 gói hợp đồng bán máy bay tiêm kích và tên lửa cho Philippines trị giá 2,5 tỷ USD…

Sự không bất ngờ cũng đến từ cách ứng xử sáng “nắng chiều mưa” của Tổng thống Rodrigo Dudeter. Ông tuyên bố hủy Thỏa thuận, rồi lại tạm dừng, 3 lần chỉ trong chưa đầy 1 năm.

Với lý do không mấy thuyết phục, phản đối Mỹ không cấp thị thực cho 1 nghị sĩ thân tín với Tổng thống. Hay Tổng thống Rodrigo Dudeter đe dọa hủy thỏa thuận nếu Mỹ không cung cấp vaccine Covid-19!...

Thỏa thuận là công cụ để Tổng thống Rodrigo Dudeter “mặc cả” với cả Trung Quốc lẫn Mỹ. VFA được xem như “cái phao” cho Philippines, nhất là trong tình trạng Trung Quốc gia tăng hành động cứng rắn ở Biển Đông. Vì vậy, Tổng thống Rodrigo Dudeter không dại gì từ bỏ một công cụ có giá trị như vậy.

Hủy hay khôi phục cũng là một cách “làm giá”!

Chỉ còn gần 1 năm trong nhiệm kỳ. Tổng thống Rodrigo Dudeter cố gắng ghi điểm để hy vọng đắc cử Phó Tổng thống trong kỳ bầu cử 2022. Vậy nên, ông không thể không cân nhắc lời cảnh báo, nhất là từ quân đội: đừng bỏ mất gói viện trợ an ninh trị giá 550 triệu USD/năm và các hỗ trợ tình báo, nhân đạo của Mỹ, làm phai nhạt quan hệ kinh tế song phương…

Hãy nghe lời giải thích của người phát ngôn Tổng thống Philippines, Harry Roque: dựa trên việc duy trì lợi ích chiến lược cốt lõi của Philippines… và sự rõ ràng trong quan điểm của Mỹ đối với các nhiệm vụ và cam kết của nước này (Mỹ) theo MDT.

Vậy là rõ, Tổng thống Philippines đưa ra các điều kiện. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ khẳng định rõ hơn cam kết. Khi điều kiện được trao đổi, tính toán được thỏa mãn, thì khôi phục VFA là chuyện có thể hiểu được.

Cuộc gặp giữa Tổng thống Philippines Rodrigo Dudeter với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin kéo dài 1 giờ 15 phút tối 29/7. (Nguồn: Reuters)
Cuộc gặp giữa Tổng thống Philippines Rodrigo Dudeter với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin kéo dài 1 giờ 15 phút tối 29/7. (Nguồn: Reuters)

Liệu có bền vững

Câu hỏi của dư luận cũng không bất ngờ. Bởi VFA phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Thứ nhất, là hành động của Mỹ. Kiểu phản ứng nửa vời, nặng về tuyên bố trước các hành động cứng rắn của Trung Quốc ở bãi Scarborough, ở Biển Đông… thời gian qua, sẽ khó tạo tin tưởng cho đồng minh, đối tác.

Thứ hai, tùy thuộc vào chính sách và hành động của Bắc Kinh đối với ASEAN, Biển Đông. Nếu Bắc Kinh tiếp tục chính sách “củ cà rốt” và “cây gậy” khôn khéo hơn, Philippines sẽ khó thoát vòng ảnh hưởng của Trung Quốc.

Nhưng nếu Trung Quốc cứ hành động cứng rắn, bất chấp phản ứng của dư luận khu vực, thì càng đẩy Philippines tìm phao cứu sinh từ bên ngoài, nhất là Mỹ.

Thứ ba, quyết định nhất vẫn là quan điểm của chính phủ Philippines sau cuộc bầu cử năm 2022. Di sản của chính quyền đương nhiệm để lại cho chính quyền mới không dễ giải quyết.

Dựa vào một bên để chống lại bên kia là hạ sách, lợi bất cập hại, là “nước xa không cứu được lửa gần”. Độc lập, tự chủ không hề đối lập với tranh thủ sự hợp tác, ủng hộ quốc tế. Nhưng sử dụng các mối quan hệ, liên quan đến an ninh, chủ quyền quốc gia, để mặc cả, đổi chác lợi ích trước mắt hẳn là điều tối kỵ.

Lầu Năm Góc nói gì về việc khôi phục hoàn toàn thỏa thuận cho phép quân đội Mỹ triển khai ở Philippines? Lầu Năm Góc nói gì về việc khôi phục hoàn toàn thỏa thuận cho phép quân đội Mỹ triển khai ở Philippines?

Ngày 30/7, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin thông báo khôi phục hoàn toàn Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) ký năm ...

Philippines khôi phục hoàn toàn VFA, Mỹ trút một 'gánh nặng'

Philippines khôi phục hoàn toàn VFA, Mỹ trút một 'gánh nặng'

Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana ngày 30/7 cho biết nước này đã khôi phục hoàn toàn Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng ...

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 28/5/2022: Cự Giải may mắn trong sự nghiệp

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 28/5/2022: Cự Giải may mắn trong sự nghiệp

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 28/5/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Đề nghị Intel hỗ trợ Việt Nam trong xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Đề nghị Intel hỗ trợ Việt Nam trong xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị Intel tiếp tục đầu tư vào Việt Nam, không chỉ mở rộng sản xuất mà đầu tư theo chiều sâu.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Hội người Hàn Quốc tại Việt Nam

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Hội người Hàn Quốc tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước mong muốn Hội người Hàn Quốc tại Việt Nam có nhiều biện pháp thúc đẩy hợp tác hai nước trong nhiều lĩnh vực.
Doanh nhân và Cuộc sống số 11/2022: Hoa hậu Hoài Hạnh - Sống cống hiến cho xã hội

Doanh nhân và Cuộc sống số 11/2022: Hoa hậu Hoài Hạnh - Sống cống hiến cho xã hội

Baoquocte.vn. Mời quý độc giả cùng lắng nghe câu chuyện của Hoa hậu Hoài Hạnh trong Doanh nhân và Cuộc sống số 11 phát sóng 9h00 ngày 28/5 trên Quốc tế ...
Việt Nam-Algeria: Đẩy mạnh hợp tác thương mại, dầu khí, lao động và nông nghiệp

Việt Nam-Algeria: Đẩy mạnh hợp tác thương mại, dầu khí, lao động và nông nghiệp

Baoquocte.vn. Chiều 27/5, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn tiếp Tổng thư ký Bộ Ngoại giao Algeria Chakib Rachid Kaïd đang có chuyến thăm tới Việt Nam.
Việt Nam-Algeria: Tiếp tục hợp tác chặt chẽ và tích cực ủng hộ lẫn nhau tại quốc tế và khu vực

Việt Nam-Algeria: Tiếp tục hợp tác chặt chẽ và tích cực ủng hộ lẫn nhau tại quốc tế và khu vực

Baoquocte.vn. Ngày 27/5, tại Hà Nội, đã diễn ra Tham vấn chính trị lần thứ 3 giữa Bộ Ngoại giao Việt Nam và Bộ Ngoại giao và Cộng đồng người Algeria ...
Tin thế giới ngày 27/5: Ukraine nói ‘cần thảo luận’ với Nga, tàu NATO tập trận ở Phần Lan, Trung Quốc chỉ trích Ngoại trưởng Mỹ

Tin thế giới ngày 27/5: Ukraine nói ‘cần thảo luận’ với Nga, tàu NATO tập trận ở Phần Lan, Trung Quốc chỉ trích Ngoại trưởng Mỹ

Baoquocte.vn. Tổng thống Ukraine nêu bật tầm quan trọng của đối thoại với Nga, tàu chiến NATO tập trận ở Phần Lan…là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ ...
Cuốn sách trang bị kiến thức sơ cấp cứu cho nhiều người

Cuốn sách trang bị kiến thức sơ cấp cứu cho nhiều người

Baoquocte.vn. Thương hiệu sách và xuất bản tri thức y học MedInsights vừa phát hành cuốn sách 'Cẩm nang sơ cấp cứu thường thức' do nhà xuất bản hàng đầu thế ...
Doanh nhân kiều bào thúc đẩy hợp tác đào tạo lĩnh vực luật và kinh tế, thương mại quốc tế với Hàn Quốc

Doanh nhân kiều bào thúc đẩy hợp tác đào tạo lĩnh vực luật và kinh tế, thương mại quốc tế với Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam-Hàn Quốc (VKBIA) và Trường Đại học Luật và Kinh doanh Quốc tế Hàn Quốc (TLBU) đã đã ký kết hợp tác ...
Mỹ 'bắt bài' Trung Quốc, nêu bật phương châm 3 'từ khóa'

Mỹ 'bắt bài' Trung Quốc, nêu bật phương châm 3 'từ khóa'

Baoquocte.vn. Bài phát biểu dài 45 phút của Ngoại trưởng Mỹ đã cho thấy đầy đủ cách tiếp cận mới của chính quyền Tổng thống Biden với Trung Quốc.
Tin thế giới ngày 27/5: Ukraine nói ‘cần thảo luận’ với Nga, tàu NATO tập trận ở Phần Lan, Trung Quốc chỉ trích Ngoại trưởng Mỹ

Tin thế giới ngày 27/5: Ukraine nói ‘cần thảo luận’ với Nga, tàu NATO tập trận ở Phần Lan, Trung Quốc chỉ trích Ngoại trưởng Mỹ

Baoquocte.vn. Tổng thống Ukraine nêu bật tầm quan trọng của đối thoại với Nga, tàu chiến NATO tập trận ở Phần Lan…là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Phó Tổng thống Ấn Độ chuẩn bị đến hai nước châu Phi, khẳng định cam kết của New Delhi

Phó Tổng thống Ấn Độ chuẩn bị đến hai nước châu Phi, khẳng định cam kết của New Delhi

Baoquocte.vn. Phó Tổng thống Ấn Độ sẽ thăm hai nước châu Phi Gabon, Senegal và Qatar từ ngày 30/5-7/6.
Trung Quốc phản pháo phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ

Trung Quốc phản pháo phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Trung Quốc lên tiếng về bài phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken kêu gọi có hành động để đối trọng ảnh hưởng của Bắc Kinh.
Thủ tướng New Zealand quay lại Mỹ gặp Tổng thống Biden, mục đích là gì?

Thủ tướng New Zealand quay lại Mỹ gặp Tổng thống Biden, mục đích là gì?

Baoquocte.vn. Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern sẽ gặp Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng vào ngày 31/5 nhằm thảo luận nhiều vấn đề khu vực quan trọng.
Ngoại trưởng Blinken: Mỹ-Trung Quốc cần phải hợp tác trong các vấn đề toàn cầu

Ngoại trưởng Blinken: Mỹ-Trung Quốc cần phải hợp tác trong các vấn đề toàn cầu

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken hối thúc Trung Quốc hợp tác với Washington trong các vấn đề toàn cầu, bao gồm cả vấn đề Triều Tiên.
Nga công bố kế hoạch liên quan các cảng biển Ukraine

Nga công bố kế hoạch liên quan các cảng biển Ukraine

Baoquocte.vn. Bộ Quốc phòng Nga công bố một kế hoạch về hành lang nhân đạo, cung cấp cho tàu nước ngoài qua lại an toàn từ các cảng trên Biển Đen của Ukraine.
Kinh tế hydrogen: Cuộc chạy đua địa chính trị mới

Kinh tế hydrogen: Cuộc chạy đua địa chính trị mới

Baoquocte.vn. Sự nổi lên của nền kinh tế hydrogen mở ra một thị trường mới đầy tiềm năng, song cũng để lại không ít thách thức địa chính trị.
5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

Baoquocte.vn. Xung đột tại Ukraine đã làm gia tăng căng thẳng Nga-NATO. Một số vũ khí Nga có thể khiến NATO phải dè chừng trước khi có bất cứ động thái nào.
Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Baoquocte.vn. Suy thoái tài nguyên đất cũng là nguyên nhân của 'dịch bệnh được truyền nhiễm từ động vật hoang dã sang người'.
Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Baoquocte.vn. Thổ Nhĩ Kỳ thông báo nước này phát động chiến dịch có quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu thuộc PKK ở vùng biên giới miền Bắc Iraq giáp với nước này.
60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

Baoquocte.vn. Sông Thames đã trải qua một cú 'chuyển mình' ngoạn mục và trở thành một trong những con sông sạch nhất thế giới chảy qua một thành phố.
Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Baoquocte.vn. Các nước phương Tây liên tục tung ra các gói hỗ trợ quân sự, bao gồm các loại vũ khí tấn công tối tân, giúp Ukraine tăng cường khả năng phòng thủ.
Mỹ 'bắt bài' Trung Quốc, nêu bật phương châm 3 'từ khóa'

Mỹ 'bắt bài' Trung Quốc, nêu bật phương châm 3 'từ khóa'

Baoquocte.vn. Bài phát biểu dài 45 phút của Ngoại trưởng Mỹ đã cho thấy đầy đủ cách tiếp cận mới của chính quyền Tổng thống Biden với Trung Quốc.
Hợp tác ba bên Mỹ-Nhật-Hàn: 'Hãy đập mạnh thanh sắt khi còn nóng'

Hợp tác ba bên Mỹ-Nhật-Hàn: 'Hãy đập mạnh thanh sắt khi còn nóng'

Baoquocte.vn. Chuyến công du củaTổng thống Mỹ Joe Biden tới Hàn Quốc và Nhật Bản là cơ hội để kết nối Seoul-Tokyo lại gần nhau hơn.
Tổng thống Joe Biden gửi thông điệp 4 chữ, Triều Tiên đáp lại bằng 3 tên lửa đạn đạo

Tổng thống Joe Biden gửi thông điệp 4 chữ, Triều Tiên đáp lại bằng 3 tên lửa đạn đạo

Baoquocte.vn. Vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ kết thúc chuyến công du châu Á, Triều Tiên đã phóng 3 tên lửa đạn đạo ra vùng biển phía Đông vào rạng sáng 25/5.
Mỹ chẳng còn vội vã trong việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran, vì sao?

Mỹ chẳng còn vội vã trong việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran, vì sao?

Baoquocte.vn. Dường như đã có một sự thay đổi của Mỹ rằng việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran 2015 sẽ tốt hơn những lựa chọn thay thế khác.
Thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trật tự quốc tế là luật pháp quốc tế, tranh chấp phải được giải quyết hòa bình

Thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trật tự quốc tế là luật pháp quốc tế, tranh chấp phải được giải quyết hòa bình

Baoquocte.vn. Các nước thành viên nhóm Bộ tứ đã thể hiện được tiếng nói chung trong nhiều vấn đề khu vực và quốc tế.
Hội nghị thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trong tính toán chung có nỗi niềm riêng

Hội nghị thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trong tính toán chung có nỗi niềm riêng

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh nhóm Bộ tứ diễn ra trong bối cảnh phức tạp của tình hình thế giới.