Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thăm Philippines: Phía sau một thỏa thuận là....

Vũ Đăng Minh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Mấu chốt trong chuyến thăm Philippines của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin được tháo gỡ là "điềm lành" được báo trước? Báo Thế giới & Việt Nam bình luận.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin lĩnh trọng trách trong chuyến công cán đầu tiên ở Đông Nam Á, khẳng định Mỹ “không làm ngơ, không xem nhẹ” các đồng minh, đối tác ở khu vực. Nếu ở Singapore, Việt Nam là những tín hiệu khả quan, thì với Philippines là sự đan xen giữa hy vọng và lo lắng.

Khi điều lo lắng không xảy ra, dư luận lại dấy lên câu hỏi: bất ngờ hay không bất ngờ?

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin và Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana  sau cuộc gặp song phương tại Camp Aguinaldo, Quezon City, Metro Manila ngày 30/7. (Nguồn: Reuters)
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin và Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana sau cuộc gặp song phương ngày 30/7. (Nguồn: Reuters)

Bất ngờ

Bất ngờ, trước hết bởi ý nghĩa, tầm quan trọng của Thỏa thuận các lực lượng viếng thăm (VFA), ký kết năm 1998. VFA tạo khung khổ pháp lý cho hàng ngàn binh sĩ Mỹ đến Philippines, tham gia các cuộc diễn tập thường niên và các hoạt động nhân đạo khác.

VFA quy định điều kiện tập trận chung, quân đội Mỹ hiện diện ở Philippines, không phải chấp hành yêu cầu về hộ chiếu, thị thực và duy trì quyền xét xử các hành vi vi phạm pháp luật của binh sĩ Hoa Kỳ, trừ một số trường hợp đặc biệt…

VFA liên quan chặt chẽ đến việc thực thi Hiệp ước phòng thủ chung (MDT) ký từ năm 1951 - chỉ dấu quan trọng của quan hệ đồng minh giữa Mỹ và Philippines. VFA càng có ý nghĩa chiến lược trước sự đối đầu căng thẳng Mỹ-Trung Quốc.

Hủy bỏ VFA có thể xem là biểu tượng cho chính sách “xoay trục” sang Trung Quốc của Manila. Đồng minh lâu đời còn hành xử vậy, có khác nào nói Mỹ thất bại trong việc củng cố, tăng cường quan hệ liên kết ở khu vực, nhằm đối trọng với Trung Quốc.

Thuyết phục Tổng thống Rodrigo Duterte khôi phục VFA là “cái đinh” trong chuyến thăm của Bộ trưởng Lloyd Austin. Món đồ giá trị càng lớn thì càng bất ngờ khi nhận được.

Bất ngờ đến từ chính cách hành xử của Tổng thống Rodrigo Duterte. Ông Duterte đã hơn một lần tuyên bố tách khỏi Mỹ cả về quân sự và kinh tế; 3 lần quyết định “đóng băng” VFA rồi lại tạm dừng thực hiện.

Chính Mỹ đã phải thừa nhận “cửa ngõ ra vào (khu vực) của Mỹ đang bị đe dọa nghiêm trọng”.

Vậy nên, quyết định của Tổng thống Rodrigo Dudeter khôi phục hoàn toàn VFA là món quà giá trị, thành công có thể “cầm nắm” được trong chuyến thăm Philippines của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ. Bộ trưởng Lloyd Austin thở phào, “trút được gánh nặng”.

Người đứng đầu Lầu Năm Góc hào hứng tuyên bố “điều này mang lại sự chắc chắn cho chúng tôi trong tương lai. 2 bên có thể lên kế hoạch trước 1 cách dài hạn”.

Vậy nên, không bất ngờ mới là lạ.

Nhiều học giả quốc tế cũng bất ngờ, bởi những dự báo bi quan trước chuyến thăm Philippines của Bộ trưởng Lloyd Austin. Và lại càng bất ngờ khi việc đại sự được quyết định chỉ trong vòng “một nốt nhạc” (cuộc gặp giữa Tổng thống Rodrigo Dudeter với Bộ trưởng Lloyd Austin kéo dài 1 giờ 15 phút tối 29/7).

Ngay đến người nhà, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana cũng phải thốt lên: không rõ vì sao Tổng thống Rodrigo Dudeter lại đảo ngược quyết định trước đó của mình!

Và không bất ngờ

Trước chuyến thăm, Mỹ đã có nhiều hành động để thuyết phục Tổng thống Philippines. Hai bên thỏa thuận tập trận chung kéo dài 2 tuần, từ ngày 12/4. Ngày 24/6, Bộ Ngoại giao Mỹ phê chuẩn 3 gói hợp đồng bán máy bay tiêm kích và tên lửa cho Philippines trị giá 2,5 tỷ USD…

Sự không bất ngờ cũng đến từ cách ứng xử sáng “nắng chiều mưa” của Tổng thống Rodrigo Dudeter. Ông tuyên bố hủy Thỏa thuận, rồi lại tạm dừng, 3 lần chỉ trong chưa đầy 1 năm.

Với lý do không mấy thuyết phục, phản đối Mỹ không cấp thị thực cho 1 nghị sĩ thân tín với Tổng thống. Hay Tổng thống Rodrigo Dudeter đe dọa hủy thỏa thuận nếu Mỹ không cung cấp vaccine Covid-19!...

Thỏa thuận là công cụ để Tổng thống Rodrigo Dudeter “mặc cả” với cả Trung Quốc lẫn Mỹ. VFA được xem như “cái phao” cho Philippines, nhất là trong tình trạng Trung Quốc gia tăng hành động cứng rắn ở Biển Đông. Vì vậy, Tổng thống Rodrigo Dudeter không dại gì từ bỏ một công cụ có giá trị như vậy.

Hủy hay khôi phục cũng là một cách “làm giá”!

Chỉ còn gần 1 năm trong nhiệm kỳ. Tổng thống Rodrigo Dudeter cố gắng ghi điểm để hy vọng đắc cử Phó Tổng thống trong kỳ bầu cử 2022. Vậy nên, ông không thể không cân nhắc lời cảnh báo, nhất là từ quân đội: đừng bỏ mất gói viện trợ an ninh trị giá 550 triệu USD/năm và các hỗ trợ tình báo, nhân đạo của Mỹ, làm phai nhạt quan hệ kinh tế song phương…

Hãy nghe lời giải thích của người phát ngôn Tổng thống Philippines, Harry Roque: dựa trên việc duy trì lợi ích chiến lược cốt lõi của Philippines… và sự rõ ràng trong quan điểm của Mỹ đối với các nhiệm vụ và cam kết của nước này (Mỹ) theo MDT.

Vậy là rõ, Tổng thống Philippines đưa ra các điều kiện. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ khẳng định rõ hơn cam kết. Khi điều kiện được trao đổi, tính toán được thỏa mãn, thì khôi phục VFA là chuyện có thể hiểu được.

Cuộc gặp giữa Tổng thống Philippines Rodrigo Dudeter với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin kéo dài 1 giờ 15 phút tối 29/7. (Nguồn: Reuters)
Cuộc gặp giữa Tổng thống Philippines Rodrigo Dudeter với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin kéo dài 1 giờ 15 phút tối 29/7. (Nguồn: Reuters)

Liệu có bền vững

Câu hỏi của dư luận cũng không bất ngờ. Bởi VFA phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Thứ nhất, là hành động của Mỹ. Kiểu phản ứng nửa vời, nặng về tuyên bố trước các hành động cứng rắn của Trung Quốc ở bãi Scarborough, ở Biển Đông… thời gian qua, sẽ khó tạo tin tưởng cho đồng minh, đối tác.

Thứ hai, tùy thuộc vào chính sách và hành động của Bắc Kinh đối với ASEAN, Biển Đông. Nếu Bắc Kinh tiếp tục chính sách “củ cà rốt” và “cây gậy” khôn khéo hơn, Philippines sẽ khó thoát vòng ảnh hưởng của Trung Quốc.

Nhưng nếu Trung Quốc cứ hành động cứng rắn, bất chấp phản ứng của dư luận khu vực, thì càng đẩy Philippines tìm phao cứu sinh từ bên ngoài, nhất là Mỹ.

Thứ ba, quyết định nhất vẫn là quan điểm của chính phủ Philippines sau cuộc bầu cử năm 2022. Di sản của chính quyền đương nhiệm để lại cho chính quyền mới không dễ giải quyết.

Dựa vào một bên để chống lại bên kia là hạ sách, lợi bất cập hại, là “nước xa không cứu được lửa gần”. Độc lập, tự chủ không hề đối lập với tranh thủ sự hợp tác, ủng hộ quốc tế. Nhưng sử dụng các mối quan hệ, liên quan đến an ninh, chủ quyền quốc gia, để mặc cả, đổi chác lợi ích trước mắt hẳn là điều tối kỵ.

Lầu Năm Góc nói gì về việc khôi phục hoàn toàn thỏa thuận cho phép quân đội Mỹ triển khai ở Philippines? Lầu Năm Góc nói gì về việc khôi phục hoàn toàn thỏa thuận cho phép quân đội Mỹ triển khai ở Philippines?

Ngày 30/7, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin thông báo khôi phục hoàn toàn Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) ký năm ...

Philippines khôi phục hoàn toàn VFA, Mỹ trút một 'gánh nặng'

Philippines khôi phục hoàn toàn VFA, Mỹ trút một 'gánh nặng'

Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana ngày 30/7 cho biết nước này đã khôi phục hoàn toàn Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng ...

Đọc thêm

11 tháng 5 ngày tập 27: Long 'đần' muốn 'quay xe' với Thục Anh, Đăng lại giở trò với Nhi?

11 tháng 5 ngày tập 27: Long 'đần' muốn 'quay xe' với Thục Anh, Đăng lại giở trò với Nhi?

Baoquocte.vn. 11 tháng 5 ngày tập 27, Long muốn 'quay lưng' với Thục Anh sau 2 ngày yêu nhau, Đăng sẽ hôn Nhi?
Vietlott 28/9/2021, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 28/9/2021. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 28/9/2021, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 28/9/2021. xổ số Power 655 hôm nay

Baoquocte.vn. Vietlott 28/9. Báo TGVN sẽ cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 28/9/2021 từ trường quay. Xo so Vietlott Power 655 hôm nay.
Man Utd: Chuyện Ronaldo ăn kiêng và đá phạt; HLV Solskjaer được tạo điều kiện mua sắm cầu thủ

Man Utd: Chuyện Ronaldo ăn kiêng và đá phạt; HLV Solskjaer được tạo điều kiện mua sắm cầu thủ

Baoquocte.vn. Dù để thua liên tiếp trong thời gian qua nhưng HLV Solskjaer vẫn được những ông chủ của Man Utd ủng hộ, Ronaldo đã thay đổi mọi thứ ở Quỷ ...
Bất động sản mới nhất: Lại siết tín dụng địa ốc, Vingroup đề xuất làm công viên rừng 650ha ở Hạ Long, người mua nhà lần đầu cần biết gì?

Bất động sản mới nhất: Lại siết tín dụng địa ốc, Vingroup đề xuất làm công viên rừng 650ha ở Hạ Long, người mua nhà lần đầu cần biết gì?

Baoquocte.vn. NHNN yêu cầu kiểm soát tín dụng, những điều người mua nhà lần đầu cần biết, Quảng Ninh sẽ khởi công nhiều dự án lớn… là tin bất động sản ...
Hương vị tình thân: Bi kịch chồng bi kịch, khán giả đổi tên phim thành Hương vị tình đau, chỉ ra điều thiếu logic

Hương vị tình thân: Bi kịch chồng bi kịch, khán giả đổi tên phim thành Hương vị tình đau, chỉ ra điều thiếu logic

Baoquocte.vn. Nhiều khán giả không giấu được bức xúc bởi phim Hương vị tình thân bi kịch chồng bi kịch; thương Nam và khâm phục khả năng diễn của Phương Oanh.
Việt Nam tái khẳng định chính sách về không phổ biến, giải trừ vũ khí hạt nhân

Việt Nam tái khẳng định chính sách về không phổ biến, giải trừ vũ khí hạt nhân

Baoquocte.vn. Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thảo luận nhân dịp Kỷ niệm 25 năm ngày mở ký Hiệp ước Cấm thử hạt nhân toàn diện (CTBT).
Đa dạng chuỗi cung ứng, bật chế độ bình thường mới để 'giữ chân' FDI

Đa dạng chuỗi cung ứng, bật chế độ bình thường mới để 'giữ chân' FDI

Baoquocte.vn. Dù làn sóng Covid-19 lần thứ 4 đang diễn biến phức tạp nhưng thu hút FDI vẫn là một trong những điểm sáng của nền kinh tế.
Czech chi hơn nửa tỷ USD mua hệ thống phòng không Israel thay thế công nghệ cũ

Czech chi hơn nửa tỷ USD mua hệ thống phòng không Israel thay thế công nghệ cũ

Baoquocte.vn. Bộ Quốc phòng Czech sẽ mua một hệ thống phòng không tầm ngắn và tầm trung do công ty công nghiệp quốc phòng Rafael của Israel chế tạo.
Hương vị tình thân tập 115 (phần 2 tập 44): Thy phát hiện người sát hại bố mình, Nam bị đánh tơi tả, ai sẽ minh oan cho ông Sinh?

Hương vị tình thân tập 115 (phần 2 tập 44): Thy phát hiện người sát hại bố mình, Nam bị đánh tơi tả, ai sẽ minh oan cho ông Sinh?

Baoquocte.vn. Hương vị tình thân tập 115 (phần 2 tập 44), Thy chất vấn mẹ về người sát hại bố, Nam bị đánh tơi tả, ai sẽ minh oan cho ông ...
Giá cà phê hôm nay 28/9, Đồng loạt đảo chiều giảm sâu, xuất khẩu cà phê Việt Nam giảm tháng thứ 5 liên tiếp

Giá cà phê hôm nay 28/9, Đồng loạt đảo chiều giảm sâu, xuất khẩu cà phê Việt Nam giảm tháng thứ 5 liên tiếp

Baoquocte.vn. Giá cà phê đảo chiều, điều chỉnh giảm trên cả hai sàn kỳ hạn và chờ đợi biến động khi xu hướng đầu cơ đã vào vùng quá mua.
Czech chi hơn nửa tỷ USD mua hệ thống phòng không Israel thay thế công nghệ cũ

Czech chi hơn nửa tỷ USD mua hệ thống phòng không Israel thay thế công nghệ cũ

Baoquocte.vn. Bộ Quốc phòng Czech sẽ mua một hệ thống phòng không tầm ngắn và tầm trung do công ty công nghiệp quốc phòng Rafael của Israel chế tạo.
Mỹ thử thành công vũ khí siêu thanh lần đầu tiên sau gần một thập kỷ

Mỹ thử thành công vũ khí siêu thanh lần đầu tiên sau gần một thập kỷ

Baoquocte.vn. Lầu Năm Góc thông báo, Mỹ đã thử nghiệm thành công một loại vũ khí siêu thanh có tốc độ vượt quá Mach 5.
Covid-19 ở Mỹ: Tổng thống Biden tiêm mũi vaccine thứ 3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao nhiễm bệnh

Covid-19 ở Mỹ: Tổng thống Biden tiêm mũi vaccine thứ 3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao nhiễm bệnh

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Joe Biden thông báo ông đã tiêm mũi vaccine ngừa Covid-19 thứ 3 trước ống kính truyền hình tại Nhà Trắng.
Tổng thư ký NATO khẳng định Trung Quốc không phải kẻ thù, kêu gọi Bắc Kinh làm điều này

Tổng thư ký NATO khẳng định Trung Quốc không phải kẻ thù, kêu gọi Bắc Kinh làm điều này

Baoquocte.vn. Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg bày tỏ lo ngại về 'kho vũ khí hạt nhân ngày càng mở rộng' của Trung Quốc.
Hungary chơi lớn, ký hợp đồng để Nga cung cấp khí đốt 15 năm, Ukraine đòi kiện

Hungary chơi lớn, ký hợp đồng để Nga cung cấp khí đốt 15 năm, Ukraine đòi kiện

Baoquocte.vn. Hungary đã ký thỏa thuận mới cung cấp khí đốt dài hạn với nhà xuất khẩu khí đốt độc quyền Nga Gazprom.
NÓNG: Triều Tiên lại vừa phóng ít nhất một vật thể bay ra biển Nhật Bản

NÓNG: Triều Tiên lại vừa phóng ít nhất một vật thể bay ra biển Nhật Bản

Baoquocte.vn. Sáng 28/9, Triều Tiên phóng ít nhất một vật thể bay không xác định ra biển Nhật Bản. Tokyo đánh giá, có vẻ như đây là vụ phóng tên lửa đạn đạo.
Dự đoán về sức mạnh của tàu ngầm Australia trong tương lai

Dự đoán về sức mạnh của tàu ngầm Australia trong tương lai

Baoquocte.vn. Một trong những điểm nhấn của AUKUS là việc Mỹ và Anh sẽ hỗ trợ Australia công nghệ để phát triển tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Baoquocte.vn. Thay đổi về tỷ lệ ủng hộ trước thềm cuộc bầu cử Đức đang khiến tương lai của Berlin sau thời Thủ tướng Angela Merkel trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.
Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Baoquocte.vn. Hợp tác Việt Nam-Liên hợp quốc đạt kết quả tốt, tích cực, là điển hình của một quốc gia từ thế bao vây cấm vận, từng bước hội nhập quốc tế.
Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử Canada lần thứ 44 hứa hẹn sẽ là cuộc đua sát nút giữa Thủ tướng Justin Trudeau và lãnh đạo đảng Bảo thủ Erin O’Toole.
Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Baoquocte.vn. Với 16 năm lãnh đạo nước Đức, Thủ tướng Angela Merkel giúp nước Đức trở thành một lực lượng ổn định trên bàn cờ thế giới.
Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Baoquocte.vn. Nhờ khả năng linh hoạt, biết cách thay đổi theo thời thế, sau 33 năm, tổ chức khủng bố al-Qaeda, kẻ đứng sau vụ khủng bố 11/9 vẫn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn.
Truyền thông Nga: Vị thế Việt Nam 'bật cao' nhờ những đóng góp cho Liên hợp quốc

Truyền thông Nga: Vị thế Việt Nam 'bật cao' nhờ những đóng góp cho Liên hợp quốc

Baoquocte.vn. Theo hãng thông tấn Nga (Riafan), vai trò, vị thế quốc tế của Việt Nam ngày càng tăng, được thể hiện qua những đóng góp cho Liên hợp quốc.
Bầu cử chủ tịch LDP Nhật Bản: Sẽ còn kịch tính đến vòng chung kết

Bầu cử chủ tịch LDP Nhật Bản: Sẽ còn kịch tính đến vòng chung kết

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử chủ tịch đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền ở Nhật Bản sẽ phải bước vào vòng bỏ phiếu chung kết.
AUKUS - càng huyên náo càng thúc đẩy sự độc lập chiến lược của EU?

AUKUS - càng huyên náo càng thúc đẩy sự độc lập chiến lược của EU?

Baoquocte.vn. Những gì liên quan đến AUKUS không phải là đòi hỏi cấp thiết khiến EU phải tăng cường năng lực quân sự hay dàn trải lực lượng của mình.
Bầu cử Đức: 16 năm, được - mất và một khoảng trống rất lớn

Bầu cử Đức: 16 năm, được - mất và một khoảng trống rất lớn

Baoquocte.vn. Trước bà Angela Merkel, chưa có thủ tướng Đức nào rời chức vụ một cách thanh thản và được lòng dân đến vậy...
Nhìn lại di sản đối ngoại 'đồ sộ' của Thủ tướng Đức Angela Merkel

Nhìn lại di sản đối ngoại 'đồ sộ' của Thủ tướng Đức Angela Merkel

Baoquocte.vn. Suốt 16 năm làm Thủ tướng, bà Angela Merkel đã ghi nhiều dấu ấn trong chính sách đối ngoại của Đức.
Chiến lược hợp tác của EU ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Con đường an toàn và nhiều triển vọng

Chiến lược hợp tác của EU ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Con đường an toàn và nhiều triển vọng

Baoquocte.vn. EU tuyên bố sẽ đẩy mạnh mối quan hệ chặt chẽ và sự hiện diện mạnh mẽ hơn ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Phiên bản di động