Cái thiện và cái ác

TGVN. Người ta sinh ra là Thiện, theo thuyết của Mạnh Tử hay Rousseau. Còn theo thuyết của Tuân Tử hay Rochefoucault thì người ta sinh ra là Ác. 
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
cai thien va cai ac Nhớ lại một bài thơ Anh
cai thien va cai ac Những hành tinh khác có người không?

Chuyện thật mà như bịa, vượt sức tưởng tượng của nhà viết tiểu thuyết trinh thám.

Năm 2000, tôi được biết một tin khủng khiếp khiến dư luận cả nước Anh kinh ngạc. Tin như sau:

Bác sĩ Shipman ở miến Bắc nước Anh, đã bị kết án tù chung thân 15 lần. Sau khi tòa tuyên án, ông thẩm phán còn nói với tội phạm: “Trong trường hợp của ông, tôi cho ông biết tù chung thân sẽ là tù chung thân. Ông sẽ qua quãng đời còn lại của ông ở trong tù. Đó là lời nhắn nhủ của tôi”.

Bác sĩ Shipman, 54 tuổi, bị 15 án tù chung thân vì đã giết 15 phụ nữ tuổi từ 49 đến 81 tuổi. Khi nghe tuyên án, nét mặt ông dửng dưng, trong khi công chúng ở tòa án vỗ tay tán thưởng mức án: giết mỗi người 1 án tù chung thân, 15 người 15 án tù chung thân. Gia đình những người quá cố khóc lóc thảm thiết, quan tòa úy lạo họ và khen họ đã tỏ ra rất bình tĩnh trong bốn tháng xử án. Bộ trưởng Bộ Y tế phải tuyên bố ở Nghị viện những biện pháp an ninh để ngăn chặn những tội ác tương tự trong giới y học.

cai thien va cai ac

Năm 1992, bác sĩ Shipman đã mở phòng khám tại quận Hyde, ngoại ô thành phố Manchester. Ông làm bác sĩ thường xuyên trông nom cho một số gia đình. Mười lăm phụ nữ là nạn nhân của ông đều không ai mắc bệnh ác tính cả. Tất cả đều chết do ông cho tiêm “moóc-phin” quá liều. Tháng 3/1998, 6 tháng trước khi bắt ông bác sĩ, công an được một hãng tổ chức đám tang cho biết số chứng chỉ đám tang ông ký quá nhiều. Công an đã điều tra nhưng không có kết quả. Từ năm 1992, tổng số giấy chứng nhận khai tử do ông ký lên đến 202, nghĩa là gấp 5,6 lần so với các đồng nghiệp. Mãi đến trường hợp cuối cùng, cái chết của một bà bệnh nhân 81 tuổi, mới có chứng cớ phạm tội: ông đã đánh lừa chuyển chúc thư của bà ta ăn chặn 3 triệu Franc. Con gái nạn nhân không nhận được chữ ký mẹ, đi báo công an. Đào xác lên mới biết nguyên nhân chết. 14 xác khác đào lên cũng đưa đến cùng một kết quả.

Động cơ giết người là gì? Theo nhân viên công an, đó là “sự thích thú được thấy người chết”. Một bác sĩ tâm thần giải thích: đó là “sự say sưa quyền tối cao được quyết định ai phải chết”.

“Ám sát bệnh nhân do thích thú”, kết luận báo Pháp Thế giới. Cái ác nằm ngay trong con người.

Câu chuyện có thật này khiến ta nhớ lại cuốn tiểu thuyết hư cấu nổi tiếng của nhà văn Anh R.L.Stevenson: Bác sĩ Giê-kin và ông Hai-đơ (1886). Tác phẩm phân tích cái thiện cái ác trong một con người: bác sĩ Giê-kin, người hiền lành, tìm ra một thứ thuốc uống vào thì biến thành một quái vật lông lá, hung dữ. Tỉnh thuốc thì lại hiền lành. Cuối cùng, cái Ác thắng cái Thiện, ông giết người và tự tử.

Tấn bi kịch về cuộc đấu tranh giữa Thiện và Ác trong một con người cũng thể hiện một cách tuyệt vời trong văn học dân gian Việt Nam với câu chuyện Hồn Trương Ba, da hàng thịt (vở kịch của Lưu Quang Vũ về đề tài này được hoan nghênh ở Mỹ).

Như vậy thì người ta sinh ra là Thiện, theo thuyết của Mạnh Tử hay Rousseau. Còn theo thuyết của Tuân Tử hay Rochefoucault thì người ta sinh ra là Ác. Trên cơ sở phân tâm học của Feud, ông bạn Mỹ Katsiaficas, nhà xã hội học cho là trong sâu lắng vô thức và tiềm thức của con người, song song tồn tại cái Ác và cái Thiện dưới hình thức xung năng chết, phá hoại (Thanatos), và năng lượng cảm xúc đoàn kết, gắn bó con người với nhau (Eros-effect).

cai thien va cai ac Văn chương và tàu đắm

Nhà văn Đức Guenter Grass, giải thưởng Nobel năm 1999, đã cho ra đời một truyện kể về vụ đắm tàu W. Gustloff vào tháng ...

cai thien va cai ac Người Hà Nội nhớ tiếng leng keng

Tôi sinh ra và lớn lên ở phố Hàng Gai thuộc khu phố cổ Hà Nội. Nhà bán tạp hóa lấy tên là Bảo Hợp, ...

cai thien va cai ac Giá trị văn khắc trên bia cổ của Trung Hoa

Những bia cổ đã gợi hứng cho nhà văn Pháp Segalen viết cuốn Những tấm bia, một tác phẩm vượt lên trên tính “xa lạ” (exotisme) ...

Hữu Ngọc

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 3/1/2026, Lịch vạn niên ngày 3 tháng 1 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 3/1/2026, Lịch vạn niên ngày 3 tháng 1 năm 2026

Lịch âm 3/1. Lịch âm hôm nay 3/1/2026? Âm lịch hôm nay 3/1. Lịch vạn niên 3/1/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 3/1/2026: Tuổi Thìn tài chính khó khăn

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 3/1/2026: Tuổi Thìn tài chính khó khăn

Xem tử vi 3/1 - tử vi 12 con giáp hôm nay 3/1/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Kinh tế châu Phi 2026 'sáng cửa'?

Kinh tế châu Phi 2026 'sáng cửa'?

Châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao năm 2026, với nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng từ 6% trở lên.
Thành tựu lịch sử trong sự hồi sinh ngoại giao của Somalia: Chính thức đảm nhiệm chức Chủ tịch HĐBA LHQ

Thành tựu lịch sử trong sự hồi sinh ngoại giao của Somalia: Chính thức đảm nhiệm chức Chủ tịch HĐBA LHQ

Somalia đã chính thức tiếp nhận vai trò Chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) tháng 1/2026.
Nga tung đồng Ruble kỹ thuật số vào sử dụng rộng rãi

Nga tung đồng Ruble kỹ thuật số vào sử dụng rộng rãi

Nga bắt đầu triển khai sử dụng rộng rãi đồng Ruble kỹ thuật số trong ngân sách và ngân hàng.
Giữa lúc biểu tình lan rộng ở Iran, Israel tăng tốc chuẩn bị kịch bản xung đột, Nga tố một hành động 'sai lầm'

Giữa lúc biểu tình lan rộng ở Iran, Israel tăng tốc chuẩn bị kịch bản xung đột, Nga tố một hành động 'sai lầm'

Israel đang đẩy nhanh các bước chuẩn bị cho khả năng xảy ra xung đột trên nhiều mặt trận, giữa lúc Iran xuất hiện làn sóng biểu tình quy mô ...
Hình ảnh rực rỡ trong lễ đón Năm mới 2026 trên khắp thế giới

Hình ảnh rực rỡ trong lễ đón Năm mới 2026 trên khắp thế giới

Người dân trên khắp thế giới chào đón Năm mới 2026 bằng những màn pháo hoa và lễ hội ngoạn mục.
TP.HCM chào đón đoàn khách quốc tế 'xông đất' đầu năm 2026

TP.HCM chào đón đoàn khách quốc tế 'xông đất' đầu năm 2026

Sáng 1/1, tại ga đến quốc tế sân bay Tân Sơn Nhất, TP.HCM tổ chức lễ đón đoàn khách quốc tế đầu tiên của năm mới, mở màn cho một năm 2026 được kỳ vọng ...
Trung Quốc đưa du khách 'du hành thời gian' về thời nhà Đường

Trung Quốc đưa du khách 'du hành thời gian' về thời nhà Đường

Những điểm tham quan trải nghiệm thời Đường tại Thiểm Tây (Trung Quốc) cho thấy nỗ lực mạnh mẽ trong việc bảo tồn và thổi bùng sức sống mới vào văn hóa cổ xưa.
Du lịch TP.HCM: Từ năm 2025 bứt phá đến mục tiêu tăng trưởng năm 2026

Du lịch TP.HCM: Từ năm 2025 bứt phá đến mục tiêu tăng trưởng năm 2026

Sau một năm đánh giá là “toàn thắng”, ngành Du lịch TP.HCM đặt ra những chỉ tiêu cao cho năm 2026, hướng đến tăng trưởng chất lượng, phát triển bền vững và vai trò trung ...
Du lịch Việt Nam: Khát vọng phát triển bền vững và nâng tầm giá trị điểm đến

Du lịch Việt Nam: Khát vọng phát triển bền vững và nâng tầm giá trị điểm đến

Bước sang năm 2026, chúng ta có cơ sở để đặt niềm tin vào một bức tranh du lịch Việt Nam phát triển cân bằng và chất lượng hơn.
'Hà Nội – Chạm miền ký ức': Hành trình du lịch mới thuộc dự án tuyến tàu điện số 6

'Hà Nội – Chạm miền ký ức': Hành trình du lịch mới thuộc dự án tuyến tàu điện số 6

“Hà Nội – Chạm miền ký ức” mang đến cho du khách hành trình trải nghiệm thông qua tuyến du lịch tuyến tàu điện số 6 tại khu vực Đảo Ngọc Trúc Bạch.
Nhà thờ lịch sử Vondelkerk tại Thủ đô Amsterdam bị hủy hoại nghiêm trọng sau vụ hỏa hoạn lớn

Nhà thờ lịch sử Vondelkerk tại Thủ đô Amsterdam bị hủy hoại nghiêm trọng sau vụ hỏa hoạn lớn

Ngày 1/1, Giới chức Hà Lan cho biết ngọn lửa cháy ngùn ngụt, bao trùm toàn bộ nhà thờ 154 năm tuổi, khiến một phần tháp và mái sụp đổ.
Khám phá 'Kinh đô Thăng Long' bằng công nghệ trình diễn hiện đại

Khám phá 'Kinh đô Thăng Long' bằng công nghệ trình diễn hiện đại

Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội vừa ra mắt vở trình diễn “Kinh đô Thăng Long” ứng dụng công nghệ 3D mapping kết hợp Không gian trải nghiệm số.
Huế mở rộng đối tượng miễn, giảm phí tham quan di tích lịch sử văn hoá từ năm 2026

Huế mở rộng đối tượng miễn, giảm phí tham quan di tích lịch sử văn hoá từ năm 2026

TP. Huế vừa thông qua Nghị quyết quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí tham quan di tích lịch sử văn hóa thuộc Quần thể Di tích Cố ...
Đưa Không gian tranh Đông Hồ ra thế giới

Đưa Không gian tranh Đông Hồ ra thế giới

Tranh dân gian Đông Hồ bền bỉ như chính tinh thần của văn hóa làng Việt, nơi cái đẹp gắn với đạo lý, nghệ thuật gắn với đời sống.
Họa tiết 'truyền kỳ' của người H'Mông

Họa tiết 'truyền kỳ' của người H'Mông

Từ hoa văn trang phục đến họa tiết kiến trúc, người H’Mông đã hình thành một hệ ngôn ngữ tạo hình độc đáo, trong đó cái đẹp không chỉ để chiêm ngưỡng.
Nón làng Chuông: Dáng quê trong từng nếp lá

Nón làng Chuông: Dáng quê trong từng nếp lá

Ở làng Chuông (xã Thanh Oai, Thành phố Hà Nội) những vòng tre, tầng lá và mũi kim vẫn ngày ngày được nâng niu bởi những con người chọn 'ở lại' với nghề.
Phiên bản di động