Hoàn thiện tiêu chí phân cấp rủi ro an ninh dữ liệu
Cho ý kiến về dự án Luật An ninh dữ liệu, đại biểu Nguyễn Hải Dũng (đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình) đề nghị rà soát, hoàn thiện một số quy định của dự thảo Luật An ninh dữ liệu nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành.
Trong đó, về giải thích từ ngữ tại Điều 2, đại biểu cho rằng khái niệm an ninh dữ liệu có nhiều nội dung tương đồng với khái niệm an ninh thông tin mạng trong Luật An ninh mạng, do đó cần làm rõ nội hàm để tránh trùng lặp. Đại biểu cũng đề nghị thống nhất thuật ngữ giữa Luật An ninh dữ liệu và Luật Định danh và xác thực điện tử; thay từ “áp dụng” bằng “sử dụng” khi quy định về lực lượng, phương tiện và biện pháp bảo vệ an ninh dữ liệu.
Đối với khái niệm đầu độc dữ liệu và bên xử lý dữ liệu, đại biểu đề nghị rà soát các thuật ngữ liên quan đến hành vi xâm phạm dữ liệu để bảo đảm thống nhất với Bộ luật Hình sự; đồng thời sửa đổi quy định về chủ quản dữ liệu tại Luật Dữ liệu để phù hợp với quy định của dự thảo luật.
| More from WVR |
 Ngày 26/10, Quốc hội thảo luận về Luật An ninh dữ liệu và nhiều dự án luật quan trọng |
Về các hành vi bị nghiêm cấm tại Điều 6, đại biểu đề nghị bổ sung hành vi sử dụng dữ liệu độc hại, đồng thời sửa khái niệm dữ liệu độc hại theo hướng xác định rõ dữ liệu chứa mã độc hoặc dữ liệu bị đầu độc nếu đưa vào sử dụng sẽ phá hoại, làm sai lệch hoạt động của hệ thống thông tin, hệ thống trí tuệ nhân tạo.
Liên quan đến quy định về bảo vệ an ninh dữ liệu theo vòng đời tại Điều 9, đại biểu đề nghị làm rõ trường hợp doanh nghiệp chấm dứt tồn tại do chia, tách, hợp nhất hoặc sáp nhập, đồng thời nghiên cứu dẫn chiếu đến pháp luật về doanh nghiệp, phá sản để bảo đảm cơ sở pháp lý khi áp dụng.
Đại biểu cũng đề nghị nghiên cứu bổ sung lực lượng bảo vệ an ninh dữ liệu ở cấp xã, đáp ứng yêu cầu bảo vệ dữ liệu liên quan trực tiếp đến cá nhân, đơn vị và cộng đồng tại Điều 24 của dự thảo Luật.
Quan tâm đến quy định về phân cấp rủi ro an ninh dữ liệu tại Điều 8, đại biểu Nguyễn Thị Bích Đào (đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình) cơ bản đồng tình với việc xác định năm cấp độ rủi ro, nhưng đề nghị tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí để bảo đảm tính khoa học, thống nhất và khả thi trong thực tiễn.
 |
| Đại biểu Nguyễn Thị Bích Đào (đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình) phát biểu. |
Đại biểu đề nghị làm rõ tiêu chí xác định cấp độ rủi ro; đánh giá đầy đủ hậu quả khi các thuộc tính bảo mật, toàn vẹn và khả dụng của dữ liệu bị xâm phạm; cần có cơ chế bảo vệ phù hợp đối với dữ liệu cá nhân nhạy cảm; cần cụ thể hóa tiêu chí phân cấp để bảo đảm áp dụng thống nhất, tránh phát sinh chi phí tuân thủ không cần thiết; cần quy định rõ nguyên tắc phân cấp đối với tập dữ liệu có nhiều thành phần với mức độ rủi ro khác nhau.
Theo đại biểu, việc phân cấp cần chủ yếu căn cứ vào tính chất, mức độ quan trọng của dữ liệu và hậu quả tiềm tàng khi bị xâm phạm. Khả năng xảy ra sự cố nên được xem xét trong quá trình đánh giá, quản trị rủi ro để lựa chọn biện pháp bảo vệ phù hợp, không nên làm thay đổi cấp độ dữ liệu chỉ vì điều kiện bảo vệ của hệ thống tốt hơn hoặc kém đi.
Đại biểu Bích Đào cũng cho rằng, dữ liệu công khai vẫn có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu bị sửa đổi trái phép; tương tự, dữ liệu phục vụ các dịch vụ thiết yếu nếu không thể truy cập, sử dụng đúng thời điểm cũng có thể ảnh hưởng lớn đến hoạt động quản lý và đời sống xã hội. Vì vậy, tiêu chí phân cấp cần xem xét hậu quả khi bất kỳ thuộc tính nào trong ba thuộc tính này bị xâm phạm, thay vì chỉ chú trọng nguy cơ lộ lọt thông tin.
Đại biểu Nguyễn Thị Bích Đào nhấn mạnh, việc hoàn thiện Điều 8 dự thảo Luật cần bảo đảm đồng thời hai yêu cầu: Dữ liệu có nguy cơ gây hậu quả nghiêm trọng khi bị xâm phạm phải được bảo vệ đầy đủ; đồng thời, không tạo ra nghĩa vụ bảo vệ vượt quá mức cần thiết đối với dữ liệu có rủi ro thấp. Các tiêu chí phân cấp cần rõ ràng, có khả năng kiểm chứng và áp dụng thống nhất, qua đó nâng cao hiệu quả bảo vệ an ninh dữ liệu, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia.
 |
| Đại biểu Phạm Anh Tuấn (đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình). |
Bổ sung nguyên tắc bảo đảm quyền tự chủ danh tính điện tử
Góp ý dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử, đại biểu Phạm Anh Tuấn (đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình) cho rằng cần cụ thể hóa nguyên tắc cân bằng giữa yêu cầu quản lý nhà nước trên môi trường số với việc tôn trọng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức. Đại biểu đề nghị bổ sung, hoàn thiện các nguyên tắc tại Điều 4 của dự thảo luật, tập trung vào hai nội dung: bảo đảm quyền tự chủ, kiểm soát danh tính điện tử và tối thiểu hóa dữ liệu.
Theo đại biểu, danh tính điện tử không chỉ là công cụ phục vụ quản lý hành chính, mà còn gắn với quyền công dân trên không gian mạng. Vì vậy, bên cạnh quy định nghiêm cấm cản trở quyền kiểm soát dữ liệu của chủ thể tại Điều 6, cần bổ sung nguyên tắc khẳng định quyền tự chủ của chủ thể danh tính trong việc cung cấp, chia sẻ, tạm dừng hoặc hủy bỏ liên kết dữ liệu trong các giao dịch dân sự, kinh tế, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Đại biểu cũng cho rằng quy định về thu thập, xử lý dữ liệu tại khoản 3 Điều 4 cần cụ thể hơn để ngăn ngừa tình trạng thu thập quá mức thông tin danh tính hoặc dữ liệu sinh trắc học. Theo đó, chỉ được thu thập những trường thông tin và yếu tố xác thực tối thiểu cần thiết cho từng giao dịch có mục đích hợp pháp, qua đó bảo vệ quyền riêng tư và hạn chế rủi ro mất an toàn dữ liệu.
Bên cạnh đó, đại biểu lưu ý dự thảo luật giao Chính phủ quy định chi tiết nhiều nội dung liên quan đến định danh, xác thực điện tử và điều kiện kinh doanh dịch vụ xác thực. Do đó, việc bổ sung các nguyên tắc nêu trên tại Điều 4 dự thảo Luật sẽ tạo cơ sở để các văn bản hướng dẫn thi hành bảo đảm đúng tinh thần của luật, tránh mở rộng thẩm quyền quản lý hoặc phát sinh yêu cầu thu thập dữ liệu vượt quá mức cần thiết.
Từ những phân tích trên, đại biểu đề nghị chỉnh lý khoản 3 Điều 4 theo hướng quy định rõ nguyên tắc tối thiểu hóa dữ liệu, giới hạn mục đích; đồng thời bổ sung một khoản mới về bảo đảm quyền tự chủ và kiểm soát của chủ thể danh tính điện tử, tôn trọng sự đồng ý của chủ thể trong việc chia sẻ, khai thác dữ liệu danh tính đối với các giao dịch dân sự, kinh tế, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác phục vụ yêu cầu an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội và tố tụng hình sự.
 |
| Đại biểu Nguyễn Thanh Xuân (đoàn ĐBQH thành phố Huế) phát biểu. |
Bảo đảm quyền riêng tư
Quan tâm đến quy định về mở rộng đối tượng định danh, bảo vệ dữ liệu, quyền riêng tư, cũng như quy định về liên kết, xác thực điện tử bắt buộc trong dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử, đại biểu Nguyễn Thanh Xuân (đoàn ĐBQH thành phố Huế) cho rằng, việc đưa các sự kiện, giao dịch, hành vi, di sản phi vật thể và các đối tượng phi vật chất khác vào phạm vi định danh (Điều 7, Điều 8 dự thảo Luật) cần có tiêu chí rõ ràng, bảo đảm tính cần thiết và tương xứng, tránh ảnh hưởng đến quyền bí mật đời tư. Nhiều đối tượng đã có mã định danh riêng nên cần hạn chế trùng lặp.
Đại biểu đề xuất phân thành hai nhóm: nhóm đối tượng là cơ quan, tổ chức, cá nhân được luật quy định đầy đủ và nhóm mở rộng gồm tài sản, sản phẩm, dữ liệu, địa điểm do Chính phủ quy định theo danh mục, kèm đánh giá tác động. Đối với sự kiện, giao dịch, hành vi, chỉ nên ghi nhận dưới dạng bản ghi gắn với danh tính chủ thể, không cấp danh tính độc lập; đồng thời ưu tiên tái sử dụng, liên kết với mã định danh hiện có.
Về nghĩa vụ liên kết và xác thực điện tử bắt buộc, đại biểu Nguyễn Thanh Xuân cho rằng, quy định tại khoản 2 Điều 20 và khoản 5 Điều 23 cần được làm rõ về phạm vi áp dụng, mức độ xác thực và tính khả thi. Việc áp dụng nghĩa vụ xác thực trong nhiều lĩnh vực mà không phân biệt mức độ rủi ro, đồng thời chưa có phương án thay thế, có thể gây khó khăn cho người cao tuổi, người khuyết tật, người ở vùng khó khăn hoặc người chưa sử dụng VNeID.
Đại biểu đề nghị chỉ áp dụng xác thực bắt buộc theo mức độ rủi ro đối với các giao dịch thuộc danh mục do Chính phủ ban hành, kèm mức xác thực tối thiểu và lộ trình triển khai theo từng lĩnh vực. Quy định cần có phương thức thay thế và hỗ trợ tiếp cận sau khi đánh giá tác động. Đối với mạng xã hội, đại biểu đề xuất chỉ xác thực tại khâu đăng ký tài khoản, không yêu cầu công khai danh tính; đồng thời làm rõ mối quan hệ với pháp luật chuyên ngành trong các lĩnh vực như ngân hàng, viễn thông và chứng khoán.
| Đại biểu Quốc hội: Niềm vui tăng lương chưa trọn vẹn khi chi phí thiết yếu tăng cao Đại biểu Châu Quỳnh Dao nêu vấn đề, người hưởng lương nhận niềm vui tăng lương từ 1,5 - 2 triệu đồng nhưng các chi ... |
| Hôm nay 19/10, Quốc hội thảo luận về nhiều dự án luật, trong đó có Luật Đấu giá tài sản Ngày 19/10, Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI tiếp tục buổi làm việc với nhiều nội dung quan trọng. |
| Hôm nay 20/10, Quốc hội thảo luận Luật báo chí và nhiều dự án luật khác Ngày 20/10, Quốc hội kết hợp làm việc tại hội trường và thảo luận tại tổ về nhiều dự án luật quan trọng như Luật ... |
| Hôm nay 21/10, Quốc hội thảo luận về Luật Khám bệnh, chữa bệnh và nhiều dự án luật quan trọng khác Hôm nay, Quốc hội họp phiên toàn thể tại Hội trường, nghe trình bày Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về các nội dung ... |
