Căng thẳng Mỹ - Iran: Hòn bấc ném đi, hòn chì ném lại

Hải Yến
Việc Mỹ liệt Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran vào danh sách “các tổ chức khủng bố nước ngoài” không những chịu sự chỉ trích mạnh mẽ, mà còn khiến quan hệ Washington – Tehran thêm căng thẳng và thù địch. Bình luận của Báo Thế giới và Việt Nam.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
cang thang my iran hon bac nem di hon chi nem lai Ngoại trưởng Mỹ tránh ủng hộ công khai giải pháp hai nhà nước Israel và Palestine
cang thang my iran hon bac nem di hon chi nem lai Iran ra thông cáo coi quân đội Mỹ tại Tây Á là tổ chức khủng bố

Chưa kịp lắng xuống sau sự kiện Washington công nhận chủ quyền của Jerusalem đối với Cao nguyên Golan, khu vực Trung Đông một lần nữa lại nóng lên trước quyết định của Mỹ coi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) là tổ chức khủng bố. Với bước đi chưa từng có tiền lệ này, Mỹ đã đưa sự đối địch chống Iran lên một cấp độ mới, đẩy quan hệ hai nước vào tình trạng “hòn bấc ném đi, hòn chì ném lại”.

Từ quyết định vô tiền khoáng hậu…

Nhà Trắng ngày 8/4 cho biết đây là “lần đầu tiên Mỹ đưa một tổ chức thuộc chính phủ nước ngoài vào danh sách các tổ chức khủng bố nước ngoài (FTO)” và nhấn mạnh “hành động này sẽ gia tăng đáng kể phạm vi và mức độ áp lực đối với chế độ Iran”. Trước đó, Mỹ liệt Iran là “nhà nước tài trợ khủng bố” năm 1984, gán mác “kẻ khủng bố toàn cầu được định danh đặc biệt” theo sắc lệnh 13224 năm 2007. Đến năm 2017, Mỹ liệt IRGC là “khủng bố toàn cầu được định danh đặc biệt” theo Đạo luật Chống lại kẻ thù của nước Mỹ thông qua trừng phạt.

cang thang my iran hon bac nem di hon chi nem lai
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trở thành mục tiêu của chính quyền Mỹ trong một cuộc chơi mới. (Nguồn: AFP)

Tuyên bố trên được đưa ra trong bối cảnh chiến dịch “gây sức ép tối đa” của Chính quyền Trump lên Iran không đạt được bất kì thay đổi nào trong thái độ của Tehran. Thời gian qua, mặc dù nền kinh tế của quốc gia Tây Á này chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các lệnh trừng phạt của Mỹ, Iran vẫn không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động tại Trung Đông, từ ủng hộ cho lực lượng Houthi tại Yemen, cho đến hỗ trợ quân đội Tổng thống Bashar al-Assad tại Syria.

Tổng thống Iran Hassan Rouhani coi quyết định của Mỹ là một sai lầm, đồng thời khẳng định IRGC là Lực lượng bảo vệ nhà nước Cộng hòa Hồi giáo. Chưa đầy 1 ngày sau quyết định của Washington, giới chức Tehran đã hoàn toàn ủng hộ dự luật coi các lực lượng Mỹ ở Trung Đông là khủng bố, theo đó yêu cầu các quan chức Iran sử dụng các biện pháp “hợp pháp, chính trị và ngoại giao” để vô hiệu hóa động thái trên của Washington.

Trong khi “chảo lửa” Trung Đông luôn sôi sục, động thái của Mỹ khiến cộng đồng quốc tế thêm lo ngại về khu vực vốn đã tồn tại quá nhiều bất ổn này. Bên cạnh đó, kịch bản cho rằng quyết định trên có thể châm ngòi cho các cuộc đụng độ “nóng” giữa IRGC với các lực lượng Mỹ ở Trung Đông cũng được nhắc đến, trong bối cảnh Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA) cùng những nỗ lực ngoại giao nhằm giảm căng thẳng Mỹ – Iran được cho là không còn có hiệu quả trên thực tế.

… đến cuộc chơi mới

Được coi là một cấu thành trong chiến dịch “gây sức ép tối đa” lên Iran, quyết sách này với Mỹ, mang những toan tính riêng. Bước đi có thể được hiểu là con bài mới nhằm hai mục tiêu trong chiến lược của Mỹ tại khu vực: gây sức ép tối đa để Iran phải ngồi vào bàn đàm phán hủy bỏ chương trình tên lửa đạn đạo, và Iran ngừng hậu thuẫn các nhóm vũ trang tại khu vực. Xét trên góc độ đó, quyết định của Tổng thống Trump nhằm vào IRGC là nhằm làm suy yếu Tehran, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới các trụ cột kinh tế, chính trị và quân sự của quốc gia Tây Á này. Động thái trên mở ra khả năng cho Mỹ có thể trừng phạt những tổ chức hay thực thể kinh tế hiện đang “ngấm ngầm” hậu thuẫn tài chính cho IRGC, khiến các tổ chức ngân hàng và định chế tài chính quốc tế khác phải “dè chừng” và đặc biệt thận trọng trong giao dịch với Iran.

Nhìn rộng ra bình diện khu vực, trong bối cảnh mối đe dọa chủ nghĩa khủng bố mở rộng tại Trung Đông, Mỹ cần làm suy yếu các tổ chức khủng bố bằng cách cắt đứt nguồn tài trợ thông qua các biện pháp trừng phạt kinh tế và cái gọi là “chiến tranh tài chính”. Quyết định của Mỹ nhắm vào IRGC trước mắt sẽ khiến cho lực lượng quân đội thiện chiến tại Iran không đủ nguồn lực để tiếp tục hậu thuẫn cho các hoạt động được cho là khủng bố tại Trung Đông. Mặt khác, gia tăng đối địch với Iran dưới con bài chống khủng bố cũng là cách để Mỹ hình thành một tập hợp lực lượng mới tại khu vực, trong khi vị thế và tầm ảnh hưởng của Mỹ đang bị lấn lướt tại các điểm nóng như Syria, Libya. Cuộc chơi mới với tập hợp đồng minh mới chống lại Iran, như thế, sẽ là cốt lõi trong chiến lược mới của ông chủ Nhà Trắng tại khu vực Trung Đông này.

Trong bối cảnh đó, Trung Đông vốn đã hỗn loạn với nhiều tương lai bất định tại các điểm nóng, lại càng chìm sâu vào vòng xoáy của căng thẳng và đối đầu. Hy vọng về một “cánh cửa hòa bình” từng được mở ra sau những nỗ lực ngoại giao dẫn đến thỏa thuận hạt nhân Iran (JCPOA) dường như đã tắt. Với quyết sách coi IRGC là khúng bố, Mỹ đang mở ra một cuộc chơi mới, mà nước này là người khởi xướng và cũng sẽ là bên dẫn dắt và làm chủ luật chơi mới tại khu vực.

cang thang my iran hon bac nem di hon chi nem lai ​Iran tăng cường quan hệ với Lebanon và Hezbollah bất chấp sức ép từ Mỹ

Đài truyền hình quốc gia Iran ngày 24/3 cho biết, nước này sẽ mở rộng quan hệ với Lebanon bất chấp lời kêu gọi “mang ...

cang thang my iran hon bac nem di hon chi nem lai

Mỹ tiếp tục áp đặt biện pháp trừng phạt mới với Iran

Theo một tuyên bố đăng tải trên trang web của Bộ Tài chính Mỹ, ngày 22/3, Washington đã áp đặt các biện pháp trừng phạt ...

cang thang my iran hon bac nem di hon chi nem lai

​Tổng thống Iran tuyên bố sẽ kiện Mỹ vì áp trừng phạt

Ngày 18/3, Tổng thống Iran Hassan Rouhani tuyên bố, các biện pháp trừng phạt của Mỹ nhằm vào Tehran là "tội ác chống lại loài ...

Đọc thêm

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Chương mới của quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã lên đường sang Washington trong chuyến thăm 4 ngày (từ ngày 18/3).
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/3: Đồng USD quay đầu tăng khi Fed có một động thái mới

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/3: Đồng USD quay đầu tăng khi Fed có một động thái mới

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/3 ghi nhận đà tăng trở lại của đồng USD trong bối cảnh ​​​​​​​Fed có một động thái mới.
Từ xung đột Trung Đông và câu chuyện eo biển Hormuz: Điểm danh các 'điểm nghẽn' quyền lực của thế giới

Từ xung đột Trung Đông và câu chuyện eo biển Hormuz: Điểm danh các 'điểm nghẽn' quyền lực của thế giới

Xung đột ở Trung Đông đã làm nổi bật tầm quan trọng của các tuyến đường thủy đối với sự lưu thông tự do của thương mại toàn cầu.
Xung đột Trung Đông: Bộ trưởng Tình báo Iran tử vong, Lãnh tụ tối cao thề đáp trả vụ ám sát quan chức an ninh, Tehran phát cảnh báo tấn công

Xung đột Trung Đông: Bộ trưởng Tình báo Iran tử vong, Lãnh tụ tối cao thề đáp trả vụ ám sát quan chức an ninh, Tehran phát cảnh báo tấn công

Iran liên tiếp bị mất các quan chức an ninh và tình báo cấp cao trong cuộc xung đột ở Trung Đông.
Hạnh phúc từ những điều giản dị

Hạnh phúc từ những điều giản dị

Ngày quốc tế Hạnh phúc là dịp để chúng ta tự hỏi về niềm vui thực sự trong cuộc sống hiện đại...
Tổng thống lâm thời Venezuela miễn nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng kỳ cựu dưới thời ông Maduro

Tổng thống lâm thời Venezuela miễn nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng kỳ cựu dưới thời ông Maduro

Tổng thống lâm thời Venezuela tuyên bố miễn nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng Vladimir Padrino Lopez.
Xung đột Trung Đông: Bộ trưởng Tình báo Iran tử vong, Lãnh tụ tối cao thề đáp trả vụ ám sát quan chức an ninh, Tehran phát cảnh báo tấn công

Xung đột Trung Đông: Bộ trưởng Tình báo Iran tử vong, Lãnh tụ tối cao thề đáp trả vụ ám sát quan chức an ninh, Tehran phát cảnh báo tấn công

Iran liên tiếp bị mất các quan chức an ninh và tình báo cấp cao trong cuộc xung đột ở Trung Đông.
Tổng thống lâm thời Venezuela miễn nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng kỳ cựu dưới thời ông Maduro

Tổng thống lâm thời Venezuela miễn nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng kỳ cựu dưới thời ông Maduro

Tổng thống lâm thời Venezuela tuyên bố miễn nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng Vladimir Padrino Lopez.
Liệu Iran có thay đổi lập trường về vũ khí hạt nhân dưới thời tân Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei?

Liệu Iran có thay đổi lập trường về vũ khí hạt nhân dưới thời tân Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei?

Lập trường của Iran phản đối phát triển vũ khí hạt nhân khó có khả năng thay đổi đáng kể dưới thời lãnh tụ tối cao mới Mojtaba Khamenei.
Cuba không đặt hệ thống chính trị lên bàn đàm phán, sẵn sàng mở rộng quan hệ thương mại với các doanh nghiệp của Mỹ

Cuba không đặt hệ thống chính trị lên bàn đàm phán, sẵn sàng mở rộng quan hệ thương mại với các doanh nghiệp của Mỹ

Mỹ và Cuba có nhiều điều để đưa ra bàn đàm phán, nhưng không bên nào nên yêu cầu bên kia thay đổi chính quyền
Cơ quan đại diện của Mỹ tại Iraq bị tấn công, Baghdad nổi giận

Cơ quan đại diện của Mỹ tại Iraq bị tấn công, Baghdad nổi giận

Một cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái và rocket nhằm vào Đại sứ quán Mỹ đã xảy ra trong ngày 17/3.
Quan chức cấp cao Mỹ tuyên bố từ chức gây chấn động, nhằm phản đối cuộc tấn công Iran

Quan chức cấp cao Mỹ tuyên bố từ chức gây chấn động, nhằm phản đối cuộc tấn công Iran

Giám đốc Trung tâm Chống khủng bố quốc gia Mỹ Joe Kent từ chức để phản đối cuộc tấn công đang diễn ra tại Iran.
Từ xung đột Trung Đông và câu chuyện eo biển Hormuz: Điểm danh các 'điểm nghẽn' quyền lực của thế giới

Từ xung đột Trung Đông và câu chuyện eo biển Hormuz: Điểm danh các 'điểm nghẽn' quyền lực của thế giới

Xung đột ở Trung Đông đã làm nổi bật tầm quan trọng của các tuyến đường thủy đối với sự lưu thông tự do của thương mại toàn cầu.
Tại sao đảo Kharg lại mang ý nghĩa sống còn đối với Iran và nền kinh tế toàn cầu?

Tại sao đảo Kharg lại mang ý nghĩa sống còn đối với Iran và nền kinh tế toàn cầu?

Nếu các cơ sở dầu mỏ tại đảo Kharg trở thành mục tiêu tiếp theo, nền kinh tế toàn cầu có thể sẽ phải đối mặt với một cú sốc nghiêm trọng, theo Euro News.
Các căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông

Các căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông

Theo báo cáo của CRS, có 8 căn cứ thường trực và 11 địa điểm quân sự khác mà Bộ Quốc phòng Mỹ có thể tiếp cận trong khu vực Trung Đông.
Chuyển đổi số và những mặt trận an ninh mới

Chuyển đổi số và những mặt trận an ninh mới

Hạ tầng số, dữ liệu, không gian thông tin... đang trở thành những trụ cột của quá trình chuyển đổi số. Từ đó, những thách thức an ninh mới cũng dần hình thành.
Mỹ sử dụng một vũ khí lâu đời trong xung đột với Iran, không lạc hậu và cực kỳ hiệu quả

Mỹ sử dụng một vũ khí lâu đời trong xung đột với Iran, không lạc hậu và cực kỳ hiệu quả

Mới đây, Mỹ sử dụng ngư lôi trong xung đột với Iran, vũ khí cổ điển nhưng vẫn hiệu quả.
Cuộc đua năng lượng sạch của các 'ông lớn' châu Á

Cuộc đua năng lượng sạch của các 'ông lớn' châu Á

Châu Á chiếm hơn một nửa mức tiêu thụ năng lượng toàn cầu và cũng là nơi cuộc đua năng lượng sạch diễn ra quyết liệt nhất.
Khi tình hình Iran và giá dầu tăng cao khiến 'nền kinh tế hình chữ K' phân hóa thêm sâu sắc

Khi tình hình Iran và giá dầu tăng cao khiến 'nền kinh tế hình chữ K' phân hóa thêm sâu sắc

Chuyên gia kinh tế cảnh báo, căng thẳng tại Trung Đông và giá dầu, xăng tăng cao có nguy cơ làm trầm trọng thêm hiện tượng 'nền kinh tế hình chữ K'.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc mang ý nghĩa gì đối với một thế giới đang phân mảnh?

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc mang ý nghĩa gì đối với một thế giới đang phân mảnh?

Cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình diễn ra vào thời điểm chính trị thế giới có nhiều biến động nhất.
Giải mã 'động mạch chủ' - eo biển Hormuz

Giải mã 'động mạch chủ' - eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz về nguyên tắc được bảo vệ bởi luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, xung đột tại Trung Đông đang làm thay đổi cục diện.
Kinh tế Mỹ: Fed 'đứng giữa hai dòng' trước cuộc khủng hoảng dầu mỏ lớn nhất trong gần sáu thập kỷ

Kinh tế Mỹ: Fed 'đứng giữa hai dòng' trước cuộc khủng hoảng dầu mỏ lớn nhất trong gần sáu thập kỷ

Cuộc khủng hoảng dầu mỏ toàn cầu lần này có thể trở thành một vấn đề lớn đối với Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed).
Thấy gì từ chiến lược 'xoay trục' của Mỹ khỏi châu Á?

Thấy gì từ chiến lược 'xoay trục' của Mỹ khỏi châu Á?

East Asia Forum đã đăng bài phân tích với tiêu đề “Chiến lược ‘xoay trục’ của Mỹ khỏi châu Á”. Báo Thế giới & Việt Nam lược dịch như sau:
Cái giá của 'Chiến dịch cuồng nộ'; Mỹ đã tiêu tốn hơn chục tỷ USD tại Iran; chi phí dự báo tăng theo cấp số nhân

Cái giá của 'Chiến dịch cuồng nộ'; Mỹ đã tiêu tốn hơn chục tỷ USD tại Iran; chi phí dự báo tăng theo cấp số nhân

Các chuyên gia tính toán, chi phí sẽ tăng lên theo cấp số nhân nếu lực lượng bộ binh Mỹ được triển khai và cuộc xung đột tiếp tục kéo dài.
Phiên bản di động