Căng thẳng Nga-Ukraine và mối đe dọa chiến tranh hạt nhân hiện hữu

Lan Phương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trong bối cảnh khủng hoảng Nga-Ukraine ngày càng sâu sắc, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra hậu quả khủng khiếp nếu một cuộc xung đột vũ trang với các vũ khí truyền thống hay chiến tranh hạt nhân xảy ra.
Căng thẳng Nga-Ukraine và mối đe dọa chiến tranh hạt nhân hiện hữu
Quân nhân Ukraine theo dõi tình hình tại Verkhnotoretske, ngày 7/2. (Nguồn: Getty)

Vào đầu tháng 2, các quan chức Mỹ ước tính, cuộc xung đột Nga-Ukraine có thể khiến 25.000-50.000 dân thường, 5.000-25.000 quân nhân Ukraine và 3.000-10.000 binh sĩ Nga thiệt mạng. Cuộc giao tranh cũng sẽ để lại hậu quả là từ 1-5 triệu người tị nạn.

Những con số này dựa trên giả định rằng các bên chỉ sử dụng các loại vũ khí truyền thống. Tuy nhiên, nếu xung đột lan ra ngoài biên giới Ukraine với sự tham gia của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), thì đây sẽ trở thành một cuộc chiến lớn giữa các lực lượng vũ trang hạt nhân, khi đó, mối đe dọa chiến tranh hạt nhân sẽ trở thành thảm họa với toàn cầu.

Về mặt giả thiết, cả hai bên sẽ bắt đầu cuộc xung đột với việc sử dụng vũ khí phi hạt nhân. Nhưng với tiến bộ về công nghệ và hỏa lực trong những thập niên gần đây, vũ khí này có tầm bắn và sức công phá lớn hơn nhiều so với các phiên bản trong quá khứ.

Cho đến khi tổn thất gia tăng cho cả hai bên hoặc một bên phải đối mặt với thất bại sắp xảy ra, vũ khí hạt nhân có thể được coi như một chiến thuật được cân nhắc sử dụng. Học thuyết quân sự của Mỹ và Nga đều cho phép sử dụng vũ khí hạt nhân trong những trường hợp như vậy.

Với nhiều bài nghiên cứu về hậu quả y tế của chiến tranh hạt nhân trên các tạp chí danh tiếng, bác sĩ Ira Helfand, cựu Chủ tịch Hiệp hội Y sĩ Quốc tế Phòng ngừa Chiến tranh hạt nhân (IPPNW) đã có bài đăng trên trang The Nation cảnh báo về thảm họa hạt nhân tại thời điểm khủng hoảng Nga-Ukraine đang leo thang này.

Sức công phá khủng khiếp

Bất chấp việc cắt vũ khí hạt nhân những thập niên vừa qua, Nga hiện vẫn đang sở hữu 1.900 vũ khí hạt nhân chiến thuật và 1.600 vũ khí hạt nhân chiến lược.

Về phía NATO, Pháp có 280 vũ khí hạt nhân được triển khai và con số này của Anh là 120. Ngoài ra, Mỹ có 100 quả bom chiến thuật B-61 tại các căn cứ của NATO ở Bỉ, Đức, Italy, Hà Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, và có tới 1.650 đầu đạn hạt nhân được triển khai.

Chỉ một vũ khí hạt nhân có sức công phá 100 kiloton nổ trong Điện Kremlin có thể khiến 25.000 người thiệt mạng và làm bị thương 1 triệu người, áp đảo hoàn toàn khả năng ứng phó với thảm họa thủ đô nước Nga.

Tương tự, nếu quả bom với sức công phá như trên được kích nổ ở Điện Capitol, sẽ có hơn 170.000 người chết và gần 400.000 người bị thương.

Tuy nhiên, theo tác giả, gần như chuyện xung đột hạt nhân căng thẳng giữa Nga và Mỹ sẽ không tập trung vào các đầu đạn đơn lẻ ở thủ đô của hai nước.

Thay vào đó, nhiều khả năng vũ khí hạt nhân sẽ nhắm vào nhiều thành phố với nhiều vũ khí có sức công phá lớn hơn 100 kiloton sẽ được sử dụng. Ví dụ như 460 đầu đạn SS-18 M6 Satan của Nga đương lượng từ 500-800 kiloton, hay đầu đạn W88 triển khai trên tàu ngầm Trident của Mỹ đương lượng nổ 455 kiloton.

Một báo cáo năm 2002 cho thấy chỉ cần 300 trong số 1.600 đầu đạn chiến lược được triển khai của Nga được kích nổ trên các trung tâm đô thị của Mỹ thì sẽ có 78 triệu người chết chỉ trong 30 phút đầu tiên.

Ngoài ra, toàn bộ cơ sở hạ tầng kinh tế của quốc gia sẽ bị phá hủy, bao gồm lưới điện, internet, hệ thống phân phối thực phẩm, mạng lưới giao thông, hệ thống y tế công cộng...

Tất cả những thứ cần thiết để duy trì sự sống sẽ không còn. Đồng thời, sau cuộc tấn công này, phần lớn dân số của Mỹ sẽ không chống chọi nổi với nạn đói, bệnh nhiễm xạ, phơi nhiễm và dịch bệnh. Một cuộc tấn công của Mỹ vào Nga sẽ gây ra sự tàn phá tương đương.

Nếu NATO tham gia, Canada và châu Âu cũng sẽ chịu số phận tương tự.

Nguy cơ diệt vong nhân loại

Cùng với đó, các tác động khí hậu toàn cầu sẽ còn thảm khốc hơn nữa. Nghiên cứu gần đây đã chứng minh các dự đoán được đưa ra từ những năm 1980, khẳng định rằng việc sử dụng vũ khí hạt nhân trên quy mô lớn sẽ gây ra sự hạ nhiệt toàn cầu đột ngột và thảm khốc.

Một cuộc chiến liên quan đến các kho vũ khí được triển khai đầy đủ của Mỹ và Nga có thể đưa tới 150 triệu tấn muội than vào các tầng khí quyển, làm giảm nhiệt độ trung bình trên toàn thế giới xuống 18 độ F.

Tại các khu vực nội địa của Bắc Mỹ và Âu-Á, nhiệt độ sẽ giảm từ 45 đến 50 độ F. Đây là mức giảm chưa từng thấy kể từ kỷ băng hà cuối cùng, gây ra sự sụt giảm nghiêm trọng về sản lượng lương thực và nạn đói toàn cầu có thể giết chết phần lớn nhân loại.

Ngay cả với số lượng hạn chế hơn, 250 đầu đạn trong phạm vi 100 kiloton cũng có thể làm giảm nhiệt độ trung bình toàn cầu xuống 10 độ F.

Con số này đủ để gây ra nạn đói chưa từng có trong lịch sử nhân loại, thậm chí gần như chắc chắn sẽ dẫn đến sự kết thúc của nền văn minh hiện đại.

Căng thẳng Nga-Ukraine và mối đe dọa chiến tranh hạt nhân hiện hữu
Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang leo thang cùng căng thẳng Nga-Ukraine. (Nguồn: Mun Planet)

Ngoại giao - lối thoát duy nhất

Mức độ rủi ro vốn có trong mô hình xung đột hạt nhân hiện nay giữa Mỹ và Nga đòi hỏi một sự thay đổi cơ bản trong mối quan hệ giữa hai quốc gia này. Bên cạnh đó, quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc cũng căng thẳng không kém.

Theo tác giả, thời điểm hiện tại, các cường quốc không còn có thể theo đuổi trò chơi có tổng bằng 0 để xem ai sẽ đứng đầu. Bởi có thể một trong số các quốc gia này sẽ đứng ở đỉnh, nhưng là trên đỉnh của một đống tro toàn cầu.

Vũ khí hạt nhân luôn là một mối đe dọa đối với sự tồn tại của loài người. Việc loại bỏ vũ khí hạt nhân có thể đạt được trong vòng một thập niên nếu các nhà lãnh đạo quốc gia cam kết làm như vậy.

Quá trình đàm phán về một lộ trình có thể kiểm soát và thực thi để tháo dỡ vũ khí hạt nhân sẽ thiết lập một mô hình hợp tác mới trong quan hệ quốc tế, cho phép các quốc gia giải quyết mối đe dọa hiện hữu khác phức tạp hơn do khủng hoảng khí hậu gây ra.

Tác giả cho rằng, việc loại bỏ vũ khí hạt nhân không phải là chuyện không tưởng và là điều cần thiết cho sự tồn tại của loài người. Rõ ràng, chúng ta đã không thể tồn tại đến nay trong kỷ nguyên hạt nhân nếu không có sự lãnh đạo khôn ngoan, học thuyết quân sự đúng đắn, hay công nghệ chính xác.

Điều này từng được cựu Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Robert McNamara nhấn mạnh: “Chúng ta thực sự may mắn khi đã ngăn chặn được chiến tranh hạt nhân”.

Hiện nay, điều cấp thiết là cuộc khủng hoảng Nga-Ukraine phải được giải quyết bằng biện pháp ngoại giao. Điều quan trọng không kém là các quốc gia có vũ khí hạt nhân phải nhận thức từ tình huống nguy hiểm này và hành động để loại bỏ nguy cơ chiến tranh hạt nhân một cách dứt điểm.

Con đường duy nhất là nhanh chóng bắt đầu các cuộc đàm phán để loại bỏ hoàn toàn vũ khí hạt nhân, như chủ trương của chiến dịch "Back from the Brink" (chiến dịch giải cứu động vật khỏi nguy cơ tuyệt chủng), và tất cả đều phải tuân thủ Hiệp ước Cấm vũ khí hạt nhân (TPNW).

Đức 'đau đầu' trước sức ép phải 'xóa sổ' Dòng chảy phương Bắc 2

Đức 'đau đầu' trước sức ép phải 'xóa sổ' Dòng chảy phương Bắc 2

Tại cuộc gặp mới đây tại Washington, Tổng thống Mỹ Joe Biden dường như không thể thuyết phục Thủ tướng Đức Olaf Scholz khép lại ...

Năng lượng châu Âu: Đã đến lúc thoát khỏi sự phụ thuộc vào Nga!

Năng lượng châu Âu: Đã đến lúc thoát khỏi sự phụ thuộc vào Nga!

Cuộc khủng hoảng năng lượng châu Âu hiện tại cho thấy cả Mỹ và các đồng minh xuyên Đại Tây Dương cần tăng cường hợp ...

(theo The Nation)

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Đọc thêm

Hưng Yên phối hợp với Bộ Ngoại giao trong thu hút đầu tư công nghiệp hiện đại, công nghệ cao

Hưng Yên phối hợp với Bộ Ngoại giao trong thu hút đầu tư công nghiệp hiện đại, công nghệ cao

Baoquocte.vn. Ngày 19/8, đoàn công tác của Bộ Ngoại giao do Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với Tỉnh ủy và UBND tỉnh Hưng ...
Loạt váy đầm tôn chiều cao hình thể của Á hậu Bảo Ngọc

Loạt váy đầm tôn chiều cao hình thể của Á hậu Bảo Ngọc

Baoquocte.vn. Á hậu Bảo Ngọc khoe chân dài thẳng tắp và chiều cao vượt trội nhờ các thiết kế váy siêu ngắn, xẻ cao, đầm dạ hội theo phong cách gợi ...
US Open 2022 công bố các mức tiền thưởng 'khủng'

US Open 2022 công bố các mức tiền thưởng 'khủng'

Baoquocte.vn. Ban tổ chức giải US Open 2022 vừa công bố tổng giải thưởng lên đến hơn 60 triệu USD, còn các nhà vô địch đơn nam, đơn nữ sẽ nhận ...
Doanh nhân và Cuộc sống số 47/2022: MC Minh Đẳng - Tuổi thơ giúp em dạn dĩ hơn trong cuộc sống

Doanh nhân và Cuộc sống số 47/2022: MC Minh Đẳng - Tuổi thơ giúp em dạn dĩ hơn trong cuộc sống

Baoquocte.vn. Câu chuyện của MC Minh Đẳng sẽ đầy đủ hơn trong chương trình Doanh nhân và Cuộc sống số 47 sẽ phát sóng vào lúc 9h00 ngày 20/8 trên Quốc ...
Chuyên gia: Sự không chắc chắn về nguồn cung khí đốt là 'liều thuốc độc' với kinh tế Đức

Chuyên gia: Sự không chắc chắn về nguồn cung khí đốt là 'liều thuốc độc' với kinh tế Đức

Baoquocte.vn. Vấn đề nguồn cung khí đốt tại Đức có thể tồn tại đến vào mùa Xuân năm sau. Sự không chắc chắn là 'liều thuốc độc' cho nền kinh tế.
Tổng thống Ukraine: Không có trở ngại nào ngăn cản IAEA đến nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia

Tổng thống Ukraine: Không có trở ngại nào ngăn cản IAEA đến nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia

Baoquocte.vn. Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia đang trở thành một 'điểm nóng' trong xung đột Nga-Ukraine.
Việt Nam tiếp nhận vị trí Chủ tịch Ủy ban ASEAN tại Cairo

Việt Nam tiếp nhận vị trí Chủ tịch Ủy ban ASEAN tại Cairo

Baoquocte.vn. Đại sứ các nước ASEAN tại Cairo bày tỏ tin tưởng Việt Nam với kinh nghiệm của mình sẽ hoàn thành tốt vai trò Chủ tịch ACC trong 6 tháng ...
Giá dầu thế giới khó đoán định, tăng trong ngày thứ 2 liên tiếp

Giá dầu thế giới khó đoán định, tăng trong ngày thứ 2 liên tiếp

Baoquocte.vn. Trong phiên giao dịch ngày 18/8, giá dầu mỏ trên thị trường thế giới tiếp tục đà tăng trong ngày thứ 2 liên tiếp.
Việt Nam nỗ lực chuyển dịch sang năng lượng xanh, chống biến đổi khí hậu

Việt Nam nỗ lực chuyển dịch sang năng lượng xanh, chống biến đổi khí hậu

Baoquocte.vn. Nguồn năng lượng hóa thạch truyền thống sẽ được chuyển dần sang các nguồn năng lượng xanh, sạch, giảm phát thải khí nhà kính.
V-League 2022: Quế Ngọc Hải vui mừng gặp lại đồng đội cũ ở CLB Viettel

V-League 2022: Quế Ngọc Hải vui mừng gặp lại đồng đội cũ ở CLB Viettel

Baoquocte.vn. Trung vệ Quế Ngọc Hải của Sông Lam Nghệ An vui mừng khi gặp lại những người quen tại CLB Viettel trong buổi tập trước khi hai đội đối đầu ...
Tổng thống Ukraine: Không có trở ngại nào ngăn cản IAEA đến nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia

Tổng thống Ukraine: Không có trở ngại nào ngăn cản IAEA đến nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia

Baoquocte.vn. Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia đang trở thành một 'điểm nóng' trong xung đột Nga-Ukraine.
Triều Tiên 'dội gáo nước lạnh' lên ý tưởng của Hàn Quốc, khẳng định không đánh đổi danh dự

Triều Tiên 'dội gáo nước lạnh' lên ý tưởng của Hàn Quốc, khẳng định không đánh đổi danh dự

Baoquocte.vn. Em gái của Nhà lãnh đạo Kim Jong-un cho rằng, giả thiết về việc Triều Tiên sẵn sàng đưa chương trình hạt nhân lên bàn đàm phán là sai lầm.
Tổng thống Ukraine hứng 'gạch đá' vì nói ra điều này trên Washington Post

Tổng thống Ukraine hứng 'gạch đá' vì nói ra điều này trên Washington Post

Baoquocte.vn. Sau bài phỏng vấn với Washington Post, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bị chỉ trích sau khi nêu lý do không chia sẻ về cảnh báo xung đột.
Mỹ sẵn sàng 'bơm' thêm vũ khí cho Ukraine, tặng trực thăng cho Czech

Mỹ sẵn sàng 'bơm' thêm vũ khí cho Ukraine, tặng trực thăng cho Czech

Baoquocte.vn. Một số nguồn tin cho hay Mỹ có thể viện trợ quân sự bổ sung trị giá khoảng 800 triệu USD cho Ukraine và tặng 8 máy bay trực thăng cho CH Czech.
Nga không muốn đối đầu trực tiếp Mỹ và NATO, Washington tỏ thiện chí

Nga không muốn đối đầu trực tiếp Mỹ và NATO, Washington tỏ thiện chí

Baoquocte.vn. Quan chức Moscow nhấn mạnh Nga, với tư cách là một cường quốc hạt nhân, sẽ ‘hành động trách nhiệm nhất có thể’ và tránh đối đầu trực tiếp với Mỹ và NATO.
Quan hệ Ấn-Trung đang ‘cực kỳ khó khăn’

Quan hệ Ấn-Trung đang ‘cực kỳ khó khăn’

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Ấn Độ S. Jaishankar bày tỏ hy vọng Trung Quốc hiểu rằng hai nước cần hợp tác, vượt qua các vấn đề để mang đến ‘Thế kỷ châu Á’.
Mỹ tìm lại ‘hào quang’ ở châu Phi

Mỹ tìm lại ‘hào quang’ ở châu Phi

Baoquocte.vn. Châu Phi giờ đây đang trở thành tâm điểm mới trong cạnh tranh địa-chiến lược, địa kinh tế giữa các nước lớn.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
Cam kết ‘Net zero’ và giải pháp cho khu vực Đông Á

Cam kết ‘Net zero’ và giải pháp cho khu vực Đông Á

Baoquocte.vn. Các quốc gia đang gấp rút đặt ra các mục tiêu về 'Net zero' nhằm nhanh chóng thích ứng với tình hình biến đổi khí hậu.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Phiên bản di động