Châu Âu có khả năng tự bảo vệ mình

Thảo Đình
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. ... Và Mỹ có cần mãi mãi là nhà cung cấp an ninh chính ở châu Âu không?
Lính Mỹ đứng trước một khẩu lựu pháo trong cuộc tập trận của NATO ở Grafenwoehr, Đức, 20/7.
Lính Mỹ đứng trước một khẩu lựu pháo trong cuộc tập trận của NATO ở Grafenwoehr, Đức ngày 20/7. (Nguồn: AFP)

Trong nhiều thập kỷ, Mỹ có niềm tin vững vàng rằng NATO có vai trò rất quan trọng trong chính sách đối ngoại của mình.

Nhà ngoại giao kỳ cựu William Burns từng viết trong cuốn hồi ký của mình, bất kỳ người nào hoài nghi NATO ở Washington sẽ cảm thấy lạc lõng. Bà Kathleen J. McInnis - thành viên cấp cao của Chương trình An ninh quốc tế (Mỹ) – bình luận trên Foreign Policy rằng người Mỹ vẫn cần NATO, nhưng theo một cách khác.

Bà lập luận mạnh mẽ rằng NATO là cái gốc của “sự tự do và thịnh vượng kinh tế” mà người Mỹ được hưởng. Không chỉ thế, cung cấp an ninh cho người châu Âu thông qua NATO “cho phép Mỹ thiết lập chương trình nghị sự an ninh quốc tế”, tạo điều kiện thuận lợi cho Washington sau vụ khủng bố 11/9, giúp xử lý “các nhiệm vụ chống cướp biển ở Sừng châu Phi..., các vấn đề Trung Quốc, biến đổi khí hậu và hoạt động chống thông tin giả, ứng phó với đại dịch, di cư và khủng bố”.

NATO là một liên minh quân sự, ra đời nhằm đảm bảo an ninh cho các thành viên, ngăn chặn sự tấn công của Liên Xô. Tuy nhiên, Liên Xô đã tan rã, Đức đã thất bại, vậy vì đâu Mỹ vẫn đấu tranh giữ lại NATO sau Chiến tranh lạnh?

Câu trả lời rất đơn giản: NATO là cầu nối để Mỹ duy trì tư cách là người đảm bảo an ninh ở châu Âu.

Một báo cáo của tổ chức nghiên cứu Rand, được bà McInnis trích dẫn, đã ủng hộ ý tưởng “phòng thủ theo chiều sâu” ở châu Âu. Báo cáo nhận xét, các nhà lãnh đạo Mỹ miễn cưỡng áp dụng khái niệm này vì lo sợ rằng “các đồng minh của Mỹ quá yếu để có thể tự mình kiềm chế Liên Xô”.

Theo báo cáo đó, 4 sư đoàn mà Quốc hội đã đồng ý cử đến Đức vào năm 1950 “không có ý định ở lại đó vô thời hạn; thay vào đó, quân đội Mỹ sẽ được rút đi khi Tây Âu đã phục hồi, đủ để thực hiện biện pháp răn đe thông thường của riêng mình". Và Tây Âu đã phục hồi chưa đầy một thập kỷ sau đó.

Châu Âu có khả năng tự bảo vệ mình
NATO là cầu nối để Mỹ duy trì tư cách là người đảm bảo an ninh ở châu Âu. (Nguồn: AVIM)

Đến năm 1959, một bản ghi nhớ mô tả Tổng thống Mỹ Dwight D. Eisenhower đã than thở: “Người châu Âu đang xem việc triển khai này là một cam kết lâu dài và chắc chắn.

Trên thực tế, chúng ta đang gánh toàn bộ sức nặng của lực lượng răn đe chiến lược, phải tiến hành các hoạt động vũ trụ và các chương trình nguyên tử. Chúng ta đã chi trả cho hầu hết các cơ sở hạ tầng, và duy trì các lực lượng không quân và hải quân lớn cũng như 6 sư đoàn”.

Nhưng thời kỳ đó đã qua

Những phát triển gần đây ở châu Âu, được nhân lên sau cuộc chiến Nga-Ukraine, cho thấy người nào hoài nghi về vai trò của Mỹ như "nhà cung cấp an ninh chính ở châu Âu" có thể không còn lạc lõng.

Thời thế đã thay đổi. Đức không chỉ dừng phê duyệt Dự án Dòng chảy phương Bắc 2 (điều dường như không thể vào 6 tháng trước), mà còn thành lập quỹ 100 tỷ Euro (tương đương 107 tỷ USD) để củng cố quốc phòng và sau đó cam kết chi 2% GDP cho quốc phòng. Ba Lan và một số nước khác cũng cam kết tăng chi tiêu.

Nhưng như nhà khoa học chính trị Barry Posen đã nhận xét tại một hội thảo của Viện Cato gần đây, có lý do để lo lắng những cam kết này sẽ không thành hiện thực. Bởi vì, Mỹ đã nhanh chóng vào cuộc, gửi thêm 20.000 binh sĩ đến châu Âu để trấn an các đồng minh NATO.

Mặt trái của sự trấn an là khi bạn trấn an nhiệt tình, các đồng minh có thể sẽ tin bạn và có thể không làm gì để bảo vệ chính họ. Có vẻ như người châu Âu, tự tin đứng sau tấm khiên của Captain America, đã quay lại cuộc sống bình thường.

Ngân sách quốc phòng của Mỹ, vốn đã phình to ở mức 847 tỷ USD, sẽ sớm vượt mức 1.000 tỷ USD. Do vậy, việc duy trì bảo đảm an ninh cho châu Âu trong bối cảnh này là một yêu cầu xa xỉ với Mỹ. Và Mỹ cũng không thể duy trì, trong khi phải cạnh tranh hiệu quả với một Trung Quốc đang trỗi dậy mạnh mẽ.

Vì những lý do đó, những người ủng hộ NATO với tư cách là một liên minh lâu dài có lẽ nên bắt đầu suy nghĩ về kế hoạch B, chứ không phải quảng cáo liên minh là liệu pháp chữa trị cho tất cả các vấn đề, từ biến đổi khí hậu, vi phạm bản quyền đến thông tin giả.

Châu Âu đủ giàu và đủ mạnh để tự vệ. Nhưng người châu Âu sẽ không làm như vậy trừ khi Mỹ thôi làm điều đó cho họ.

Đức lo lắng cho mùa Đông sắp tới

Đức lo lắng cho mùa Đông sắp tới

Bất chấp mùa Hè nóng bức, nhiều người ở Đức đang bận tâm về mùa Đông sắp tới...

Nga: Hàng loạt quyết định của NATO khiến an ninh châu Âu mất ổn định

Nga: Hàng loạt quyết định của NATO khiến an ninh châu Âu mất ổn định

Thư ký Hội đồng An ninh Nga Nikolai Patrushev cho biết, quyết định của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) về việc ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Sau Mỹ, loạt ngân hàng châu Âu giao dịch trái phiếu Nga

Sau Mỹ, loạt ngân hàng châu Âu giao dịch trái phiếu Nga

Baoquocte.vn. Ba ngân hàng châu Âu gồm UBS (Thụy Sỹ), Deutsche Bank (Đức) và Barclays (Anh) vẫn tiếp tục giao dịch trái phiếu Nga.
Những giải pháp thích nghi của châu Âu khi giá năng lượng tăng cao

Những giải pháp thích nghi của châu Âu khi giá năng lượng tăng cao

Baoquocte.vn. Giá bán buôn điện và khí đốt tăng mạnh, các hộ gia đình ở châu Âu phải đối mặt với hóa đơn năng lượng cao hơn nhiều trong năm nay ...
Rác thải nhựa và hành động của các nước ASEAN

Rác thải nhựa và hành động của các nước ASEAN

Baoquocte.vn. Trước thách thức rác thải nhựa, ASEAN xây dựng lộ trình kinh tế tuần hoàn, hướng đến phát triển bền vững.
Vấn đề Đài Loan: Bắc Kinh hối Washington tuân thủ nguyên tắc ‘một Trung Quốc’, cảnh báo về đợt căng thẳng mới

Vấn đề Đài Loan: Bắc Kinh hối Washington tuân thủ nguyên tắc ‘một Trung Quốc’, cảnh báo về đợt căng thẳng mới

Baoquocte.vn. Trung Quốc thúc giục Mỹ ‘rút ra bài học từ lịch sử’, từ đó tôn trọng 3 thông cáo chung Trung-Mỹ và nguyên tắc ‘một Trung Quốc’ tại eo biển ...
Chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh ngày 18/8: Aubameyang từ chối Chelsea; MU cần viện binh chất lượng và đang đàm phán Casemiro

Chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh ngày 18/8: Aubameyang từ chối Chelsea; MU cần viện binh chất lượng và đang đàm phán Casemiro

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên Báo Thế giới và Việt Nam.
Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia: Ukraine lập trung tâm xử lý khủng hoảng, NATO lo lắng, Nga phủ nhận cáo buộc

Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia: Ukraine lập trung tâm xử lý khủng hoảng, NATO lo lắng, Nga phủ nhận cáo buộc

Baoquocte.vn. Ukraine, Nga và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã đưa ra một số tuyên bố mới về nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia.
Trung Quốc dự tập trận tại Nga, Mỹ nói gì?

Trung Quốc dự tập trận tại Nga, Mỹ nói gì?

Baoquocte.vn. Ngày 17/8, Mỹ đã hạ thấp quan ngại cho rằng những cuộc tập trận theo kế hoạch có Nga, Trung Quốc, Ấn Độ và các nước khác sẽ ảnh hưởng ...
Diễn viên Hồng Diễm sang trọng và đẹp mắt cùng thời trang công sở

Diễn viên Hồng Diễm sang trọng và đẹp mắt cùng thời trang công sở

Baoquocte.vn. Dù trên phim hay ở đời thường, diễn viên Hồng Diễm chuộng các kiểu suit, quần suông... toát lên nét quyền lực, sang trọng.
Giá cà phê hôm nay 18/8: Tiếp nối xu hướng tiêu cực, người tiêu dùng Mỹ vẫn chi tiêu mạnh, cà phê được mùa?

Giá cà phê hôm nay 18/8: Tiếp nối xu hướng tiêu cực, người tiêu dùng Mỹ vẫn chi tiêu mạnh, cà phê được mùa?

Baoquocte.vn. Giá cà phê kỳ hạn tiếp nối xu hướng tiêu cực khi nhà đầu tư lo ngại sự suy thoái của nền kinh tế Trung Quốc và kỳ vọng vào ...
Trung Quốc nuôi dưỡng hơn 4.000 doanh nghiệp SME làm mô hình chuyển đổi số

Trung Quốc nuôi dưỡng hơn 4.000 doanh nghiệp SME làm mô hình chuyển đổi số

Baoquocte.vn. Trung Quốc sẽ xây dựng 4.000 đến 6.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ thành các mô hình chuyển đổi kỹ thuật số.
Năm điểm nổi bật của Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 55

Năm điểm nổi bật của Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 55

Baoquocte.vn. Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 55 và các hội nghị liên quan đã diễn ra thành công giữa hàng loạt khủng hoảng và biến động.
'Khoản đầu tư' lớn của Mỹ ở Biển Đông

'Khoản đầu tư' lớn của Mỹ ở Biển Đông

Baoquocte.vn. Học giả Greg Poling của CSIS (Mỹ) ngày 14/8 nhận định nghiên cứu lịch sử cho thấy Mỹ có lợi ích và đang tiếp tục cam kết tại Biển Đông.
Thủ tướng Nhật Bản: 'Không thể chậm trễ dù chỉ một chút trong giải quyết vấn đề ngoại giao và an ninh'

Thủ tướng Nhật Bản: 'Không thể chậm trễ dù chỉ một chút trong giải quyết vấn đề ngoại giao và an ninh'

Baoquocte.vn. Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio và nội các mới của ông đã đưa ra những ưu tiên chính sách rõ ràng trong một bối cảnh mới đầy phức tạp.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tự tin với thành quả ngoại giao, đã đến lúc 'thảnh thơi' đợi 'trái ngọt'?

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tự tin với thành quả ngoại giao, đã đến lúc 'thảnh thơi' đợi 'trái ngọt'?

Baoquocte.vn. Những nỗ lực ngoại giao của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đã giúp ông có điểm cộng trong chiến dịch bầu cử vào năm sau.
ASEAN có thật sự cần ngôn ngữ chính thức thứ hai hay không?

ASEAN có thật sự cần ngôn ngữ chính thức thứ hai hay không?

Baoquocte.vn. Việc thiết lập một ngôn ngữ chính thức thứ hai cho ASEAN là không cần thiết khi xét đến sự đa dạng văn hóa và truyền thống giữa các quốc gia.
200 phút hội đàm cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Trung Quốc thẳng thắn vạch 'lằn ranh đỏ' với Hàn Quốc

200 phút hội đàm cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Trung Quốc thẳng thắn vạch 'lằn ranh đỏ' với Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Chuyến thăm Trung Quốc của Ngoại trưởng Hàn Quốc diễn ra trong bối cảnh khu vực nảy sinh nhiều vấn đề, đẩy quan hệ Hàn-Trung vào 'thế khó'.
Phiên bản di động