Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung: Hồi chuông cảnh báo cho các nền kinh tế tiên tiến?

Hoà Bình
(Theo SCMP)
Khi Hoa Kỳ tăng cường hỗ trợ các ngành công nghiệp trong nước và mở rộng thuế quan đối với Trung Quốc, nhiều đồng minh của nước này có thể mất đi quyền định giá của họ. Xin giới thiệu cùng bạn đọc bài viết đăng trên tờ SCMP của Tiến sĩ Andy Xie, một nhà kinh tế độc lập có trụ sở tại Thượng Hải chuyên về Trung Quốc và châu Á, đồng thời viết, diễn thuyết và tư vấn về kinh tế và thị trường tài chính toàn cầu.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung có thể là hồi chuông báo tử cho các nền kinh tế tiên tiến

Chiến lược kiềm chế Trung Quốc của Hoa Kỳ và sự chuyển dịch sang tái công nghiệp hóa đang thu hẹp thị trường của các ngành công nghiệp cạnh tranh ở các nền kinh tế có thu nhập cao. Cuối cùng, các nền kinh tế này có thể phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng tăng với một Trung Quốc độc lập về công nghệ, cũng như giá nguyên liệu thô cao hơn.

Các nền kinh tế có thu nhập cao như Đức, Nhật Bản và Hàn Quốc, đã tạo ra các ngách cạnh tranh của họ trong nền kinh tế toàn cầu lấy Hoa Kỳ làm trung tâm từ sau Chiến tranh Thế giới thứ Hai. Họ đạt được lợi thế về sức mạnh định giá trong các lĩnh vực cụ thể như công nghệ, sản xuất hoặc xây dựng thương hiệu.

Quyền định giá trong các lĩnh vực phù hợp là chìa khóa để đạt được vị thế thu nhập cao. Sau khi Trung Quốc đưa ra chính sách cải cách và mở cửa cách đây bốn thập kỷ và gia nhập nền kinh tế toàn cầu, những lợi thế mà các nền kinh tế thu nhập cao đạt được đã được khuếch đại. Chi phí đã được giảm xuống khi một số nước trên chuyển sản xuất sang Trung Quốc.

Sự cân bằng này đã bị căng thẳng do sự phát triển công nghệ nhanh chóng của Trung Quốc và sự tinh vi trong sản xuất được cải thiện. Cuộc chiến giá cả trên thị trường ô tô của Trung Quốc là một ví dụ điển hình. Đây là thị trường lớn nhất thế giới và đã bị các công ty đa quốc gia thống trị trong nhiều thập kỷ. Họ sản xuất ô tô tại Trung Quốc với chi phí thấp và bán chúng với giá cao. Sự trỗi dậy của các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đã thay đổi động lực đó. Các nhà sản xuất ô tô toàn cầu hiện đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kéo dài.

Chiến lược kiềm chế Trung Quốc của Hoa Kỳ là một đòn giáng nữa vào các nền kinh tế tiên tiến này. Hoa Kỳ muốn làm suy yếu hoặc đảo ngược sự trỗi dậy công nghệ của Trung Quốc. Một phương pháp để thực hiện điều này là cắt đứt Trung Quốc khỏi chuỗi cung ứng công nghệ cao.

Những hạn chế đối với việc Trung Quốc tiếp cận các thiết bị cần thiết để sản xuất chip có lẽ là minh họa tốt nhất. Chúng thu hẹp thị trường cho các cường quốc có thu nhập cao này. Khi Trung Quốc phát triển chuỗi cung ứng của riêng mình, họ sẽ cạnh tranh ở các thị trường nước ngoài, làm giảm thêm doanh thu của họ.

Các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ cho đến nay vẫn chưa có hiệu quả. Những tiến bộ về công nghệ của Trung Quốc không có dấu hiệu chậm lại. Tuy nhiên, chính quyền Hoa Kỳ tiếp theo có khả năng sẽ mở rộng lệnh trừng phạt công nghệ đối với Trung Quốc.

Các nhà sản xuất chip của Hoa Kỳ đã có thể bán nhiều sản phẩm hơn khi các lệnh trừng phạt hiện tại chưa áp dụng, nhiều khả năng sẽ bù đắp cho bất kỳ doanh số nào bị mất. Nhưng nếu Hoa Kỳ mở rộng danh sách trừng phạt mạnh mẽ vào năm tới, doanh thu có thể giảm đáng kể.

Để đáp trả, Trung Quốc có thể sẽ đổ nhiều nguồn lực hơn vào các công nghệ mà Hoa Kỳ từ chối cho họ tiếp cận. Nếu chiến lược đó thành công, rất có thể Hoa Kỳ sẽ mất vĩnh viễn thị trường Trung Quốc và theo thời gian, cạnh tranh ở các thị trường khác. Khi nói đến sản xuất, Trung Quốc có chi phí thấp hơn và quy mô lớn hơn. Các cường quốc tầm trung như Đức và Nhật Bản sẽ ở thế bất lợi đáng kể.

Hoa Kỳ đã hướng đến mục tiêu tái công nghiệp hóa trong nhiều năm và dường như có một cảm giác cấp bách trong giới tinh hoa chính sách của Hoa Kỳ. Trợ cấp sản xuất trong Đạo luật Giảm lạm phát là một ví dụ điển hình.

Chính quyền tiếp theo có thể sẽ tăng cường các biện pháp hỗ trợ các ngành công nghiệp quốc gia. Trợ cấp có thể được mở rộng, tất nhiên là vẫn tiếp tục vai trò của thị trường tự do. Thuế quan có thể được tăng đối với các quốc gia khác ngoài Trung Quốc. Việc mua sắm của chính phủ Hoa Kỳ và các nhà thầu của họ có thể trở thành điều kiện tùy thuộc vào việc nội địa hóa sản xuất.

Một trong những cách nhanh nhất để Hoa Kỳ tái công nghiệp hóa là di dời sản xuất khỏi các đồng minh của mình vào trong biên giới của mình. Tuy nhiên, việc dựa vào năng lực địa phương đã không hiệu quả và không có khả năng hiệu quả trong tương lai.

Việc mất quyền tiếp cận thị trường Trung Quốc, sự cạnh tranh gia tăng của Trung Quốc và giảm xuất khẩu sang Hoa Kỳ có thể làm rỗng ruột nền kinh tế của các cường quốc trung bình. Họ cũng có thể bị ép mua năng lượng và khoáng sản từ Hoa Kỳ. Các điều khoản thương mại của họ đang trên đà đi xuống.

Sức mạnh của các loại tiền tệ ở các nền kinh tế có thu nhập cao phụ thuộc vào các điều khoản thương mại của họ. Khi họ mất đi các ngành công nghiệp có sức mạnh định giá, họ có thể được cho là không khác gì các nền kinh tế có thu nhập trung bình. Trong môi trường địa chính trị hiện tại, tiền tệ của họ đang phải đối mặt với xu hướng giảm. Những gì đang xảy ra với đồng yên sẽ lan sang các loại tiền tệ của các cường quốc trung bình khác.

Đồng USD bị định giá quá cao, thể hiện qua thâm hụt tài khoản vãng lai và tài chính lớn của Hoa Kỳ. Khi tiền tệ của các cường quốc trung bình suy giảm, đồng USD sẽ trở nên được định giá quá cao hơn nữa.

Đồng đô la được giữ vững nhờ dòng tiền chảy vào. Sự thống trị của đồng đô la trên thị trường tiền tệ toàn cầu giúp điều này trở nên khả thi.

Đông Á chiếm phần lớn tiền tiết kiệm toàn cầu. Một số chính trị gia Hoa Kỳ đã thảo luận về khả năng xảy ra chiến tranh ở Đài Loan. Một tác động của điều này là khiến những người giàu trong khu vực sợ hãi chuyển tiền ra ngoài. Điều đó có khả năng dẫn đến việc mua nhiều tài sản bằng USD hơn.

Hoa Kỳ cần một giá trị thực tế cho đồng USD để có thể tái công nghiệp hóa trong dài hạn. Điều đó đòi hỏi Trung Quốc phải định giá lại đồng tiền của mình. Tuy nhiên, Trung Quốc không thể bị ép buộc phải làm như vậy, như Nhật Bản đã làm trong Hiệp định Plaza năm 1985. Hoa Kỳ sẽ phải đạt được thỏa thuận với Trung Quốc để đạt được điều đó. Trung Quốc chắc chắn sẽ yêu cầu nhiều nhượng bộ để đổi lại. Khi Hoa Kỳ sẵn sàng đối phó đúng mực với Trung Quốc, giá trị của đồng USD sẽ bình thường trở lại.

Tiến sĩ Andy Xie là một nhà kinh tế học độc lập có trụ sở tại Thượng Hải, chuyên về Trung Quốc và châu Á, đồng thời viết, phát biểu và tư vấn về kinh tế toàn cầu và thị trường tài chính. Ông gia nhập Morgan Stanley vào năm 1997 và là giám đốc điều hành kiêm trưởng nhóm kinh tế châu Á - Thái Bình Dương của công ty cho đến năm 2006. Trước đó, ông đã dành hai năm làm việc tại Ngân hàng Macquarie ở Singapore, nơi ông giữ chức phó giám đốc tài chính doanh nghiệp. Ông cũng có năm năm làm nhà kinh tế học tại Ngân hàng Thế giới. Ông được tạp chí Bloomberg bình chọn là một trong 50 người có ảnh hưởng nhất trong lĩnh vực tài chính vào năm 2013.
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: Thương mại đầu tư của Việt Nam và Ấn Độ sẽ tăng lên mạnh mẽ

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: Thương mại đầu tư của Việt Nam và Ấn Độ sẽ tăng lên mạnh mẽ

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho rằng, chuyến thăm cấp Nhà nước đến Ấn Độ từ ngày 30/7-1/8 của ...

Hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư giữa Việt Nam và Suriname còn rất nhiều tiềm năng

Hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư giữa Việt Nam và Suriname còn rất nhiều tiềm năng

Quan hệ Việt Nam-Suriname trong lĩnh vực chính trị - ngoại giao phát triển tốt, tuy nhiên về lĩnh vực kinh tế, thương mại và ...

Đọc thêm

Campuchia-Azerbaijan cam kết tăng cường hợp tác

Campuchia-Azerbaijan cam kết tăng cường hợp tác

Campuchia và Azerbaijan đã cam kết củng cố quan hệ song phương, mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực.
Triết lý 'Ngũ phương hưởng lợi' trong hành trình hơn 26 năm của Hanel PT

Triết lý 'Ngũ phương hưởng lợi' trong hành trình hơn 26 năm của Hanel PT

Được tôn vinh “Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu – Cúp Thánh Gióng” năm 2026, bà Trần Thị Thu Trang, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Hanel PT, cho ...
Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Khon Kaen (Thái Lan) đã tiếp và làm việc với Thiếu tướng Phairach Pookcharoen, Tư lệnh cảnh sát Hoàng gia Thái Lan.
Cập nhật bảng giá xe Suzuki Satria F150 FI mới nhất tháng 10/2026

Cập nhật bảng giá xe Suzuki Satria F150 FI mới nhất tháng 10/2026

Bảng giá xe Suzuki Satria F150 FI mới nhất tháng 10/2026 tại các đại lý trên cả nước sẽ được cập nhật chi tiết trong bài viết dưới đây.
Nữ doanh nhân phát triển nông nghiệp sạch ở Lâm Đồng

Nữ doanh nhân phát triển nông nghiệp sạch ở Lâm Đồng

Doanh nhân Bùi Thị Khánh Hòa, Giám đốc Công ty Cổ phần Nông nghiệp sạch Đắk Nông (tỉnh Lâm Đồng), vừa được vinh danh tại Cúp Thánh Gióng 2026, ghi ...
Top 4 xe sedan cỡ C bán chạy nhất tháng 9/2026: Mazda3 tiếp tục dẫn đầu

Top 4 xe sedan cỡ C bán chạy nhất tháng 9/2026: Mazda3 tiếp tục dẫn đầu

Top 4 xe sedan cỡ C bán chạy nhất tháng 9/2026 tại Việt Nam, Mazda3 vẫn tiếp tục dẫn đầu với 205 chiếc bán ra, xếp thứ 2 là Honda ...
Campuchia-Azerbaijan cam kết tăng cường hợp tác

Campuchia-Azerbaijan cam kết tăng cường hợp tác

Campuchia và Azerbaijan đã cam kết củng cố quan hệ song phương, mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực.
Mexico yêu cầu các nền tảng số tăng cường bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Mexico yêu cầu các nền tảng số tăng cường bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Mexico yêu cầu Meta, TikTok và X chủ động hạn chế trẻ em tiếp xúc với nội dung độc hại trên mạng, đồng thời tuân thủ quy định trong vòng một tháng.
Xung đột leo thang ở Yemen: Thủ tướng al-Zindani kêu gọi quốc tế hành động khẩn, lực lượng Houthi bắn trúng máy bay Saudi Arabia

Xung đột leo thang ở Yemen: Thủ tướng al-Zindani kêu gọi quốc tế hành động khẩn, lực lượng Houthi bắn trúng máy bay Saudi Arabia

Yemen kêu gọi LHQ và Hội đồng Bảo an LHQ khẩn trương có biện pháp chấm dứt việc lực lượng Houthi bao vây thành phố Taiz.
Mở rộng chiến dịch chống buôn bán ma túy, Mỹ đưa hàng trăm binh sĩ tới Mỹ Latinh tập trận

Mở rộng chiến dịch chống buôn bán ma túy, Mỹ đưa hàng trăm binh sĩ tới Mỹ Latinh tập trận

Mỹ đưa hàng trăm binh sĩ tới Mỹ Latinh để huấn luyện cùng lực lượng các nước trong khu vực giữa lúc đẩy mạnh chiến dịch chống buôn bán ma túy.
Tổng thống Ukraine nuối tiếc vì đang mất đi một đối tác mạnh, đề nghị Anh tăng hỗ trợ

Tổng thống Ukraine nuối tiếc vì đang mất đi một đối tác mạnh, đề nghị Anh tăng hỗ trợ

Tổng thống Ukraine không hài lòng sau khi Mỹ nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với xuất khẩu dầu diesel của Nga.
Colombia chính thức mở Đại sứ quán tại Jerusalem, Palestine lên tiếng

Colombia chính thức mở Đại sứ quán tại Jerusalem, Palestine lên tiếng

Colombia đã trở thành quốc gia thứ 10 mở Đại sứ quán tại thành phố Jerusalem, đồng thời khôi phục FTA với Israel.
Ukraine trong tính toán của Tổng thống Mỹ Donald Trump: Hòa bình hay bước ngoặt chiến lược?

Ukraine trong tính toán của Tổng thống Mỹ Donald Trump: Hòa bình hay bước ngoặt chiến lược?

Trong khi Mỹ tìm kiếm một giải pháp thực dụng cho xung đột Ukraine, Anh và nhiều nước châu Âu vẫn nhấn mạnh yêu cầu duy trì sức ép đối với Nga.
‘Lý thuyết chiến thắng’ và lằn ranh đỏ

‘Lý thuyết chiến thắng’ và lằn ranh đỏ

Diễn đàn An ninh Warsaw tại Ba Lan (12-13/10) có nhiều nội dung đáng chú ý liên quan tới ‘lý thuyết chiến thắng’ của NATO.
Hành trình nước rút của Tổng thống Trump

Hành trình nước rút của Tổng thống Trump

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang tích cực vận động nhằm duy trì quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ vào ngày 3/11 tới.
Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Phép thử quyền lực với Tổng thống Trump

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Phép thử quyền lực với Tổng thống Trump

Bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tới đây sẽ quyết định 470 ghế tại Quốc hội Mỹ, gồm toàn bộ 435 ghế Hạ viện và 35 ghế Thượng viện.
Ukraine trước bài toán chiến tranh tiêu hao: Khi tiền, người và niềm tin đều trở thành giới hạn

Ukraine trước bài toán chiến tranh tiêu hao: Khi tiền, người và niềm tin đều trở thành giới hạn

Xung đột Nga-Ukraine đang đi vào một giai đoạn mà sức chịu đựng về kinh tế, nhân lực và xã hội cũng có thể trở thành yếu tố quyết định.
Bầu cử Tổng thống Brazil: Bước ngoặt chính trị

Bầu cử Tổng thống Brazil: Bước ngoặt chính trị

Cuộc bầu cử Tổng thống Brazil năm 2026 sẽ phải bước vào vòng hai để chọn ra người lãnh đạo đất nước trong bốn năm sắp tới.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Công nghệ số trong bảo tồn di sản: ‘Bảo hiểm’ cho ký ức

Công nghệ số trong bảo tồn di sản: ‘Bảo hiểm’ cho ký ức

Di sản văn hóa có thể biến mất bất cứ lúc nào và công nghệ số đang dần trở thành một lớp bảo vệ mới cho những lớp ký ức ấy.
Kinh tế bạc: Khi tuổi già trở thành nguồn lực

Kinh tế bạc: Khi tuổi già trở thành nguồn lực

Dân số thế giới đang bước vào giai đoạn già hóa nhanh chóng, tạo điều kiện cho một khái niệm chung đang dần định hình: Kinh tế bạc.
Kinh tế xanh: Cuộc đua tái cấu trúc toàn cầu

Kinh tế xanh: Cuộc đua tái cấu trúc toàn cầu

Kinh tế xanh không đơn thuần là câu chuyện về giảm phát thải hay bảo vệ môi trường.
5 'mặt trận' định hình cuộc đua trí tuệ nhân tạo Mỹ-Trung Quốc

5 'mặt trận' định hình cuộc đua trí tuệ nhân tạo Mỹ-Trung Quốc

Mỹ và Trung Quốc đang cạnh tranh vị thế dẫn đầu về trí tuệ nhân tạo (AI), với những lợi thế khác nhau ở từng khâu của chuỗi công nghệ.
Nghị định thư Montreal: ‘Chiếc ô’ của bầu khí quyển

Nghị định thư Montreal: ‘Chiếc ô’ của bầu khí quyển

Nghị định thư Montreal không chỉ giúp tầng ozone hồi phục mà còn giải quyết một bài toán mới: Làm mát Trái đất mà không làm nóng thêm khí hậu.
Phiên bản di động