Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung Quốc: Bắc Kinh đã bị tụt lại phía sau, quan hệ với Washington và EU nguội lạnh dần?

Chu Văn
Các nền kinh tế lớn ngày càng hạn chế sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Nhưng nhiều nền kinh tế mới nổi và các nước xuất khẩu hàng hóa khác vẫn tiếp tục phụ thuộc nhiều hơn vào Bắc Kinh.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung Quốc: Bắc Kinh
Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung Quốc: Bắc Kinh đã bị tụt lại phía sau, quan hệ với Washington và EU nguội lạnh dần? (Nguồn: Adobe stock)

Mỹ, Nhật Bản và các nền kinh tế lớn khác đã hạn chế sự phụ thuộc vào Trung Quốc kể từ khi cuộc chiến thương mại giữa Washington và Bắc Kinh bắt đầu cách đây 5 năm, "phủ bóng đen" lên tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Theo dữ liệu từ Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) được Nikkei phân tích, thương mại kết hợp của Trung Quốc với Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Liên minh châu Âu (EU) đạt tổng cộng 2.000 tỷ USD, chiếm 35% tổng khối lượng thương mại G20.

Năm 2023, Trung Quốc tụt lại phía sau Mexico với tư cách là nước xuất khẩu hàng đầu sang Mỹ, do người Mỹ đã nhập khẩu nhiều đồ điện tử và các sản phẩm khác từ nơi khác hơn.

Nhập khẩu điện thoại thông minh của Mỹ từ Trung Quốc đã giảm khoảng 10% trong 11 tháng kể từ đầu năm 2023, trong khi nhập khẩu từ Ấn Độ tăng gấp 5 lần. Nhập khẩu máy tính xách tay từ Trung Quốc giảm khoảng 30%, trong khi nhập khẩu từ Việt Nam tăng gấp 4 lần.

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung bắt đầu vào năm 2018 dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, với việc Washington áp đặt mức thuế sâu rộng đối với hàng nhập khẩu của Trung Quốc. Tổng thống Joe Biden đã giữ nguyên nhiều cơ chế trong số đó khi ông thúc đẩy “kết nối bạn bè” hoặc chuyển nhiều chuỗi cung ứng hơn sang các nước thân thiện với Mỹ.

Trong khi đó, trong giai đoạn này, xuất khẩu của Nhật Bản và Hàn Quốc sang Trung Quốc cũng giảm. Mỹ đã trở thành điểm đến lớn nhất cho hàng xuất khẩu của Nhật Bản vào năm ngoái lần đầu tiên sau 4 năm, vượt qua Trung Quốc. Xuất khẩu hàng tháng của Hàn Quốc sang Mỹ cũng vượt xa xuất khẩu sang Trung Quốc vào tháng 12/2023, lần đầu tiên sau 20 năm.

Ngay cả châu Âu, nơi có mối quan hệ thương mại chặt chẽ với Trung Quốc, dường như cũng đang thu hẹp quy mô. Trung Quốc đã tụt xuống vị trí thứ ba từ vị trí đầu tiên trong số các nhà xuất khẩu sang Anh trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 11/2023.

Nhà kinh tế cấp cao Benjamin Caswell tại Viện Nghiên cứu kinh tế và xã hội quốc gia ở Anh, cho biết, các công ty đang tìm cách tách chuỗi cung ứng của họ khỏi Trung Quốc trong bối cảnh mối quan hệ giữa Bắc Kinh với Mỹ và châu Âu trở nên nguội lạnh.

Nhập khẩu của Đức từ Trung Quốc đã giảm 13% trong năm 2023 do chính phủ của Thủ tướng Olaf Scholz có lập trường cứng rắn hơn với Bắc Kinh. Mỹ, quốc gia đang có tốc độ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, dự kiến sẽ vượt Trung Quốc trở thành đối tác thương mại hàng đầu của Đức trong năm nay.

Mỹ và các đối tác đang theo đuổi chiến lược “giảm rủi ro” hoặc giảm sự phụ thuộc vào thương mại Trung Quốc để tăng cường an ninh kinh tế của họ. Suy thoái kinh tế của Trung Quốc càng đẩy nhanh xu hướng này.

Tuy nhiên, nhiều nước mới nổi và các nước xuất khẩu hàng hóa vẫn tiếp tục phụ thuộc nhiều vào Trung Quốc.

Xuất khẩu của Brazil sang Trung Quốc đã tăng khoảng 60% trong khi nhập khẩu tăng khoảng 50% kể từ năm 2019 - trước khi dịch Covid-19 lan rộng ra toàn cầu - vượt xa đáng kể tốc độ tăng trưởng thương mại với Mỹ của quốc gia Nam Mỹ này.

Xuất khẩu quặng sắt và đậu nành đặc biệt mạnh mẽ. Brazil mong muốn tăng cường quan hệ thương mại với Trung Quốc, bao gồm cả việc mở rộng các giao dịch dựa trên đồng nhân dân tệ và đồng real mà không sử dụng đồng USD làm trung gian.

Trong số các đối tác của Mỹ, Australia chứng kiến xuất khẩu sang Trung Quốc tăng 17% vào năm 2023. Thủ tướng Anthony Albanese đã nỗ lực hàn gắn mối quan hệ với Bắc Kinh kể từ khi nhậm chức, dẫn đến xuất khẩu bông và đồng tăng lên.

Tổng cục Hải quan Trung Quốc báo cáo rằng, tỷ trọng của Mỹ trong tổng thương mại của Trung Quốc đã giảm 2,5 điểm phần trăm trong 5 năm tính đến năm 2023. Nhật Bản và Hàn Quốc chứng kiến tỷ trọng của họ giảm lần lượt 1,7 và 1,5 điểm phần trăm, trong khi Đức giảm 0,5 điểm và Anh thêm 0,1 điểm.

Ngược lại, thị phần của các thành viên ASEAN tăng 2,6 điểm phần trăm, khi ngày càng có nhiều công ty Trung Quốc thâm nhập vào Đông Nam Á. Thị phần của Brazil tăng 0,7 điểm. Nga tăng 1,7 điểm.

Trung Quốc tăng cường nhập khẩu năng lượng từ Nga khi các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với việc Moscow buộc nước này phải bán dầu thô và khí đốt tự nhiên với giá chiết khấu.

Các doanh nghiệp Trung Quốc cũng đang đổ xô vào Mexico, quốc gia có hiệp định thương mại tự do với Mỹ. Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Mexico đã đạt mức kỷ lục vào năm ngoái, khiến Washington phải kêu gọi chính quyền Mexico tiến hành sàng lọc chặt chẽ hơn.

Tuy nhiên, sự gia tăng nhập khẩu của Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ của nước tiếp nhận với Bắc Kinh. Thâm hụt thương mại của Italy với Trung Quốc đã tăng khoảng 40% kể từ năm 2019, khi nước này trở thành quốc gia Nhóm các nước công nghiệp hàng đầu thế giới (G7) duy nhất ký tham gia sáng kiến xây dựng cơ sở hạ tầng sáng kiến "Vành đai và Con đường" (BRI). Tuy nhiên, vào tháng 12 năm ngoái, Italy đã tuyên bố họ sẽ rời khỏi BRI.

Hàn Quốc mang tàu đổ bộ No Jeok Bong và 330 binh sĩ tham gia tập trận đa quốc gia Hổ mang vàng ở Thái Lan

Hàn Quốc mang tàu đổ bộ No Jeok Bong và 330 binh sĩ tham gia tập trận đa quốc gia Hổ mang vàng ở Thái Lan

Hãng thông tấn Yonhap dẫn thông tin từ Bộ Quốc phòng Hàn Quốc xác nhận tàu đổ bộ No Jeok Bong 4.900 tấn, chở theo ...

Thái Lan và Australia xem xét miễn thị thực lẫn nhau, cam kết cùng làm điều này để thúc đẩy du lịch

Thái Lan và Australia xem xét miễn thị thực lẫn nhau, cam kết cùng làm điều này để thúc đẩy du lịch

Thái Lan và Australia đã nhất trí xem xét khả năng áp dụng cơ chế miễn thị thực chung, nhằm tạo điều kiện thuận lợi ...

Bầu cử Indonesia: Đội mưa đi bầu tổng thống, cử tri kỳ vọng những gì vào chính phủ mới?

Bầu cử Indonesia: Đội mưa đi bầu tổng thống, cử tri kỳ vọng những gì vào chính phủ mới?

Sáng 14/2, tất cả 820.161 điểm bỏ phiếu ở Indonesia đã chính thức mở cửa để tiếp nhận lá phiếu của hơn 204,8 triệu cử ...

Doanh nhân Argentina: Việt Nam là thị trường có nhiều 'cơ hội và rất đa dạng', đừng bỏ lỡ thời cơ!

Doanh nhân Argentina: Việt Nam là thị trường có nhiều 'cơ hội và rất đa dạng', đừng bỏ lỡ thời cơ!

Tờ La Nacion của Argentina vừa có bài viết nói về kinh nghiệm của doanh nhân Argentina đầu tư tại Việt Nam và kêu gọi ...

Kinh tế Ukraine được IMF tung thêm 'phao' cứu trợ, nhưng vẫn khó nói về những làn gió ngược chưa thể đoán trước

Kinh tế Ukraine được IMF tung thêm 'phao' cứu trợ, nhưng vẫn khó nói về những làn gió ngược chưa thể đoán trước

Ngày 13/2, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cho biết, tổ chức này đã chính thức ra mắt quỹ tín thác mới mang tên Quỹ ...

(theo asia.nikkei)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Ukraine cáo buộc Nga tập kích tên lửa vào Kiev

Ukraine cáo buộc Nga tập kích tên lửa vào Kiev

Theo The Kyiv Independent đưa tin, nhiều quận tại thủ đô Kiev rạng sáng 24/5 đã hứng chịu các đợt tấn công đường không do quân đội Nga thực hiện.
Sẵn sàng triển khai xăng E10 trên toàn quốc từ ngày 1/6

Sẵn sàng triển khai xăng E10 trên toàn quốc từ ngày 1/6

Đại diện Petrolimex khẳng định doanh nghiệp đã sẵn sàng bảo đảm cung ứng ổn định xăng E10 khi triển khai đồng bộ trên toàn quốc từ ngày 1/6.
Pep Guardiola và thập kỷ định hình đế chế Man City

Pep Guardiola và thập kỷ định hình đế chế Man City

Trong một thập kỷ dẫn dắt Manchester City, HLV Pep Guardiola không chỉ thay đổi lịch sử đội bóng thành Manchester mà còn góp phần tái định hình bóng đá ...
Tham vọng đổ bộ Mặt trăng vào năm 2030, Trung Quốc đưa phi hành gia lên không gian trong một năm

Tham vọng đổ bộ Mặt trăng vào năm 2030, Trung Quốc đưa phi hành gia lên không gian trong một năm

Trung Quốc sẽ đưa một phi hành gia lên trạm vũ trụ trong thời gian một năm, bắt đầu từ ngày 24/5.
Mỹ tiến hành tập trận quân sự trên bầu trời thủ đô Venezuela

Mỹ tiến hành tập trận quân sự trên bầu trời thủ đô Venezuela

Quân đội Mỹ ngày 23/5 đã tiến hành một cuộc diễn tập quân sự trên bầu trời thủ đô Caracas của Venezuela.
Lan tỏa yêu thương tới bệnh nhân ung thư nghèo qua chương trình ‘Ngày mai tươi sáng’

Lan tỏa yêu thương tới bệnh nhân ung thư nghèo qua chương trình ‘Ngày mai tươi sáng’

Tối 23/5, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà dự Chương trình hỗ trợ bệnh nhân ung thư 2026 'Ngày mai tươi sáng'.
Giá heo hơi hôm nay 23/5: Điều chỉnh nhẹ tại một số địa phương, mặt bằng chung ổn định

Giá heo hơi hôm nay 23/5: Điều chỉnh nhẹ tại một số địa phương, mặt bằng chung ổn định

Giá heo hơi hôm nay 23/5, tiếp tục có sự điều chỉnh nhẹ tại một số địa phương thuộc miền Trung – Tây Nguyên và miền Nam.
Giá nông sản hôm nay 23/5/2026: Giá cà phê khó dự báo, nhiều tác động từ nguồn cung; IEA cảnh báo cạn kiệt dầu dự trữ, giá có thể tăng đến đâu?

Giá nông sản hôm nay 23/5/2026: Giá cà phê khó dự báo, nhiều tác động từ nguồn cung; IEA cảnh báo cạn kiệt dầu dự trữ, giá có thể tăng đến đâu?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 23/5/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước:
Startup AI Việt và bài toán lợi thế bền vững

Startup AI Việt và bài toán lợi thế bền vững

vấn đề cốt lõi của startup AI ở tầng ứng dụng không chỉ là làm ra sản phẩm, mà còn là xây được những nền tảng khiến sản phẩm đó khó bị thay thế trong ...
EuroCham 2026: Tái định hình đô thị Việt Nam theo chiều đứng và mô hình phát triển tích hợp

EuroCham 2026: Tái định hình đô thị Việt Nam theo chiều đứng và mô hình phát triển tích hợp

EuroCham 2026 tạo không gian bàn về đô thị cao tầng Việt Nam, nhấn mạnh TOD, quy hoạch tích hợp và phát triển bền vững.
Bảo đảm việc làm bền vững nhìn từ trách nhiệm của công ty đa quốc gia

Bảo đảm việc làm bền vững nhìn từ trách nhiệm của công ty đa quốc gia

Việt Nam cần hoàn thiện khung pháp lý về lao động để thúc đẩy việc làm bền vững và nâng cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đa quốc gia.
Cân bằng quyền lợi của các chủ thể trong nền kinh tế chia sẻ tại Việt Nam

Cân bằng quyền lợi của các chủ thể trong nền kinh tế chia sẻ tại Việt Nam

Kinh tế chia sẻ phát triển nhanh tại Việt Nam, nhưng khoảng trống pháp lý vẫn khiến người dùng và người cung cấp dịch vụ chịu nhiều rủi ro.
Tập đoàn Đất Xanh tái cấu trúc toàn diện nhằm hướng tới mô hình tập đoàn bất động sản toàn cầu

Tập đoàn Đất Xanh tái cấu trúc toàn diện nhằm hướng tới mô hình tập đoàn bất động sản toàn cầu

Sáng 20/5, Công ty Cổ phần Tập đoàn Đất Xanh (HOSE: DXG) đã chính thức công bố tên gọi mới là Công ty Cổ phần BLUEMARQ GROUP, đồng thời cho ra mắt bộ nhận diện ...
Sky Real - Đại lý F1 phân phối chính thức dự án The Aspira

Sky Real - Đại lý F1 phân phối chính thức dự án The Aspira

Ngày 14/5, Sky Real chính thức nhận Giấy Chứng nhận Đại lý F1 Phân phối dự án The Aspira - biểu tượng sống năng lượng tiên phong giữa tâm mạch thành phố trẻ Dĩ An.
Chiến lược đầu tư tại đô thị sân bay

Chiến lược đầu tư tại đô thị sân bay

Trên thị trường bất động sản, lợi nhuận giữa các nhà đầu tư thường có sự chênh lệch đáng kể dù cùng tham gia vào một dự án.
Vượt qua nhiều đối thủ trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, một resort Việt Nam được vinh danh tại Trung Quốc

Vượt qua nhiều đối thủ trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, một resort Việt Nam được vinh danh tại Trung Quốc

The Grand Ho Tram được vinh danh tại hạng mục Resort quốc tế tốt nhất, vượt qua nhiều đối thủ trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Khởi công dư án Nam Mekong Grand tại 'lõi' đô thị Bình Dương

Khởi công dư án Nam Mekong Grand tại 'lõi' đô thị Bình Dương

Chiều 22/4, tại khu vực trung tâm phường Bình Dương (TP.HCM), Tập đoàn Nam Mê Kông (VC3) tổ chức lễ khởi công dự án Nam Mekong Grand Plaza. Đây là một trong những dự án ...
Tập đoàn Nam Mekong chính thức khởi công Tổ hợp căn hộ cao cấp Nam Mekong Grand Plaza tại Bình Dương

Tập đoàn Nam Mekong chính thức khởi công Tổ hợp căn hộ cao cấp Nam Mekong Grand Plaza tại Bình Dương

Ngày 22/04, tại “lõi” trung tâm Phường Bình Dương, TP.HCM, Tập đoàn Nam Mê Kông (VC3) đã trang trọng tổ chức Lễ khởi công dự án Nam Mekong Grand Plaza. Sự kiện không chỉ đánh ...
Nền tảng Thiện nguyện của MB chính thức được vinh danh tại World Summit Awards 2025

Nền tảng Thiện nguyện của MB chính thức được vinh danh tại World Summit Awards 2025

Ngày 22/5 vừa qua tại Vienne (Áo), nền tảng Thiện nguyện - giải pháp số do MB xây dựng, phát triển và vận hành - chính thức được vinh danh tại Giải thưởng Thượng đỉnh ...
Cha-Ching đến Huế: Tiếp tục hành trình gieo mầm kỹ năng tài chính cho trẻ em Việt Nam

Cha-Ching đến Huế: Tiếp tục hành trình gieo mầm kỹ năng tài chính cho trẻ em Việt Nam

Chương trình giáo dục tài chính dành cho trẻ em Cha-Ching tiếp tục được triển khai tại Trường Tiểu học Trần Quốc Toản, TP. Huế.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 22/5: Đồng USD tăng giá sau một lệnh cấm của Iran

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 22/5: Đồng USD tăng giá sau một lệnh cấm của Iran

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 22/5 cho thấy đà tăng giá của đồng USD sau khi Iran ban hành một lệnh cấm xuất khẩu.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 21/5: Đồng USD rời khỏi đỉnh vì một thông báo của Tổng thống Trump

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 21/5: Đồng USD rời khỏi đỉnh vì một thông báo của Tổng thống Trump

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 21/5 cho thấy đồng USD đã giảm giá khỏi mức cao nhất trong 6 tuần vì một thông báo của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/5: Đồng USD tăng giá so với Euro, Bảng Anh và Yen Nhật

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/5: Đồng USD tăng giá so với Euro, Bảng Anh và Yen Nhật

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/5 ghi nhận đồng USD tăng giá so với Euro, Bảng Anh và Yen Nhật.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/5: Đồng USD bất ngờ giảm vì một nguyên nhân

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/5: Đồng USD bất ngờ giảm vì một nguyên nhân

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/5 cho thấy đồng USD giảm giá sau tuần tăng mạnh.
Phiên bản di động