Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung Quốc: Bắc Kinh đã bị tụt lại phía sau, quan hệ với Washington và EU nguội lạnh dần?

Chu Văn
Các nền kinh tế lớn ngày càng hạn chế sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Nhưng nhiều nền kinh tế mới nổi và các nước xuất khẩu hàng hóa khác vẫn tiếp tục phụ thuộc nhiều hơn vào Bắc Kinh.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung Quốc: Bắc Kinh
Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung Quốc: Bắc Kinh đã bị tụt lại phía sau, quan hệ với Washington và EU nguội lạnh dần? (Nguồn: Adobe stock)

Mỹ, Nhật Bản và các nền kinh tế lớn khác đã hạn chế sự phụ thuộc vào Trung Quốc kể từ khi cuộc chiến thương mại giữa Washington và Bắc Kinh bắt đầu cách đây 5 năm, "phủ bóng đen" lên tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Theo dữ liệu từ Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) được Nikkei phân tích, thương mại kết hợp của Trung Quốc với Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Liên minh châu Âu (EU) đạt tổng cộng 2.000 tỷ USD, chiếm 35% tổng khối lượng thương mại G20.

Năm 2023, Trung Quốc tụt lại phía sau Mexico với tư cách là nước xuất khẩu hàng đầu sang Mỹ, do người Mỹ đã nhập khẩu nhiều đồ điện tử và các sản phẩm khác từ nơi khác hơn.

Nhập khẩu điện thoại thông minh của Mỹ từ Trung Quốc đã giảm khoảng 10% trong 11 tháng kể từ đầu năm 2023, trong khi nhập khẩu từ Ấn Độ tăng gấp 5 lần. Nhập khẩu máy tính xách tay từ Trung Quốc giảm khoảng 30%, trong khi nhập khẩu từ Việt Nam tăng gấp 4 lần.

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung bắt đầu vào năm 2018 dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, với việc Washington áp đặt mức thuế sâu rộng đối với hàng nhập khẩu của Trung Quốc. Tổng thống Joe Biden đã giữ nguyên nhiều cơ chế trong số đó khi ông thúc đẩy “kết nối bạn bè” hoặc chuyển nhiều chuỗi cung ứng hơn sang các nước thân thiện với Mỹ.

Trong khi đó, trong giai đoạn này, xuất khẩu của Nhật Bản và Hàn Quốc sang Trung Quốc cũng giảm. Mỹ đã trở thành điểm đến lớn nhất cho hàng xuất khẩu của Nhật Bản vào năm ngoái lần đầu tiên sau 4 năm, vượt qua Trung Quốc. Xuất khẩu hàng tháng của Hàn Quốc sang Mỹ cũng vượt xa xuất khẩu sang Trung Quốc vào tháng 12/2023, lần đầu tiên sau 20 năm.

Ngay cả châu Âu, nơi có mối quan hệ thương mại chặt chẽ với Trung Quốc, dường như cũng đang thu hẹp quy mô. Trung Quốc đã tụt xuống vị trí thứ ba từ vị trí đầu tiên trong số các nhà xuất khẩu sang Anh trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 11/2023.

Nhà kinh tế cấp cao Benjamin Caswell tại Viện Nghiên cứu kinh tế và xã hội quốc gia ở Anh, cho biết, các công ty đang tìm cách tách chuỗi cung ứng của họ khỏi Trung Quốc trong bối cảnh mối quan hệ giữa Bắc Kinh với Mỹ và châu Âu trở nên nguội lạnh.

Nhập khẩu của Đức từ Trung Quốc đã giảm 13% trong năm 2023 do chính phủ của Thủ tướng Olaf Scholz có lập trường cứng rắn hơn với Bắc Kinh. Mỹ, quốc gia đang có tốc độ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, dự kiến sẽ vượt Trung Quốc trở thành đối tác thương mại hàng đầu của Đức trong năm nay.

Mỹ và các đối tác đang theo đuổi chiến lược “giảm rủi ro” hoặc giảm sự phụ thuộc vào thương mại Trung Quốc để tăng cường an ninh kinh tế của họ. Suy thoái kinh tế của Trung Quốc càng đẩy nhanh xu hướng này.

Tuy nhiên, nhiều nước mới nổi và các nước xuất khẩu hàng hóa vẫn tiếp tục phụ thuộc nhiều vào Trung Quốc.

Xuất khẩu của Brazil sang Trung Quốc đã tăng khoảng 60% trong khi nhập khẩu tăng khoảng 50% kể từ năm 2019 - trước khi dịch Covid-19 lan rộng ra toàn cầu - vượt xa đáng kể tốc độ tăng trưởng thương mại với Mỹ của quốc gia Nam Mỹ này.

Xuất khẩu quặng sắt và đậu nành đặc biệt mạnh mẽ. Brazil mong muốn tăng cường quan hệ thương mại với Trung Quốc, bao gồm cả việc mở rộng các giao dịch dựa trên đồng nhân dân tệ và đồng real mà không sử dụng đồng USD làm trung gian.

Trong số các đối tác của Mỹ, Australia chứng kiến xuất khẩu sang Trung Quốc tăng 17% vào năm 2023. Thủ tướng Anthony Albanese đã nỗ lực hàn gắn mối quan hệ với Bắc Kinh kể từ khi nhậm chức, dẫn đến xuất khẩu bông và đồng tăng lên.

Tổng cục Hải quan Trung Quốc báo cáo rằng, tỷ trọng của Mỹ trong tổng thương mại của Trung Quốc đã giảm 2,5 điểm phần trăm trong 5 năm tính đến năm 2023. Nhật Bản và Hàn Quốc chứng kiến tỷ trọng của họ giảm lần lượt 1,7 và 1,5 điểm phần trăm, trong khi Đức giảm 0,5 điểm và Anh thêm 0,1 điểm.

Ngược lại, thị phần của các thành viên ASEAN tăng 2,6 điểm phần trăm, khi ngày càng có nhiều công ty Trung Quốc thâm nhập vào Đông Nam Á. Thị phần của Brazil tăng 0,7 điểm. Nga tăng 1,7 điểm.

Trung Quốc tăng cường nhập khẩu năng lượng từ Nga khi các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với việc Moscow buộc nước này phải bán dầu thô và khí đốt tự nhiên với giá chiết khấu.

Các doanh nghiệp Trung Quốc cũng đang đổ xô vào Mexico, quốc gia có hiệp định thương mại tự do với Mỹ. Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Mexico đã đạt mức kỷ lục vào năm ngoái, khiến Washington phải kêu gọi chính quyền Mexico tiến hành sàng lọc chặt chẽ hơn.

Tuy nhiên, sự gia tăng nhập khẩu của Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ của nước tiếp nhận với Bắc Kinh. Thâm hụt thương mại của Italy với Trung Quốc đã tăng khoảng 40% kể từ năm 2019, khi nước này trở thành quốc gia Nhóm các nước công nghiệp hàng đầu thế giới (G7) duy nhất ký tham gia sáng kiến xây dựng cơ sở hạ tầng sáng kiến "Vành đai và Con đường" (BRI). Tuy nhiên, vào tháng 12 năm ngoái, Italy đã tuyên bố họ sẽ rời khỏi BRI.

Hàn Quốc mang tàu đổ bộ No Jeok Bong và 330 binh sĩ tham gia tập trận đa quốc gia Hổ mang vàng ở Thái Lan

Hàn Quốc mang tàu đổ bộ No Jeok Bong và 330 binh sĩ tham gia tập trận đa quốc gia Hổ mang vàng ở Thái Lan

Hãng thông tấn Yonhap dẫn thông tin từ Bộ Quốc phòng Hàn Quốc xác nhận tàu đổ bộ No Jeok Bong 4.900 tấn, chở theo ...

Thái Lan và Australia xem xét miễn thị thực lẫn nhau, cam kết cùng làm điều này để thúc đẩy du lịch

Thái Lan và Australia xem xét miễn thị thực lẫn nhau, cam kết cùng làm điều này để thúc đẩy du lịch

Thái Lan và Australia đã nhất trí xem xét khả năng áp dụng cơ chế miễn thị thực chung, nhằm tạo điều kiện thuận lợi ...

Bầu cử Indonesia: Đội mưa đi bầu tổng thống, cử tri kỳ vọng những gì vào chính phủ mới?

Bầu cử Indonesia: Đội mưa đi bầu tổng thống, cử tri kỳ vọng những gì vào chính phủ mới?

Sáng 14/2, tất cả 820.161 điểm bỏ phiếu ở Indonesia đã chính thức mở cửa để tiếp nhận lá phiếu của hơn 204,8 triệu cử ...

Doanh nhân Argentina: Việt Nam là thị trường có nhiều 'cơ hội và rất đa dạng', đừng bỏ lỡ thời cơ!

Doanh nhân Argentina: Việt Nam là thị trường có nhiều 'cơ hội và rất đa dạng', đừng bỏ lỡ thời cơ!

Tờ La Nacion của Argentina vừa có bài viết nói về kinh nghiệm của doanh nhân Argentina đầu tư tại Việt Nam và kêu gọi ...

Kinh tế Ukraine được IMF tung thêm 'phao' cứu trợ, nhưng vẫn khó nói về những làn gió ngược chưa thể đoán trước

Kinh tế Ukraine được IMF tung thêm 'phao' cứu trợ, nhưng vẫn khó nói về những làn gió ngược chưa thể đoán trước

Ngày 13/2, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cho biết, tổ chức này đã chính thức ra mắt quỹ tín thác mới mang tên Quỹ ...

(theo asia.nikkei)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Thủ tướng Đức bất ngờ thăm Kiev: Khẳng định Ukraine có thể đặt niềm tin nơi Berlin, tỏ hoài nghi một việc

Thủ tướng Đức bất ngờ thăm Kiev: Khẳng định Ukraine có thể đặt niềm tin nơi Berlin, tỏ hoài nghi một việc

Thủ tướng Đức đã tới Kiev và dự kiến công bố thêm các cam kết hỗ trợ quân sự, tài chính và kinh tế cho Ukraine.
Tăng tốc hoàn thiện sân bay Long Thành, bảo đảm khai thác an toàn

Tăng tốc hoàn thiện sân bay Long Thành, bảo đảm khai thác an toàn

Đoàn công tác Trung ương kiểm tra, làm việc với các đơn vị liên quan về tiến độ Dự án Cảng hàng không Quốc tế Long Thành (sân bay Long ...
Australia và UNDP hỗ trợ Thái Nguyên khắc phục hậu quả thiên tai

Australia và UNDP hỗ trợ Thái Nguyên khắc phục hậu quả thiên tai

Kết quả tại Thái Nguyên cho thấy hiệu quả của việc kết hợp hỗ trợ quốc tế, sự chỉ đạo của chính quyền các cấp và sự tham gia của ...
Liệu Fed và ECB có tăng lãi suất trong tháng này?

Liệu Fed và ECB có tăng lãi suất trong tháng này?

Áp lực tiếp tục tăng lãi suất tại các cuộc họp trong tháng này đối với Fed và ECB đã giảm bớt.
Việt Nam nằm trong top 10 thị trường nghe nhạc trực tuyến trên thế giới

Việt Nam nằm trong top 10 thị trường nghe nhạc trực tuyến trên thế giới

Oong Nakashima Tomohiro, CEO Sony Việt Nam cho biết Việt Nam nằm trong top 10 thị trường nghe nhạc trực tuyến trên thế giới.
Những dấu ấn đáng chú ý của thể thao Đông Nam Á tại ASIAD 2026

Những dấu ấn đáng chú ý của thể thao Đông Nam Á tại ASIAD 2026

Khi ASIAD 2026 tại Aichi-Nagoya (Nhật Bản) bước vào ngày thi đấu cuối cùng (4/10), Thái Lan tiếp tục khẳng định vị thế số một Đông Nam Á với 18 ...
Giá heo hơi hôm nay 4/10: Tuần giảm giá bao trùm, dao động trong khoảng 54.000 - 56.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 4/10: Tuần giảm giá bao trùm, dao động trong khoảng 54.000 - 56.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 4/10, đà giảm giá tiếp tục bao trùm thị trường heo hơi cả nước trong tuần vừa qua, dao động trong khoảng 54.000 - 56.000 đồng/kg.
Để khai thác tốt CPTPP, doanh nghiệp Việt không thể chờ thị trường biến động mới tìm đường chuyển hướng

Để khai thác tốt CPTPP, doanh nghiệp Việt không thể chờ thị trường biến động mới tìm đường chuyển hướng

Doanh nghiệp cần chủ động xây dựng cơ cấu thị trường và cấu trúc nguồn cung đa dạng ngay từ khi hoạt động kinh doanh đang thuận lợi.
Hà Nội trong cuộc đua nhân lực chất lượng cao: Kinh nghiệm quốc tế

Hà Nội trong cuộc đua nhân lực chất lượng cao: Kinh nghiệm quốc tế

Ngày 8/10, Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III năm 2026 (CEF III) sẽ diễn ra tại Hà Nội, với chủ đề ‘Động lực tăng trưởng từ nguồn nhân lực chất lượng cao’.
Hộ chiếu nông sản Việt: Cơ hội nâng tầm nông nghiệp và phát triển kinh tế nông thôn bền vững

Hộ chiếu nông sản Việt: Cơ hội nâng tầm nông nghiệp và phát triển kinh tế nông thôn bền vững

Việc xây dựng 'hộ chiếu nông sản' đang mở ra cơ hội nâng tầm các sản phẩm nông nghiệp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn bền vững.
Việt Nam lần đầu có hai trung tâm tài chính trong GFCI

Việt Nam lần đầu có hai trung tâm tài chính trong GFCI

Thành phố tăng 17 bậc trong bảng xếp hạng GFCI 40, trong khi Đà Nẵng lần đầu được ghi nhận, đưa Việt Nam có hai trung tâm tài chính góp mặt.
Kinh tế Việt Nam bứt phá mạnh mẽ trong 9 tháng đầu năm

Kinh tế Việt Nam bứt phá mạnh mẽ trong 9 tháng đầu năm

Kinh tế Việt Nam duy trì đà tăng mạnh trong 9 tháng năm 2026, với GDP tăng 9,01%, sản xuất công nghiệp và dòng vốn FDI cùng khởi sắc.
Công bố thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản

Công bố thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản

Bộ Xây dựng vừa ban hành Quyết định số 1649/QĐ-BXD ngày 18/9 về việc công bố thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản.
Sky Real trở thành đại lý phân phối chính thức của dự án A&K Tower

Sky Real trở thành đại lý phân phối chính thức của dự án A&K Tower

Tiếp tục chiến lược mở rộng danh mục sản phẩm bất động sản cao cấp tại khu Đông Tp.HCM, Sky Real chính thức trở thành đại lý phân phối dự án A&K Tower. Sự hợp ...
Vingroup khởi công Dự án Vinhomes King Park phía Tây thành phố Bắc Ninh

Vingroup khởi công Dự án Vinhomes King Park phía Tây thành phố Bắc Ninh

Tập đoàn Vingroup, đại diện Liên danh nhà đầu tư đã chính thức khởi công Dự án Đầu tư xây dựng Khu đô thị mới phía Tây Bắc thành phố Bắc Ninh.
Lợi nhuận bất động sản ngày càng bị lãi vay bào mòn

Lợi nhuận bất động sản ngày càng bị lãi vay bào mòn

Lãi suất vay tăng đang làm thay đổi đáng kể bài toán đầu tư bất động sản.
Hưng Lộc Phát Corp ra mắt Dự án căn hộ đẳng cấp tại khu Nam Sài Gòn

Hưng Lộc Phát Corp ra mắt Dự án căn hộ đẳng cấp tại khu Nam Sài Gòn

Trong bối cảnh thị trường bất động sản cả nước đang chờ những dấu hiệu tích cực để quay trở lại thời kỳ phát triển mạnh mẽ, Hưng Lộc Phát Corp đã làm một cú ...
Nguyễn Thanh Luân: 'Hiểu khách hàng quan trọng không kém hiểu thị trường'

Nguyễn Thanh Luân: 'Hiểu khách hàng quan trọng không kém hiểu thị trường'

Thị trường bất động sản có thể được đo bằng giá bán, nguồn cung hay tốc độ giao dịch, nhưng với người làm môi giới, những con số ấy mới chỉ là một phần của ...
Khởi tranh giải bóng đá chào mừng 30 năm ngành Chứng khoán Việt Nam

Khởi tranh giải bóng đá chào mừng 30 năm ngành Chứng khoán Việt Nam

Giải bóng đá chào mừng kỷ niệm 30 năm Ngày truyền thống ngành Chứng khoán Việt Nam chính thức khai mạc ngày 3/10.
Để thị trường chứng khoán là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế

Để thị trường chứng khoán là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế

Tháng 9 vừa qua, thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 2/10: Đồng USD đảo chiều tăng mạnh, ghi nhận quý tăng thứ sáu liên tiếp

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 2/10: Đồng USD đảo chiều tăng mạnh, ghi nhận quý tăng thứ sáu liên tiếp

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 2/10 cho thấy đồng USD đã đảo chiều tăng mạnh, ghi nhận quý tăng thứ sáu liên tiếp trong giỏ các đồng tiền chủ chốt.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 1/10: Đồng USD đi ngang so với các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 1/10: Đồng USD đi ngang so với các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 1/10 cho thấy đồng USD đi ngang so với các đồng tiền chủ chốt khác.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 30/9: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong 16 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 30/9: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong 16 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 30/9 cho thấy, so với đồng Euro và Franc Thụy Sỹ, đồng USD đã tăng lên mức cao nhất trong 16 tháng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 28/9: Đồng USD đi ngang, đứng trước những yếu tố hỗ trợ và cản trở đan xen

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 28/9: Đồng USD đi ngang, đứng trước những yếu tố hỗ trợ và cản trở đan xen

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 28/9 ghi nhận đồng USD đang đứng trước những yếu tố hỗ trợ và cản trở đan xen.
Phiên bản di động