Chính sách 3 con có đảo ngược triển vọng kinh tế ảm đạm của Trung Quốc?

Linh Chi
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Cuộc điều tra dân số mới nhất của Trung Quốc cho thấy, tỷ lệ tăng dân số, tỷ lệ sinh và số lượng lao động nhập cư đã giảm đáng kể. Theo chuyên gia kinh tế Hao Zhou, chính sách 3 con mới của Trung Quốc khó có thể cải thiện triển vọng kinh tế ảm đạm trong dài hạn của quốc gia này.
Chính sách 3 con
Các chuyên gia cho rằng, chính sách 3 con sẽ không thay đổi đáng kể xu hướng già hóa của Trung Quốc. (Nguồn: AP)

Chuyên gia kinh tế cấp cao về thị trường mới nổi tại ngân hàng Commerzbank Hao Zhou có bài viết trên trang South China Morning Post về vấn đề chính sách 3 con mới của Trung Quốc khó cải thiện triển vọng nền kinh tế lớn thứ hai thế giới trong dài hạn.

Lý do giới trẻ Trung Quốc ngại sinh con

Theo chuyên gia Zhou, tháng 5/2021, Trung Quốc đã công bố báo cáo điều tra dân số (thực hiện một lần trong một thập kỷ). Báo cáo cho thấy, tốc độ gia tăng dân số của quốc gia này tiếp tục giảm. Từ năm 2010-2020, dân số tăng trung bình 0,53% mỗi năm, tốc độ chậm nhất trong bất kỳ thập kỷ nào kể từ cuộc điều tra dân số đầu tiên của Trung Quốc vào năm 1953.

Một trong những lý do dẫn đến sự giảm tốc này là chính sách 1 con, vốn để ngăn chặn tình trạng dân số tăng quá nhanh tại Trung Quốc. Tuy nhiên, khoảng 10 năm trước, khi công bố báo cáo điều tra dân số của giai đoạn đó, Bắc Kinh nhận ra rằng sự suy giảm mạnh về dân số sẽ ảnh hưởng đến các vấn đề kinh tế và xã hội.

Do đó, các nhà chức trách dần nới lỏng chính sách và chuyển sang chính sách 2 con vào năm 2015. Và ngày 31/5 vừa qua, Bộ chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc tuyên bố sẽ áp dụng chính sách 3 con trong kế hoạch 5 năm lần thứ 14. Chính sách này phản ánh rõ ràng nhu cầu cấp thiết để giải quyết những thách thức về vấn đề dân số tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Tuy nhiên, chuyên gia kinh tế Zhou cho rằng, vẫn còn bỏ ngỏ liệu chính sách 3 con có hiệu quả hay không? Sau khi chính sách 2 con được áp dụng, số lượng em bé chào đời đã tăng nhẹ vào năm 2016 và 2017. Tuy nhiên, đây chỉ là hiện tượng tạm thời vì ngay sau đó, con số này lại giảm đáng kể.

Năm 2020, Trung Quốc chỉ có 12 triệu trẻ sơ sinh, con số thấp nhất trong 6 thập kỷ. Với tác động rất nhỏ của việc nới lỏng các biện pháp kiểm soát sinh đẻ, vẫn còn nghi vấn liệu việc dỡ bỏ hoàn toàn các hạn chế do đại dịch Covid-19 có thể thay đổi xu hướng bất lợi của tỷ lệ sinh trong dài hạn hay không.

Tổng mức sinh của Trung Quốc (số lượng trẻ em trung bình do phụ nữ trong độ tuổi sinh sản sinh ra) đã giảm xuống mức từ 1,3-1,7 trẻ em trên một phụ nữ trong thập kỷ qua, thấp hơn nhiều so với mức 2,1 cần thiết để duy trì mức dân số hiện nay trong trung hạn và dài hạn.

Trong khi đó, trên mạng xã hội của Trung Quốc, người dân quốc gia này đã trao đổi về nguyên nhân khiến thế hệ trẻ ngại sinh con. Và nguyên nhân đến từ giá nhà ở cao, khối lượng công việc lớn và sự cạnh tranh khốc liệt trong vấn đề tiếp cận nguồn lực giáo dục.

Yifei Li, nhà xã hội học tại Đại học New York Thượng Hải nhận định: "Mọi người ngại sinh con không phải bởi giới hạn 2 con, mà bởi chi phí nuôi dạy con cái quá cao. Nhà ở, các hoạt động ngoại khóa, thực phẩm và mọi thứ khác đang tăng lên nhanh chóng".

Nhiều năm qua, Chính phủ Trung Quốc đã nỗ lực kiềm chế giá bất động sản, tối đa hóa các nguồn lực dạy học nhưng vẫn có rất ít có dấu hiệu cho thấy, thanh niên tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sẽ nhiệt tình hơn trong chuyện trở thành các bậc cha mẹ.

Đã quá muộn?

Nhận định về chính sách 3 con mới của Trung Quốc, Shuang Ding, nhà kinh tế trưởng tại Standard Chartered ở Hong Kong (Trung Quốc) nhấn mạnh: "Không nghi ngờ gì nữa, đây là một bước đi đúng hướng, nhưng vẫn còn hơi rụt rè. Chính sách sinh đẻ tự do hóa hoàn toàn nên được thực hiện cách đây ít nhất 5 năm, bây giờ đã quá muộn, nhưng dù muộn còn hơn không”.

Vị chuyên gia cho rằng, việc cho phép các gia đình sinh con thứ 3 cũng sẽ không thay đổi đáng kể xu hướng già hóa của Trung Quốc.

Trong một cuộc thăm dò trên mạng xã hội Weibo về chính sách 3 con mới đây, có khoảng 29.000 trong số 31.000 người được hỏi cho biết, họ sẽ "không bao giờ nghĩ đến". Một người dùng mạng xã hội này khẳng định: "Tôi sẵn sàng có ba đứa con nếu bạn cho tôi 5 triệu Nhân dân tệ (785.650 USD)".

Các nhà phân tích nhận thấy, với sự già hóa dân số đáng kể, các con số điều tra dân số cũng sẽ là nguồn cung cấp cho các nhà hoạch định chính sách lập luận ủng hộ việc tăng tuổi nghỉ hưu sớm hơn của đất nước.

Ning Jizhe, Cục trưởng Cục Thống kê Quốc gia cho hay: "Từ xu hướng phát triển dân số trong những năm gần đây, có thể nhận thấy, sự gia tăng dân số sẽ tiếp tục chậm lại trong tương lai.

Dân số Trung Quốc sẽ đạt mức cao nhất trong tương lai, nhưng thời gian cụ thể vẫn chưa chắc chắn. Ước tính, tổng dân số Trung Quốc sẽ duy trì ở mức hơn 1,4 tỷ người trong tương lai gần".

Triển vọng kinh tế dài hạn vẫn ảm đạm

"Dân số Trung Quốc đã bắt đầu giảm và đang già đi nhanh chóng. Sức sống kinh tế của quốc gia này sẽ tiếp tục suy yếu". - Giáo sư Yi Fuxian của Đại học Wisconsin-Madison.

Chuyên gia kinh tế Zhou cho rằng, điều đáng lo ngại là dân số trong độ tuổi lao động của Trung Quốc đã đạt đỉnh vào năm 2010 và đã bắt đầu giảm từ đó.

Một dự báo của Liên hợp quốc vào năm 2019 cho thấy, ngay cả với kịch bản tốt nhất (với tỷ lệ sinh tăng lên mức 2 con ứng với một phụ nữ) thì tỷ lệ dân số trong độ tuổi sinh đẻ của Trung Quốc vẫn tiếp tục giảm trong các thập kỷ tiếp theo trước khi ổn định vào khoảng năm 2055.

Mức tổng sinh của Trung Quốc là vào khoảng 1,3 con trên một phụ nữ vào năm 2020 - mức này đã thấp hơn kịch bản xấu nhất do Liên hợp quốc đưa ra, trong đó tỷ lệ người từ độ tuổi 15-64 sẽ giảm đều đặn cho đến cuối thế kỷ này, khi mức sinh của Trung Quốc sẽ chưa đến 0,5.

Xu hướng nhân khẩu cũng thể hiện ở số lao động nhập cư. Theo một báo cáo do Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố, sự gia tăng số công nhân nhập cư đã giảm trong thập kỷ qua. Chẳng hạn, vào năm 2020, lần đầu tiên số lượng người thuộc nhóm này đã thấp hơn năm trước đó.

Điều này có thể một phần là do đại dịch Covid-19 và các hậu quả của đại dịch về kinh tế, nhưng xu hướng cơ bản có thể sẽ giảm trong những năm tới. Rõ ràng, tiềm năng lao động của dân số nông thôn Trung Quốc đang dần cạn kiệt.

Trong khi đó, lao động nhập cư của Trung Quốc cũng ngày càng già đi. Những người từ 40 tuổi trở lên hiện chiếm khoảng một nửa tổng số lao động nhập cư, so với khoảng 30% vào năm 2008.

Chuyên gia Zhou nhận định, nhìn từ Nhật Bản, có thể thấy tác động của các xu hướng nhân khẩu đối với nền kinh tế Trung Quốc.

Tốc độ tăng trưởng của Nhật Bản đã giảm đáng kể do lực lượng lao động chủ lực bắt đầu thu hẹp vào những năm 1990. Điều này đã gây thêm tăng áp lực lên hệ thống hưu trí và y tế của quốc gia này.

Ông Zhou nói: "Có thể nhận thấy, với số lượng dân trong độ tuổi lao động suy giảm, triển vọng kinh tế của Trung Quốc sẽ u ám hơn".

Các dự báo cho thấy, trong những năm tới, dân số trong độ tuổi lao động tại Trung Quốc sẽ giảm và Trung Quốc có thể sẽ không đủ khả năng bù đắp lại sự thiếu hụt này dù quốc gia này có tăng tuổi nghỉ hưu.

Chuyên gia kinh tế cấp cao về thị trường mới nổi tại ngân hàng Commerzbank khẳng định: "Như vậy, chỉ còn cách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thông qua nâng cao năng suất của mỗi công nhân. Nhưng điều này cũng rất khó bởi mức tăng năng suất tại Trung Quốc đã giảm.

Tóm lại, tính tất cả yếu tố thì các dự báo đều cho ra một kết quả là nền kinh tế Trung Quốc sẽ tiếp tục đà tăng trưởng chậm trong các năm tới".

Căng thẳng Trung Quốc-Australia: Lý do Bắc Kinh tự tin cảnh báo về ‘nỗi đau’ dành cho Canberra?
Người Trung Quốc: ‘Đưa tôi 5 triệu Nhân dân tệ, tôi sẽ đẻ ba con’
Trung Quốc-Australia: Mối quan hệ cộng sinh từ mặt hàng 'tốt hơn cả vàng', Bắc Kinh vẫn phải 'nghiến răng' chi tiền
Chán làm tư nhân, giới trẻ Trung Quốc đua nhau quay về nhà nước
Trung Quốc: Doanh nghiệp tuyệt vọng vì giá thép, đà phục hồi kinh tế đang chệch hướng
TIN LIÊN QUAN

(theo Reuters, SCMP)

Đọc thêm

Ông Tập Cận Bình lần đầu rời khỏi Trung Quốc đại lục sau 2 năm Covid, hé lộ điểm đến

Ông Tập Cận Bình lần đầu rời khỏi Trung Quốc đại lục sau 2 năm Covid, hé lộ điểm đến

Baoquocte.vn. Chiều 30/6, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đến khu hành chính đặc biệt Hong Kong bằng đường sắt.
Thi đấu cho Pau FC, Quang Hải được báo Trung Quốc khen tương lai tươi sáng

Thi đấu cho Pau FC, Quang Hải được báo Trung Quốc khen tương lai tươi sáng

Baoquocte.vn. Nhiều tờ báo Trung Quốc ngưỡng mộ khi chứng kiến Quang Hải gia nhập CLB Pau FC, viễn cảnh của cầu thủ này và bóng đá Việt Nam sẽ rất ...
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (30/6-1/7): Hà Nội đêm mưa; Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa to đến rất to; Trung Trung Bộ nắng nóng; Nam Bộ trời nắng

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (30/6-1/7): Hà Nội đêm mưa; Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa to đến rất to; Trung Trung Bộ nắng nóng; Nam Bộ trời nắng

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ đêm và sáng mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to và dông, sau mưa to cục bộ; Trung Trung ...
Nga tuyên bố rút quân khỏi đảo Rắn, Kiev lập tức ca ngợi lực lượng Ukraine 'tuyệt vời'

Nga tuyên bố rút quân khỏi đảo Rắn, Kiev lập tức ca ngợi lực lượng Ukraine 'tuyệt vời'

Baoquocte.vn. Các lực lượng Nga đã rút khỏi đảo Rắn, tiền đồn chiến lược ở Biển Đen, mà Moscow giành quyền kiểm soát từ đầu chiến dịch quân sự ở Ukraine.
Người phụ nữ tạo nên 'cú lừa lớn nhất trong lịch sử hội họa' qua đời

Người phụ nữ tạo nên 'cú lừa lớn nhất trong lịch sử hội họa' qua đời

Baoquocte.vn. Nữ họa sĩ Margaret Keane nổi tiếng với những bức chân dung khắc họa nhân vật có đôi mắt to và tạo nên cú lừa lớn nhất trong lịch sử ...
Khánh thành Tranh tường gốm do Đại sứ quán Kazakhstan tặng Học viện Ngoại giao

Khánh thành Tranh tường gốm do Đại sứ quán Kazakhstan tặng Học viện Ngoại giao

Baoquocte.vn. Lễ khánh thành Tranh tường gốm do Đại sứ quán Kazakhstan tặng Học viện Ngoại giao nhân kỷ niệm 30 năm quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam-Kazakhstan.
Dự báo thời tiết: Ảnh hưởng bão số 1, Bắc Bộ mưa lớn kéo dài và diễn biến phức tạp

Dự báo thời tiết: Ảnh hưởng bão số 1, Bắc Bộ mưa lớn kéo dài và diễn biến phức tạp

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Công Thành đã chủ trì cuộc họp về công tác dự báo bão số 1 (Chaba) với Tổng cục Khí tượng ...
Các trở ngại được gỡ bỏ, đàm phán FTA EU-Australia sẽ 'dong thuyền ra khơi'

Các trở ngại được gỡ bỏ, đàm phán FTA EU-Australia sẽ 'dong thuyền ra khơi'

Baoquocte.vn. Thủ tướng Australia cho biết, FTA giữa nước này và EU sẽ được đẩy nhanh tiến độ và nối lại đàm phán vào tháng 10 tới.
Thi tốt nghiệp THPT 2022: Những quy định nghiêm ngặt trong phòng thi mà thí sinh cần lưu ý

Thi tốt nghiệp THPT 2022: Những quy định nghiêm ngặt trong phòng thi mà thí sinh cần lưu ý

Baoquocte.vn. Một số nội dung thí sinh cần lưu ý khi bước vào phòng thi, theo hướng dẫn tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022 theo quy định của ...
Người Việt vừa được đặt tên cho một quảng trường ở Paris là ai?

Người Việt vừa được đặt tên cho một quảng trường ở Paris là ai?

Baoquocte.vn. Tham gia Thế chiến I, Đỗ Hữu Vị (1883-1916) là người Việt Nam đầu tiên lái máy bay phục vụ trong quân đội Pháp hơn 100 năm trước.
Giảm phát thải khí nhà kính, hướng đến kinh doanh xanh chưa được nhiều doanh nghiệp quan tâm

Giảm phát thải khí nhà kính, hướng đến kinh doanh xanh chưa được nhiều doanh nghiệp quan tâm

Baoquocte.vn. Giảm phát thải khí nhà kính đang trở thành yêu cầu bắt buộc đối với các doanh nghiệp trên toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng.
Việt Nam-Anh: Phấn đấu tới năm 2023, kim ngạch xuất nhập khẩu hai nước đạt trên 10 tỷ USD

Việt Nam-Anh: Phấn đấu tới năm 2023, kim ngạch xuất nhập khẩu hai nước đạt trên 10 tỷ USD

Baoquocte.vn. Quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Anh đã có bước tiến quan trọng, góp phần vào kết quả phát triển kinh tế- xã hội của mỗi quốc gia.
Giá cà phê hôm nay 30/6: Quay đầu tăng mạnh, 'chất xúc tác' nào đẩy giá cà phê tăng đột biến?

Giá cà phê hôm nay 30/6: Quay đầu tăng mạnh, 'chất xúc tác' nào đẩy giá cà phê tăng đột biến?

Baoquocte.vn. Giá cà phê thế giới nhiều khả năng tiếp tục xu hướng tăng trong thời gian tới, nhưng sẽ khó duy trì được mức tăng ổn định.
Giá tiêu hôm nay 30/6, động thái tích cực từ thị trường Trung Quốc, vẫn nỗi lo cung vượt cầu

Giá tiêu hôm nay 30/6, động thái tích cực từ thị trường Trung Quốc, vẫn nỗi lo cung vượt cầu

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước đi ngang ở một số địa phương, giao dịch từ 69.000 – 72.000 đ/kg.
Việt Nam là 'thị trường tuyến đầu', mang nhiều cơ hội mới cho các nhà xuất khẩu New Zealand

Việt Nam là 'thị trường tuyến đầu', mang nhiều cơ hội mới cho các nhà xuất khẩu New Zealand

Baoquocte.vn. Việt Nam đang nổi lên là một trong những nền kinh tế mạnh nhất trong khu vực và là một lựa chọn tốt cho các nhà xuất khẩu xứ Kiwi.
Quảng Ninh phát triển trong trạng thái bình thường mới, tăng trưởng kinh tế giữ vững hai con số

Quảng Ninh phát triển trong trạng thái bình thường mới, tăng trưởng kinh tế giữ vững hai con số

Baoquocte.vn. Tăng trưởng kinh tế Quảng Ninh 6 tháng đầu năm 2022 ước đạt 10,66% - đứng thứ 4 trong vùng Đồng bằng sông Hồng.
Bất động sản mới nhất: Phân khúc nghỉ dưỡng vẫn mãi ‘ngủ đông’, sẽ giảm giá; Uông Bí - Quảng Ninh như thỏi nam châm thu hút nhà đầu tư

Bất động sản mới nhất: Phân khúc nghỉ dưỡng vẫn mãi ‘ngủ đông’, sẽ giảm giá; Uông Bí - Quảng Ninh như thỏi nam châm thu hút nhà đầu tư

Baoquocte.vn. HoREA đề xuất thay từ ‘kiểm soát’ bằng ‘quản lý’ tín dụng vào địa ốc, biệt thự biển vẫn chưa hết ảm đạm… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Thị trường cuối năm có thanh lọc, chưa rõ màu hồng hay xám, thanh tra dự án ở Hải Dương, lấn chiếm đất bị phạt bao nhiêu tiền?

Bất động sản mới nhất: Thị trường cuối năm có thanh lọc, chưa rõ màu hồng hay xám, thanh tra dự án ở Hải Dương, lấn chiếm đất bị phạt bao nhiêu tiền?

Baoquocte.vn. Hiệu quả từ việc kiểm soát tín dụng vào địa ốc, quy định xử phạt về hành vi lấn chiếm đất đai… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Áp thuế cao với người sở hữu nhiều nhà đất, đầu cơ, chậm sử dụng đất

Áp thuế cao với người sở hữu nhiều nhà đất, đầu cơ, chậm sử dụng đất

Baoquocte.vn. Nghị quyết Hội nghị 5 Trung ương Đảng yêu cầu quy định mức thuế cao hơn đối với người sử dụng nhiều diện tích đất, nhiều nhà ở.
Tập đoàn Hoàng Quân đặt mục tiêu tăng doanh thu gấp 4 lần vào năm 2022

Tập đoàn Hoàng Quân đặt mục tiêu tăng doanh thu gấp 4 lần vào năm 2022

Baoquocte.vn. Công ty Cổ phần Tư vấn - Thương mại - Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân (HoSE: HQC) vừa tổ chức cuộc họp Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2022, với nhiều ...
Đất Xanh Group: Đẩy mạnh huy động nguồn vốn hướng tới đạt mục tiêu tăng trưởng bền vững

Đất Xanh Group: Đẩy mạnh huy động nguồn vốn hướng tới đạt mục tiêu tăng trưởng bền vững

Baoquocte.vn. Tập đoàn Đất Xanh đã xây dựng tiềm lực, sẵn sàng cất cánh với các trụ cột tạo nên hệ sinh thái khép kín trong lĩnh vực bất động sản.
Bất động sản mới nhất: Nhà đầu tư như ‘ngồi trên lửa’ vì giá đất giảm, siết quản lý hoạt động môi giới, điều chỉnh quy hoạch không chạy theo lợi nhuận

Bất động sản mới nhất: Nhà đầu tư như ‘ngồi trên lửa’ vì giá đất giảm, siết quản lý hoạt động môi giới, điều chỉnh quy hoạch không chạy theo lợi nhuận

Baoquocte.vn. Bài học sau thanh tra quy hoạch tại Hà Nội, hoạt động môi giới còn nhiều bất cập, đất Đắk Nông giảm giá… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Chính sách tiền tệ trong vòng xoáy lạm phát sẽ như thế nào?

Chính sách tiền tệ trong vòng xoáy lạm phát sẽ như thế nào?

Baoquocte.vn. Ngân hàng Nhà nước sẽ điều chỉnh chính sách tiền tệ ra sao trong vòng xoáy lạm phát?
Bitcoin xuyên thủng mốc 19.000 USD, ghi nhận thêm kỷ lục buồn, nhà đầu tư thận trọng 'bắt đáy'

Bitcoin xuyên thủng mốc 19.000 USD, ghi nhận thêm kỷ lục buồn, nhà đầu tư thận trọng 'bắt đáy'

Baoquocte.vn. Ngày 18/6, Bitcoin ghi nhận thêm kỷ lục buồn trong năm nay khi giá tiền điện tử này rơi xuống dưới mốc 20.000 USD.
Lạm phát tăng 'nóng', ngân hàng 'đua' tăng lãi suất

Lạm phát tăng 'nóng', ngân hàng 'đua' tăng lãi suất

Baoquocte.vn. Tháng 6/2022, nhiều ngân hàng tiếp tục tăng lãi suất huy động, với biên độ phổ biến 0,1 - 0,5%/năm, thậm chí có nhà băng tăng đến 0,8%.
Dragon Capital: Chứng khoán Việt Nam là một lựa chọn tốt, cổ phiếu đang ở mức rẻ

Dragon Capital: Chứng khoán Việt Nam là một lựa chọn tốt, cổ phiếu đang ở mức rẻ

Baoquocte.vn. Định giá cổ phiếu tại thị trường chứng khoán Việt Nam hiện đang ở mức rẻ và thu nhập trên mỗi cổ phiếu sẽ tăng trưởng trên 20% vào năm 2022.
Thị trường được 'làm sạch', chứng khoán Việt Nam sẽ được nâng hạng như thế nào?

Thị trường được 'làm sạch', chứng khoán Việt Nam sẽ được nâng hạng như thế nào?

Baoquocte.vn. Thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn đang nhận được sự hỗ trợ tích cực từ các yếu tố nền tảng của kinh tế vĩ mô và các yếu tố nội tại của thị trường.
Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 6/2022?

Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 6/2022?

Baoquocte.vn. 7%/năm là mức lãi suất ngân hàng được niêm yết cao nhất hiện nay.
Phiên bản di động