Chính sách 3 con có đảo ngược triển vọng kinh tế ảm đạm của Trung Quốc?

Linh Chi
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Cuộc điều tra dân số mới nhất của Trung Quốc cho thấy, tỷ lệ tăng dân số, tỷ lệ sinh và số lượng lao động nhập cư đã giảm đáng kể. Theo chuyên gia kinh tế Hao Zhou, chính sách 3 con mới của Trung Quốc khó có thể cải thiện triển vọng kinh tế ảm đạm trong dài hạn của quốc gia này.
Chính sách 3 con
Các chuyên gia cho rằng, chính sách 3 con sẽ không thay đổi đáng kể xu hướng già hóa của Trung Quốc. (Nguồn: AP)

Chuyên gia kinh tế cấp cao về thị trường mới nổi tại ngân hàng Commerzbank Hao Zhou có bài viết trên trang South China Morning Post về vấn đề chính sách 3 con mới của Trung Quốc khó cải thiện triển vọng nền kinh tế lớn thứ hai thế giới trong dài hạn.

Lý do giới trẻ Trung Quốc ngại sinh con

Theo chuyên gia Zhou, tháng 5/2021, Trung Quốc đã công bố báo cáo điều tra dân số (thực hiện một lần trong một thập kỷ). Báo cáo cho thấy, tốc độ gia tăng dân số của quốc gia này tiếp tục giảm. Từ năm 2010-2020, dân số tăng trung bình 0,53% mỗi năm, tốc độ chậm nhất trong bất kỳ thập kỷ nào kể từ cuộc điều tra dân số đầu tiên của Trung Quốc vào năm 1953.

Một trong những lý do dẫn đến sự giảm tốc này là chính sách 1 con, vốn để ngăn chặn tình trạng dân số tăng quá nhanh tại Trung Quốc. Tuy nhiên, khoảng 10 năm trước, khi công bố báo cáo điều tra dân số của giai đoạn đó, Bắc Kinh nhận ra rằng sự suy giảm mạnh về dân số sẽ ảnh hưởng đến các vấn đề kinh tế và xã hội.

Do đó, các nhà chức trách dần nới lỏng chính sách và chuyển sang chính sách 2 con vào năm 2015. Và ngày 31/5 vừa qua, Bộ chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc tuyên bố sẽ áp dụng chính sách 3 con trong kế hoạch 5 năm lần thứ 14. Chính sách này phản ánh rõ ràng nhu cầu cấp thiết để giải quyết những thách thức về vấn đề dân số tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Tuy nhiên, chuyên gia kinh tế Zhou cho rằng, vẫn còn bỏ ngỏ liệu chính sách 3 con có hiệu quả hay không? Sau khi chính sách 2 con được áp dụng, số lượng em bé chào đời đã tăng nhẹ vào năm 2016 và 2017. Tuy nhiên, đây chỉ là hiện tượng tạm thời vì ngay sau đó, con số này lại giảm đáng kể.

Năm 2020, Trung Quốc chỉ có 12 triệu trẻ sơ sinh, con số thấp nhất trong 6 thập kỷ. Với tác động rất nhỏ của việc nới lỏng các biện pháp kiểm soát sinh đẻ, vẫn còn nghi vấn liệu việc dỡ bỏ hoàn toàn các hạn chế do đại dịch Covid-19 có thể thay đổi xu hướng bất lợi của tỷ lệ sinh trong dài hạn hay không.

Tổng mức sinh của Trung Quốc (số lượng trẻ em trung bình do phụ nữ trong độ tuổi sinh sản sinh ra) đã giảm xuống mức từ 1,3-1,7 trẻ em trên một phụ nữ trong thập kỷ qua, thấp hơn nhiều so với mức 2,1 cần thiết để duy trì mức dân số hiện nay trong trung hạn và dài hạn.

Trong khi đó, trên mạng xã hội của Trung Quốc, người dân quốc gia này đã trao đổi về nguyên nhân khiến thế hệ trẻ ngại sinh con. Và nguyên nhân đến từ giá nhà ở cao, khối lượng công việc lớn và sự cạnh tranh khốc liệt trong vấn đề tiếp cận nguồn lực giáo dục.

Yifei Li, nhà xã hội học tại Đại học New York Thượng Hải nhận định: "Mọi người ngại sinh con không phải bởi giới hạn 2 con, mà bởi chi phí nuôi dạy con cái quá cao. Nhà ở, các hoạt động ngoại khóa, thực phẩm và mọi thứ khác đang tăng lên nhanh chóng".

Nhiều năm qua, Chính phủ Trung Quốc đã nỗ lực kiềm chế giá bất động sản, tối đa hóa các nguồn lực dạy học nhưng vẫn có rất ít có dấu hiệu cho thấy, thanh niên tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sẽ nhiệt tình hơn trong chuyện trở thành các bậc cha mẹ.

Đã quá muộn?

Nhận định về chính sách 3 con mới của Trung Quốc, Shuang Ding, nhà kinh tế trưởng tại Standard Chartered ở Hong Kong (Trung Quốc) nhấn mạnh: "Không nghi ngờ gì nữa, đây là một bước đi đúng hướng, nhưng vẫn còn hơi rụt rè. Chính sách sinh đẻ tự do hóa hoàn toàn nên được thực hiện cách đây ít nhất 5 năm, bây giờ đã quá muộn, nhưng dù muộn còn hơn không”.

Vị chuyên gia cho rằng, việc cho phép các gia đình sinh con thứ 3 cũng sẽ không thay đổi đáng kể xu hướng già hóa của Trung Quốc.

Trong một cuộc thăm dò trên mạng xã hội Weibo về chính sách 3 con mới đây, có khoảng 29.000 trong số 31.000 người được hỏi cho biết, họ sẽ "không bao giờ nghĩ đến". Một người dùng mạng xã hội này khẳng định: "Tôi sẵn sàng có ba đứa con nếu bạn cho tôi 5 triệu Nhân dân tệ (785.650 USD)".

Các nhà phân tích nhận thấy, với sự già hóa dân số đáng kể, các con số điều tra dân số cũng sẽ là nguồn cung cấp cho các nhà hoạch định chính sách lập luận ủng hộ việc tăng tuổi nghỉ hưu sớm hơn của đất nước.

Ning Jizhe, Cục trưởng Cục Thống kê Quốc gia cho hay: "Từ xu hướng phát triển dân số trong những năm gần đây, có thể nhận thấy, sự gia tăng dân số sẽ tiếp tục chậm lại trong tương lai.

Dân số Trung Quốc sẽ đạt mức cao nhất trong tương lai, nhưng thời gian cụ thể vẫn chưa chắc chắn. Ước tính, tổng dân số Trung Quốc sẽ duy trì ở mức hơn 1,4 tỷ người trong tương lai gần".

Triển vọng kinh tế dài hạn vẫn ảm đạm

"Dân số Trung Quốc đã bắt đầu giảm và đang già đi nhanh chóng. Sức sống kinh tế của quốc gia này sẽ tiếp tục suy yếu". - Giáo sư Yi Fuxian của Đại học Wisconsin-Madison.

Chuyên gia kinh tế Zhou cho rằng, điều đáng lo ngại là dân số trong độ tuổi lao động của Trung Quốc đã đạt đỉnh vào năm 2010 và đã bắt đầu giảm từ đó.

Một dự báo của Liên hợp quốc vào năm 2019 cho thấy, ngay cả với kịch bản tốt nhất (với tỷ lệ sinh tăng lên mức 2 con ứng với một phụ nữ) thì tỷ lệ dân số trong độ tuổi sinh đẻ của Trung Quốc vẫn tiếp tục giảm trong các thập kỷ tiếp theo trước khi ổn định vào khoảng năm 2055.

Mức tổng sinh của Trung Quốc là vào khoảng 1,3 con trên một phụ nữ vào năm 2020 - mức này đã thấp hơn kịch bản xấu nhất do Liên hợp quốc đưa ra, trong đó tỷ lệ người từ độ tuổi 15-64 sẽ giảm đều đặn cho đến cuối thế kỷ này, khi mức sinh của Trung Quốc sẽ chưa đến 0,5.

Xu hướng nhân khẩu cũng thể hiện ở số lao động nhập cư. Theo một báo cáo do Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố, sự gia tăng số công nhân nhập cư đã giảm trong thập kỷ qua. Chẳng hạn, vào năm 2020, lần đầu tiên số lượng người thuộc nhóm này đã thấp hơn năm trước đó.

Điều này có thể một phần là do đại dịch Covid-19 và các hậu quả của đại dịch về kinh tế, nhưng xu hướng cơ bản có thể sẽ giảm trong những năm tới. Rõ ràng, tiềm năng lao động của dân số nông thôn Trung Quốc đang dần cạn kiệt.

Trong khi đó, lao động nhập cư của Trung Quốc cũng ngày càng già đi. Những người từ 40 tuổi trở lên hiện chiếm khoảng một nửa tổng số lao động nhập cư, so với khoảng 30% vào năm 2008.

Chuyên gia Zhou nhận định, nhìn từ Nhật Bản, có thể thấy tác động của các xu hướng nhân khẩu đối với nền kinh tế Trung Quốc.

Tốc độ tăng trưởng của Nhật Bản đã giảm đáng kể do lực lượng lao động chủ lực bắt đầu thu hẹp vào những năm 1990. Điều này đã gây thêm tăng áp lực lên hệ thống hưu trí và y tế của quốc gia này.

Ông Zhou nói: "Có thể nhận thấy, với số lượng dân trong độ tuổi lao động suy giảm, triển vọng kinh tế của Trung Quốc sẽ u ám hơn".

Các dự báo cho thấy, trong những năm tới, dân số trong độ tuổi lao động tại Trung Quốc sẽ giảm và Trung Quốc có thể sẽ không đủ khả năng bù đắp lại sự thiếu hụt này dù quốc gia này có tăng tuổi nghỉ hưu.

Chuyên gia kinh tế cấp cao về thị trường mới nổi tại ngân hàng Commerzbank khẳng định: "Như vậy, chỉ còn cách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thông qua nâng cao năng suất của mỗi công nhân. Nhưng điều này cũng rất khó bởi mức tăng năng suất tại Trung Quốc đã giảm.

Tóm lại, tính tất cả yếu tố thì các dự báo đều cho ra một kết quả là nền kinh tế Trung Quốc sẽ tiếp tục đà tăng trưởng chậm trong các năm tới".

Căng thẳng Trung Quốc-Australia: Lý do Bắc Kinh tự tin cảnh báo về ‘nỗi đau’ dành cho Canberra?
Người Trung Quốc: ‘Đưa tôi 5 triệu Nhân dân tệ, tôi sẽ đẻ ba con’
Trung Quốc-Australia: Mối quan hệ cộng sinh từ mặt hàng 'tốt hơn cả vàng', Bắc Kinh vẫn phải 'nghiến răng' chi tiền
Chán làm tư nhân, giới trẻ Trung Quốc đua nhau quay về nhà nước
Trung Quốc: Doanh nghiệp tuyệt vọng vì giá thép, đà phục hồi kinh tế đang chệch hướng
TIN LIÊN QUAN

(theo Reuters, SCMP)

Đọc thêm

Nga thử nghiệm vaccine ngừa Covid-19 dạng xịt mũi cho trẻ em

Nga thử nghiệm vaccine ngừa Covid-19 dạng xịt mũi cho trẻ em

Baoquocte.vn. Vaccine ngừa Covid-19 dạng xịt mũi cho trẻ em do Viện Gamaleya nghiên cứu dự kiến ra mắt vào tháng 9 tới.
Dịch Covid-19: Ca tử vong thứ 59 là bệnh nhân viêm đa khớp ở Bắc Ninh

Dịch Covid-19: Ca tử vong thứ 59 là bệnh nhân viêm đa khớp ở Bắc Ninh

Baoquocte.vn. Trưa 13/6, Tiểu ban điều trị - Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch Covid-19 thông báo ca tử vong số 59 là bệnh nhân nam, 76 tuổi ở ...
Covid-19 tại Việt Nam trưa 13/6: Thêm 98 ca mắc mới, Bắc Giang chiếm 65 ca

Covid-19 tại Việt Nam trưa 13/6: Thêm 98 ca mắc mới, Bắc Giang chiếm 65 ca

Baoquocte.vn. Bản tin dịch Covid-19 trưa 13/6 của Bộ Y tế cho biết có thêm 98 ca mắc Covid-19, trong đó 3 ca nhập cảnh, 95 ca trong nước, Bắc Giang ...
Tấn công mạng quy mô lớn - xu hướng mới của các tin tặc

Tấn công mạng quy mô lớn - xu hướng mới của các tin tặc

Baoquocte.vn. Những tháng qua, thế giới đã chứng kiến các cuộc tấn công mạng gia tăng mạnh mẽ, gây thiệt hại nặng nề cũng như làm gián đoạn các dịch vụ ...
Nga phát triển tổ hợp phòng thủ tên lửa Nudol khiến Mỹ dè chừng

Nga phát triển tổ hợp phòng thủ tên lửa Nudol khiến Mỹ dè chừng

Baoquocte.vn. Nga đang hoàn thành chương trình hiện đại hóa hệ thống phòng thủ tên lửa chiến lược gồm hệ thống phòng thủ tên lửa mới đầy hứa hẹn mang tên ...
Lãnh đạo Australia, Mỹ, Anh thảo luận tăng cường hợp tác, ám chỉ mối đe dọa Trung Quốc

Lãnh đạo Australia, Mỹ, Anh thảo luận tăng cường hợp tác, ám chỉ mối đe dọa Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ngày 13/6, Thủ tướng Australia có cuộc gặp lịch sử với Tổng thống Mỹ và Thủ tướng Anh nhằm thảo luận những thách thức an ninh ở khu vực, trong ...
Belarus 'bất bình' về tối hậu thư, EU vẫn tuyên bố trừng phạt cứng rắn hơn

Belarus 'bất bình' về tối hậu thư, EU vẫn tuyên bố trừng phạt cứng rắn hơn

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Belarus Vladimir Makei tỏ rõ ngạc nhiên về những tuyên bố mới đây của phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Minsk.
Tái sinh trong vườn Nhật Bản

Tái sinh trong vườn Nhật Bản

Baoquocte.vn. Việc tiếp xúc với các khu vườn tại Nhật Bản để tắm rừng sẽ khiến chúng ta cảm thấy như được phục hồi và tái sinh.
Cựu hoa hậu châu Á nhan sắc tàn phai, nợ nần chồng chất

Cựu hoa hậu châu Á nhan sắc tàn phai, nợ nần chồng chất

Baoquocte.vn. Hàn Quân Đình đăng quang ngôi vị Hoa hậu châu Á năm 1997 và được truyền thông khen ngợi bởi vẻ đẹp lai hài hòa, quyến rũ. Tuy nhiên, cuộc ...
BLV Quang Huy: 'Đội tuyển Việt Nam đủ sức chiến thắng UAE'

BLV Quang Huy: 'Đội tuyển Việt Nam đủ sức chiến thắng UAE'

Baoquocte.vn. Bình luận viên Quang Huy dành lời khen ngợi đoàn quân của HLV Park Hang Seo khi đội tuyển Việt Nam lần lượt vượt qua những đối thủ khó chịu ...
Giá cà phê hôm nay 13/6: Kiểu 'kinh doanh thời tiết' chưa chấm dứt; mặc thiếu hụt nguồn cung nông dân Brazil vẫn bán

Giá cà phê hôm nay 13/6: Kiểu 'kinh doanh thời tiết' chưa chấm dứt; mặc thiếu hụt nguồn cung nông dân Brazil vẫn bán

Baoquocte.vn. Bất chấp những lo ngại về khả năng thiếu hụt nguồn cung, việc giá cà phê tăng mạnh đã khiến khích hoạt động bán hàng của nông dân Brazil.
Giá cao su hôm nay 13/6: Sắc đỏ bao phủ phiên cuối tuần, lý do cao su Nhật Bản giảm liên tiếp

Giá cao su hôm nay 13/6: Sắc đỏ bao phủ phiên cuối tuần, lý do cao su Nhật Bản giảm liên tiếp

Baoquocte.vn. Kết thúc phiên giao dịch tuần này, giá cao su khu vực châu Á vẫn giữ đà đi xuống.
Giá tiêu hôm nay 13/6: Thế giới giảm, thấp nhất 68.000đ/kg; dự báo thị trường 6 tháng cuối năm khá 'căng thẳng'

Giá tiêu hôm nay 13/6: Thế giới giảm, thấp nhất 68.000đ/kg; dự báo thị trường 6 tháng cuối năm khá 'căng thẳng'

Baoquocte.vn. Dự báo giá tiêu toàn cầu sẽ tăng trong thời gian tới, song mức tăng không lớn.
Doanh nghiệp Canada kêu gọi ưu tiên mối quan hệ với Việt Nam, tối đa hóa lợi ích của CPTPP

Doanh nghiệp Canada kêu gọi ưu tiên mối quan hệ với Việt Nam, tối đa hóa lợi ích của CPTPP

Baoquocte.vn. ​​​​​​​Những cam kết của Canada và Việt Nam đối với thương mại đa phương thông qua CPTPP đang định vị Việt Nam là đối tác quan trọng của Canada.
Giá tiêu hôm nay 12/6: Thế giới giảm, cao nhất 72.000đ/kg; nguồn cung khan; tiêu hữu cơ được săn đón

Giá tiêu hôm nay 12/6: Thế giới giảm, cao nhất 72.000đ/kg; nguồn cung khan; tiêu hữu cơ được săn đón

Baoquocte.vn. Tính đến 0h15 ngày 12/6, giá tiêu giao ngay tại sàn Kochi - Ấn Độ ở mức 41.844.45 Rupee/tạ (cao nhất), 41.730 Rupee/tạ (thấp nhất).
Giá cà phê hôm nay 12/6: Thiếu động lực bứt phá, cà phê arabica không chống được 'gió ngược'

Giá cà phê hôm nay 12/6: Thiếu động lực bứt phá, cà phê arabica không chống được 'gió ngược'

Baoquocte.vn. Giá cà phê robusta dù mở cửa với mức giảm nhưng với nỗ lực của phe mua vào nửa cuối phiên, sàn giao dịch đã trở lại với màu xanh.
Bất động sản mới nhất: ‘Cú đấm thép’ vào nhà phố; nơi đất nền giảm sâu nhất và Hà Nội sẽ đánh thuế biệt thự ‘ma’?

Bất động sản mới nhất: ‘Cú đấm thép’ vào nhà phố; nơi đất nền giảm sâu nhất và Hà Nội sẽ đánh thuế biệt thự ‘ma’?

Baoquocte.vn. Nhà phố chịu ‘cú đấm thép’; nơi đất nền giảm sâu nhất; thông tin về quy hoạch đô thị vệ tinh Hòa Lạc… là những tin bất động sản mới nhất.
Công nghệ càng phát triển, càng cần chế tài mạnh trong môi giới bất động sản

Công nghệ càng phát triển, càng cần chế tài mạnh trong môi giới bất động sản

Baoquocte.vn. Thời gian gần đây, thị trường bất động sản đã chứng kiến nhiều biền động, trong đó các cơn sốt giá ảo, những dự án 'ma'.
Novaland tiếp tục phát hành cổ phiếu thưởng

Novaland tiếp tục phát hành cổ phiếu thưởng

Baoquocte.vn. Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No Va (Novaland, HoSE: NVL) công bố bằng văn bản về việc sẽ tiếp tục phát hành cổ phiếu thưởng lần thứ hai.
Giá thuê văn phòng tại Hà Nội và TP. HCM: Yếu tố tạo nên sự khác biệt

Giá thuê văn phòng tại Hà Nội và TP. HCM: Yếu tố tạo nên sự khác biệt

Baoquocte.vn. Theo báo cáo mới nhất của tập đoàn nghiên cứu bất động sản toàn cầu Savills, giá thuê văn phòng tại TP. HCM và Hà Nội có sự khác biệt rõ rệt.
Bất động sản mới nhất: Địa ốc công nghiệp vẫn ‘sáng cửa’ bất chấp Covid-19 và ồ ạt bán cắt lỗ condotel

Bất động sản mới nhất: Địa ốc công nghiệp vẫn ‘sáng cửa’ bất chấp Covid-19 và ồ ạt bán cắt lỗ condotel

Baoquocte.vn. Địa ốc công nghiệp vẫn ‘sáng cửa’ bất chấp Covid-19 và ồ ạt bán cắt lỗ condotel… là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Đã khởi công 7 công trình ở khu tái định cư sân bay Long Thành; địa ốc công nghiệp ‘miễn nhiễm’ với Covid-19

Bất động sản mới nhất: Đã khởi công 7 công trình ở khu tái định cư sân bay Long Thành; địa ốc công nghiệp ‘miễn nhiễm’ với Covid-19

Baoquocte.vn. Đã khởi công 7 công trình khu tái định cư sân bay Long Thành; cửa hàng cho thuê giảm giá vẫn đìu hiu… là những tin bất động sản mới nhất.
Bất chấp Covid-19, SAVICO vẫn đặt kỳ vọng về lợi nhuận cao hơn năm 2020

Bất chấp Covid-19, SAVICO vẫn đặt kỳ vọng về lợi nhuận cao hơn năm 2020

Baoquocte.vn. Ngày 10/6, Công ty Cổ phần Dịch vụ Tổng hợp Sài Gòn (SAVICO) đã tổ chức trực tuyến ĐHĐCĐ thường niên năm 2021.
Thị trường chứng khoán ngày 11/6: Hồi phục mạnh mẽ, dòng tiền lan tỏa

Thị trường chứng khoán ngày 11/6: Hồi phục mạnh mẽ, dòng tiền lan tỏa

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Nghẽn lệnh triền miên, 'chợ lớn chứng khoán' HOSE nhận 'trát' thanh tra

Nghẽn lệnh triền miên, 'chợ lớn chứng khoán' HOSE nhận 'trát' thanh tra

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc đã yêu cầu Thanh tra Bộ Tài chính khẩn trương thực hiện thanh tra đối với Sở Giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 11/6 - Đầu tư vào đâu khi thị trường điều chỉnh?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 11/6 - Đầu tư vào đâu khi thị trường điều chỉnh?

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Thị trường chứng khoán ngày 10/6: Liên tục giằng co nhưng không thắng nổi bên bán

Thị trường chứng khoán ngày 10/6: Liên tục giằng co nhưng không thắng nổi bên bán

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Cổ phiếu ngân hàng vẫn duy trì sức hấp dẫn

Cổ phiếu ngân hàng vẫn duy trì sức hấp dẫn

Baoquocte.vn. Xét về dài hạn, cổ phiếu ngân hàng vẫn là nhóm được đánh giá khả quan nhất trên thị trường chứng khoán.
Phiên bản di động