KINH TẾ HẬU COVID-19:

Chuỗi cung ứng thành ‘vũ khí’, toàn cầu bị đặt vào rủi ro

Khánh Linh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Chuỗi cung toàn cầu đã trở thành một thứ vũ khí trong cuộc chiến kinh tế thời đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19.
TIN LIÊN QUAN
chuoi cung ung thanh vu khi toan cau bi dat vao rui ro Cuộc dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu đã bắt đầu?
chuoi cung ung thanh vu khi toan cau bi dat vao rui ro Tái cấu trúc chuỗi cung ứng để phục hồi nền kinh tế ASEAN
chuoi cung ung thanh vu khi toan cau bi dat vao rui ro
Chuỗi cung ứng thành ‘vũ khí’, toàn cầu bị đặt vào rủi ro. (Nguồn: Wuwm)

Ở đây, nền kinh tế Trung Quốc trở thành mục tiêu mà thứ vũ khí ấy nhắm tới. Tokyo đã dành khoản ngân sách dự phòng 2,2 tỷ USD để hỗ trợ các công ty Nhật Bản đưa sản xuất ra khỏi Trung Quốc. Mỹ cũng tiết lộ sự hỗ trợ tương tự cho các doanh nghiệp của đất nước mình.

1 mũi tên có trúng 3 đích?

Triển khai vũ khí này tức là có thể cùng lúc đánh trúng 3 đích, trừng phạt Trung Quốc vì gây ra đại dịch Covid-19; xóa bỏ nguồn gốc gây ra sự dễ tổn thương của các dây chuyền sản xuất hàng hóa thiết yếu và cuối cùng là đưa “trở về quê hương” những nền tảng sản xuất mà do bị đặt ở nước ngoài đã vô tình làm suy yếu hoặc “rỗng ruột” các hoạt động sản xuất trong nước.

Bên cạnh một số ý kiến đồng tình, nhiều ý kiến tỏ nghi ngờ về 3 mục tiêu này với một số lập luận phản bác đáng chú ý.

Thứ nhất, việc trừng phạt tùy thuộc vào “con mắt” người phán xét. Trong một thế giới toàn cầu hóa liên kết cao độ, virus đã lan truyền với tốc độ chóng mặt. Không một quốc gia nào được cho là đã xử lý khéo léo dịch bệnh ở giai đoạn đầu. Cái gọi là trừng phạt sẽ liên quan các chính trị gia muốn đẩy trách nhiệm về những khiếm khuyết trong việc ứng phó với dịch bệnh.

Thứ hai, nguồn gốc của tính dễ tổn thương của các dây chuyền sản xuất hàng hóa thiết yếu không thể lý giải một cách giản đơn là do toàn cầu hóa, mặc dù đúng là có những rủi ro không thể chối cãi.

Ngưỡng mộ mô hình “sản xuất tức thời” (Just-in-time _ sản xuất sản phẩm đúng số lượng tại đúng nơi vào đúng thời điểm) của Nhật Bản trong những năm 1980, các nước châu Âu đã hình thành mạng lưới các nhà cung ứng sản xuất không chỉ để cung ứng, mà còn để đáp ứng các nhu cầu một cách hoàn hảo nhất. Qua thời gian, với các tiến bộ đột phá về công nghệ, mạng lưới giao thông vận tải được nâng cấp với chi phí rẻ hơn, các chuỗi cung có quan hệ gần với nhau được mở rộng thành mạng lưới toàn cầu. Chuỗi cung ứng từ đó được hình thành, hoàn thiện với đặc tính cố hữu là “tính dễ tổn thương” đối với tất cả “các nhà” tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thứ ba, mối liên kết yếu của một chuỗi cung ứng với trong nước phơi bày sự đánh đổi giữa tính hiệu quả của chuỗi và khả năng dẫn đến tình trạng “nút thắt cổ chai”, nhất là khi sự dư thừa và chậm trễ trong hệ thống được xử lý một cách quá triệt để.

Ở đây, trong đại dịch Covid-19, sự thiếu hụt các thiết bị y tế trong nước do phụ thuộc vào nguồn sản xuất ở nước ngoài đã đe dọa sự an nguy của con người là một ví dụ điển hình. Đề xuất của Nhật Bản và Mỹ dựa trên mặc định rằng, chuỗi cung ứng có thể được điều chuyển một cách dễ dàng.

Tuy nhiên, quan niệm này không hẳn phù hợp với tính phức tạp của một mạng lưới các chuỗi cung vốn phải mất rất nhiều thời gian và công sức để thiết lập. Đối lập với các ý chí chính trị muốn nhanh chóng “cởi trói” cho mạng lưới chuỗi cung, các nghiên cứu gần đây lại nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường sự kết dính của các chuỗi cung ứng toàn cầu.

“Chuỗi cung” không chỉ là cung

Trong một bài phân tích, GS. Stephen Roach, giảng viên Đại học Yale, cựu Chủ tịch Morgan Stanley châu Á cho rằng, bản thân tên gọi “chuỗi cung” cũng gây nên các sai lệch trong các cuộc tranh luận. Ngoài việc liên quan đến mặt cung trong phương trình kinh tế, chuỗi cung toàn cầu còn có nhiều ý nghĩa khác.

chuoi cung ung thanh vu khi toan cau bi dat vao rui ro Dịch Covid-19: Thoát phụ thuộc vào Trung Quốc - nói vẫn dễ hơn làm

TGVN. Các chuyên gia dự báo rằng, dịch viêm phổi cấp Covid-19 do virus corona chủng mới (SARS-CoV-2) là một lý do nữa để các ...

Thứ nhất, người tiêu dùng sẽ là đối tượng thụ hưởng cuối cùng của tự do thương mại, chuyên môn hóa quốc tế và sự kết nối xuyên biên giới có được nhờ các chuỗi cung.

Chẳng hạn, với những người tiêu dùng đang chịu thua thiệt về thu nhập, đặc biệt là người tiêu dùng Mỹ với thu nhập thực tế trung bình không được cải thiện trong 30 năm qua, sức mua được tăng cường nhờ các chuỗi cung ứng trở nên đặc biệt quan trọng. Đưa chuỗi cung ra khỏi nơi sản xuất giá rẻ như ở Trung Quốc sẽ có khả năng làm mất năng lực kiểm soát lạm phát và làm giảm sức mua của người tiêu dùng.

Thứ hai, chuỗi cung toàn cầu hỗ trợ lớn cho phát triển toàn cầu thông qua thúc đẩy tạo thêm nhiều công ăn việc làm và xóa đói giảm nghèo ở nhiều nước có thu nhập thấp.

Trung Quốc là một ví dụ. Từ khi gia nhập WTO, Trung Quốc có tốc độ tăng trưởng GDP trung bình là 9% trong 18 năm, tạo thêm 200 triệu việc làm và giúp giảm nghèo cho hơn 500 triệu người. Sự trỗi dậy mạnh mẽ của kinh tế Trung Quốc có được nhờ các chuỗi cung và thị trường rộng mở đã đưa nước này trở thành một cỗ máy tăng trưởng toàn cầu; chiếm 37% GDP thế giới, lũy kế từ năm 2008 đến năm 2018.

Thứ ba, chuỗi cung đóng vai trò thúc đẩy sự phối hợp, hợp tác toàn cầu; cho phép các tập đoàn đa quốc gia, các chính phủ, các tổ chức và cơ quan quản lý đa phương cùng nhau chụm lại trong chiếc ô toàn cầu hóa.

Điều này theo đó không chỉ yêu cầu cần phải tăng cường các dòng thương mại, vốn tài chính và thông tin xuyên biên giới mà còn dẫn đến sự gia tăng các dòng chảy sở hữu trí tuệ và quốc tế hóa các thành phố toàn cầu, tạo mối liên kết từ New York cho đến Hong Kong, London và Sydney.

Toàn cầu hóa đang hứng chịu công kích ở nhiều nơi trên thế giới. Chuỗi cung và nền tảng sản xuất toàn cầu hiện đại mà chuỗi cung thêu dệt nên là một phần quan trọng trong cấu trúc của nền kinh tế toàn cầu hiện đại, phản ánh những tiến bộ mới nhất về công nghệ, sản xuất, kỹ thuật lắp ráp và khả năng giao nhận gần như tức thời của hàng hóa và dịch vụ.

Bởi vậy, việc tháo dỡ các chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ đặt tất cả vào rủi ro. Kêu gọi đưa sản xuất về lại trong nước đồng nghĩa với việc cộng thêm tính toán sai về chính trị vào các rủi ro kinh tế. Chuyển sản xuất từ những nền tảng ngoài nước chi phí thấp trở về những địa điểm có chi phí sản xuất cao giống như việc áp thuế một cách tàn nhẫn vào những người tiêu dùng vốn đang chịu nhiều tổn thương.

Tháo dỡ các chuỗi cung toàn cầu dưới chiêu bài trừng phạt, lo sợ về tính dễ tổn thương hay chủ nghĩa dân tộc không chỉ là sự khước từ những lợi ích tích cực của toàn cầu hóa, mà còn tước bỏ những cơ hội hợp tác mà thế giới hiện cần phải có hơn lúc nào hết, trong bối cảnh bị tàn phá bởi đại dịch.

chuoi cung ung thanh vu khi toan cau bi dat vao rui ro Covid-19 khiến kinh tế thế giới thiệt hại lên tới 8,8 nghìn tỷ USD

TGVN. Nền kinh tế toàn cầu có thể bị thiệt hại từ 5,8 nghìn tỷ tới 8,8 nghìn tỷ USD, tương đương 6,4% tới 9,7% ...

chuoi cung ung thanh vu khi toan cau bi dat vao rui ro Cuộc đua vaccine phòng Covid-19: Trung Quốc có xưởng sản xuất lớn nhất thế giới, 'gã khổng lồ' Pháp phát ngôn gây tranh cãi

TGVN. Mới đây, công ty xây dựng số 4 Kỹ thuật Hệ thống Điện tử Trung Quốc (CEFOC) tuyên bố, dự án xưởng sản xuất ...

chuoi cung ung thanh vu khi toan cau bi dat vao rui ro 'Không muốn đối thoại' với ông Tập, Tổng thống Mỹ dọa cắt đứt hoàn toàn quan hệ, Nga bênh vực Trung Quốc

TGVN. Ngày 14/5, Tổng thống Donald Trump tuyên bố, hiện không muốn đối thoại với Chủ tịch Tập Cận Bình, đồng thời bày tỏ 'vô ...

Bài viết cùng chủ đề

Dịch virus corona

Đọc thêm

Tác chiến điện tử Mỹ-Trung so kè tại eo biển Đài Loan

Tác chiến điện tử Mỹ-Trung so kè tại eo biển Đài Loan

Baoquocte.vn. Trung Quốc và Mỹ đã so kè nhau trong cuộc cạnh tranh tác chiến điện tử, do thám trước và sau khi Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi tới ...
Phó Tổng thống Mỹ sẽ dự tang lễ của ông Abe Shinzo, tôn vinh đóng góp của cố Thủ tướng Nhật Bản

Phó Tổng thống Mỹ sẽ dự tang lễ của ông Abe Shinzo, tôn vinh đóng góp của cố Thủ tướng Nhật Bản

Baoquocte.vn. Theo một nguồn tin ngoại giao Nhật Bản, bà Kamala Harris dự kiến dự lễ tang cấp nhà nước cho cựu Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe vào tháng tới ...
Xung đột Nga-Ukraine: Nhà máy Zaporizhzhia tiếp tục bị tấn công

Xung đột Nga-Ukraine: Nhà máy Zaporizhzhia tiếp tục bị tấn công

Baoquocte.vn. Tuy nhiên, theo thành viên Hội đồng hành chính tỉnh Zaporozhye, ông Vladimir Rogov cũng cho biết Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia vẫn hoạt động bình thường.
Tổng thống Mỹ lên án vụ tấn công nhà văn gốc Ấn Độ Salman Rushdie

Tổng thống Mỹ lên án vụ tấn công nhà văn gốc Ấn Độ Salman Rushdie

Baoquocte.vn. Ngày 13/8, Tổng thống Mỹ Joe Biden lên án ‘cuộc tấn công xấu xa’ nhằm vào nhà văn gốc Ấn Độ Salman Rushdie vì tác phẩm ‘Những vần thơ của ...
Vướng lỗi kỹ thuật, Mercedes-Benz triệu hồi hơn 10.000 ô tô nhập khẩu tại Trung Quốc

Vướng lỗi kỹ thuật, Mercedes-Benz triệu hồi hơn 10.000 ô tô nhập khẩu tại Trung Quốc

Baoquocte.vn. Theo Cơ quan quản lý nhà nước về quy chế thị trường của Trung Quốc, hãng sản xuất ô tô Mercedes-Benz bắt đầu triệu hồi hơn 10.000 ô tô nhập ...
Các nước NATO ở Đông Âu hối Mỹ cấp thêm vũ khí

Các nước NATO ở Đông Âu hối Mỹ cấp thêm vũ khí

Baoquocte.vn. Các nước sườn phía Đông của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương đang yêu cầu Mỹ xúc tiến cung cấp vũ khí và mở rộng sự hiện diện ...
Sáu sai lầm khi dùng thuốc điều trị cúm A

Sáu sai lầm khi dùng thuốc điều trị cúm A

Baoquocte.vn. Nhiều sai lầm trong việc tự điều trị bệnh cúm A cho trẻ khiến tình trạng bệnh trở nên trầm trọng… Dưới đây là những sai lầm thường gặp.
Thỏa thuận ngừng bắn ở dải Gaza: Tái hiện khúc dạo đầu

Thỏa thuận ngừng bắn ở dải Gaza: Tái hiện khúc dạo đầu

Baoquocte.vn. Với nỗ lực của Ai Cập, thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Phong trào thánh chiến Hồi giáo Jihad ở dải Gaza, Palestine, đã có hiệu lực.
Bốn thí sinh Việt Nam dự thi Olympic Tin học quốc tế 2022 giành huy chương

Bốn thí sinh Việt Nam dự thi Olympic Tin học quốc tế 2022 giành huy chương

Baoquocte.vn. Ngày 14/8, Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, cả 4 thi sinh dự thi Olympic Tin học quốc tế lần thứ 34 đều ...
Báo Mỹ: Ukraine hoãn phản công ở Kherson vì thiếu vũ khí

Báo Mỹ: Ukraine hoãn phản công ở Kherson vì thiếu vũ khí

Baoquocte.vn. Một nguồn tin giấu tên trong cơ quan tình báo Ukraine cho biết các lực lượng nước này chưa tấn công Kherson vì thiếu vũ khí.
Giá tiêu hôm nay 14/8, thị trường phản ứng trái chiều, giá hồ tiêu ‘ì ạch’, xuất hiện yếu tố bất lợi

Giá tiêu hôm nay 14/8, thị trường phản ứng trái chiều, giá hồ tiêu ‘ì ạch’, xuất hiện yếu tố bất lợi

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước đi ngang ở một số địa phương, giao dịch từ 70.000 - 72.500 đ/kg.
Hải Dương sẵn sàng đón làn sóng đầu tư mới

Hải Dương sẵn sàng đón làn sóng đầu tư mới

Baoquocte.vn. Hải Dương hiện đang thu hút các dự án sử dụng đất với diện tích hợp lý, ít lao động, ứng dụng công nghệ cao và sử dụng năng lượng sạch.
Chứng khoán Việt Nam đang hấp dẫn nhà đầu tư nước ngoài

Chứng khoán Việt Nam đang hấp dẫn nhà đầu tư nước ngoài

Baoquocte.vn. Việc khối ngoại liên tục mua ròng trở lại cho thấy bối cảnh vĩ mô, cũng như định giá thị trường chứng khoán đang là điểm sáng hấp dẫn nhà đầu tư nước ngoài.
Giá cà phê hôm nay 13/8: Kéo dài xu hướng giá cao, lực mua biến động, khả năng có điều chỉnh từ mức giá hiện nay?

Giá cà phê hôm nay 13/8: Kéo dài xu hướng giá cao, lực mua biến động, khả năng có điều chỉnh từ mức giá hiện nay?

Baoquocte.vn. Giá cà phê trên cả hai sàn phái sinh liên tiếp có những bước nhảy mới. Khối lượng giao dịch tăng vọt hiếm thấy.
Giá tiêu hôm nay 13/8, tiếp tục giảm, thị trường ngược dự đoán, lợi nhuận của người trồng bị bào mòn

Giá tiêu hôm nay 13/8, tiếp tục giảm, thị trường ngược dự đoán, lợi nhuận của người trồng bị bào mòn

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước giảm nhẹ ở một số địa phương, giao dịch từ 70.000 - 72.500 đ/kg.
Xuất khẩu ngày 8-12/8: Nhãn tươi Hòa Bình 'lên đường' sang EU; nhóm hàng tỷ USD giảm tốc

Xuất khẩu ngày 8-12/8: Nhãn tươi Hòa Bình 'lên đường' sang EU; nhóm hàng tỷ USD giảm tốc

Baoquocte.vn. Báo TG&VN điểm lại những tin nổi bật về hoạt động xuất nhập khẩu trong bản tin xuất khẩu ngày 8-12/8.
Bất động sản mới nhất: Hà Nội ‘mất hút’ căn hộ giá rẻ, giá chung cư leo thang kỷ lục, thu hồi 240ha đất dự án sân golf tại Vân Đồn

Bất động sản mới nhất: Hà Nội ‘mất hút’ căn hộ giá rẻ, giá chung cư leo thang kỷ lục, thu hồi 240ha đất dự án sân golf tại Vân Đồn

Baoquocte.vn. Thị trường căn hộ cho thuê nhộn nhịp, giá chung cư ngày càng tăng, thu hồi 240ha đất dự án HDMon Vân Đồn… là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Chung cư Hà Nội thiết lập mặt bằng giá mới, thị trường theo hình tháp ngược, nhà có thể giảm giá 30%?

Bất động sản mới nhất: Chung cư Hà Nội thiết lập mặt bằng giá mới, thị trường theo hình tháp ngược, nhà có thể giảm giá 30%?

Baoquocte.vn. Dự báo xu hướng giá nhà đất 6 tháng cuối năm, khan hiếm chung cư, Hà Nội cấm tách thửa liên quan Vành đai 4… là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Xu hướng ‘chuộng’ căn hộ sơ cấp ở Hà Nội

Xu hướng ‘chuộng’ căn hộ sơ cấp ở Hà Nội

Baoquocte.vn. Nhiều người vẫn luôn ưu tiên căn hộ sơ cấp bởi đây là sản phẩm mới hoàn toàn, chưa bị khấu hao qua thời gian sử dụng và có giá thành hợp lý.
Bất động sản mới nhất: Khan hiếm nguồn cung, giá đều đặn tăng, nỗi lo nợ xấu; thị trường địa ốc Bắc Ninh sẽ hạ nhiệt?

Bất động sản mới nhất: Khan hiếm nguồn cung, giá đều đặn tăng, nỗi lo nợ xấu; thị trường địa ốc Bắc Ninh sẽ hạ nhiệt?

Baoquocte.vn. Nguồn cung căn hộ ngày càng giảm, giá bán tăng đều, nợ xấu có nhiều biến động… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Hà Lan: Các nhà đầu tư lớn ồ ạt mua nhà nghỉ dưỡng

Hà Lan: Các nhà đầu tư lớn ồ ạt mua nhà nghỉ dưỡng

Baoquocte.vn. Thống kê mới cho thấy các nhà đầu tư lớn đang ồ ạt mua bất động sản để làm nhà nghỉ dưỡng tại Hà Lan.
Bất động sản mới nhất: ‘Ông lớn’ địa ốc đề xuất cho doanh nghiệp mua nhà ở xã hội, thị trường lệch pha cung cầu, thủ tục sang tên sổ đỏ đang thế chấp

Bất động sản mới nhất: ‘Ông lớn’ địa ốc đề xuất cho doanh nghiệp mua nhà ở xã hội, thị trường lệch pha cung cầu, thủ tục sang tên sổ đỏ đang thế chấp

Baoquocte.vn. Các 'ông lớn' địa ốc như Vinhomes, Sun Group, Bitexco nêu đề xuất về nhà ở xã hội, giá chung cư TPHCM tăng cao… là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Gói giao dịch SME - bảo bối giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí

Gói giao dịch SME - bảo bối giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí

Baoquocte.vn. Sau gần 2 tháng ra mắt, gói giao dịch SME tích hợp trên ngân hàng số VCB DigiBiz được gần 28.400 doanh nghiệp tin dùng.
Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Baoquocte.vn. Chính sách tiền tệ và tài khóa dường như được thắt chặt để chống lạm phát thay vì để phục hồi sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng.
Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 8/2022?

Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 8/2022?

Baoquocte.vn. Lãi suất ngân hàng tháng 8/2022 ghi nhận, tiền gửi ở những kỳ hạn dài từ 12-36 tháng, SCB là ngân hàng chiếm thứ hạng lãi suất cao nhất.
Thị trường chứng khoán ASEAN có nhiều tín hiệu tích cực hậu mở cửa

Thị trường chứng khoán ASEAN có nhiều tín hiệu tích cực hậu mở cửa

Baoquocte.vn. Theo nhóm nghiên cứu và quản lý danh mục đầu tư tại FSMOne.com, thị trường chứng khoán khu vực ASEAN sẽ tiếp tục có nhiều dấu hiệu lạc quan.
Công ty Thái Lan khuyến nghị đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam

Công ty Thái Lan khuyến nghị đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam

Baoquocte.vn. Bà Chavinda Hanratanakool, Giám đốc điều hành Công ty KTAM đã đưa ra khuyến nghị nên đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam
Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 7/2022?

Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 7/2022?

Baoquocte.vn. Lãi suất ngân hàng VietinBank ở mức 0,25%, áp dụng cho gửi tiền trực tuyến và là mức cao nhất so với các ngân hàng.
Phiên bản di động