KINH TẾ HẬU COVID-19:

Chuỗi cung ứng thành ‘vũ khí’, toàn cầu bị đặt vào rủi ro

Khánh Linh
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Chuỗi cung toàn cầu đã trở thành một thứ vũ khí trong cuộc chiến kinh tế thời đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19.
TIN LIÊN QUAN
chuoi cung ung thanh vu khi toan cau bi dat vao rui ro Cuộc dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu đã bắt đầu?
chuoi cung ung thanh vu khi toan cau bi dat vao rui ro Tái cấu trúc chuỗi cung ứng để phục hồi nền kinh tế ASEAN
chuoi cung ung thanh vu khi toan cau bi dat vao rui ro
Chuỗi cung ứng thành ‘vũ khí’, toàn cầu bị đặt vào rủi ro. (Nguồn: Wuwm)

Ở đây, nền kinh tế Trung Quốc trở thành mục tiêu mà thứ vũ khí ấy nhắm tới. Tokyo đã dành khoản ngân sách dự phòng 2,2 tỷ USD để hỗ trợ các công ty Nhật Bản đưa sản xuất ra khỏi Trung Quốc. Mỹ cũng tiết lộ sự hỗ trợ tương tự cho các doanh nghiệp của đất nước mình.

1 mũi tên có trúng 3 đích?

Triển khai vũ khí này tức là có thể cùng lúc đánh trúng 3 đích, trừng phạt Trung Quốc vì gây ra đại dịch Covid-19; xóa bỏ nguồn gốc gây ra sự dễ tổn thương của các dây chuyền sản xuất hàng hóa thiết yếu và cuối cùng là đưa “trở về quê hương” những nền tảng sản xuất mà do bị đặt ở nước ngoài đã vô tình làm suy yếu hoặc “rỗng ruột” các hoạt động sản xuất trong nước.

Bên cạnh một số ý kiến đồng tình, nhiều ý kiến tỏ nghi ngờ về 3 mục tiêu này với một số lập luận phản bác đáng chú ý.

Thứ nhất, việc trừng phạt tùy thuộc vào “con mắt” người phán xét. Trong một thế giới toàn cầu hóa liên kết cao độ, virus đã lan truyền với tốc độ chóng mặt. Không một quốc gia nào được cho là đã xử lý khéo léo dịch bệnh ở giai đoạn đầu. Cái gọi là trừng phạt sẽ liên quan các chính trị gia muốn đẩy trách nhiệm về những khiếm khuyết trong việc ứng phó với dịch bệnh.

Thứ hai, nguồn gốc của tính dễ tổn thương của các dây chuyền sản xuất hàng hóa thiết yếu không thể lý giải một cách giản đơn là do toàn cầu hóa, mặc dù đúng là có những rủi ro không thể chối cãi.

Ngưỡng mộ mô hình “sản xuất tức thời” (Just-in-time _ sản xuất sản phẩm đúng số lượng tại đúng nơi vào đúng thời điểm) của Nhật Bản trong những năm 1980, các nước châu Âu đã hình thành mạng lưới các nhà cung ứng sản xuất không chỉ để cung ứng, mà còn để đáp ứng các nhu cầu một cách hoàn hảo nhất. Qua thời gian, với các tiến bộ đột phá về công nghệ, mạng lưới giao thông vận tải được nâng cấp với chi phí rẻ hơn, các chuỗi cung có quan hệ gần với nhau được mở rộng thành mạng lưới toàn cầu. Chuỗi cung ứng từ đó được hình thành, hoàn thiện với đặc tính cố hữu là “tính dễ tổn thương” đối với tất cả “các nhà” tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thứ ba, mối liên kết yếu của một chuỗi cung ứng với trong nước phơi bày sự đánh đổi giữa tính hiệu quả của chuỗi và khả năng dẫn đến tình trạng “nút thắt cổ chai”, nhất là khi sự dư thừa và chậm trễ trong hệ thống được xử lý một cách quá triệt để.

Ở đây, trong đại dịch Covid-19, sự thiếu hụt các thiết bị y tế trong nước do phụ thuộc vào nguồn sản xuất ở nước ngoài đã đe dọa sự an nguy của con người là một ví dụ điển hình. Đề xuất của Nhật Bản và Mỹ dựa trên mặc định rằng, chuỗi cung ứng có thể được điều chuyển một cách dễ dàng.

Tuy nhiên, quan niệm này không hẳn phù hợp với tính phức tạp của một mạng lưới các chuỗi cung vốn phải mất rất nhiều thời gian và công sức để thiết lập. Đối lập với các ý chí chính trị muốn nhanh chóng “cởi trói” cho mạng lưới chuỗi cung, các nghiên cứu gần đây lại nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường sự kết dính của các chuỗi cung ứng toàn cầu.

“Chuỗi cung” không chỉ là cung

Trong một bài phân tích, GS. Stephen Roach, giảng viên Đại học Yale, cựu Chủ tịch Morgan Stanley châu Á cho rằng, bản thân tên gọi “chuỗi cung” cũng gây nên các sai lệch trong các cuộc tranh luận. Ngoài việc liên quan đến mặt cung trong phương trình kinh tế, chuỗi cung toàn cầu còn có nhiều ý nghĩa khác.

chuoi cung ung thanh vu khi toan cau bi dat vao rui ro Dịch Covid-19: Thoát phụ thuộc vào Trung Quốc - nói vẫn dễ hơn làm

TGVN. Các chuyên gia dự báo rằng, dịch viêm phổi cấp Covid-19 do virus corona chủng mới (SARS-CoV-2) là một lý do nữa để các ...

Thứ nhất, người tiêu dùng sẽ là đối tượng thụ hưởng cuối cùng của tự do thương mại, chuyên môn hóa quốc tế và sự kết nối xuyên biên giới có được nhờ các chuỗi cung.

Chẳng hạn, với những người tiêu dùng đang chịu thua thiệt về thu nhập, đặc biệt là người tiêu dùng Mỹ với thu nhập thực tế trung bình không được cải thiện trong 30 năm qua, sức mua được tăng cường nhờ các chuỗi cung ứng trở nên đặc biệt quan trọng. Đưa chuỗi cung ra khỏi nơi sản xuất giá rẻ như ở Trung Quốc sẽ có khả năng làm mất năng lực kiểm soát lạm phát và làm giảm sức mua của người tiêu dùng.

Thứ hai, chuỗi cung toàn cầu hỗ trợ lớn cho phát triển toàn cầu thông qua thúc đẩy tạo thêm nhiều công ăn việc làm và xóa đói giảm nghèo ở nhiều nước có thu nhập thấp.

Trung Quốc là một ví dụ. Từ khi gia nhập WTO, Trung Quốc có tốc độ tăng trưởng GDP trung bình là 9% trong 18 năm, tạo thêm 200 triệu việc làm và giúp giảm nghèo cho hơn 500 triệu người. Sự trỗi dậy mạnh mẽ của kinh tế Trung Quốc có được nhờ các chuỗi cung và thị trường rộng mở đã đưa nước này trở thành một cỗ máy tăng trưởng toàn cầu; chiếm 37% GDP thế giới, lũy kế từ năm 2008 đến năm 2018.

Thứ ba, chuỗi cung đóng vai trò thúc đẩy sự phối hợp, hợp tác toàn cầu; cho phép các tập đoàn đa quốc gia, các chính phủ, các tổ chức và cơ quan quản lý đa phương cùng nhau chụm lại trong chiếc ô toàn cầu hóa.

Điều này theo đó không chỉ yêu cầu cần phải tăng cường các dòng thương mại, vốn tài chính và thông tin xuyên biên giới mà còn dẫn đến sự gia tăng các dòng chảy sở hữu trí tuệ và quốc tế hóa các thành phố toàn cầu, tạo mối liên kết từ New York cho đến Hong Kong, London và Sydney.

Toàn cầu hóa đang hứng chịu công kích ở nhiều nơi trên thế giới. Chuỗi cung và nền tảng sản xuất toàn cầu hiện đại mà chuỗi cung thêu dệt nên là một phần quan trọng trong cấu trúc của nền kinh tế toàn cầu hiện đại, phản ánh những tiến bộ mới nhất về công nghệ, sản xuất, kỹ thuật lắp ráp và khả năng giao nhận gần như tức thời của hàng hóa và dịch vụ.

Bởi vậy, việc tháo dỡ các chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ đặt tất cả vào rủi ro. Kêu gọi đưa sản xuất về lại trong nước đồng nghĩa với việc cộng thêm tính toán sai về chính trị vào các rủi ro kinh tế. Chuyển sản xuất từ những nền tảng ngoài nước chi phí thấp trở về những địa điểm có chi phí sản xuất cao giống như việc áp thuế một cách tàn nhẫn vào những người tiêu dùng vốn đang chịu nhiều tổn thương.

Tháo dỡ các chuỗi cung toàn cầu dưới chiêu bài trừng phạt, lo sợ về tính dễ tổn thương hay chủ nghĩa dân tộc không chỉ là sự khước từ những lợi ích tích cực của toàn cầu hóa, mà còn tước bỏ những cơ hội hợp tác mà thế giới hiện cần phải có hơn lúc nào hết, trong bối cảnh bị tàn phá bởi đại dịch.

chuoi cung ung thanh vu khi toan cau bi dat vao rui ro Covid-19 khiến kinh tế thế giới thiệt hại lên tới 8,8 nghìn tỷ USD

TGVN. Nền kinh tế toàn cầu có thể bị thiệt hại từ 5,8 nghìn tỷ tới 8,8 nghìn tỷ USD, tương đương 6,4% tới 9,7% ...

chuoi cung ung thanh vu khi toan cau bi dat vao rui ro Cuộc đua vaccine phòng Covid-19: Trung Quốc có xưởng sản xuất lớn nhất thế giới, 'gã khổng lồ' Pháp phát ngôn gây tranh cãi

TGVN. Mới đây, công ty xây dựng số 4 Kỹ thuật Hệ thống Điện tử Trung Quốc (CEFOC) tuyên bố, dự án xưởng sản xuất ...

chuoi cung ung thanh vu khi toan cau bi dat vao rui ro 'Không muốn đối thoại' với ông Tập, Tổng thống Mỹ dọa cắt đứt hoàn toàn quan hệ, Nga bênh vực Trung Quốc

TGVN. Ngày 14/5, Tổng thống Donald Trump tuyên bố, hiện không muốn đối thoại với Chủ tịch Tập Cận Bình, đồng thời bày tỏ 'vô ...

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Dịch virus corona

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 2 ngày 25/1/2021: Song Tử bỏ bê công việc, Bọ Cạp đa nghi trong tình yêu

Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 2 ngày 25/1/2021: Song Tử bỏ bê công việc, Bọ Cạp đa nghi trong tình yêu

Tử vi hôm nay 25/1 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm 25/1 - Xem âm lịch hôm nay thứ 2 ngày 25/1/2021 - Lịch vạn niên 25/1/2021

Lịch âm 25/1 - Xem âm lịch hôm nay thứ 2 ngày 25/1/2021 - Lịch vạn niên 25/1/2021

Lịch âm 25/1. Âm lịch hôm nay 25/1. Xem âm lịch hôm nay ngày 25/1/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 25 tháng 1 năm 2021 hôm nay.
Đại hội XIII: Giáo sư Nga khẳng định Đảng Cộng sản Việt Nam luôn là đảng của nhân dân, vì nhân dân

Đại hội XIII: Giáo sư Nga khẳng định Đảng Cộng sản Việt Nam luôn là đảng của nhân dân, vì nhân dân

Trước thềm Đại hội XIII, Giáo sư Nga Alexander Sokolovsky có bài viết chia sẻ những tình cảm và nhận định của mình về Đảng Cộng sản Việt Nam.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 24/1: Ngày thứ hai liên tiếp, Việt Nam không ghi nhận ca mắc Covid-19 mới

Covid-19 ở Việt Nam chiều 24/1: Ngày thứ hai liên tiếp, Việt Nam không ghi nhận ca mắc Covid-19 mới

Bản tin 18h ngày 24/1, của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch Covid-19 cho biết không có ca mắc mới.
Nga thử nghiệm đạn pháo tự hành có điều khiển mới và sử dụng robot công binh

Nga thử nghiệm đạn pháo tự hành có điều khiển mới và sử dụng robot công binh

Nga đang kế hoạch thử nghiệm loại đạn pháo 152mm dẫn đường mới nhất và mua loạt hệ thống robot đa chức năng phục vụ nhu cầu của quân đội.
Covid-19: Cử tri Bồ Đào Nha đi bỏ phiếu bầu tổng thống

Covid-19: Cử tri Bồ Đào Nha đi bỏ phiếu bầu tổng thống

Cử tri Bồ Đào Nha đi bỏ phiếu bầu tổng thống, trong bối cảnh nước này đang trong đợt phong tỏa lần thứ hai nhằm ngăn chặn dịch Covid-19 lây ...
Doanh nhân Việt Nam tại Hàn Quốc hướng về Đại hội XIII của Đảng

Doanh nhân Việt Nam tại Hàn Quốc hướng về Đại hội XIII của Đảng

Tiến sĩ Trần Hải Linh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam–Hàn Quốc (VKBIA) đã đánh giá ý nghĩa to lớn của Đại hội XIII của ...
Cùng đón Xuân tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Cùng đón Xuân tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Sáng 24/1, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam đã diễn ra buổi gặp mặt phóng viên, báo chí nhân dịp Xuân Tân Sửu 2021.
Showbiz Việt: Những 'đại gia' có sở thích làm nông dân

Showbiz Việt: Những 'đại gia' có sở thích làm nông dân

MC Quyền Linh, ca sĩ Bằng Kiều, nghệ sĩ Giang Còi… đều là 'đại gia' của showbiz Việt, nhưng khi ở nhà, họ là những nông dân chính hiệu.
Tàu sân bay của Mỹ đi vào Biển Đông dưới thời tân Tổng thống Biden

Tàu sân bay của Mỹ đi vào Biển Đông dưới thời tân Tổng thống Biden

Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ xác nhận Nhóm tác chiến tàu sân bay Theodore Roosevelt đã đi vào Biển Đông ngày 23/1.
Đại hội XIII của Đảng: Viện nghiên cứu Đức đánh giá cao thành tựu chống dịch Covid-19, phát triển kinh tế của Việt Nam

Đại hội XIII của Đảng: Viện nghiên cứu Đức đánh giá cao thành tựu chống dịch Covid-19, phát triển kinh tế của Việt Nam

Các viện, quỹ nghiên cứu lớn của Đức đã có các bài báo cáo đánh giá cao thành quả chống dịch Covid-19 và phát triển kinh tế của Việt Nam.
Giá heo hơi hôm nay 24/1: Dao động từ 81.000-87.000 đồng/kg, miền Bắc vẫn cao nhất cả nước

Giá heo hơi hôm nay 24/1: Dao động từ 81.000-87.000 đồng/kg, miền Bắc vẫn cao nhất cả nước

Giá heo hơi hôm nay (24/1) dao động trong khoảng từ 81.000-87.000 đồng/kg tại các địa phương trên cả nước.
Báo Nhật bàn về câu chuyện bứt phá ngoạn mục của Việt Nam và ‘câu thần chú’ vượt qua đại dịch

Báo Nhật bàn về câu chuyện bứt phá ngoạn mục của Việt Nam và ‘câu thần chú’ vượt qua đại dịch

‘Câu thần chú’ của Việt Nam là đảm bảo thực hiện nhiệm vụ kép - chống dịch và phát triển kinh tế.
Giá cà phê hôm nay 24/1: Tình trạng dư cung vẫn đe dọa cà phê robusta; Thị trường Nga tăng nhập khẩu hồ tiêu Việt Nam

Giá cà phê hôm nay 24/1: Tình trạng dư cung vẫn đe dọa cà phê robusta; Thị trường Nga tăng nhập khẩu hồ tiêu Việt Nam

Giá cà phê robusta liên tiếp sụt giảm do lo ngại tình trạng dư cung. Giá hồ tiêu nhập khẩu vào thị trường Nga tăng từ nhà cung cấp Việt Nam.
Truyền thông Đức đánh giá cao thành quả về phát triển kinh tế và chống dịch Covid-19 của Việt Nam

Truyền thông Đức đánh giá cao thành quả về phát triển kinh tế và chống dịch Covid-19 của Việt Nam

Trước thềm Đại hội Đảng, kênh truyền thông DW đánh giá cao thành quả về phát triển kinh tế và chống dịch Covid-19 của Việt Nam.
Giá heo hơi hôm nay 23/1: Neo ở mức cao, hộ chăn nuôi tăng số lượng heo 'đón đầu' thị trường Tết

Giá heo hơi hôm nay 23/1: Neo ở mức cao, hộ chăn nuôi tăng số lượng heo 'đón đầu' thị trường Tết

Giá heo hơi hôm nay (23/1) đồng loạt đi ngang tại nhiều địa phương trên cả nước.
Tin bất động sản hôm nay 24/1: Tin mới nhất về lùm xùm của dự án TNR Star Đồng Văn, cảnh báo người mua nhà I-Tower Quy Nhơn

Tin bất động sản hôm nay 24/1: Tin mới nhất về lùm xùm của dự án TNR Star Đồng Văn, cảnh báo người mua nhà I-Tower Quy Nhơn

Thủ tục pháp lý TNR Star Đồng Văn chưa đủ; cảnh báo dự án I-Tower Quy Nhơn chưa đủ điều kiện bán căn hộ… là những tin bất động sản đáng chú ý.
Tin bất động sản hôm nay 23/1: Đo độ thưởng Tết 'khủng' của doanh nghiệp địa ốc, lý do chấm dứt hoạt động dự án sân golf ở Đà Lạt

Tin bất động sản hôm nay 23/1: Đo độ thưởng Tết 'khủng' của doanh nghiệp địa ốc, lý do chấm dứt hoạt động dự án sân golf ở Đà Lạt

Doanh nghiệp địa ốc thưởng Tết Tân Sửu, dự án sân golf ở Đà Lạt bị chấm dứt hoạt động… là những tin bất động sản đáng chú ý.
Tin bất động sản hôm nay 22/1: Giá đất Đà Nẵng ‘chìm nghỉm’; Tòa nhà văn phòng đắt nhất Hà Nội; Lý do nhà hướng Nam ‘đại cát, đại lợi’

Tin bất động sản hôm nay 22/1: Giá đất Đà Nẵng ‘chìm nghỉm’; Tòa nhà văn phòng đắt nhất Hà Nội; Lý do nhà hướng Nam ‘đại cát, đại lợi’

Giá đất Đà Nẵng giảm sâu, TP. HCM dư thừa nhà ở cao cấp, lý do nhà hướng Nam ‘đại cát, đại lợi’… là những tin bất động sản đáng chú ý.
Tăng nóng đến chóng mặt, bất động sản có 'theo chân' chứng khoán?

Tăng nóng đến chóng mặt, bất động sản có 'theo chân' chứng khoán?

Nhiều người cho rằng, sau chứng khoán sẽ đến bất động sản hạ giá bởi lẽ thị trường cũng đã tăng nóng thời gian qua.
Tin bất động sản hôm nay 21/1: Chuyện giá nhà và ‘bong bóng’ ở TP. Hồ Chí Minh; lý do ‘ông lớn’ địa ốc ồ ạt rót tiền vào miền đất hứa Hà Nội

Tin bất động sản hôm nay 21/1: Chuyện giá nhà và ‘bong bóng’ ở TP. Hồ Chí Minh; lý do ‘ông lớn’ địa ốc ồ ạt rót tiền vào miền đất hứa Hà Nội

Nhà đầu tư địa ốc phía Nam ‘Bắc tiến’, xung quanh giá đất và ‘bong bóng’ bất động sản TP.HCM,… là những tin bất động sản đáng chú ý.
Tin bất động sản hôm nay 20/1: Giá đất nông nghiệp Đà Lạt mới nhất; Biệt thự Hà Nội ‘hết thời’; Thủ tục đăng ký nhà gắn với đất vào sổ đỏ

Tin bất động sản hôm nay 20/1: Giá đất nông nghiệp Đà Lạt mới nhất; Biệt thự Hà Nội ‘hết thời’; Thủ tục đăng ký nhà gắn với đất vào sổ đỏ

Giá đất nông nghiệp Đà Lạt mới nhất, biệt thự liền kề Hà Nội thanh khoản chậm,… là những tin bất động sản đáng chú ý.
Chứng khoán tuần tới: VN-Index hiện hữu rủi ro giảm điểm; thế giới hoài nghi về gói kích thích kinh tế của ông Biden?

Chứng khoán tuần tới: VN-Index hiện hữu rủi ro giảm điểm; thế giới hoài nghi về gói kích thích kinh tế của ông Biden?

Thị trường chứng khoán Việt Nam tuần qua có những biến động mạnh, giảm sâu rồi hồi phục, trái ngược với thị trường thế giới.
Thị trường chứng khoán ngày 22/1: Tâm lý bắt đáy đã chùng xuống

Thị trường chứng khoán ngày 22/1: Tâm lý bắt đáy đã chùng xuống

Thị trường chứng khoán ngày 22/1 diễn ra rung lắc, ngay sau đó tăng mạnh, càng về cuối thị trường chịu áp lực chốt lời khiến chùng lại và giao dịch chậm.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 22/1: Mua hay bán?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 22/1: Mua hay bán?

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Thị trường chứng khoán ngày 21/1: Dòng tiền ồ ạt, ngại gì rung lắc

Thị trường chứng khoán ngày 21/1: Dòng tiền ồ ạt, ngại gì rung lắc

Thị trường chứng khoán hôm nay 21/1 hồi phục mạnh mẽ với sắc xanh ngay từ đầu phiên, trong phiên có rung lắc nhẹ nhưng lực cầu trở lại kéo đều đến hết phiên.
Mỹ có tân Tổng thống, đà tăng trên Phố Wall sẽ tiếp tục kéo dài?

Mỹ có tân Tổng thống, đà tăng trên Phố Wall sẽ tiếp tục kéo dài?

Khi Mỹ có tân Tổng thống, các nhà đầu tư đang cố gắng xác định làn sóng tăng giá của một loạt nhóm cổ phiếu sẽ kéo dài bao lâu.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 21/1 - Con tim đã vui trở lại?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 21/1 - Con tim đã vui trở lại?

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Phiên bản di động