Chuyện chưa kể về việc dạy và học tại vùng Biển Hồ*

Sáng nay, trời se lạnh, cái lạnh hiếm hoi của vùng Tây Bắc Campuchia – xứ sở của miền nắng, gió…Bước chân vào cửa lớp, tôi thấy từng tốp học sinh đang chụm đầu vào nhau, hí hửng tô vẽ gì đó. Tôi tới gần, thì ra các em đang vẽ thiệp Giáng sinh và năm mới tặng cô giáo. Có em đang mở sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 1 để tìm chữ hoa viết tên tôi lên thiệp. Một mùa Noel nữa lại về và cái Tết cổ truyền của dân tộc cũng đã cận kề. Những kỷ niệm về ngày đầu đến với công việc này trong tôi lại ùa về…
TIN LIÊN QUAN
chuyen chua ke ve viec day va hoc tai vung bien ho Nghĩa tình Việt Nam với người dân vùng Biển Hồ Campuchia
chuyen chua ke ve viec day va hoc tai vung bien ho Tổng Bí thư thăm Đại sứ quán và cộng đồng người Việt tại Campuchia

Tôi nhận dạy tiếng Việt lớp 1 cho con em người Campuchia gốc Việt tại Siêm Riệp- nơi rất đông bà con gốc Việt sinh sống. Lớp học được cộng đồng người Việt ở đây mở đã được hơn 3 năm. Bà con và học sinh ở đây còn gặp rất nhiều khó khăn về địa vị pháp lý cũng như trong cuộc sống mưu sinh, đặc biệt là ở khu vực Biển Hồ, nên trình độ nhận thức cũng còn hạn chế rất nhiều.

Gian nan việc gieo chữ, ươm mầm văn hóa

Tôi đi dạy với mong muốn hỗ trợ, giúp đỡ con em người Việt mình không quên tiếng mẹ đẻ và văn hóa của dân tộc mình. Tôi đã bắt đầu công việc này tiếp nối từ một cô giáo trẻ. Đến với nơi dạy học, tôi rất ấn tượng vì phòng học ở đây rất khang trang theo đúng nghĩa một trường tiểu học. Mỗi lớp học với gần 30 học sinh ở nhiều lứa tuổi khác nhau từ 5-6 tuổi đến 15-16 tuổi. Có em đi học còn phải mang theo cả em nhỏ 2-3 tuổi để vừa học vừa trông em. Nhìn qua cách ăn mặc nhem nhuốc của các em tôi cũng đoán biết phần nào hoàn cảnh sống của chúng. Tôi chú ý quan sát giờ học của các em và điều đó đã làm tôi cảm thấy có chút gì đó hụt hẫng. Trong giờ học các em không tập trung, mỗi đứa một kiểu, đứa gác chân lên bàn, đứa thì quay ngang nói chuyện ồn ào, cô giáo ngồi trên dường như bất lực trước đám học trò.

chuyen chua ke ve viec day va hoc tai vung bien ho
Lễ Khai giảng năm học mới 2016-2017 của trường.

Buổi dạy đầu tiên của tôi, tôi yêu cầu các em về chỗ ngồi đàng hoàng và gọi từng em lên hỏi tên để làm danh sách lớp vì cô giáo trước không bàn giao lại danh sách. Điều làm tôi hơi choáng là khi hỏi tới, các em hầu như không biết mình họ gì và bao nhiêu tuổi. Đến lượt hỏi tên cha mẹ các em, có em hồn nhiên trả lời “cha em tên là cha”… Một nỗi buồn trào dâng trong tôi. Buổi lên lớp đầu tiên thật mệt mỏi bởi phải “la, hét” nhiều và tôi cũng cảm thấy lo lắng không mình biết sẽ bắt đầu từ đâu? Tôi cũng được cảnh báo rằng nhiều cô giáo trước đã bất lực và ngồi khóc vì đám học trò này.

Những ngày tiếp theo, tôi còn phải chứng kiến và phân xử nhiều cảnh bi hài như việc hai chú cháu trong lớp học đánh nhau, rồi cách hành xử của phụ huynh xồng xộc vào lớp học mắng nhiếc con, coi như không có sự có mặt của tôi. Tôi rất trăn trở và suy nghĩ, trường lớp ở đây tương đối đầy đủ nhưng học trò và phụ huynh học sinh sao lại như vậy? Và rồi tôi nhận ra rằng tôi đến đây không chỉ dạy tiếng Việt, mà còn phải dạy cho các em về cách sống, lối sống sao cho đúng với nét thuần phong mỹ tục của người Việt mình.

Tôi bắt đầu công việc đầu tiên là soạn ra một bản nội quy với hai phần rõ ràng, phần dành cho học sinh và phần dành cho phụ huynh học sinh. Bản nội quy tôi cẩn thận xin góp ý và sự thông qua của người đại diện phụ trách cộng đồng người Việt tại đây. Sau đó bản nội quy này được tôi dán ngay trước cửa mỗi lớp học. Tôi cũng đề nghị các lớp đọc trước lớp cho các em nghe và sau đó gửi về cho các bậc phụ huynh. Dẫu biết rằng có nhiều phụ huynh có thể không đọc được nội dung bản nội quy này, nhưng dù sao đây cũng là điểm tựa để chúng tôi bắt đầu một quá trình dạy học quy củ hơn.

chuyen chua ke ve viec day va hoc tai vung bien ho
Thiệp chúc mừng nhân dịp Giáng sinh và năm mới do học sinh lớp 1 tự tay làm tặng cô giáo.

Thực hiện bản nội quy, việc đầu tiên là chúng tôi chấn chỉnh không cho phép học sinh nói tục, chửi thề và chơi những trò chơi phản giáo dục như cờ bạc, cá cược liên quan đến tiền… Kết quả ban đầu cho thấy học sinh giảm bớt những việc xấu này, nhưng chúng tôi cũng nhận được sự phản hồi, chỉ trích của một số phụ huynh và người lớn. Nhiều lúc căng thẳng đến mức tôi cảm thấy nản chí, chỉ muốn nghỉ dạy. Nhưng chính trong những lúc đó, hình ảnh những học sinh bé nhỏ của tôi phải nghỉ học còng lưng kéo xe ba gác đi lượm ve chai giữa trưa hè nắng ngắt, phải theo mẹ đi giặt đồ thuê để kiếm tiền… mà tôi đã tận mắt chứng kiến khiến tôi có thêm quyết tâm không nhụt chí. Tôi lại tiếp tục tự tìm tòi những phương pháp dạy dỗ các em sao cho hợp lý hơn.

Những trái ngọt đầu vụ

Ba tháng đầu năm học, tôi vừa dạy và dường như thêm cả la hét để các em tập trung nghe giảng. Chính vì vậy tôi bị ho, mất tiếng cả tháng trời mà vẫn không dám nghỉ. Tôi nhớ có lần vì gắng nói to, tôi bị ho rũ rượi phải gục mặt xuống bàn, đột nhiên tôi nghe thấy tiếng một em học sinh nói “Tụi bay mất trật tự quá, cô giáo la tụi bay giờ ho quá kìa”. Lớp học đột nhiên im lặng. Tôi chợt nhận ra, đã có sự thay đổi trong các em.

Thời gian trôi đi, các từ, các câu trong bài học mà tôi giảng cứ ngấm dần vào tâm hồn các em. Trong các bài giảng, tôi thường lồng ghép những câu chuyện về lối sống, về cảnh đẹp của đất nước quê hương Việt Nam, về những phong tục tập quán của dân tộc như ngày Tết cổ truyền... Cứ thế, qua những câu chuyện và bài học, tôi khơi dậy và bồi đắp thêm những điều tốt đẹp, những giá trị tinh thần bất diệt của con người Việt Nam để gắnh nặng mưu sinh và hoàn cảnh sống của gia đình bớt đè nặng trong tâm hồn non nớt của các em.

chuyen chua ke ve viec day va hoc tai vung bien ho
Một ngôi trường bè nổi trên Biển Hồ vừa được khánh thành vào tháng 12/2016.

Kết thúc năm học, tôi thật vui và phấn khởi bởi cảm giác hụt hẫng ban đầu khi đến với công việc này đang dần tan đi. Trường lớp quy củ hơn, đặc biệt là tình cảm của các em học sinh và phụ huynh dành cho chúng tôi đang lớn dần. Các em hôm nay đã biết và hiểu hơn những tình cảm của chúng tôi và đáp lại tình cảm, sự quan tâm đó bằng tấm thiệp chúc mừng Giáng sinh và năm mới do tự tay các em làm. Điều này làm tôi hết sức xúc động và trân trọng.

Tự bản thân chúng tôi có lẽ chưa dám nhận về mình danh hiệu là thầy cô giáo mà chỉ là những người đi gieo chữ, tiếp tục bồi đắp văn hóa Việt cho các em trong cộng đồng người Việt xa xứ. Chúng tôi, cũng như bao người con xa xứ, cũng phải đối diện với bộn bề lo toan trong cuộc sống mưu sinh. Nhưng trong lòng chúng tôi vẫn luôn tha thiết được giúp các em học sinh của mình có cuộc sống văn minh, hiểu biết hơn về thế giới bên ngoài, về lịch sử đất nước mình và sống có trách nhiệm hơn với chính bản thân mình, khác hẳn với thế hệ cha, mẹ các em. Và để dù đi bất cứ đâu, ở bất kỳ nơi nào, các em cũng luôn ngẩng cao đầu vì mình là người Việt Nam.

Một năm mới đang đến, chắc rằng phố phường, bản làng quê hương Việt Nam đang đựợc chăng đèn kết hoa chào đón mùa Xuân mới với biết bao hy vọng về những điều tốt lành. Chúng tôi và các em học sinh ở đây cũng cùng tâm trạng như vậy. Giờ học của chúng tôi đã bắt đầu, các em đang đồng thanh hát vang: “Mở cửa ra cho ánh sáng vào phòng…”. Hy vọng ánh sáng bình minh trí thức ấm áp sẽ tiếp tục khai mở và bồi đắp hành trang cho các em học sinh nơi đây.

 (*Tác phẩm đã đoạt Giải Khuyến khích Giải thưởng

Toàn quốc về Thông tin Đối ngoại 2017)

chuyen chua ke ve viec day va hoc tai vung bien ho Khánh thành Phòng Việt Nam tại trường Đại học Campuchia

Ngày 7/5, tại thủ đô Phnom Penh, Đại sứ quán Việt Nam tại Vương quốc Campuchia và Đại học Campuchia (The University of Cambodia - ...

chuyen chua ke ve viec day va hoc tai vung bien ho Campuchia thành lập quỹ bảo tồn xe xích-lô

Ngày 13/1, Thủ tướng Campuchia Samdech Techo Hun Sen đã lần đầu tiên tổ chức một cuộc gặp với 308 người lái xe xích-lô tại ...

chuyen chua ke ve viec day va hoc tai vung bien ho Niềm vui cho người gốc Việt ở Campuchia

Campuchia vừa cam kết sẽ cấp thẻ cư trú hai năm cho gần 70.000 người gốc Việt đứng trước nguy cơ bị trục xuất do ...

Lê Dung
(Campuchia)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Trợ lý ảo Siri chuẩn bị hỗ trợ tiếng Việt

Trợ lý ảo Siri chuẩn bị hỗ trợ tiếng Việt

Một hạn chế của trợ lý ảo Siri so với Google Assistant đó là không hỗ trợ tiếng Việt, gây bất tiện cho người dùng Việt Nam. ​​​​​​​
Bộ trưởng Mai Tiến Dũng: Việt Nam còn rất nhiều dư địa cho tăng trưởng thông qua việc cải cách

Bộ trưởng Mai Tiến Dũng: Việt Nam còn rất nhiều dư địa cho tăng trưởng thông qua việc cải cách

Bộ trưởng Mai Tiến Dũng tổ chức họp báo về Chương trình cắt giảm, đơn giản hóa quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh giai đoạn 2020-2025.
Man Utd vẫn quyết tâm theo đuổi Jadon Sancho

Man Utd vẫn quyết tâm theo đuổi Jadon Sancho

Man Utd thất bại với lời đề nghị 91 triệu Bảng gửi đến Dortmund, bởi đội bóng nước Đức cương quyết đòi số tiền 108 triệu Bảng vụ Jadon Sancho.
Đại sứ Mỹ tại Việt Nam tự tay làm bánh Trung thu đặc biệt

Đại sứ Mỹ tại Việt Nam tự tay làm bánh Trung thu đặc biệt

Đại sứ Mỹ tại Việt Nam quyết định thử làm bánh Trung thu đặc biệt bằng cách kết hợp các nguyên liệu của Việt Nam và Mỹ.
Tân Thủ tướng Nhật Bản sẽ 'đối đãi' Nga ra sao?

Tân Thủ tướng Nhật Bản sẽ 'đối đãi' Nga ra sao?

Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide đã cam kết duy trì chính sách với Nga, vốn được người tiền nhiệm của ông theo đuổi.
Tranh luận Trump-Biden: 5 điểm nhấn trong lần chạm trán đầu tiên

Tranh luận Trump-Biden: 5 điểm nhấn trong lần chạm trán đầu tiên

Cuộc tranh luận Tổng thống đầu tiên giữa 2 ông Trump-Biden là tâm điểm của nước Mỹ và cộng đồng quốc tế ngày 29/9.
Diễn đàn Phụ nữ và Kinh tế APEC năm 2020: Nâng cao quyền năng kinh tế của phụ nữ

Diễn đàn Phụ nữ và Kinh tế APEC năm 2020: Nâng cao quyền năng kinh tế của phụ nữ

Việt Nam kêu gọi đề xuất các dự án, ý tưởng về lồng ghép giới và thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong mọi lĩnh vực của APEC.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (30/9-1/10): Trời nắng, có mưa rào và dông rải rác; mưa to cục bộ ở Bắc Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (30/9-1/10): Trời nắng, có mưa rào và dông rải rác; mưa to cục bộ ở Bắc Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ

Dự báo thời tiết Hà Nội, có mây, có lúc mưa rào và dông, gió đông nam đến đông cấp 2-3, có khả năng xảy ra lốc, sét và gió ...
Bầu cử Mỹ 2020: Sau 'trận khai chiến hỗn loạn', ứng viên nào được lòng dư luận hơn?

Bầu cử Mỹ 2020: Sau 'trận khai chiến hỗn loạn', ứng viên nào được lòng dư luận hơn?

Một số hãng truyền thông đã tiến hành thăm dò dư luận ngay sau cuộc tranh luận đầu tiên giữa hai ứng cử viên cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ ...
Thêm hơn 250 công dân Việt Nam từ Hàn Quốc về nước an toàn

Thêm hơn 250 công dân Việt Nam từ Hàn Quốc về nước an toàn

Hơn 250 công dân Việt Nam đã được các cơ quan chức năng phối hợp đưa về nước an toàn.
Xung đột Armenia-Azerbaijan: Hai ván cờ, bốn bên chơi

Xung đột Armenia-Azerbaijan: Hai ván cờ, bốn bên chơi

Xung đột Armenia-Azerbaijan bùng phát, trở thành điểm nóng của thời sự quốc tế. Câu hỏi đặt ra là tại sao giao tranh lại nổ ra vào lúc này. Phân tích.
Tranh luận trực tiếp Donald Trump - Joe Biden: Cơ hội nào cho ai?

Tranh luận trực tiếp Donald Trump - Joe Biden: Cơ hội nào cho ai?

Các ông Joe Biden và Donald Trump bước vào cuộc tranh luận trực tiếp đầu tiên. Hai ứng cử viên trong bầu cử Mỹ 2020 có những con “bài chủ” gì? Phân tích.
Thử giải phẫu quan hệ EU-Trung Quốc

Thử giải phẫu quan hệ EU-Trung Quốc

Từ kỳ vọng tối đa ở Cấp cao trực tiếp EU-Trung Quốc đến hình thức tối giản của Cấp cao trực tuyến, quan hệ EU-Trung Quốc cho thấy thực trạng gì hiện nay?
Bầu cử Mỹ 2020: Mục đích thần thánh hoá công cụ

Bầu cử Mỹ 2020: Mục đích thần thánh hoá công cụ

Bầu cử Mỹ 2020 hiện đã rất 'nóng' với nhiều chiêu thức mới được cả ứng viên Donald Trump và Joe Biden tung ra trong vận động tranh cử. TG&VN phân tích.
Bầu cử Mỹ: Tổng thống Trump và ông Joe Biden thử độ thiêng của 'lá bài' Thẩm phán Barrett

Bầu cử Mỹ: Tổng thống Trump và ông Joe Biden thử độ thiêng của 'lá bài' Thẩm phán Barrett

Thẩm phán Barrett đang khiến cuộc Bầu cử Tổng thống Mỹ thêm gay cấn khi cả Tổng thống Trump và ông Joe Biden đều coi đây là một 'lá bài'.
Báo Anh ca ngợi chiến lược đối phó Covid-19 của Việt Nam 'cực kỳ hiệu quả'

Báo Anh ca ngợi chiến lược đối phó Covid-19 của Việt Nam 'cực kỳ hiệu quả'

Tờ Telegraph của Anh dành nhiều lời ca ngợi cho công tác chống dịch ở Việt Nam và cho rằng quốc gia này đã 2 lần đánh bại Covid-19.
Quan hệ Việt Nam-Nhật Bản 'thăng hoa' trong nhiệm kỳ của cựu Thủ tướng Abe Shinzo

Quan hệ Việt Nam-Nhật Bản 'thăng hoa' trong nhiệm kỳ của cựu Thủ tướng Abe Shinzo

Những hoạt động ngoại giao của cựu Thủ tướng Abe Shinzo đã nâng mối quan hệ Việt Nam-Nhật Bản lên một tầm cao mới.
Mỹ, Trung Quốc đang cố gắng gây áp lực và 'quyến rũ' Hàn Quốc?

Mỹ, Trung Quốc đang cố gắng gây áp lực và 'quyến rũ' Hàn Quốc?

Hàn Quốc dường như bị kéo vào cạnh tranh Mỹ-Trung khi các nhà ngoại giao hàng đầu của hai nước dự kiến thăm xứ sở kim chi vào tháng tới.
Phiên bản di động