Chuyện chưa kể về việc dạy và học tại vùng Biển Hồ*

Sáng nay, trời se lạnh, cái lạnh hiếm hoi của vùng Tây Bắc Campuchia – xứ sở của miền nắng, gió…Bước chân vào cửa lớp, tôi thấy từng tốp học sinh đang chụm đầu vào nhau, hí hửng tô vẽ gì đó. Tôi tới gần, thì ra các em đang vẽ thiệp Giáng sinh và năm mới tặng cô giáo. Có em đang mở sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 1 để tìm chữ hoa viết tên tôi lên thiệp. Một mùa Noel nữa lại về và cái Tết cổ truyền của dân tộc cũng đã cận kề. Những kỷ niệm về ngày đầu đến với công việc này trong tôi lại ùa về…
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
chuyen chua ke ve viec day va hoc tai vung bien ho Nghĩa tình Việt Nam với người dân vùng Biển Hồ Campuchia
chuyen chua ke ve viec day va hoc tai vung bien ho Tổng Bí thư thăm Đại sứ quán và cộng đồng người Việt tại Campuchia

Tôi nhận dạy tiếng Việt lớp 1 cho con em người Campuchia gốc Việt tại Siêm Riệp- nơi rất đông bà con gốc Việt sinh sống. Lớp học được cộng đồng người Việt ở đây mở đã được hơn 3 năm. Bà con và học sinh ở đây còn gặp rất nhiều khó khăn về địa vị pháp lý cũng như trong cuộc sống mưu sinh, đặc biệt là ở khu vực Biển Hồ, nên trình độ nhận thức cũng còn hạn chế rất nhiều.

Gian nan việc gieo chữ, ươm mầm văn hóa

Tôi đi dạy với mong muốn hỗ trợ, giúp đỡ con em người Việt mình không quên tiếng mẹ đẻ và văn hóa của dân tộc mình. Tôi đã bắt đầu công việc này tiếp nối từ một cô giáo trẻ. Đến với nơi dạy học, tôi rất ấn tượng vì phòng học ở đây rất khang trang theo đúng nghĩa một trường tiểu học. Mỗi lớp học với gần 30 học sinh ở nhiều lứa tuổi khác nhau từ 5-6 tuổi đến 15-16 tuổi. Có em đi học còn phải mang theo cả em nhỏ 2-3 tuổi để vừa học vừa trông em. Nhìn qua cách ăn mặc nhem nhuốc của các em tôi cũng đoán biết phần nào hoàn cảnh sống của chúng. Tôi chú ý quan sát giờ học của các em và điều đó đã làm tôi cảm thấy có chút gì đó hụt hẫng. Trong giờ học các em không tập trung, mỗi đứa một kiểu, đứa gác chân lên bàn, đứa thì quay ngang nói chuyện ồn ào, cô giáo ngồi trên dường như bất lực trước đám học trò.

chuyen chua ke ve viec day va hoc tai vung bien ho
Lễ Khai giảng năm học mới 2016-2017 của trường.

Buổi dạy đầu tiên của tôi, tôi yêu cầu các em về chỗ ngồi đàng hoàng và gọi từng em lên hỏi tên để làm danh sách lớp vì cô giáo trước không bàn giao lại danh sách. Điều làm tôi hơi choáng là khi hỏi tới, các em hầu như không biết mình họ gì và bao nhiêu tuổi. Đến lượt hỏi tên cha mẹ các em, có em hồn nhiên trả lời “cha em tên là cha”… Một nỗi buồn trào dâng trong tôi. Buổi lên lớp đầu tiên thật mệt mỏi bởi phải “la, hét” nhiều và tôi cũng cảm thấy lo lắng không mình biết sẽ bắt đầu từ đâu? Tôi cũng được cảnh báo rằng nhiều cô giáo trước đã bất lực và ngồi khóc vì đám học trò này.

Những ngày tiếp theo, tôi còn phải chứng kiến và phân xử nhiều cảnh bi hài như việc hai chú cháu trong lớp học đánh nhau, rồi cách hành xử của phụ huynh xồng xộc vào lớp học mắng nhiếc con, coi như không có sự có mặt của tôi. Tôi rất trăn trở và suy nghĩ, trường lớp ở đây tương đối đầy đủ nhưng học trò và phụ huynh học sinh sao lại như vậy? Và rồi tôi nhận ra rằng tôi đến đây không chỉ dạy tiếng Việt, mà còn phải dạy cho các em về cách sống, lối sống sao cho đúng với nét thuần phong mỹ tục của người Việt mình.

Tôi bắt đầu công việc đầu tiên là soạn ra một bản nội quy với hai phần rõ ràng, phần dành cho học sinh và phần dành cho phụ huynh học sinh. Bản nội quy tôi cẩn thận xin góp ý và sự thông qua của người đại diện phụ trách cộng đồng người Việt tại đây. Sau đó bản nội quy này được tôi dán ngay trước cửa mỗi lớp học. Tôi cũng đề nghị các lớp đọc trước lớp cho các em nghe và sau đó gửi về cho các bậc phụ huynh. Dẫu biết rằng có nhiều phụ huynh có thể không đọc được nội dung bản nội quy này, nhưng dù sao đây cũng là điểm tựa để chúng tôi bắt đầu một quá trình dạy học quy củ hơn.

chuyen chua ke ve viec day va hoc tai vung bien ho
Thiệp chúc mừng nhân dịp Giáng sinh và năm mới do học sinh lớp 1 tự tay làm tặng cô giáo.

Thực hiện bản nội quy, việc đầu tiên là chúng tôi chấn chỉnh không cho phép học sinh nói tục, chửi thề và chơi những trò chơi phản giáo dục như cờ bạc, cá cược liên quan đến tiền… Kết quả ban đầu cho thấy học sinh giảm bớt những việc xấu này, nhưng chúng tôi cũng nhận được sự phản hồi, chỉ trích của một số phụ huynh và người lớn. Nhiều lúc căng thẳng đến mức tôi cảm thấy nản chí, chỉ muốn nghỉ dạy. Nhưng chính trong những lúc đó, hình ảnh những học sinh bé nhỏ của tôi phải nghỉ học còng lưng kéo xe ba gác đi lượm ve chai giữa trưa hè nắng ngắt, phải theo mẹ đi giặt đồ thuê để kiếm tiền… mà tôi đã tận mắt chứng kiến khiến tôi có thêm quyết tâm không nhụt chí. Tôi lại tiếp tục tự tìm tòi những phương pháp dạy dỗ các em sao cho hợp lý hơn.

Những trái ngọt đầu vụ

Ba tháng đầu năm học, tôi vừa dạy và dường như thêm cả la hét để các em tập trung nghe giảng. Chính vì vậy tôi bị ho, mất tiếng cả tháng trời mà vẫn không dám nghỉ. Tôi nhớ có lần vì gắng nói to, tôi bị ho rũ rượi phải gục mặt xuống bàn, đột nhiên tôi nghe thấy tiếng một em học sinh nói “Tụi bay mất trật tự quá, cô giáo la tụi bay giờ ho quá kìa”. Lớp học đột nhiên im lặng. Tôi chợt nhận ra, đã có sự thay đổi trong các em.

Thời gian trôi đi, các từ, các câu trong bài học mà tôi giảng cứ ngấm dần vào tâm hồn các em. Trong các bài giảng, tôi thường lồng ghép những câu chuyện về lối sống, về cảnh đẹp của đất nước quê hương Việt Nam, về những phong tục tập quán của dân tộc như ngày Tết cổ truyền... Cứ thế, qua những câu chuyện và bài học, tôi khơi dậy và bồi đắp thêm những điều tốt đẹp, những giá trị tinh thần bất diệt của con người Việt Nam để gắnh nặng mưu sinh và hoàn cảnh sống của gia đình bớt đè nặng trong tâm hồn non nớt của các em.

chuyen chua ke ve viec day va hoc tai vung bien ho
Một ngôi trường bè nổi trên Biển Hồ vừa được khánh thành vào tháng 12/2016.

Kết thúc năm học, tôi thật vui và phấn khởi bởi cảm giác hụt hẫng ban đầu khi đến với công việc này đang dần tan đi. Trường lớp quy củ hơn, đặc biệt là tình cảm của các em học sinh và phụ huynh dành cho chúng tôi đang lớn dần. Các em hôm nay đã biết và hiểu hơn những tình cảm của chúng tôi và đáp lại tình cảm, sự quan tâm đó bằng tấm thiệp chúc mừng Giáng sinh và năm mới do tự tay các em làm. Điều này làm tôi hết sức xúc động và trân trọng.

Tự bản thân chúng tôi có lẽ chưa dám nhận về mình danh hiệu là thầy cô giáo mà chỉ là những người đi gieo chữ, tiếp tục bồi đắp văn hóa Việt cho các em trong cộng đồng người Việt xa xứ. Chúng tôi, cũng như bao người con xa xứ, cũng phải đối diện với bộn bề lo toan trong cuộc sống mưu sinh. Nhưng trong lòng chúng tôi vẫn luôn tha thiết được giúp các em học sinh của mình có cuộc sống văn minh, hiểu biết hơn về thế giới bên ngoài, về lịch sử đất nước mình và sống có trách nhiệm hơn với chính bản thân mình, khác hẳn với thế hệ cha, mẹ các em. Và để dù đi bất cứ đâu, ở bất kỳ nơi nào, các em cũng luôn ngẩng cao đầu vì mình là người Việt Nam.

Một năm mới đang đến, chắc rằng phố phường, bản làng quê hương Việt Nam đang đựợc chăng đèn kết hoa chào đón mùa Xuân mới với biết bao hy vọng về những điều tốt lành. Chúng tôi và các em học sinh ở đây cũng cùng tâm trạng như vậy. Giờ học của chúng tôi đã bắt đầu, các em đang đồng thanh hát vang: “Mở cửa ra cho ánh sáng vào phòng…”. Hy vọng ánh sáng bình minh trí thức ấm áp sẽ tiếp tục khai mở và bồi đắp hành trang cho các em học sinh nơi đây.

 (*Tác phẩm đã đoạt Giải Khuyến khích Giải thưởng

Toàn quốc về Thông tin Đối ngoại 2017)

chuyen chua ke ve viec day va hoc tai vung bien ho Khánh thành Phòng Việt Nam tại trường Đại học Campuchia

Ngày 7/5, tại thủ đô Phnom Penh, Đại sứ quán Việt Nam tại Vương quốc Campuchia và Đại học Campuchia (The University of Cambodia - ...

chuyen chua ke ve viec day va hoc tai vung bien ho Campuchia thành lập quỹ bảo tồn xe xích-lô

Ngày 13/1, Thủ tướng Campuchia Samdech Techo Hun Sen đã lần đầu tiên tổ chức một cuộc gặp với 308 người lái xe xích-lô tại ...

chuyen chua ke ve viec day va hoc tai vung bien ho Niềm vui cho người gốc Việt ở Campuchia

Campuchia vừa cam kết sẽ cấp thẻ cư trú hai năm cho gần 70.000 người gốc Việt đứng trước nguy cơ bị trục xuất do ...

Lê Dung (Campuchia)

Đọc thêm

Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp chúc mừng Đại hội XII của Lào

Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp chúc mừng Đại hội XII của Lào

Phái đoàn Việt Nam bên cạnh UNESCO, Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp chúc mừng thành công của Đại hội lần thứ XII của Đảng Nhân dân Cách mạng ...
Tình hình Iran: Nhiều nước nâng cảnh báo, đóng cửa cơ quan ngoại giao

Tình hình Iran: Nhiều nước nâng cảnh báo, đóng cửa cơ quan ngoại giao

Trước tình hình an ninh bất ổn tại Iran, nhiều quốc gia đã liên tiếp đưa ra các biện pháp như nâng mức cảnh báo du lịch, kêu gọi công ...
Malaysia dừng nhiều dự án mua sắm quốc phòng

Malaysia dừng nhiều dự án mua sắm quốc phòng

Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Malaysia, ông Anwar Ibrahim tạm dừng quyết định về dự án mua sắm quốc phòng đang bị điều tra trong quân đội và ...
Giá vàng hôm nay 18/1/2026 khởi đầu tốt nhất lịch sử, rất khó để dự đoán điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Giá vàng hôm nay 18/1/2026 khởi đầu tốt nhất lịch sử, rất khó để dự đoán điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Giá vàng hôm nay 18/1/2026 đã hạ nhiệt, tuần tới có thể ổn hơn, nhưng đợt tăng giá vẫn chưa thể kết thúc bởi lý do này.
Bộ Ngoại giao đẩy mạnh tuyên truyền về Đại hội XIV của Đảng

Bộ Ngoại giao đẩy mạnh tuyên truyền về Đại hội XIV của Đảng

Các tổ chức đảng trực thuộc Đảng bộ Bộ Ngoại giao đã và đang triển khai nhiều hình thức tuyên truyền trước thềm Đại hội XIV của Đảng.
Đảo Phú Quý ở Lâm Đồng lọt top điểm đến hàng đầu Đông Nam Á

Đảo Phú Quý ở Lâm Đồng lọt top điểm đến hàng đầu Đông Nam Á

Phú Quý, hòn đảo mang vẻ đẹp điện ảnh, được Khaosod Thái Lan đưa vào danh sách 10 điểm đến yên tĩnh và nguyên sơ nhất Đông Nam Á.
Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Bước tiến mới trong quan hệ Hàn Quốc-Nhật Bản

Chuyến thăm Nhật Bản của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và gặp gỡ với Thủ tướng nước chủ nhà Sanae Takaichi đã mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Seoul và ...
Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Bước ngoặt trong quan hệ EU-Jordan

Là cuộc gặp đầu tiên ở cấp cao nhất, Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) - Jordan tại Amman vào 8/1 được mô tả là bước ngoặt trong quan hệ giữa hai ...
Iran trước ngã rẽ bất ổn

Iran trước ngã rẽ bất ổn

Làn sóng biểu tình lan rộng đang đẩy Iran vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm để giải bài toán cân bằng sức ép trong -ngoài...
Những thông điệp chiến lược từ Điện Kremlin

Những thông điệp chiến lược từ Điện Kremlin

Thông điệp Tổng thống Vladimir Putin chuyển tải trong cuộc gặp gỡ cuối năm cho thấy cách Moscow đánh giá cục diện toàn cầu và hàm ý chính sách của Moscow.
Tiêu điểm nỗ lực tạo dựng niềm tin

Tiêu điểm nỗ lực tạo dựng niềm tin

Diễn đàn quốc tế về hòa bình và niềm tin, diễn ra tại thủ đô ở Ashgabat của Turkmenistan vào ngày 12/12 kỳ vọng góp phần thúc đẩy hòa bình và phát triển.
Phép thử với G20

Phép thử với G20

Lần này tại Johannesburg, bất bình đẳng trong phát triển sẽ là phép thử với nỗ lực của G20.
Tiền Mỹ bán dầu Venezuela đang chảy về đâu?

Tiền Mỹ bán dầu Venezuela đang chảy về đâu?

Việc hàng trăm triệu USD Mỹ thu được từ việc bán dầu của Venezuela đang được giữ lại ở Qatar, làm dấy lên những câu hỏi về tính minh bạch xung quanh.
Bốn kịch bản châu Âu có thể 'cứu' Greenland khỏi tham vọng của Tổng thống Mỹ Donald Trump

Bốn kịch bản châu Âu có thể 'cứu' Greenland khỏi tham vọng của Tổng thống Mỹ Donald Trump

Nếu châu Âu từng hoài nghi mức độ nghiêm túc trong lời đe dọa của Tổng thống Mỹ nhằm chiếm quyền kiểm soát Greenland thì giờ, mọi việc đã khác.
Báo chí Trung Quốc: Tăng trưởng của Việt Nam năm 2025 nổi bật trong bức tranh kinh tế Đông Nam Á và toàn cầu

Báo chí Trung Quốc: Tăng trưởng của Việt Nam năm 2025 nổi bật trong bức tranh kinh tế Đông Nam Á và toàn cầu

Tờ Global Times đăng tải bài tổng hợp, phân tích sâu, nêu bật kết quả tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong bức tranh kinh tế Đông Nam Á và toàn cầu năm 2025.
Truyền thông quốc tế ấn tượng với tăng trưởng kinh tế bứt phá của Việt Nam trước thềm Đại hội XIV của Đảng

Truyền thông quốc tế ấn tượng với tăng trưởng kinh tế bứt phá của Việt Nam trước thềm Đại hội XIV của Đảng

Trước thềm Đại hội XIV của Đảng, việc tăng trưởng GDP của Việt Nam đạt 8,02% khiến truyền thông quốc tế lớn đồng loạt đưa tin và đánh giá cao kết quả này.
Châu Âu có thể làm gì trước tham vọng của Mỹ với Greenland sau Venezuela?

Châu Âu có thể làm gì trước tham vọng của Mỹ với Greenland sau Venezuela?

Châu Âu cần xem xét nghiêm túc những lời đe dọa của Mỹ về việc giành quyền kiểm soát Greenland và sẵn sàng sử dụng những đòn bẩy quan trọng.
Thấy gì từ thỏa thuận dầu mỏ trị giá 2 tỷ USD giữa Mỹ và Venezuela?

Thấy gì từ thỏa thuận dầu mỏ trị giá 2 tỷ USD giữa Mỹ và Venezuela?

Thỏa thuận dầu mỏ giữa Mỹ và Venezuela cho thấy cách chính sách năng lượng đang được sử dụng như một công cụ địa chính trị.
Phiên bản di động