Có gì trong Chiến lược an ninh quốc gia Nhật Bản?

Phan Quân
Chiến lược an ninh quốc gia vạch ra tầm nhìn của Nhật Bản trong bảo đảm an ninh của xứ sở hoa anh đào trước những biến động nhanh, phức tạp và khó lường.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio công bố Chiến lược an ninh quốc gia ngày 16/12. (Nguồn: Reuters)
Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio công bố Chiến lược an ninh quốc gia ngày 16/12. (Nguồn: Reuters)

Thách thức nghiêm trọng

Trước tiên, Chiến lược nhận định “trọng tâm quyền lực toàn cầu” dịch chuyển về khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương với tác động trung và dài hạn, thậm chí thay đổi “bản chất của cộng đồng quốc tế”.

Đặc biệt, tài liệu này cho rằng Trung Quốc, Nga và Triều Tiên là thách thức an ninh nghiêm trọng với khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và toàn cầu. Đây là thay đổi rõ nét nhất so với phiên bản năm 2013, từng coi Trung Quốc và Nga là những đối tác chiến lược.

Giờ đây, Tokyo lại coi chính sự trỗi dậy của Bắc Kinh là “thách thức chiến lược lớn nhất” đối với trật tự quốc tế với những quan ngại về các vấn đề tại Biển Hoa Đông, Biển Đông và xung quanh Senkaku/Điếu Ngư, căng thẳng leo thang tại eo biển Đài Loan, đe dọa an ninh ở Đông Bắc Á, Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và toàn thế giới. Nhật Bản cho rằng, Trung Quốc cần đóng góp tích cực hơn để giải quyết thách thức toàn cầu, tương xứng với ảnh hưởng quốc tế.

Tài liệu cũng cho thấy sự thận trọng trước Nga, nhất là khi hai nước vẫn tranh chấp lãnh thổ phương Bắc/Nam Kuril. Theo Tokyo, hợp tác ngày càng chặt chẽ giữa Moscow và Bắc Kinh, với tập trận chung gần lãnh thổ Nhật Bản, cùng hoạt động quân sự của Nga tại Ukraine, là “mối quan ngại an ninh” lớn.

Trong khi đó, các hoạt động quân sự gần đây của Triều Tiên như bắn pháo hay phóng thử tên lửa đạn đạo, với một tên lửa bay qua không phận của Tokyo, là “mối đe dọa nghiêm trọng, tức thời, chưa từng có với an ninh quốc gia Nhật Bản”.

Thêm nữa, so với văn bản năm 2013, Chiến lược lần này đề cập nhiều thách thức an ninh phi truyền thống và khái niệm an ninh trong các lĩnh vực khác. Đó là an ninh về kinh tế như bảo đảm chuỗi cung ứng, sự an toàn của hệ thống cơ sở hạ tầng thiết yếu, công nghệ lõi; an ninh về tài nguyên; an ninh trên không gian số, trên biển hay không gian. Thực tế này đòi hỏi các nước, bao gồm Nhật Bản, nhận thức rõ ràng và có hướng giải quyết.

Giải pháp toàn diện

Trước những thách thức trên, tài liệu đưa ra giải pháp của chính phủ Thủ tướng Kishida Fumio với ba hướng tiếp cận chính.

Đầu tiên, văn bản cho rằng, tăng cường liên minh với Mỹ trên mọi khía cạnh, từ kinh tế, ngoại giao và quân sự là “không thể thay thế” trong bảo đảm an ninh của xứ sở hoa anh đào tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và trên thế giới. Hợp tác với các đồng minh, đối tác khác như Australia, Ấn Độ, Hàn Quốc, Canada, Liên minh châu Âu (EU) và Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) trong các mạng lưới chung cũng đặc biệt quan trọng và sẽ được thúc đẩy dưới nhiều hình thức từ quân sự, ngoại giao, hợp tác phát triển kinh tế đến giải quyết vấn đề toàn cầu.

Thứ hai, Nhật Bản ưu tiên giải quyết bất đồng thông qua ngoại giao và đối thoại với các nước, ngay cả trong vấn đề chủ quyền biên giới lãnh thổ.

Một mặt, Nhật Bản phản đối “các nỗ lực đơn phương thay đổi hiện trạng” của Trung Quốc. Mặt khác, Tokyo giải quyết bất đồng với Bắc Kinh qua đối thoại, trao đổi về an ninh, quan hệ kinh tế, giao lưu nhân dân và đối phó thách thức toàn cầu. Nhật Bản sẽ thúc đẩy giải quyết vấn đề Đài Loan một cách hòa bình.

Nhật Bản sẽ tăng cường quan hệ song phương với Hàn Quốc “trên cơ sở nền tảng hợp tác hữu nghị và hợp tác từ năm 1965”, song song với giải quyết bất đồng tồn tại. Về quan hệ với chính quyền Bình Nhưỡng, bên cạnh tuân thủ trừng phạt của Liên hợp quốc, Tokyo tiếp tục thúc đẩy phi hạt nhân hóa hoàn toàn và sẵn sàng tìm kiếm giải pháp toàn diện, với vấn đề công dân bị bắt cóc là ưu tiên cao nhất.

Với Moscow, Tokyo sẽ phản ứng phù hợp để “bảo vệ lợi ích quốc gia” trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Đồng thời, Nhật Bản sẽ ngăn chặn nếu Nga có hành vi “gây tổn hại hòa bình, ổn định, thịnh vượng của cộng đồng quốc tế”.

Cuối cùng, Chiến lược an ninh quốc gia cũng cho thấy nỗ lực của Nhật Bản nhằm nâng cao năng lực quốc phòng trước mối đe dọa từ bên ngoài.

Giới quan sát đặc biệt lưu tâm đến việc Tokyo khẳng định sẽ nỗ lực nâng cao “năng lực phản công”, cho phép nước này đáp trả các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo với tầm bắn 1.000 km. Dự kiến, Nhật Bản sẽ chi 37 tỷ USD cho quá trình này, bao gồm mua tên lửa Tomahawk của Mỹ, nâng cấp tên lửa chống tàu Type-12 và nghiên cứu sản xuất vũ khí siêu thanh. Ngân sách quốc phòng của Nhật Bản năm năm tới sẽ tăng gấp đôi, đạt 315,75 tỷ USD, đạt 2% GDP.

Công tác phối hợp và hậu cần cũng được đề cập. Nhật Bản sẽ lần đầu tiên thiết lập một bộ chỉ huy trung tâm, với khả năng có sự tham gia phối hợp của Mỹ. Đồng thời, Tokyo sẽ tăng cường và phân tán các kho dự trữ nhiên liệu và đạn dược, với Yomiuri (Nhật Bản) ước tính có thể lên tới 135 cơ sở năm 2035. Đặc biệt, Chiến lược cũng nhấn mạnh Tokyo sẽ nỗ lực cải thiện môi trường, đa dạng hóa và nâng cao năng lực tác chiến của Lực lượng phòng vệ.

Như vậy, có thể thấy Chiến lược an ninh quốc gia Nhật Bản phản ánh quan điểm của Tokyo trước thay đổi của thời cuộc, từ đó điều chỉnh nhằm bảo đảm an ninh quốc gia, duy trì vai trò và vị thế tại khu vực và trên thế giới.

Hàn Quốc, Mỹ tăng cường hợp tác an ninh và chiến lược

Hàn Quốc, Mỹ tăng cường hợp tác an ninh và chiến lược

Mỹ và Hàn Quốc mới đây nhất trí tích cực hợp tác triển khai các khí tài chiến lược, diễn tập chung và mở rộng ...

Công bố chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đầu tiên: Hàn Quốc muốn gì?

Công bố chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đầu tiên: Hàn Quốc muốn gì?

Các chuyên gia nghiên cứu quốc tế cho rằng chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đầu tiên của Hàn Quốc cho thấy ý định ...

Có gì trong Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới của Canada?

Có gì trong Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới của Canada?

Ngày 27/11, Canada đã chính thức công bố Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của mình với một số nội dung đáng chú ý.

Quốc gia duy nhất hứng chịu thảm họa bom nguyên tử trong chiến tranh có kỳ vọng gì?

Quốc gia duy nhất hứng chịu thảm họa bom nguyên tử trong chiến tranh có kỳ vọng gì?

Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio bày tỏ mong muốn về một thế giới không có vũ khí hạt nhân với tư cách là quốc ...

Triều Tiên tuyên bố lệnh trừng phạt ‘không thể ngăn cản’ Bình Nhưỡng, cảnh báo sẽ đáp trả Chiến lược An ninh quốc gia sửa đổi của Nhật Bản

Triều Tiên tuyên bố lệnh trừng phạt ‘không thể ngăn cản’ Bình Nhưỡng, cảnh báo sẽ đáp trả Chiến lược An ninh quốc gia sửa đổi của Nhật Bản

Ngày 20/12, Triều Tiên phản đối mạnh mẽ trước những điều chỉnh trong chính sách quốc phòng của Nhật Bản cho phép thực hiện cuộc ...

Bài viết cùng chủ đề

Châu Á

Đọc thêm

Thắng Genoa, Inter Milan xây chắc ngôi đầu Serie A 2023/24

Thắng Genoa, Inter Milan xây chắc ngôi đầu Serie A 2023/24

Tại trận đấu muộn vòng 27 Serie A 2023/24, Inter Milan thắng Genoa với tỷ số 2-1, hơn đội xếp thứ hai Juventus 15 điểm trong cuộc đua vô địch.
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 5/3 và sáng 6/3: Lịch thi đấu Champions League vòng 1/8 - Munich vs Lazio, Sociedad vs PSG

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 5/3 và sáng 6/3: Lịch thi đấu Champions League vòng 1/8 - Munich vs Lazio, Sociedad vs PSG

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 5/3 và sáng 6/3: Lịch thi đấu Champions League vòng 1/8 - Munich vs Lazio, Sociedad vs PSG; hạng Nhất Anh vòng 36.
Ngoại hạng Anh: Hình ảnh trận đấu các cầu thủ Arsenal ghi 6 bàn thắng vào lưới Sheffield Utd

Ngoại hạng Anh: Hình ảnh trận đấu các cầu thủ Arsenal ghi 6 bàn thắng vào lưới Sheffield Utd

Arsenal tiếp tục thi đấu tưng bừng khi thắng Sheffield Utd tới 6 bàn không gỡ, trong trận đấu muộn vòng 27 Ngoại hạng Anh.
Ukraine chi hơn nửa tỷ USD xây dựng phòng tuyến, Hungary lo EU sẽ bị 'ra rìa' trong một thỏa thuận hòa bình?

Ukraine chi hơn nửa tỷ USD xây dựng phòng tuyến, Hungary lo EU sẽ bị 'ra rìa' trong một thỏa thuận hòa bình?

Trong năm 2024, Ukraine đã phân bổ khoảng 525 triệu USD cho hoạt động xây dựng các tuyến phòng thủ và công sự.
Diễn viên Phan Minh Huyền ghi điểm bởi thời trang gợi cảm, cá tính

Diễn viên Phan Minh Huyền ghi điểm bởi thời trang gợi cảm, cá tính

Phan Minh Huyền thường xuyên cập nhật hình ảnh mới, lúc gợi cảm, quyến rũ; khi thì năng động. Ở trang phục nào, cô cũng vô cùng xinh đẹp, trẻ ...
Bầu cử Mỹ 2024: Trước thềm Siêu thứ Ba, ông Donald Trump tuyên bố giành 'chiến thắng lớn'

Bầu cử Mỹ 2024: Trước thềm Siêu thứ Ba, ông Donald Trump tuyên bố giành 'chiến thắng lớn'

Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể tham gia cuộc bỏ phiếu sơ bộ nhằm lựa chọn ứng cử viên Tổng thống của đảng Cộng hòa tại bang Colorado.
Ukraine chi hơn nửa tỷ USD xây dựng phòng tuyến, Hungary lo EU sẽ bị 'ra rìa' trong một thỏa thuận hòa bình?

Ukraine chi hơn nửa tỷ USD xây dựng phòng tuyến, Hungary lo EU sẽ bị 'ra rìa' trong một thỏa thuận hòa bình?

Trong năm 2024, Ukraine đã phân bổ khoảng 525 triệu USD cho hoạt động xây dựng các tuyến phòng thủ và công sự.
Bầu cử Mỹ 2024: Trước thềm Siêu thứ Ba, ông Donald Trump tuyên bố giành 'chiến thắng lớn'

Bầu cử Mỹ 2024: Trước thềm Siêu thứ Ba, ông Donald Trump tuyên bố giành 'chiến thắng lớn'

Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể tham gia cuộc bỏ phiếu sơ bộ nhằm lựa chọn ứng cử viên Tổng thống của đảng Cộng hòa tại bang Colorado.
Tổng thống Putin: Là bạn hay thù của Nga đều đáng trân trọng như nhau, nhưng Moscow có nhiều bạn hơn

Tổng thống Putin: Là bạn hay thù của Nga đều đáng trân trọng như nhau, nhưng Moscow có nhiều bạn hơn

Tổng thống Nga khẳng định, nước này có nhiều bạn bè và đồng minh hơn kẻ thù, song dù là bạn hay thù thì đều đáng trân trọng như nhau.
Điểm tin thế giới sáng 5/3: Nga triệu Đại sứ Đức, Albania mở lại căn cứ không quân thời Liên Xô, công dân Mỹ rời Haiti càng sớm càng tốt...

Điểm tin thế giới sáng 5/3: Nga triệu Đại sứ Đức, Albania mở lại căn cứ không quân thời Liên Xô, công dân Mỹ rời Haiti càng sớm càng tốt...

Báo Thế giới & Việt Nam điểm một số tin tức thế giới đáng chú ý sáng nay, 5/3.
Hội đồng thống đốc IAEA nhóm họp: Trung Đông căng thẳng, Mỹ cùng đồng minh phương Tây tránh 'chơi' trò mạo hiểm với Iran

Hội đồng thống đốc IAEA nhóm họp: Trung Đông căng thẳng, Mỹ cùng đồng minh phương Tây tránh 'chơi' trò mạo hiểm với Iran

Mỹ không muốn tiếp tục mạo hiểm leo thang ngoại giao với Iran thông qua biện pháp thúc đẩy nghị quyết chống Tehran tại IAEA.
Ngày mai, Thủ tướng New Zealand tới Melbourne, Australia

Ngày mai, Thủ tướng New Zealand tới Melbourne, Australia

Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon thực hiện chuyến thăm Australia theo lời mời Thủ tướng Anthony Albanese.
‘Guồng máy’ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN-Australia

‘Guồng máy’ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN-Australia

Mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN-Australia có vai trò quan trọng đối với hòa bình, ổn định và thịnh vượng trong khu vực.
Một số cơ chế đối thoại đa phương tiêu biểu

Một số cơ chế đối thoại đa phương tiêu biểu

Những biến động về tình hình thế giới và khu vực đã thúc đẩy nhu cầu thiết lập và duy trì thường xuyên các cơ chế đối thoại đa phương quy mô lớn...
Các lệnh trừng phạt của EU ngày càng siết chặt đối với Nga

Các lệnh trừng phạt của EU ngày càng siết chặt đối với Nga

Sau hai năm kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, các lệnh trừng phạt của EU và phương Tây tiếp tục gia tăng áp đặt lên nước Nga.
Cuộc đua đánh chặn tên lửa Mỹ - Nga: Phía sau vũ khí đặc biệt, ‘ranh ma’ của Washington và câu trả lời của Moscow

Cuộc đua đánh chặn tên lửa Mỹ - Nga: Phía sau vũ khí đặc biệt, ‘ranh ma’ của Washington và câu trả lời của Moscow

Washington khởi động giai đoạn tiếp theo của việc hiện đại hóa hệ thống phòng thủ tên lửa bảo vệ phần lục địa của nước này, còn phía Moscow thì sao?
Một Việt Nam với vị thế và tâm thế mới

Một Việt Nam với vị thế và tâm thế mới

Việt Nam triển khai thành công nhiều hoạt động đối ngoại thời gian qua, đặc biệt trong năm 2023 đã vẽ lên bức tranh sinh động về một Việt Nam với tâm thế mới...
Năm siêu bầu cử 2024 có thể làm thay đổi chính trị thế giới

Năm siêu bầu cử 2024 có thể làm thay đổi chính trị thế giới

Năm siêu bầu cử 2024 với 57 % cư dân thế giới có thể đến các điểm bỏ phiếu. Hãy điểm qua một số cuộc bầu cử mà kết quả của nó có thể tác ...
Bầu cử Mỹ: Siêu thứ Ba gay cấn, cuộc đua vào Nhà Trắng đang định hình rõ nét

Bầu cử Mỹ: Siêu thứ Ba gay cấn, cuộc đua vào Nhà Trắng đang định hình rõ nét

Chiến dịch tranh cử tại Mỹ đang trở nên gay cấn vào Siêu thứ Ba với hy vọng là ngày 'bội thu' của các ứng cử viên.
Đằng sau việc Thủ tướng Palestine từ chức: Động thái mang tính 'trình diễn'?

Đằng sau việc Thủ tướng Palestine từ chức: Động thái mang tính 'trình diễn'?

Thủ tướng chính quyền Palestine đệ đơn từ chức hôm 26/2 nhằm tạo điều kiện đạt đồng thuận về các thỏa thuận liên quan đến việc quản lý Gaza thời hậu xung đột.
50 năm quan hệ ASEAN-Australia: Từ những 'trái ngọt' nhớ về câu nói nổi tiếng của Thủ tướng Gough Whitlam

50 năm quan hệ ASEAN-Australia: Từ những 'trái ngọt' nhớ về câu nói nổi tiếng của Thủ tướng Gough Whitlam

Mối quan hệ đối tác vững chắc giữa Australia và ASEAN sẽ góp phần thúc đẩy ổn định, hòa bình tại khu vực cũng như trên thế giới.
Chuyên gia Thái Lan: ASEAN 'tuổi 57' ở một thế khác đối với Australia

Chuyên gia Thái Lan: ASEAN 'tuổi 57' ở một thế khác đối với Australia

Quan hệ đối tác ASEAN và Australia đã có bước phát triển ấn tượng kể từ khi hai bên thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vào năm 2021.
Bầu cử Mỹ: Một ngày vui tiếp nối những ngày vui của ông Donald Trump

Bầu cử Mỹ: Một ngày vui tiếp nối những ngày vui của ông Donald Trump

Chiến thắng của ông Donald Trump trước ứng cử viên đảng Cộng hòa tại bang South Carolina đã củng cố thêm tâm lý để ông Trump bứt phá.
Tổng thống Mỹ Joe Biden phớt lờ Bộ tứ: Nương theo Trung Quốc hay chỉ là ‘kế nghi binh’?

Tổng thống Mỹ Joe Biden phớt lờ Bộ tứ: Nương theo Trung Quốc hay chỉ là ‘kế nghi binh’?

Giáo sư Brahma Chellaney cho rằng sẽ là sai lầm nếu Tổng thống Joe Biden xếp Bộ tứ (Quad) ra vùng ngoại vi hoặc biến Bộ tứ chỉ là biểu tượng.
Phiên bản di động