Có gì trong Chiến lược an ninh quốc gia Nhật Bản?

Phan Quân
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Chiến lược an ninh quốc gia vạch ra tầm nhìn của Nhật Bản trong bảo đảm an ninh của xứ sở hoa anh đào trước những biến động nhanh, phức tạp và khó lường.
Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio công bố Chiến lược an ninh quốc gia ngày 16/12. (Nguồn: Reuters)
Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio công bố Chiến lược an ninh quốc gia ngày 16/12. (Nguồn: Reuters)

Thách thức nghiêm trọng

Trước tiên, Chiến lược nhận định “trọng tâm quyền lực toàn cầu” dịch chuyển về khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương với tác động trung và dài hạn, thậm chí thay đổi “bản chất của cộng đồng quốc tế”.

Đặc biệt, tài liệu này cho rằng Trung Quốc, Nga và Triều Tiên là thách thức an ninh nghiêm trọng với khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và toàn cầu. Đây là thay đổi rõ nét nhất so với phiên bản năm 2013, từng coi Trung Quốc và Nga là những đối tác chiến lược.

Giờ đây, Tokyo lại coi chính sự trỗi dậy của Bắc Kinh là “thách thức chiến lược lớn nhất” đối với trật tự quốc tế với những quan ngại về các vấn đề tại Biển Hoa Đông, Biển Đông và xung quanh Senkaku/Điếu Ngư, căng thẳng leo thang tại eo biển Đài Loan, đe dọa an ninh ở Đông Bắc Á, Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và toàn thế giới. Nhật Bản cho rằng, Trung Quốc cần đóng góp tích cực hơn để giải quyết thách thức toàn cầu, tương xứng với ảnh hưởng quốc tế.

Tài liệu cũng cho thấy sự thận trọng trước Nga, nhất là khi hai nước vẫn tranh chấp lãnh thổ phương Bắc/Nam Kuril. Theo Tokyo, hợp tác ngày càng chặt chẽ giữa Moscow và Bắc Kinh, với tập trận chung gần lãnh thổ Nhật Bản, cùng hoạt động quân sự của Nga tại Ukraine, là “mối quan ngại an ninh” lớn.

Trong khi đó, các hoạt động quân sự gần đây của Triều Tiên như bắn pháo hay phóng thử tên lửa đạn đạo, với một tên lửa bay qua không phận của Tokyo, là “mối đe dọa nghiêm trọng, tức thời, chưa từng có với an ninh quốc gia Nhật Bản”.

Thêm nữa, so với văn bản năm 2013, Chiến lược lần này đề cập nhiều thách thức an ninh phi truyền thống và khái niệm an ninh trong các lĩnh vực khác. Đó là an ninh về kinh tế như bảo đảm chuỗi cung ứng, sự an toàn của hệ thống cơ sở hạ tầng thiết yếu, công nghệ lõi; an ninh về tài nguyên; an ninh trên không gian số, trên biển hay không gian. Thực tế này đòi hỏi các nước, bao gồm Nhật Bản, nhận thức rõ ràng và có hướng giải quyết.

Giải pháp toàn diện

Trước những thách thức trên, tài liệu đưa ra giải pháp của chính phủ Thủ tướng Kishida Fumio với ba hướng tiếp cận chính.

Đầu tiên, văn bản cho rằng, tăng cường liên minh với Mỹ trên mọi khía cạnh, từ kinh tế, ngoại giao và quân sự là “không thể thay thế” trong bảo đảm an ninh của xứ sở hoa anh đào tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và trên thế giới. Hợp tác với các đồng minh, đối tác khác như Australia, Ấn Độ, Hàn Quốc, Canada, Liên minh châu Âu (EU) và Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) trong các mạng lưới chung cũng đặc biệt quan trọng và sẽ được thúc đẩy dưới nhiều hình thức từ quân sự, ngoại giao, hợp tác phát triển kinh tế đến giải quyết vấn đề toàn cầu.

Thứ hai, Nhật Bản ưu tiên giải quyết bất đồng thông qua ngoại giao và đối thoại với các nước, ngay cả trong vấn đề chủ quyền biên giới lãnh thổ.

Một mặt, Nhật Bản phản đối “các nỗ lực đơn phương thay đổi hiện trạng” của Trung Quốc. Mặt khác, Tokyo giải quyết bất đồng với Bắc Kinh qua đối thoại, trao đổi về an ninh, quan hệ kinh tế, giao lưu nhân dân và đối phó thách thức toàn cầu. Nhật Bản sẽ thúc đẩy giải quyết vấn đề Đài Loan một cách hòa bình.

Nhật Bản sẽ tăng cường quan hệ song phương với Hàn Quốc “trên cơ sở nền tảng hợp tác hữu nghị và hợp tác từ năm 1965”, song song với giải quyết bất đồng tồn tại. Về quan hệ với chính quyền Bình Nhưỡng, bên cạnh tuân thủ trừng phạt của Liên hợp quốc, Tokyo tiếp tục thúc đẩy phi hạt nhân hóa hoàn toàn và sẵn sàng tìm kiếm giải pháp toàn diện, với vấn đề công dân bị bắt cóc là ưu tiên cao nhất.

Với Moscow, Tokyo sẽ phản ứng phù hợp để “bảo vệ lợi ích quốc gia” trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Đồng thời, Nhật Bản sẽ ngăn chặn nếu Nga có hành vi “gây tổn hại hòa bình, ổn định, thịnh vượng của cộng đồng quốc tế”.

Cuối cùng, Chiến lược an ninh quốc gia cũng cho thấy nỗ lực của Nhật Bản nhằm nâng cao năng lực quốc phòng trước mối đe dọa từ bên ngoài.

Giới quan sát đặc biệt lưu tâm đến việc Tokyo khẳng định sẽ nỗ lực nâng cao “năng lực phản công”, cho phép nước này đáp trả các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo với tầm bắn 1.000 km. Dự kiến, Nhật Bản sẽ chi 37 tỷ USD cho quá trình này, bao gồm mua tên lửa Tomahawk của Mỹ, nâng cấp tên lửa chống tàu Type-12 và nghiên cứu sản xuất vũ khí siêu thanh. Ngân sách quốc phòng của Nhật Bản năm năm tới sẽ tăng gấp đôi, đạt 315,75 tỷ USD, đạt 2% GDP.

Công tác phối hợp và hậu cần cũng được đề cập. Nhật Bản sẽ lần đầu tiên thiết lập một bộ chỉ huy trung tâm, với khả năng có sự tham gia phối hợp của Mỹ. Đồng thời, Tokyo sẽ tăng cường và phân tán các kho dự trữ nhiên liệu và đạn dược, với Yomiuri (Nhật Bản) ước tính có thể lên tới 135 cơ sở năm 2035. Đặc biệt, Chiến lược cũng nhấn mạnh Tokyo sẽ nỗ lực cải thiện môi trường, đa dạng hóa và nâng cao năng lực tác chiến của Lực lượng phòng vệ.

Như vậy, có thể thấy Chiến lược an ninh quốc gia Nhật Bản phản ánh quan điểm của Tokyo trước thay đổi của thời cuộc, từ đó điều chỉnh nhằm bảo đảm an ninh quốc gia, duy trì vai trò và vị thế tại khu vực và trên thế giới.

Hàn Quốc, Mỹ tăng cường hợp tác an ninh và chiến lược

Hàn Quốc, Mỹ tăng cường hợp tác an ninh và chiến lược

Mỹ và Hàn Quốc mới đây nhất trí tích cực hợp tác triển khai các khí tài chiến lược, diễn tập chung và mở rộng ...

Công bố chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đầu tiên: Hàn Quốc muốn gì?

Công bố chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đầu tiên: Hàn Quốc muốn gì?

Các chuyên gia nghiên cứu quốc tế cho rằng chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đầu tiên của Hàn Quốc cho thấy ý định ...

Có gì trong Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới của Canada?

Có gì trong Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới của Canada?

Ngày 27/11, Canada đã chính thức công bố Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của mình với một số nội dung đáng chú ý.

Quốc gia duy nhất hứng chịu thảm họa bom nguyên tử trong chiến tranh có kỳ vọng gì?

Quốc gia duy nhất hứng chịu thảm họa bom nguyên tử trong chiến tranh có kỳ vọng gì?

Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio bày tỏ mong muốn về một thế giới không có vũ khí hạt nhân với tư cách là quốc ...

Triều Tiên tuyên bố lệnh trừng phạt ‘không thể ngăn cản’ Bình Nhưỡng, cảnh báo sẽ đáp trả Chiến lược An ninh quốc gia sửa đổi của Nhật Bản

Triều Tiên tuyên bố lệnh trừng phạt ‘không thể ngăn cản’ Bình Nhưỡng, cảnh báo sẽ đáp trả Chiến lược An ninh quốc gia sửa đổi của Nhật Bản

Ngày 20/12, Triều Tiên phản đối mạnh mẽ trước những điều chỉnh trong chính sách quốc phòng của Nhật Bản cho phép thực hiện cuộc ...

Bài viết cùng chủ đề

Châu Á

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 2/2/2023: Bảo Bình sự nghiệp vụt sáng

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 2/2/2023: Bảo Bình sự nghiệp vụt sáng

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 2/2/2023 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Điện mừng Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand

Điện mừng Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand

Baoquocte.vn. Nhân dịp bà Nanaia Mahuta được tái bổ nhiệm làm Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã gửi điện chúc mừng.
Tổng thống Philippines thăm Nhật Bản, ký kết ít nhất 7 thỏa thuận

Tổng thống Philippines thăm Nhật Bản, ký kết ít nhất 7 thỏa thuận

Baoquocte.vn. Philippines và Nhật Bản ký các thỏa thuận tăng cường hợp tác quốc phòng và phát triển cơ sở hạ tầng nhân chuyến thăm của Tổng thống Ferdinand Marcos Jr.
Giá tiêu hôm nay 2/2/2023: Xuất hiện tín hiệu tích cực; hồ tiêu nhập từ Trung Quốc không đủ tác động đến thị trường, giá cả tại Việt Nam

Giá tiêu hôm nay 2/2/2023: Xuất hiện tín hiệu tích cực; hồ tiêu nhập từ Trung Quốc không đủ tác động đến thị trường, giá cả tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước tăng nhẹ ở một số địa phương trọng điểm, giao dịch từ 56.000 – 58.500 đ/kg.
Giá vàng hôm nay 2/2/2023: Giá vàng được 'săn đón', 'cá mập' mạnh tay mua thêm, giá giảm chỉ trong chốc lát?

Giá vàng hôm nay 2/2/2023: Giá vàng được 'săn đón', 'cá mập' mạnh tay mua thêm, giá giảm chỉ trong chốc lát?

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 2/2/2023 bật tăng trở lại trên thị trường thế giới sau phiên giảm giá bất ngờ.
S&P Global lạc quan về sản lượng công nghiệp Việt Nam, dự báo tăng 6,6%

S&P Global lạc quan về sản lượng công nghiệp Việt Nam, dự báo tăng 6,6%

Baoquocte.vn. Có những dấu hiệu cho thấy nhu cầu ngành sản xuất đã cải thiện khi số lượng đơn đặt hàng mới giảm chậm hơn và số lượng đơn đặt hàng ...
Tổng thống Philippines thăm Nhật Bản, ký kết ít nhất 7 thỏa thuận

Tổng thống Philippines thăm Nhật Bản, ký kết ít nhất 7 thỏa thuận

Baoquocte.vn. Philippines và Nhật Bản ký các thỏa thuận tăng cường hợp tác quốc phòng và phát triển cơ sở hạ tầng nhân chuyến thăm của Tổng thống Ferdinand Marcos Jr.
Tin thế giới 1/2: NATO đang 'mơ' Nga thất bại? Ukraine 'than thở' về đảm bảo an ninh; Myanmar hứng loạt trừng phạt

Tin thế giới 1/2: NATO đang 'mơ' Nga thất bại? Ukraine 'than thở' về đảm bảo an ninh; Myanmar hứng loạt trừng phạt

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine, tình hình viện trợ Kiev, Myanmar bị trừng phạt, căng thẳng Israel-Iran... là một số tin thế giới nổi bật trong 24 giờ qua.
Chuyên gia Nga 'khoe' vũ khí chống lại xe tăng Leopard 2 và Abrams

Chuyên gia Nga 'khoe' vũ khí chống lại xe tăng Leopard 2 và Abrams

Baoquocte.vn. Ngày 1/2, Tập đoàn công nghệ lớn nhất Nga, tập đoàn Rostec đã liệt kê các chủng loại vũ khí có thể chống lại hiệu quả xe tăng hiện đại của phương Tây.
Mỹ muốn mở rộng quyền tiếp cận căn cứ quân sự tại Philippines

Mỹ muốn mở rộng quyền tiếp cận căn cứ quân sự tại Philippines

Baoquocte.vn. Mỹ và Phlippines nhiều khả năng sẽ đưa ra các thông báo về việc mở rộng sự tiếp cận của Mỹ đối với các căn cứ quân sự ở Philippines.
Ngoại trưởng Hàn Quốc 'mở bát đầu năm mới' cho chính phủ bằng chuyến thăm đồng minh lớn

Ngoại trưởng Hàn Quốc 'mở bát đầu năm mới' cho chính phủ bằng chuyến thăm đồng minh lớn

Baoquocte.vn. Chủ đề chính trong chuyến thăm của Ngoại trưởng Hàn Quốc bao gồm phương hướng phát triển quan hệ đồng minh Mỹ-Hàn, vấn đề bán đảo Triều Tiên...
Tổng thư ký NATO thăm Nhật Bản: Châu Âu không thể bỏ qua những gì xảy ra ở Đông Á

Tổng thư ký NATO thăm Nhật Bản: Châu Âu không thể bỏ qua những gì xảy ra ở Đông Á

Baoquocte.vn. Tổng thư ký NATO khẳng định tầm quan trọng của việc liên minh quân sự này hợp tác chặt chẽ với các đối tác ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Sáng kiến IPEF: Xu hướng liên kết kinh tế mới

Sáng kiến IPEF: Xu hướng liên kết kinh tế mới

Baoquocte.vn. Sáng kiến IPEF cho thấy nỗ lực của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden trong mở rộng vai trò hợp tác kinh tế tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Thỏa thuận lịch sử về đa dạng sinh học

Thỏa thuận lịch sử về đa dạng sinh học

Baoquocte.vn. Gần 190 quốc gia trên thế giới đã nhất trí về một thỏa thuận mang tính lịch sử trong lĩnh vực bảo vệ đa dạng sinh học.
Việt Nam nỗ lực thực thi UNCLOS và thực hiện SDG 14 (Kỳ II)

Việt Nam nỗ lực thực thi UNCLOS và thực hiện SDG 14 (Kỳ II)

Baoquocte.vn. Là thành viên của UNCLOS 1982, Việt Nam luôn đề cao, thúc đẩy thực thi Công ước, xem đây là văn kiện quan trọng trong quản trị biển và đại dương.
UNCLOS - Khuôn khổ pháp lý toàn diện, điều chỉnh mọi hoạt động trên biển [Kỳ I]

UNCLOS - Khuôn khổ pháp lý toàn diện, điều chỉnh mọi hoạt động trên biển [Kỳ I]

Baoquocte.vn. Không hề phóng đại khi nói rằng UNCLOS vượt trước thời đại trong việc thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững.
Nô lệ hiện đại đang gia tăng

Nô lệ hiện đại đang gia tăng

Baoquocte.vn. Theo báo cáo của ILO và IOM, khoảng 50 triệu người trên khắp thế giới đang 'mắc kẹt' trong tình trạng lao động hoặc hôn nhân cưỡng bức.
Dấu ấn Việt Nam tại Cộng đồng Pháp ngữ

Dấu ấn Việt Nam tại Cộng đồng Pháp ngữ

Baoquocte.vn. Việt Nam có nhiều đóng góp thực chất, hiệu quả vào Cộng đồng Pháp ngữ và các thể chế liên quan.
Ngoại trưởng Mỹ công du Trung Đông: Chuyến đi 'xoa dịu' những bất đồng

Ngoại trưởng Mỹ công du Trung Đông: Chuyến đi 'xoa dịu' những bất đồng

Baoquocte.vn. Chuyến công du của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đến Trung Đông lần này nhằm hạ nhiệt căng thẳng giữa Israel và Palestine.
Các công ty lớn có thể đối mặt với hóa đơn 100 tỷ USD /năm để xử lý chất thải nhựa

Các công ty lớn có thể đối mặt với hóa đơn 100 tỷ USD /năm để xử lý chất thải nhựa

Baoquocte.vn. Bất chấp nỗ lực của người dân trong việc phân loại nhựa đã qua sử dụng, đặc biệt là ở châu Âu, chỉ có 9% chất thải nhựa thực sự được tái chế.
Chuyên gia dự báo thế giới 2023: Một gam màu xám?

Chuyên gia dự báo thế giới 2023: Một gam màu xám?

Baoquocte.vn. Chủ tịch Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ Richard Haass cho rằng năm 2023 nhiều vấn đề nhức nhối của thế giới vẫn chưa thể tìm ra 'lối thoát'.
Bán đảo Triều Tiên: Chuyên gia chỉ ra điểm yếu trong 'nước cờ' của Seoul, một 'chiếc ô hạt nhân' có cứu được cục diện?

Bán đảo Triều Tiên: Chuyên gia chỉ ra điểm yếu trong 'nước cờ' của Seoul, một 'chiếc ô hạt nhân' có cứu được cục diện?

Baoquocte.vn. Tình hình bán đảo Triều Tiên đang gia tăng căng thẳng, Hàn Quốc liệu đã đi đúng hướng để tránh bất đồng leo thang?
ASEAN trong năm 2023: 'Sứ mệnh' của Chủ tịch Indonesia và hành trình đầy thử thách

ASEAN trong năm 2023: 'Sứ mệnh' của Chủ tịch Indonesia và hành trình đầy thử thách

Baoquocte.vn. Ngày 1/1, Indonesia đã chính thức bắt đầu đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2023, bắt đầu 'sứ mệnh' lèo lái con thuyền ASEAN.
Bán đảo Triều Tiên đầu năm mới: Bình Nhưỡng công khai tham vọng, Seoul 'mất ngủ' tính kịch bản, Washington có thể 'ung dung'?

Bán đảo Triều Tiên đầu năm mới: Bình Nhưỡng công khai tham vọng, Seoul 'mất ngủ' tính kịch bản, Washington có thể 'ung dung'?

Baoquocte.vn. Tình hình bán đảo Triều Tiên đầu năm mới tiếp tục diễn biến căng thẳng khi Bình Nhưỡng có ý định mở rộng 'theo cấp số nhân' kho vũ khí hạt nhân.
Phiên bản di động