Cố vấn tâm lý

Theo dõi TGVN trên
Bà bạn Pháp của tôi, Marie - Eve Hoffet Cachelin là một chuyên gia tâm lý học. Bà thường xuyên qua lại Việt Nam để nghiên cứu về tâm lý trẻ em và thiếu niên. Có lần, bà kể tôi câu chuyện:
co van tam ly
Ảnh minh họa.

Ở một gia đình gia giáo Hà Nội, bố mẹ là công chức đi làm suốt ngày. Cô con gái 16 tuổi phải ở nhà một mình. Bà mẹ theo dõi con rất chặt, bắt cô tan học phải về nhà ngay. Thỉnh thoảng, bà lại điện về xem con có đi đâu không. Khi cô gái có tình cảm với một bạn trai cùng lớp, bà mẹ biết chuyện do tình cờ nghe con trò chuyện qua điện thoại. Bà nổi nóng la hét. Con mất tinh thần, ì ra, bỏ học. Bà mẹ lo con có thể tự tử vì đã có một số trường hợp như vậy. Bà tìm một chuyên gia tâm lý hỏi ý kiến. Ông này tiếp cả hai mẹ con cùng lúc rồi đề nghị sẽ nói chuyện riêng với con. Sau khi ông hứa sẽ giữ kín mọi việc, cô thú thực là đã quan hệ tình dục với bạn trai một lần nên rất lo về hậu quả. Cô không dám nói thật vì sợ bố đánh, mẹ xấu hổ và sẽ không thương yêu mình nữa. Cô hoang mang cực độ, thoáng cả ý định tự tử.

Một chuyện thường gặp chưa có gì là ghê gớm. Nhưng dùng giải pháp gì để giải quyết vấn đề? Bà bác sĩ tâm lý trị liệu Pháp tự hỏi. Và nhân đó, mở rộng vấn đề, nghiên cứu tìm hiểu vấn đề tự tử trong lứa tuổi thanh thiếu niên ở Việt Nam. Tôi có khuyên bà nên tham khảo hai tài liệu. Một là luận án bác sỹ y khoa thời Pháp thuộc của Vũ Công Hòe: Tự tử trong xã hội Việt Nam (Hà Nội, 1937), hai là chương nói về tự tử ở Việt Nam vào đầu những năm 30 trong cuốn tiếng Pháp Xã hội Việt Nam trước hiện đại của Nguyễn Văn Ký (Paris, 1995).

Trong năm tiêu chuẩn mà một số nhà nhân học, nhà văn hóa đã đề ra để phân biệt các nền văn hóa thì tiêu chuẩn đối lập "cá nhân - cộng đồng" là quan trọng nhất. Trong một bản luận án hậu đại học, bà Higuchi (Nhật) xếp các nền văn hóa Việt Nam, Nhật, Triều Tiên, Trung Quốc vào loại văn hóa nặng ý thức cộng đồng, ít ý thức cá thể, do ảnh hưởng của Khổng giáo. Đối với những nền văn hóa này, hiện đại hóa có nghĩa là Tây phương hóa với sự khẳng định của cá nhân ngày một mạnh.

Năm 1932, tôi vào học năm thứ nhất trường Bưởi, thầy giáo chủ nhiệm (dạy tiếng Pháp) có làm bài  thơ về các tiểu thư Hà Nội nhảy xuống hồ tự tử. Tôi còn nhớ mang máng:

Kìa gió lạ những người yếm thế

Rủ nhau về hồ Kiếm để quyên sinh

Văn học lãng mạn Pháp với Lamartine, Musset, Hugo... đã gieo hạt giống tự do cá nhân trong giới tri thức và tầng lớp trung lưu thành thị: tự do đầu tiên là tự do yêu đương, chống lại cảnh "đặt đâu ngồi đấy" (Tố Tâm, 1925), rồi những báo Phong Hóa, Ngày nay những năm 30 đã có ảnh hưởng lớn, làm lung lay nền tảng xã hội. Thế nhưng, sự mới-cũ trong xã hội thời bấy giờ chưa được điều hòa. Cá nhân với ý thức mới dễ mất phương hướng. "Dịch" thiếu nữ tự tử có thể giải thích bằng một nguyên nhân: tự khẳng định "cái tôi" chống lại sự gò bó của xã hội cũ.

Theo bà Cachelin, hiện nay, con số thiếu niên tự tử tăng lên cũng có thể giải thích theo hướng ấy: Cách mạng, chiến tranh đã đảo lộn những giá trị cổ truyền. Trong hơn ba chục năm, sự cố gắng của toàn dân dồn vào mục tiêu chiến đấu để tồn tại. Bà Cachelin cho là ngày nay, đối với thế hệ ra đời sau đổi mới, tình trạng cũng y như cách đây 60 năm.

Sự toàn cầu hóa, giao lưu với cái mới quá nhanh và chủ nghĩa tiêu thụ phương Tây cũng gây hậu quả tương tự đối với thanh niên. Chủ nghĩa tiêu thụ phát triển những ước muốn cá nhân, nhiều khi đi ngược lại với giá trị truyền thống sâu đậm như sự chia sẻ và tình đoàn kết. Chưa chắc những nhu cầu ấy đã hợp với sự xây dựng tính cách, mà chủ yếu phải dựa vào chất lượng quan hệ gia đình. Vấn đề là phải có những chuyển đổi cần thiết.

Dĩ nhiên, bố mẹ ngày nay không còn muốn giữ khuôn phép giáo dục cũ. Họ muốn uyển chuyển hơn nhưng lại phải đối diện ngay với phản ứng  bột phát của con cái. Thế là vô hình chung, bố mẹ muốn trở lại thói quen giáo dục áp đặt.

Trở lại câu chuyện cô gái kể lúc vào đề. Bà Cachelin đặt vấn đề: Giải quyết trường hợp ấy thế nào? Nhiều cha mẹ ngày nay muốn xây dựng tình cảm sâu đậm với con cái từ nhỏ để đảm bảo quan hệ tốt cho tương lai và cho thế là đủ. Điều đó chỉ đúng một nửa. Theo nhà phân tâm học F. Dolto, con cái cần tình cảm bố mẹ, nhưng cần hơn nữa là sự hiểu biết của bố mẹ. Bố mẹ Việt thường cho là con cái lớn lên hư, không yêu bố mẹ. Sự thực là chúng vẫn yêu bố mẹ nhưng chúng phải đối phó với những vấn đề của cuộc sống, thí dụ vấn đề của tuổi dậy thì. Việc không giải quyết được mâu thuẫn có thể dẫn đến tự tử. Thế giới bên ngoài ảnh hưởng qua tivi, internet, phim ảnh, quảng cáo... Những hình ảnh chớp nhoáng ấy mang lại cho con cái sự giải trí giây lát hơn là đào tạo chúng. Bố mẹ phải biết cách hướng dẫn con cái hòa nhập môi trường mới có lợi nhất. Biện pháp đối với cô gái nói trên là giúp đỡ cô thực hiện ý nguyện tình cảm, giúp cô trao đổi thẳng thắn với bố mẹ, có thể qua trung gian một người bạn của gia đình, khéo léo gây lại lòng tin giữa bố mẹ và con cái. Thật đáng tiếc nếu những vấn đề thời hiện đại làm mất đi mối quan hệ gia đình tốt đẹp ở Việt Nam. Người cố vấn tâm lý có vai trò chèo lái con đò gia đình qua khúc sông đang có sóng to - những con sóng của sự đổi mới.

Hữu Ngọc

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 19/1: Tuổi Dần may mắn trong công việc, tuổi Mùi tình duyên thăng hoa

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 19/1: Tuổi Dần may mắn trong công việc, tuổi Mùi tình duyên thăng hoa

Tử vi hôm nay 19/1/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Lịch âm 19/1 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 19/1/2021 - Lịch vạn niên 19/1/2021

Lịch âm 19/1 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 19/1/2021 - Lịch vạn niên 19/1/2021

Lịch âm 19/1. Âm lịch hôm nay 19/1. Xem âm lịch hôm nay ngày 19/1/2021 chính xác nhất. Lịch vạn viên ngày 19 tháng 1 năm 2021 hôm nay.
Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 3 ngày 19/1/2021: Ma Kết tiền bạc xuống dốc, Song Tử nhiều niềm vui trong tình cảm

Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 3 ngày 19/1/2021: Ma Kết tiền bạc xuống dốc, Song Tử nhiều niềm vui trong tình cảm

Tử vi hôm nay 19/1 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Đại sứ quán Việt Nam tại Iran thăm lãnh sự 2 công dân Việt Nam trên tàu Hàn Quốc bị Iran bắt giữ

Đại sứ quán Việt Nam tại Iran thăm lãnh sự 2 công dân Việt Nam trên tàu Hàn Quốc bị Iran bắt giữ

Đại sứ quán Việt Nam tại Iran đã thăm lãnh sự 2 công dân Việt Nam trên tàu Hàn Quốc bị Iran bắt giữ. Hiện 2 người sức khỏe ổn ...
Mitsubishi Việt Nam triệu hồi hơn 9.000 xe Mitsubishi Xpander và Outlander vì lỗi bơm xăng

Mitsubishi Việt Nam triệu hồi hơn 9.000 xe Mitsubishi Xpander và Outlander vì lỗi bơm xăng

Mitsubishi Việt Nam tiến hành triệu hồi để thay thế với bơm xăng mới cho xe Mitsubishi Xpander và Outlander miễn phí tại các nhà phân phối ủy quyền.
Chuyển nhượng cầu thủ Man Utd: Chốt thỏa thuận Nuno Mendes; Cứu vãn sự nghiệp, Jesse Lingard rời sân Old Trafford

Chuyển nhượng cầu thủ Man Utd: Chốt thỏa thuận Nuno Mendes; Cứu vãn sự nghiệp, Jesse Lingard rời sân Old Trafford

Man Utd tuyển thêm hậu vệ, mua cầu thủ 18 tuổi từ Sporting CP, 'người thừa' của Quỷ đỏ, Lingard sẽ là sự bổ sung giá trị cho Sheffield Utd.
Lễ khai mạc đợt khảo sát chính thức đánh giá ngoài 5 Chương trình  đào tạo tại Học viện Ngoại giao

Lễ khai mạc đợt khảo sát chính thức đánh giá ngoài 5 Chương trình đào tạo tại Học viện Ngoại giao

Chiều 18/1, Học viện Ngoại giao tổ chức Lễ khai mạc đợt khảo sát chính thức đánh giá ngoài đối với 5 Chương trình đào tạo tại Học viện Ngoại ...
Tin thế giới 18/1: Châu Âu dậy sóng vì Nga; Ông Trump tung 'đòn cuối', Trung Quốc khó chịu; Nhà Trắng cố vớt vát hình tượng Tổng thống

Tin thế giới 18/1: Châu Âu dậy sóng vì Nga; Ông Trump tung 'đòn cuối', Trung Quốc khó chịu; Nhà Trắng cố vớt vát hình tượng Tổng thống

Hậu bầu cử Mỹ 2020, vụ đầu độc chính trị gia đối lập Nga Alexei Navalny, quan hệ Mỹ-Trung Quốc, Mỹ-Iran... là một số tin thế giới nổi bật.
Nhật Bản quyết tâm tổ chức Thế vận hội, cam kết đi đầu trong các nỗ lực số hóa

Nhật Bản quyết tâm tổ chức Thế vận hội, cam kết đi đầu trong các nỗ lực số hóa

Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide ngày 18/1 cam kết sớm kiểm soát Covid-19 ở nước này và quyết tâm tổ chức Thế vận hội Tokyo vào mùa Hè.
Công tác cán bộ Đại hội Đảng lần thứ XIII: Khâu then chốt trong nhiệm vụ then chốt

Công tác cán bộ Đại hội Đảng lần thứ XIII: Khâu then chốt trong nhiệm vụ then chốt

Chiều 18/1, tại Hà Nội, đã diễn ra cuộc họp thông báo về Đại hội Đảng lần thứ XIII tới Đoàn Ngoại giao và các tổ chức quốc tế tại ...
Hoa anh đào bung nở say đắm lòng người nơi miền biên cương xứ Nghệ

Hoa anh đào bung nở say đắm lòng người nơi miền biên cương xứ Nghệ

Những ngày này hoa anh đào đang bung nở tại khu vực trường Tiểu học Mường Típ 1, huyện Kỳ Sơn, Nghệ An làm xao xuyến lòng người.
Lữ hành Việt Nam khát khao khôi phục trong năm 2021

Lữ hành Việt Nam khát khao khôi phục trong năm 2021

Những tin buồn của năm Covid khiến Hiệp hội Lữ hành Việt Nam phải ráo riết tìm giải pháp khôi phục và phát triển ở ngay những ngày đầu năm 2021.
Những cuốn hộ chiếu 'quyền lực' nhất thế giới năm 2021

Những cuốn hộ chiếu 'quyền lực' nhất thế giới năm 2021

Mới đây Bảng xếp hạng hộ chiếu Henley đã công bố thứ hạng hộ chiếu 'quyền lực' nhất thế giới năm 2021, các nước châu Á vẫn chiếm trọn top 3.
Cặp đôi Hà Nội lên Y Tý chụp ảnh cưới dưới cảnh tuyết rơi, băng giá kỳ ảo

Cặp đôi Hà Nội lên Y Tý chụp ảnh cưới dưới cảnh tuyết rơi, băng giá kỳ ảo

Giữa khung cảnh tuyết rơi phủ trắng xóa, cặp đôi từ Hà Nội đã vượt qua giá lạnh của thời tiết, tạo nên những bức hình cưới đẹp lung linh như ở trời Âu.
Hãng hàng không nào an toàn nhất năm 2021?

Hãng hàng không nào an toàn nhất năm 2021?

Năm thứ ba liên tiếp, Quantas (Australia) được đánh giá là hãng hàng không an toàn nhất thế giới, trong cuộc bình chọn của trang AirlineRatings.
Cỏ cây lung linh như thủy tinh trong băng giá như trong thế giới cổ tích

Cỏ cây lung linh như thủy tinh trong băng giá như trong thế giới cổ tích

Băng giá phủ kín đầu cành khiến những cây cỏ ngày thường bỗng trở nên huyền diệu, lung linh như thủy tinh khiến vạn người mê đắm.
Sokrates - Bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp

Sokrates - Bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp

Sokrates (470-399 TCN) được coi là bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp. Ông cũng là sư phụ của Platon.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Văn học Hy Lạp hiện đại (Kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Văn học Hy Lạp hiện đại (Kỳ 2)

Seferis Giorgos, nhà thơ trào lưu mới; Solomos Dionysios, nhà thơ lớn đầu tiên của văn học Hy Lạp hiện đại; Varnalis Kostas, theo chính kiến phe tả.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Văn học Hy Lạp hiện đại (Kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Văn học Hy Lạp hiện đại (Kỳ 1)

Kazantzakis Nikos (1883-1957) là một nhà văn sáng tạo ra văn học Hy Lạp hiện đại, là một chính khách tiến bộ và nhà triết học.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ cuối)

Văn học cổ đại Hy Lạp-La Mã là nền văn học cổ nhất châu Âu, nó tạo ra nhiều hình thức và thể loại văn học sẽ là khuôn mẫu sau này.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 3)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 3)

Văn học cổ La Mã là nền văn học cổ nhất châu Âu, nó tạo ra nhiều hình thức và thể loại văn học sẽ là khuôn mẫu sau này.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 2)

Văn học cổ đại La Mã thể hiện chủ nghĩa nhân văn, nghĩa là thừa nhận giá trị con người, thiết tha với cuộc sống trần gian.
Ra mắt sách về Đại hội Đảng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng

Ra mắt sách về Đại hội Đảng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng

Cuốn sách tập hợp ba bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng về công tác tiến hành Đại hội Đảng bộ các cấp và Đại hội XIII của Đảng...
Nhạc sĩ Phạm Tuyên - 'Cây đại thụ và Cánh én tuổi thơ'

Nhạc sĩ Phạm Tuyên - 'Cây đại thụ và Cánh én tuổi thơ'

Nhân dịp kỷ niệm sinh nhật lần thứ 91 của nhạc sĩ Phạm Tuyên, NXB Hội Nhà văn ra mắt cuốn sách 'Nhạc sĩ Phạm Tuyên - Tuyển tập 100 bài hát'.
Chúng tôi ăn rừng – nhật ký sống về lưu trú ở vùng cao nguyên Việt Nam

Chúng tôi ăn rừng – nhật ký sống về lưu trú ở vùng cao nguyên Việt Nam

‘Chúng tôi ăn rừng’ là công trình nghiên cứu dân tộc học mang tính kinh điển của Georges Condominas về những người bán du mục ở vùng cao nguyên Việt Nam.
Hai cuốn sách giải mã ngành công nghiệp giải trí siêu lợi nhuận

Hai cuốn sách giải mã ngành công nghiệp giải trí siêu lợi nhuận

Cuốn sách 'Giải mật Ngoại hạng Anh' và cuốn sách về Disney’s Land sẽ giúp người đọc hiểu hơn về ngành công nghiệp giải trí siêu lợi nhuận.
Sách hay: ‘Bí ẩn của nước’ - sự kỳ diệu của nước sống

Sách hay: ‘Bí ẩn của nước’ - sự kỳ diệu của nước sống

Cuốn sách 'Bí ẩn của nước - sự kỳ diệu của nước sống' giúp ta hiểu vị trí của mình trong tự nhiên, về nước và thiên nhiên để cải thiện chất lượng sống.
Hoài niệm mứt Tết - Cuốn sách thú vị dành cho những người phụ nữ yêu nữ công gia chánh

Hoài niệm mứt Tết - Cuốn sách thú vị dành cho những người phụ nữ yêu nữ công gia chánh

'Hoài niệm mứt Tết' – cuốn sách giới thiệu đến quý độc giả cách thực hiện những món mứt truyền thống cho ngày Tết của gia đình Việt Nam.
Phiên bản di động