'Lá chắn số' cho học sinh trong thời đại mới

Tấn Khôi
Một “lá chắn số” vững vàng không chỉ bảo vệ trẻ em khỏi những tổn thương trực tuyến, mà còn giúp các em phát triển toàn diện trong thời đại mới.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Lá chắn số cho học sinh trong thời đại mới
Đã đến lúc chúng ta phải xây dựng một “lá chắn số” cho học sinh. (Ảnh: Nga Sơn)

Trẻ em Việt Nam đang lớn lên giữa thế giới số, nơi tri thức mở ra vô hạn, đồng thời cũng ẩn chứa nguy cơ và tổn thương. Câu hỏi không còn là “có nên cho trẻ dùng Internet hay không”, mà là “làm sao để các em được an toàn, tử tế và vững vàng trong thế giới mạng”.

Nhiều em bị cuốn vào vòng xoáy của “like” và “view”, đánh mất sự hồn nhiên. Đã có không ít câu chuyện đau lòng: Học sinh bị bắt nạt trên mạng, bị dụ dỗ trong các “trò chơi thử thách”, bị lộ hình ảnh riêng tư, hoặc khủng hoảng tâm lý vì bị so sánh với hình ảnh ảo. Ở lứa tuổi còn đang học cách yêu thương bản thân, cú sốc như vậy để lại vết thương sâu sắc hơn cả những lời mắng mỏ ở lớp học thật.

Vì thế, đã đến lúc chúng ta phải xây dựng một “lá chắn số” cho học sinh. Đó không phải bức tường ngăn chặn, mà là tấm khiên bảo vệ từ bên trong. Đó là hệ thống kỹ năng, ý thức và giá trị giúp các em tự đứng vững trước sóng dữ thông tin. Nó phải đi sâu vào khả năng tư duy phản biện, phân tích thông tin, hiểu biết về quyền riêng tư và ứng xử văn minh trong không gian mạng.

Trên thế giới, nhiều nước đã sớm đưa “an toàn số” vào chương trình học như một kỹ năng sống bắt buộc. Trẻ được học cách đặt mật khẩu, nhận biết nội dung xấu, báo cáo hành vi quấy rối, tôn trọng bản quyền và quyền riêng tư của người khác. Việt Nam đã có những bước khởi đầu nhưng còn rời rạc. Nên chăng, cần một chương trình bài bản, đồng bộ từ tiểu học đến trung học, kết hợp giữa dạy kỹ năng công nghệ và giáo dục nhân cách. Bởi “lá chắn số” không chỉ là phần mềm lọc nội dung, mà là hệ miễn dịch đạo đức trong tâm hồn học sinh.

Trong mỗi tiết học, thay vì chỉ dạy học sinh cách tìm kiếm nhanh hơn, thầy cô có thể hỏi: “Nếu em chia sẻ một thông tin chưa kiểm chứng, điều gì sẽ xảy ra?”; “Nếu bạn bị xúc phạm trên mạng, em sẽ làm gì?”. Những câu hỏi ấy là bước đầu để trẻ hiểu rằng Internet không phải không gian vô hình. Mọi hành động đều để lại dấu vết, lời nói có thể cứu người hoặc làm tổn thương người khác.

Gia đình cũng phải là lớp học đầu tiên về an toàn số. Cha mẹ không nên chỉ cấm đoán, mà cần cùng con học, cùng thiết lập giới hạn thời gian sử dụng thiết bị, cùng phân tích nội dung. Khi cha mẹ chủ động tham gia, trẻ sẽ không xem Internet như “vùng cấm”, mà là môi trường có thể học hỏi trong kiểm soát. Bởi công nghệ không xấu, chỉ nguy hiểm khi nó vận hành trong khoảng trống của sự thờ ơ. Bên cạnh đó, nhà trường và xã hội cần phối hợp tạo ra môi trường số an toàn hơn: Nền tảng học trực tuyến cần có bộ lọc phù hợp độ tuổi; các doanh nghiệp công nghệ phải có trách nhiệm trong việc bảo vệ dữ liệu và kiểm soát nội dung; báo chí, truyền thông cần lan tỏa tinh thần “văn minh mạng” thay vì giật tít, câu view.

Về phía cơ quan quản lý, cần chiến lược quốc gia về an toàn số cho học sinh, lấy giáo dục và phòng ngừa bạo lực làm trọng tâm. Bộ Giáo dục và Đào tạo có thể xây dựng giáo trình kỹ năng số, đào tạo giáo viên chuyên trách, đồng thời khuyến khích học sinh tham gia các hoạt động trải nghiệm, câu lạc bộ “công dân số”. Việc định hình thói quen và đạo đức công nghệ từ sớm sẽ tạo nên lớp trẻ trưởng thành, biết làm chủ công nghệ thay vì bị công nghệ chi phối.

Một “lá chắn số” vững vàng không chỉ bảo vệ trẻ em khỏi những tổn thương trực tuyến, mà còn giúp các em phát triển toàn diện trong thời đại mới, nơi tri thức thay đổi từng giờ nhưng giá trị con người vẫn là cội rễ.

Áp dụng hệ số lương đặc thù cho giáo viên lúc này là cần thiết

Theo Bộ GD&ĐT, trong bối cảnh Chính phủ chưa ban hành chính sách tiền lương mới thì việc quy định hệ số lương đặc thù ...

Lịch thi đánh giá năng lực năm 2026 của Đại học Quốc gia Hà Nội

Đại học Quốc gia Hà Nội vừa công bố lịch thi đánh giá năng lực cho học sinh THPT năm 2026, với các đợt thi ...

Những nữ giáo sư tiêu biểu được công nhận năm 2025

Năm 2025, trong số hơn 70 giáo sư được công nhận, có 9 nữ giáo sư với thành tựu khoa học nổi bật.

Sáng nay (9/11), đồng loạt khởi công 72 trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới

Lễ khởi công đồng loạt 72 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở diễn ra sáng 9/11 tại ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
Indonesia: Các vụ cháy đã thiêu rụi khoảng 2,88 triệu ha rừng và đất đai, thiệt hại kinh tế tương đương 2,69% GDP

Indonesia: Các vụ cháy đã thiêu rụi khoảng 2,88 triệu ha rừng và đất đai, thiệt hại kinh tế tương đương 2,69% GDP

Các vụ cháy rừng và cháy đất than bùn tại Indonesia trong năm 2026 có thể gây thiệt hại kinh tế hơn 30 tỷ USD.
Cẩn trọng với trầm cảm mùa lạnh

Cẩn trọng với trầm cảm mùa lạnh

Trầm cảm mùa lạnh, hay rối loạn cảm xúc theo mùa, là một vấn đề sức khỏe tinh thần nghiêm trọng cần được nhận biết và điều trị kịp thời.
Tuyên Quang: Chạy đua với thời gian đưa các liệt sĩ trở về từ chiến trường Vị Xuyên xưa

Tuyên Quang: Chạy đua với thời gian đưa các liệt sĩ trở về từ chiến trường Vị Xuyên xưa

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ' tại Tuyên Quang đã đi qua nửa chặng đường.
WHO hoan nghênh những nỗ lực kiểm soát thuốc lá của Việt Nam

WHO hoan nghênh những nỗ lực kiểm soát thuốc lá của Việt Nam

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đánh giá cao bước tiến của Việt Nam trong kiểm soát thuốc lá.
Cơm độn khoai lang: Món ngon bổ dưỡng nhưng người bệnh thận cần thận trọng

Cơm độn khoai lang: Món ngon bổ dưỡng nhưng người bệnh thận cần thận trọng

Thêm khoai lang vào nấu cùng gạo giúp món cơm có vị ngọt tự nhiên, bổ sung chất xơ, kali và beta-carotene nhưng người mắc bệnh thận nên lưu tâm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trồng cây lưu niệm cùng Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trồng cây lưu niệm cùng Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trồng cây lưu niệm tại 'Khu rừng hữu nghị quốc tế' thuộc Công viên ngập nước Bảo Phong, tỉnh Vân Nam.
Chính sách phụ cấp đối với nhân viên y tế theo các nghị định mới

Chính sách phụ cấp đối với nhân viên y tế theo các nghị định mới

Nghị định số 192 và 350 quy định mức phụ cấp trực, phẫu thuật, chống dịch và ưu đãi nghề mới cho nhân viên y tế.
Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thuốc lá

Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thuốc lá

Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não

Không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não

Ngày 21/11, với 83,17% đại biểu tán thành, Quốc hội thông qua dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).
Thêm nhiều địa phương tại Nga cấm bán lẻ thuốc lá điện tử

Thêm nhiều địa phương tại Nga cấm bán lẻ thuốc lá điện tử

Thống đốc thành phố lớn thứ hai tại Nga Saint (St.) Petersburg Alexander Beglov mới ký luật cấm bán lẻ thuốc lá điện tử tại thành phố này.
Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Từ ngày 16-20/11, Phái đoàn Thương mại Y tế Vương quốc Anh có chuyến thăm và làm việc đến Hà Nội và Đà Nẵng.
Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Thói quen thường xuyên ăn sáng mặn với bánh mì kẹp đồ chế biến, bánh ngọt hay mì mặn, làm tăng huyết áp, khiến thận quá tải, có nguy cơ hình thành sỏi.
Phiên bản di động