Cuộc chiến công nghệ Mỹ-Trung Quốc: 'Nhà vô địch giá rẻ' dẫn trước một hiệp, Washington đã tỉnh mộng?

Minh Anh
Tờ báo South China Morning Post của Trung Quốc bình luận, ý tưởng rằng Washington có thể kìm hãm sự tiến bộ AI của Bắc Kinh vốn đã rất viển vông.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Cuộc chiến công nghệ Mỹ-Trung Quốc: 1-0 nghiêng về Bắc Kinh, Washington chợt tỉnh?
Cuộc chiến công nghệ Mỹ-Trung Quốc: 1-0 nghiêng về Bắc Kinh, Washington chợt tỉnh? (Hình ảnh được tạo bởi AI)

Và thực tế, sự xuất hiện của “lính mới” DeepSeek trong làng công nghệ đã góp phần củng cố sự tự tin của Trung Quốc vào khả năng tự chủ về công nghệ, đồng thời giáng một đòn mạnh vào niềm tin của Mỹ rằng họ có thể kiềm chế sự trỗi dậy của Bắc Kinh như một siêu cường.

“Lời cảnh tỉnh" đối với Mỹ

“Khoảnh khắc Sputnik” vốn được dùng chỉ sự kiện Liên Xô phóng vệ tinh năm 1957, mở ra cuộc chạy đua không gian giữa Liên Xô và Mỹ trong Chiến tranh Lạnh. Nay giới đầu tư gọi sự kiện Công ty khởi nghiệp công nghệ DeepSeek của Trung Quốc ra mắt chatbot AI là "khoảnh khắc Sputnik" đối với các siêu cường AI của thế giới.

DeepSeek và mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) DeepSeek R1 – một đối thủ cạnh tranh “quá non trẻ” khi đứng cạnh “ông lớn” trong ngành công nghệ Mỹ là OpenAI và công cụ ChatGPT thuộc sở hữu của công ty này, đã làm lung lay niềm tin vào sự bùng nổ lĩnh vực AI Mỹ, khi chi phí phát triển ứng dụng AI thấp nhưng hiệu suất không hề thua kém.

Ngày 27/1, phiên giao dịch sau 1 tuần DeepSeek ra mắt - gây chấn động toàn cầu với tuyên bố có thể cạnh tranh với ChatGPT về hiệu suất, trong khi vượt trội đáng kể về chi phí, tờ The Guardian tạm thống kê - công ty mẹ của Google mất 100 tỉ USD, Microsoft mất 7 tỉ USD, Nvidia "bốc hơi" gần 600 tỉ USD vốn hóa chỉ trong một ngày, đánh dấu mức thiệt hại kỷ lục trong lịch sử chứng khoán Mỹ.

Giới chuyên gia trong ngành công nghệ đã lên tiếng phản đối tuyên bố của DeepSeek khi cho rằng, mô hình AI của họ được phát triển chỉ bằng một số lượng hạn chế chip Nvidia cấp thấp với giá chỉ 6 triệu USD, ít hơn nhiều so với hàng trăm triệu USD mà các công ty phương Tây đã chi. Thậm chí, có ý kiến cho rằng, mô hình AI của Trung Quốc có thể là một “sản phẩm phái sinh” của ChatGPT.

Liệu những tuyên bố của DeepSeek có chính xác hay không, hiện vẫn còn phải chờ xem, nhưng DeepSeek rõ ràng đã định hình lại cách sử dụng, triển khai và áp dụng các mô hình AI. Tổng thống Mỹ Trump cũng cho rằng, sự nổi lên đột ngột của DeepSeek "nên là lời cảnh tỉnh" cho các công ty công nghệ Mỹ. Cảnh báo các công ty Mỹ "cần tập trung cao độ vào việc cạnh tranh với Trung Quốc, tuy nhiên, người đứng đầu nước Mỹ đã coi mô hình AI chi phí thấp là "một bước phát triển rất tích cực".

Và theo giới quan sát, có một điều rõ ràng hơn là Washington cần phải xem xét lại cách trừng phạt nặng tay với đối thủ và “đòn đau bất ngờ có tên DeepSeek”, để tìm kiếm một cách tiếp cận mang tính xây dựng hơn trong cuộc “cọ xát” với quốc gia hiện đã là siêu cường thứ hai thế giới và đang tiến rất nhanh trong cuộc chạy đua công nghệ, đồng thời giữ ưu thế đặc biệt về “chi phí thấp”.

“Nhà vô địch giá rẻ”

Trên thực tế, Trung Quốc có lịch sử lâu dài về sản xuất công nghệ giá rẻ - yếu tố giúp họ tiếp tục thành công trong những năm gần đây. Bằng chứng là họ không chỉ thành thạo khả năng thiết kế công nghệ, mà “vô địch giá rẻ” đã là yếu tố đưa Bắc Kinh thống trị thị trường toàn cầu về xe điện, năng lượng mặt trời và robot.

Về việc này, giới phân tích chỉ ra rằng, Trung Quốc có thể thiếu chip tiên tiến của Nvidia, nhưng họ lại kiểm soát trữ lượng lớn khoáng sản đất hiếm cần thiết cho việc sản xuất. Bắc Kinh còn sở hữu một lợi thế quan trọng khác tạo nên thành công về AI, đó là quy mô lớn về dân số (1,4 tỷ người), được tích hợp sâu vào hệ thống giám sát nhà nước rộng lớn, đang tạo ra một khối lượng dữ liệu khổng lồ mà các công ty AI hàng đầu của nước này (như Baidu, Alibaba và Tencent) có thể tận dụng để đào tạo và tinh chỉnh các mô hình ngôn ngữ lớn.

Trung Quốc cũng đang sở hữu một hệ sinh thái rộng lớn các công nghệ bổ sung, giúp tăng cường và đẩy nhanh năng lực AI. Cụ thể, các ngành công nghiệp nội địa khổng lồ, từ công nghệ tài chính, nhận dạng khuôn mặt đến robot và xe tự hành… đều đang thúc đẩy nhu cầu về các giải pháp AI do trong nước phát triển.

Phải chăng sự xuất hiện của DeepSeek giá rẻ từ Trung Quốc báo hiệu sự kết thúc vai trò thống trị "không gian" AI của Mỹ?

Thực tế cho thấy, các lệnh trừng phạt của Washington đã không ngăn cản được sự cạnh tranh của Trung Quốc để giành ưu thế về AI. Dường như chúng còn phản tác dụng, khi tạo ra một hệ sinh thái chip hoàn toàn mới ở Trung Quốc. Năm 2024, chính Huawei đã công bố một loại chip thế hệ mới có thể cạnh tranh trực tiếp với một trong những chip tiên tiến của Nvidia về điện toán AI.

Trong khi đó, các biện pháp trừng phạt có nguy cơ cô lập lợi ích kinh doanh của Mỹ và các đồng minh. Nvidia đã chứng kiến doanh số bán hàng sang Trung Quốc đại lục giảm từ 26% tổng doanh thu vào năm 2021 xuống còn 12% trong nửa đầu năm 2024. Các công ty trên toàn thế giới đều muốn tiếp cận công nghệ với giá cả phải chăng từ Trung Quốc.

“Khoảnh khắc Sputnik” của công nghệ

Mặc dù, AI vẫn đang trong chặng đầu của một hành trình, nhưng sự phát triển “quá nhanh, quá nguy hiểm” của nó đòi hỏi thế giới phải hành động ngay lập tức.

Giới phân tích cho rằng, đã đến lúc Mỹ từ bỏ cạnh tranh bằng các đòn trừng phạt về công nghệ cao và áp dụng cách tiếp cận hợp tác hơn, xây dựng hơn.

Thế giới đặt kỳ vọng, bằng cách cạnh tranh nhưng vẫn mang tính xây dựng, “hai ngôi sao dẫn đường”, Mỹ-Trung Quốc có thể thiết lập những hướng đi rõ ràng cho việc phát triển và sử dụng AI. Nếu không hợp tác, cả hai thế lực hàng đầu có nguy cơ phát triển các tiêu chuẩn, thuật toán và khuôn khổ đạo đức AI riêng biệt - có khả năng nảy sinh xung đột và làm sâu sắc thêm sự chia rẽ toàn cầu.

Mối nguy hiểm thực sự nằm ở việc tiếp tục đi theo lộ trình kiềm chế, cô lập và ngờ vực - một cách tiếp cận có thể vô tình tạo ra chính viễn cảnh mà Mỹ muốn ngăn chặn - một cuộc Chiến tranh lạnh mới.

Không giống như cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân xoay quanh việc phát triển các loại vũ khí ngày càng tinh vi, một cuộc Chiến tranh lạnh do AI thúc đẩy sẽ được tiến hành bằng dữ liệu, thuật toán và khả năng mạng. Tuy nhiên, nó sẽ không kém phần bất ổn mà khả năng gây ra thảm họa cũng sẽ nguy hiểm như sự cạnh tranh giữa Mỹ và Liên Xô trong quá khứ.

DeepSeek củng cố mối lo ngại của Washington rằng, Trung Quốc sẽ tận dụng AI và công nghệ tiên tiến để tăng cường năng lực quân sự. Tuy nhiên, không giống như cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân giữa Mỹ và Liên Xô trước đây, một cuộc Chiến tranh lạnh mới do AI thúc đẩy có nguy cơ gây ra nhiều mối đe dọa khó lường hơn.

Mỹ và Trung Quốc không chỉ phải cạnh tranh với nhau mà còn với các thế lực yếu hơn, có khả năng sử dụng AI. Và "hai người khổng lồ" sẽ cùng thua, khi ngay cả những thế lực yếu hơn cũng có thể xâm nhập vào cơ sở dữ liệu của các chính phủ, làm tê liệt lưới điện hoặc tệ hơn là phát triển vũ khí hủy diệt hàng loạt giá rẻ.

Các nhà công nghệ cảnh báo, “Điều gì sẽ xảy ra nếu một thực thể nào đó tải xuống miễn phí một mô hình AI mã nguồn mở và chỉ việc chi vài triệu USD để đào tạo nó nhằm mục đích “khủng bố thế giới”?

Những gì từng có vẻ như là một kịch bản khoa học viễn tưởng giờ đây đã hoàn toàn trở thành một khả năng trong thế giới thực mà nhân loại sẽ sớm phải đối mặt, nếu Mỹ và Trung Quốc không hợp tác và tìm ra một phương thức chung cho thời đại AI.

Giá cà phê hôm nay 25/2/2025: Giá cà phê lao dốc mạnh trên toàn sàn, trong nước có 'miễn nhiễm', thị trường vẫn trong cơn khát?

Giá cà phê hôm nay 25/2/2025: Giá cà phê lao dốc mạnh trên toàn sàn, trong nước có 'miễn nhiễm', thị trường vẫn trong cơn khát?

Ngành công nghiệp cà phê có khả năng phục hồi và đã vượt qua những cơn bão. Sự biến động dai dẳng của thị trường ...

Đường đua AI, lợi thế thuộc về ai?

Đường đua AI, lợi thế thuộc về ai?

Với niềm tin rằng, sự can thiệp của trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ tạo ra làn sóng tăng trưởng lớn tiếp theo, toàn cầu ...

Mỹ-Trung Quốc: Ông Trump dọa 'cấp vũ khí mới' cho cuộc chiến thương mại dang dở, nhưng Bắc Kinh nay đã khác rồi?

Mỹ-Trung Quốc: Ông Trump dọa 'cấp vũ khí mới' cho cuộc chiến thương mại dang dở, nhưng Bắc Kinh nay đã khác rồi?

Chiến thắng quyết định của ông Donald Trump trong cuộc Bầu cử Tổng thống Mỹ 2024 báo hiệu cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung sẽ tiếp ...

Báo Trung Quốc: Đồng minh Mỹ đang cường điệu về 'chiến thắng' của Bắc Kinh, biến họ thành kẻ thù chung

Báo Trung Quốc: Đồng minh Mỹ đang cường điệu về 'chiến thắng' của Bắc Kinh, biến họ thành kẻ thù chung

Tờ Global Times cho rằng, sự cường điệu của phương Tây về "người chiến thắng có tên - Trung Quốc" là hệ quả của các ...

Một nước ASEAN tính gia nhập BRICS để 'chớp' cơ hội và củng cố vị thế trong thế giới đa cực

Một nước ASEAN tính gia nhập BRICS để 'chớp' cơ hội và củng cố vị thế trong thế giới đa cực

Nguyện vọng gia nhập BRICS của Kuala Lumpur mang đến cả cơ hội và thách thức. Trong khi sự tham gia sâu hơn vào BRICS ...

(theo South China Morning Post)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Báo cáo chính trị Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã chỉ đạo: Tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp, nâng cao hiệu quả công tác lãnh sự, ...
Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Thượng đỉnh Anh - EU: Gió đổi chiều ở London

Mong muốn hội nhập trở lại với châu lục đang chi phối bầu không khí London trước Hội nghị thượng đỉnh EU - Anh vào cuối tuần này.
Thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản trong các lĩnh vực mới thông qua JICA

Thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản trong các lĩnh vực mới thông qua JICA

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn tiếp Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam và Đoàn tình nguyện viên cao cấp ...
Trưởng Ban tổ chức Trung ương làm việc với Trưởng Ban tổ chức Tỉnh ủy Vân Nam, Trung Quốc

Trưởng Ban tổ chức Trung ương làm việc với Trưởng Ban tổ chức Tỉnh ủy Vân Nam, Trung Quốc

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng Ban tổ chức Trung ương làm việc với đồng chí Triệu Nguyệt Hà, Trưởng Ban tổ chức Tỉnh ủy Vân Nam.
Thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân

Thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân

Quốc hội chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân...
Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Từ ngày 16-20/11, Phái đoàn Thương mại Y tế Vương quốc Anh có chuyến thăm và làm việc đến Hà Nội và Đà Nẵng.
Đà Nẵng: Khơi thông nguồn lực chiến lược, định hình cực tăng trưởng mới

Đà Nẵng: Khơi thông nguồn lực chiến lược, định hình cực tăng trưởng mới

Gần một thập kỷ kể từ thành công của Tuần lễ cấp cao APEC 2017, Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn mới với không gian kinh tế mở rộng, dư địa phát triển ngày ...
Dấu ấn hợp tác bứt phá với các nền kinh tế APEC

Dấu ấn hợp tác bứt phá với các nền kinh tế APEC

Các nền kinh tế thành viên APEC đóng vai trò hạt nhân trong việc thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và hiện đại hóa hạ tầng tại Vĩnh Long.
Khắc họa đậm nét dấu ấn Việt Nam

Khắc họa đậm nét dấu ấn Việt Nam

Đồng hành cùng APEC gần 30 năm qua, Việt Nam đã thể hiện vai trò thành viên tích cực, chủ động, góp phần thúc đẩy hòa bình, ổn định, hợp tác.
EVN nỗ lực bảo đảm hạ tầng năng lượng, sẵn sàng cho APEC 2027

EVN nỗ lực bảo đảm hạ tầng năng lượng, sẵn sàng cho APEC 2027

Với quyết tâm cao và sự vào cuộc quyết liệt, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã nỗ lực đẩy nhanh tiến độ các dự án, sẵn sàng cho APEC 2027.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Khát vọng đưa nông sản Việt vươn xa

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Khát vọng đưa nông sản Việt vươn xa

Mang đặc sản quê hương đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026, Thái Nguyên và Sơn La kỳ vọng nâng tầm giá trị nông sản, mở rộng thị trường.
Giá nông sản hôm nay 20/11/2026: Giá cà phê trong nước mất mốc quan trọng, đà giảm chưa dừng; Bất chấp thuế tăng, hàng Trung Quốc vẫn áp đảo châu Âu

Giá nông sản hôm nay 20/11/2026: Giá cà phê trong nước mất mốc quan trọng, đà giảm chưa dừng; Bất chấp thuế tăng, hàng Trung Quốc vẫn áp đảo châu Âu

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 20/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11 ghi nhận đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt khác.
MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

Với giá trị thương hiệu tăng trưởng 152% trong giai đoạn 2023-2026, MB là đại diện duy nhất ngành Ngân hàng Việt Nam và đứng thứ 8 trong danh sách 10 thương hiệu tăng trưởng ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11 cho thấy đồng USD đã chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
Phiên bản di động